IV SA/Wr 501/15
WyrokWSA we Wrocławiu2016-02-09
Skład orzekający: Julia Szczygielska, Lidia Serwiniowska, Wanda Wiatkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest zobowiązany do wydania zaświadczenia potwierdzającego okresy służby pełnionej w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury, jeśli w aktach osobowych funkcjonariusza brak jest dokumentów potwierdzających takie warunki, a postępowanie wyjaśniające nie wykazało spełnienia przesłanek określonych w przepisach?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie jest zobowiązany do wydania zaświadczenia o pełnieniu służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, jeśli zgromadzona dokumentacja, w tym akta osobowe, nie potwierdza spełnienia przesłanek określonych w przepisach, a postępowanie wyjaśniające nie wykazało istnienia takich warunków. W przypadku braku odpowiednich dokumentów, organ prawidłowo odmawia wydania zaświadczenia.Stan faktyczny
Skarżący T. W. zwrócił się o wydanie zaświadczenia potwierdzającego okresy służby pełnionej w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury. Organy policji odmówiły wydania zaświadczenia, uznając, że zgromadzona dokumentacja nie potwierdza spełnienia przesłanek określonych w przepisach dotyczących służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w tym brak przeprowadzenia pełnego postępowania dowodowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Julia Szczygielska Sędziowie Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Sędzia WSA Wanda Wiatkowska – Ilków (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 lutego 2016 r. sprawy ze skargi T. W. na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia potwierdzającego pełnienie służby w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury oddala skargę w całości.
Zaskarżonym postanowieniem Komendant Wojewódzki Policji we W. z dnia [...] maja 2015 r., Nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Komendanta Powiatowego Policji w W. z dnia [...] marca 2015 r., Nr [...], którym organ odmówił T. W. (dalej: skarżący) wydania zaświadczenia potwierdzającego okresy służby pełnionej w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury.
Rozstrzygnięcie powyższe organ podjął w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
Pismem z dnia 04 lipca 2014 r skarżący zwrócił się do Komendanta Miejskiego Policji w W. z prośbą o wydanie zaświadczenia, stwierdzającego prawo do podwyższenia o 0,5 % podstawy wymiaru emerytury kolejno za lata od 1991 r. do 2012 r. Podał, że ubiega się o wydanie zaświadczenia na podstawie art. 217 § 1 Kpa oraz § 14 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 18 października 2004 r. w sprawie trybu postępowania i właściwości organu w zakresie zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu i Państwowej Straży Pożarnej oraz ich rodzin w związku z § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej. Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej. Zaznaczył, że o wydanie zaświadczenia występuje w związku z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2014 r. w sprawie o sygn. akt U 12/ 13 (Dz. U. z 2014 r., poz. 736). Jednocześnie skarżący wskazał, że dane zawierające informacje o jego pracy znajdują się w Wydziale Kryminalnym KMP W. i Komisariacie I Policji w W., w dokumentacji takiej jak: notatki służbowe, telegramy, kopie protokołów zatrzymań i karty pracy.
W toku prowadzonego postępowania pismem z dnia 5 sierpnia 2014 roku zwrócono się do Komendanta Komisariatu Policji I w W. z prośbą o potwierdzenie czy wiatach 1994-2002 oraz 2007-2011 wystąpiły przesłanki uzasadniające wydanie zaświadczenia uprawniającego do podwyższenia skarżącemu emerytury o 0,5 % podstawy wymiaru za każdy przepracowany rok służby.
Również w dniu 5 sierpnia 2014 roku zwrócono się pismami o analogicznej treści do Naczelnika Wydziału Kryminalnego KMP w W. w odniesieniu do okresu służby od 01 lutego 2002 do 15 stycznia 2012 roku.
Jednocześnie wystąpiono do Naczelnika Wydziału Dochodzeniowo-Śledczego Komendy Miejskiej Policji w W. o informacje czy ww. funkcjonariusz był poszkodowany w wyniku przestępstwa z art. 222 k.k. lub czy było prowadzone postępowanie karne, w których występował jako poszkodowany.
Pismem z dnia 13 sierpnia 2014 roku Naczelnik Wydziału Dochodzeniowo-Śledczego KMP w W. przesłał dane z Prokuratury Rejonowej w W. z wyszczególnieniem numerów spraw w których skarżący występował jako poszkodowany
Pismem z dnia 5 sierpnia 2014 roku Naczelnik Wydziału Kryminalnego KMP w W. odpowiedział, że na podstawie kwerendy dokumentów nie stwierdził aby zachodziły przesłanki do podwyższenia skarżącemu emerytury o 0,5 % podstawy wymiaru za każdy przepracowany rok służby.
Pismem z dnia 28 sierpnia 2014 roku Komendant Komisariatu Policji I w W. odpowiedział, że wymieniony realizował obowiązki służbowe zgodnie zakresem czynności , który nie pozwala na stwierdzenie zagrożenia innego niż normalne następstwo pełnienia służby wpisane w ryzyko. Jednocześnie poinformował, iż brak jest dokumentacji wskazującej na to, że wnioskodawca mógł wykonywać czynności służbowe, które stanowiłyby podstawę podwyższenia świadczenia emerytalnego.
Komendant Miejski Policji w W. postanowieniem nr [...] z dnia [...] sierpnia 2014 roku, na podstawie art. 219 Kpa, odmówił stronie wydania zaświadczenia potwierdzającego okresy służby pełnionej w szczególnych warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury, o których mowa w art. 15 ust. 2 pkt. 3 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (....), za lata 1998 do 2008 W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż po przeanalizowaniu dokumentów znajdujących się w aktach osobowych wnioskodawcy oraz uzyskanych informacji od Komendanta Komisariatu Policji I w W., Naczelnika Wydziału Kryminalnego i Naczelnika Wydziału Dochodzeniowo- Śledczego KMP w W. brak jest jakichkolwiek dokumentów świadczących o udziale skarżącego w czynnościach uprawniających do podwyższenia emerytury. Postanowienie doręczono stronie w dniu 12 września 2014 roku.
Od powyższego postanowienia skarżący wniósł zażalenie do Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. w wyniku czego postanowieniem nr [...] z dnia [...] listopada 2014 roku uchylił on w całości zaskarżone postanowienie Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2014 roku Komendanta Miejskiego Policji w W. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia wskazując, że organ I instancji w postępowaniu wyjaśniającym jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Ponadto w przypadku wydania postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia, bądź zaświadczenia o treści żądanej przez stronę, organ ma obowiązek wskazania w uzasadnieniu tegoż postanowienia między innymi faktów, które uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.
Pismem z dnia 9 stycznia 2015 roku zwrócono się do Komendanta Komisariatu Policji I w W. z prośbą o dokonanie szczegółowej i rzetelnej analizy dokumentacji znajdującej się w posiadaniu organu, w tym dokumentacji o charakterze archiwalnym, które zostały przekazane do Archiwum.
Ponadto pismem o analogicznej treści w dniu 9 stycznia 2015 roku wystąpiono do Naczelnika Wydziału Kryminalnego KMP w W. w odniesieniu do okresu służby od 01 lutego 2002 roku do 30 kwietnia 2007 roku oraz od 01 maja 2011 roku do 15 stycznia 2012 roku.
Ponadto pismem z dnia 9 stycznia 2015 roku zwrócono się do Naczelnika Wydziału Dochodzeniowo-Śledczego KMP w W. o ponowne przeanalizowanie informatycznych baz danych oraz dokumentów wytworzonych w Komendzie Miejskiej Policji w W. pod kątem potwierdzenia czy w okresie od 04 września 1991 roku do 15 stycznia 2012 roku ww. był poszkodowany w wyniku przestępstwa z art.222§1 k.k., art. 226 k.k. oraz czy było prowadzone postępowanie karne, w których występował jako poszkodowany.
W toku postępowania wyjaśniającego dokonano analizy akt osobowych skarżącego będącego funkcjonariuszem Komendy Miejskiej Policji w W. za okres jego służby w latach 1991 - 2012. Poddano analizie dokumenty znajdujące się w aktach osobowych, tj:, wnioski nagrodowe, rozkazy nagrodowe, zakresy czynności, opinie służbowe, rozkazy personalne
Organy uznał, że z dokumentów tych wynika, iż skarżący pełnił służbę w pionie prewencji zajmując stanowiska aplikanta i policjanta, a następnie w pionie kryminalnym zajmując stanowiska asystenta, referenta i detektywa Komisariatu Policji V w W.
W aktach osobowych wymienionego brak jest zakresu czynności jako aplikanta Wydziału Prewencji Komisariatu I Policji w W.
Do zakresu obowiązków skarżącego jako starszego policjanta Wydziału Prewencji Komisariatu I Policji w W. należało m in. zabezpieczanie imprez, uroczystości i innych nadzwyczajnych wydarzeń, zapobieganie i ujawnianie wszelkiego rodzaju przestępstw i wykroczeń, ujawnianie osób poszukiwanych i podejrzanych o działalność przestępczą, prowadzenie obserwacji miejsc, obiektów i osób oraz zjawisk kryminogennych występujących w rejonie pełnienia służby.
Do zakresu obowiązków jako asystenta Wydziału Kryminalnego Komisariatu I Policji w W. należało m in. podejmowanie działań operacyjno-rozpoznawczych, celem zapewnienia ochrony życia i zdrowia obywateli, systematyczne pozyskiwanie informacji planowanych oraz dokonanych przestępstwach i grupach przestępczych, prowadzenie przydzielonych postępowań przygotowawczych, dokumentowanie efektów pracy operacyjno- rozpoznawczej i dochodzeniowo-śledczej.
Do zakresu obowiązków jako referenta Sekcji Kryminalnej Komendy Miejskiej Policji w W. należało m in. podejmowanie działań operacyjno-rozpoznawczych, celem zapewnienia ochrony życia i zdrowia obywateli. Prowadzenie w ramach spraw operacyjnych teczek zagadnieniowych i rozpracowania celem penetracji środowisk przestępczych, stosowanie różnych form i metod pracy operacyjnej oraz środków techniki operacyjnej.
Do zakresu obowiązków jako detektywa Sekcji Kryminalnej Komisariatu Policji I w W. i Wydziału Kryminalnego Komendy Miejskiej Policji w W. należało m in. podejmowanie działań operacyjno-rozpoznawczych, celem zapewnienia ochrony życia zdrowia obywateli, prowadzenie różnorodnych form i metod pracy operacyjnej, prowadzenie w ramach spraw operacyjnych teczek zagadnieniowych i rozpracowania celem penetracji środowisk przestępczych.
W aktach osobowych skarżącego znajdują się następujące protokoły powypadkowe i orzeczenia:
- protokół powypadkowy z dnia [...] maja 2002 roku, w którym opisano zdarzenie z dnia [...] maja 2002 roku mające miejsce na skrzyżowaniu ulic w W. Skarżący jechał radiowozem, jadący z przeciwka samochód nie ustąpił pierwszeństwa przejazdu i bez sygnalizacji wykonał manewr skrętu w wyniku czego kierowca radiowozu uderzył w bok tego samochodu. W wyniku zdarzenia skarżący doznał urazu głowy i stawów kolanowych Orzeczeniem nr [...] z dnia [...] listopada 2002 roku WKL MSWiA we W. przyznano 0 % uszczerbku na zdrowiu w związku z wyżej opisanym wypadkiem.
- protokół powypadkowy z dnia [...] kwietnia 2007 roku, w którym opisano zdarzenie z dnia [...] marca 2007 roku, w wyniku którego skarżący wysiadając z nieoznakowanego samochodu służbowego przed budynkiem Komisariatu Policji I w W. poślizgnął się na oblodzonej powierzchni i upadł, i doznał urazu palca wskazującego lewego Orzeczeniem nr [...] z dni [...] czerwca 2007 roku WKL MSWiA we W. przyznano 1% uszczerbku na zdrowiu w związku z wyżej opisanym zdarzeniem.
Ponadto w aktach osobowych byłego funkcjonariusza znajdują się następujące rozkazy o wyróżnieniu:
- rozkaz z dnia [...] sierpnia 2002 roku - w treści uzasadnienia zawarto opis zdarzenia, gdzie skarżący przy współudziale innego funkcjonariusza ustalił i zatrzymał mężczyznę , który posiadał przy sobie znaczne ilości narkotyków w postaci marihuany i amfetaminy, w trakcie podjętych czynności wykazał się dużym zaangażowaniem i profesjonalizmem,
- rozkaz z dnia [...] lutego 2003 roku - w treści uzasadnienia zawarto opis zdarzenia, gdzie skarżący przy współudziale innych funkcjonariuszy na podstawie zebranych materiałów zatrzymał kilku dilerów narkotyków, którym udowodniono dokonanie 26 czynów karalnych, wobec których sąd zastosował areszt tymczasowy lub dozór policyjny, w trakcie podjętych czynności wykazał się dużym zaangażowaniem, własną inwencją oraz fachowością ponadto czynności służbowe wykonywał poza ustawowymi godzinami służby,
- rozkaz nr [...] z dnia [...] października 2003 roku - w treści uzasadnienia zawarto opis zdarzenia, gdzie skarżący przy współudziale innych funkcjonariuszy, dzięki uzyskanym informacjom ustalił i zatrzymał kilku mężczyzn posiadających narkotyki w postaci heroiny, marihuany i amfetaminy, mężczyznom tym udowodniono uprawę konopi indyjskich; w trakcie podjętych czynności wymieniony wykazał się dużym zaangażowaniem podczas realizacji czynności służbowych i uzyskaniem bardzo dobrych wyników operacyjnych,
- rozkaz nr [...] z dnia [...] kwietnia 2005 roku - w treści uzasadnienia zawarto opis zdarzenia, gdzie skarżący, dzięki uzyskanym informacjom, z wykorzystaniem środków techniki operacyjnej oraz profesjonalnie zaplanowanym czynnościom operacyjnym, przyczynił się do ujawnienia miejsca uprawy konopi indyjskich.
Ponadto przeanalizowano wnioski i rozkazy nagrodowe znajdujące się w składnicy akt Komendy Miejskiej Policji w W. W wyniku przeprowadzonych czynności stwierdzono, że wnioski i rozkazy o nagrodach za lata 2004 i 2005 zostały wybrakowane protokołem brakowania nr [...] poz. [...] . [...] i [...]Natomiast wnioski i rozkazy o nagrodach za lata 2006 i 2011, które zostały przekazane do składnicy akt Komendy Miejskiej Policji w W. spisami nr [...] poz. [...], nr [...] poz. [...] i [...], nr [...] poz. [...]. nr [...] poz. [...], nr [...] poz. [...] i nr [...] poz. [...] szczegółowo przeanalizowano. W treści uzasadnienia rozkazów o wyróżnieniu skarżącego zawarto opisy zdarzeń i okoliczności, w wyniku których dokonywał on, w większości przy współudziale innych funkcjonariuszy, zatrzymania sprawców wielu przestępstw, osób poszukiwanych. Szczególnie podkreślano wzorowe wykonywanie obowiązków służbowych i dobre wyniki w służbie.
Tym samym stwierdzono, że w aktach osobowych nie ujawniono żadnych zapisów, które pozwoliłyby stwierdzić, ze funkcjonariusz wykonywał czynności służbowe w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury na zasadach określonych w cytowanych przepisach
Pismem z dnia 16 lutego 2015 roku Naczelnik Wydziału Dochodzeniowo-Śledczego Komedy Miejskiej Policji w W. poinformował, że po dokonaniu analizy rejestrów i baz danych oraz informacji z Prokuratury Rejonowej w W. ustalono, że skarżący występował jako pokrzywdzony w postępowaniach:
- [...] następnie [...] o czyn z art. 236 d.k.k. zakończona w dniu [...].02.1993r skierowaniem aktu oskarżenia (sygn. akt. [...] SR w W.),
- [...] o czyn z art. 204 § 1 d.k k. zw. z art. 58 d.k.k. zakończona w dniu [...].08.1993r skierowaniem aktu oskarżenia (sygn. akt [...]) - z uwagi na przekazanie akt za zgodą archiwum państwowego do zniszczenia brak jest możliwości zweryfikowania czy czyn popełniony na szkodę skarżącego miał związek z pełnioną przez niego funkcją funkcjonariusza Policji,
- [...] o czyn z art. 234 § 1 d.k.k. w zw. z art. 235 d.k.k. w zw. z art. 10 § 2 d.k.k., art. 234 § 1 d.k.k , art. 235 d.k.k. w zw. z art. 10 § 2 d.k.k., art. 236 d.k.k. zakończona w dniu [...] grudnia 1993r. skierowaniem aktu oskarżenia (sygn. akt. [...]),
- [...] o czyn z art. 236 w zw. z art. 59 § 1 d.k.k. zakończona w dniu [...].06.1997r. skierowaniem aktu oskarżenia (sygn. akt [...]),
- [...] o czyn z art. 229 § 3 kk zakończona w dniu [...] kwietnia 2008 r. skierowaniem aktu oskarżenia (sygn. akt [...]) - z uwagi na przekazanie akt za zgodą archiwum państwowego do zniszczenia, brak jest możliwości zweryfikowania czy czyn popełniony na szkodę skarżącego miał związek z pełnioną przez niego funkcją funkcjonariusza Policji,
- [...] o czyn z art. 226 § 1 kk i art. 222 § 1 kk zakończona w dniu [...].05.2008r. skierowaniem aktu oskarżenia (sygn. akt [...]),
- [...] o czyn z art. 159 kk i art. 157 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk przekazana do prowadzenia Prokuraturze Rejonowej w Ś. (sygn. akt [...]) - w dniu 14 kwietnia 2009 r - z uwagi na przekazanie akt za zgodą archiwum państwowego do zniszczenia brak jest możliwości zweryfikowania czy czyn popełniony na szkodę skarżącego miał związek z pełnioną przez niego funkcją funkcjonariusza Policji
- [...] o czyn z art. 226 § 1 kk zakończona w dniu [...] 02 2011r skierowaniem aktu oskarżenia (sygn.. akt [...]),
- [...] o czyn z art o czyn z art. 224 § 2 kk zakończona w dniu [...] 02.2013r. skierowaniem aktu oskarżenia ([...]),
Na podstawie analizy dokumentów i sytuacji opisanych wyżej Naczelnik Wydziału Dochodzeniowo-Śledczego KMP w W. nie stwierdził aby skarżący w okresie pełnienia służby co najmniej 6 razy w ciągu roku podejmował czynności służbowe gdzie istniało szczególne niebezpieczeństwo dla życia i zdrowia.
Pismem z dnia 26 lutego 2015 roku Komendant Komisariatu Policji I w W. poinformował o poddaniu analizie stosownej dokumentacji, obejmującej lata służby skarżącego w pionie prewencji i kryminalnym tj. od 04 września 1991 roku do 31 stycznia 2002 roku oraz od 01 maja 2007 roku do 30 kwietnia 2011 roku, oraz o wybrakowaniu dokumentów tj. książek wydarzeń, dzienników korespondencyjnych.
Po dokonaniu analizy wyżej wymienionej dokumentacji oraz spisów akt przekazanych do Archiwum KWP we W. Komendant Komisariatu Policji I w W. stwierdził, że w okresie służby nie stwierdzono przypadków aby skarżący wykonywał czynności służbowe podczas, których istniało szczególne zagrożenie życia lub zdrowia, a tym samym nie zostały spełnione przesłanki zawarte w § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej.
Pismem z dnia 27 stycznia 2015 roku Naczelnik Wydziału Kryminalnego Komendy Miejskiej Policji w W. dokonał szczegółowej kwerendy dokumentacji, znajdującej się również w składnicy akt Komendy Miejskiej Policji w W., która mogłaby zawierać informacje niezbędne do wydania przedmiotowego zaświadczenia, czy skarżący wykonywał czynności służbowe w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu. Dokonano analizy form pracy operacyjnej prowadzonej przez skarżącego.
Z pisma Naczelnika Wydziału Kryminalnego Komendy Miejskiej Policji w W. wynika, że dokonano również szczegółowej analizy spraw poszukiwawczych, w których skarżący dokonywał zatrzymywania osób poszukiwanych, która to zgodnie z przepisami została przekazana do składnicy akt Komendy Miejskiej Policji w W. następującymi spisami.
Na podstawie przeanalizowanej dokumentacji Naczelnik Wydziału Kryminalnego Komendy Miejskiej Policji w W. nie stwierdził, aby zachodziły przesłanki uzasadniające pełnienie przez skarżącego służby w okresie od 01 lutego 2002 r do 30 kwietnia 2007 r oraz od 01 maja 2011 r do 15 stycznia 2012 r. w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu określonych w przedmiotowym rozporządzeniu. Ponadto poinformował, że Wydział Kryminalny Komendy Miejskiej Policji w W. nie posiada innej dokumentacji, na podstawie której można by stwierdzić, że skarżący wykonywał czynności służbowe, za które przysługuje prawo do podwyższenia świadczenia emerytalnego o wskaźniki procentowe określone w cytowanych przepisach
Pismem z dnia 25 lutego 2015 roku poinformowano skarżącego o przedłużeniu postępowania wyjaśniającego do dnia 31 marca 2015 roku Pismo doręczono stronie w dniu 02 marca 2015 roku.
Mając na uwadze powyższe Komendant Miejski Policji w W. Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] marca 2015 roku. odmówił skarżącemu zwolnionemu ze służby w Policji z dniem [...] stycznia 2012 roku wydania zaświadczenia w sprawie potwierdzenia okresów służby pełnionej w szczególnych warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury, wynikających z art. 15 ust. 2 pkt. 3 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji,(...) oraz ich rodzin w zw. z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 04 maja 2005r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji (...) za okres służby od 04 września 1991 r do 15 stycznia 2012 r.
Od powyższego postanowienia strona w terminie złożyła zażalenie, w którym zarzuciła iż postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone wbrew zasadzie praworządności poprzez pobieżne sprawdzenie przez organ faktów oraz niepodjęcie wszelkich niezbędnych kroków w celu sprawdzenia dokładnego ustalenia stanu faktycznego Komendant Miejski Policji w W. przesłał materiały sprawy Komendantowi Wojewódzkiemu Policji we W. z wnioskiem o utrzymanie w mocy zaskarżonego Postanowienia.
Rozpatrując przedmiotową sprawę w postępowaniu zażaleniowym Komendant Wojewódzki Policji we W. zauważył, co następuje:
Problematykę związaną z pełnieniem służby w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury policyjnej reguluje art. 15 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...), oraz ich rodzin.
Natomiast art. 15 ust. 6 cyt. ustawy "Rada Ministrów określa w drodze rozporządzenie szczegółowe warunki podwyższania emerytury". Na tej podstawie zostały wydane przez Radę Ministrów kolejno trzy rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur m in funkcjonariuszom Policji, z dnia 28 lutego 1995r., ( Dz. U. Nr 21, poz. 114. ze zm ), z dnia 24 września 2002 r., (Dz. U. Nr 167, poz. 1373) oraz z dnia 4 maja 2005r., (Dz U. nr 86, poz. 734, ze zm.)
Środkiem dowodowym zgodnie z § 14 ust. 1 pkt. 3 rozporządzenia MSWiA z dnia 18 października 2004r, w sprawie trybu postępowania i właściwości organu w zakresie zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy Policji(...), (Dz. U. Nr 239 poz. 2404 ze zm.) w postępowaniu przed organami emerytalnymi, okresy służby pełnionej w szczególnych warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury, jest zaświadczenie sporządzone w oparciu o akta osobowe funkcjonariusza lub inne dokumenty potwierdzające pełnienie służby w tych warunkach wystawione przez właściwe organy. Regulacje te znajdują zastosowanie w postępowaniu o wydanie zaświadczenia potwierdzającego pełnienie służby przez funkcjonariusza Policji w warunkach szczególnie zagrażających zdrowiu i życiu. W tym miejscu należy wskazać, że powyższe rozporządzenie w § 16 ust. 1 dopuszcza zeznania świadków jedynie w przypadku udowadniania okresów składkowych lub nieskładkowych, gdy nie można ich potwierdzić odpowiednimi dokumentami.
Komendant wskazał, iż zgodnie § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005r w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji ( .). emeryturę podwyższa się stosownie o 0,5% podstawy wymiary za każdy rok służby pełnionej w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, jeżeli policjant:
- podejmował co najmniej 6 razy w ciągu roku czynności operacyjno- rozpoznawcze lub dochodzeniowo - śledcze albo interwencje w celu ochrony osób, mienia lub przywrócenia porządku publicznego w sytuacjach, w których istniało szczególne zagrożenie życia lub zdrowia: uczestniczył, co najmniej przez 30 dni w ciągu roku, w fizycznej ochronie osób lub mienia w warunkach, w których istniało zagrożenie życia i zdrowia; brał bezpośredni udział w działaniach ratowniczych, w tym ratowniczo-gaśniczych, lub bezpośrednio tymi działaniami na miejscu zdarzenia kierował - co najmniej przez 30 dni w ciągu roku;
- brał udział co najmniej przez 8 miesięcy w ciągu roku, w stałym wypełnieniu zadań w zakresie bezpośredniej ochrony i opieki nad osadzonymi: w oddziałach dla nosicieli wirusa HIV, dla osadzonych wymagających stosowania szczególnych środków leczniczo-wychowawczych i osadzonych szczególnie niebezpiecznych w okresie do dnia 31 sierpnia 1998 roku lub w oddziałach dla osadzonych niebezpiecznych i w oddziałach terapeutycznych dla skazanych z zaburzeniami psychicznymi lub upośledzonymi umysłowo-, o których mowa odpowiednio w art 88 § 3 i art. 96 § 1 ustawy z dnia 06 czerwca 1997 r - Kodeks karny wykonawczy ( Dz U Nr 90, poz. 557, z późń. zm.) - po dniu 1 września 1998 roku
Po rozpatrzeniu zażalenia Komendant Wojewódzki Policji we W. stwierdził, że postępowanie w trybie art. 218 Kpa ma charakter uproszczony, musi bowiem bazować na faktach i okolicznościach wynikających bezpośrednio z posiadanych przez ten organ ewidencji, rejestrów czy zbioru danych. W przypadku gdy organ dysponuje odpowiednimi danymi, których potwierdzenia domaga się wnoszący o wydanie zaświadczenia, winien niezwłocznie wydać zaświadczenie. Natomiast, gdy dowody posiadane przez organ nie pozwalają na uwzględnienie wniosku, organ ten wydaje zgodnie z art. 219 Kpa postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia. Uwzględniając wniosek skarżącego organ I instancji rzetelnie przeanalizował dokumenty znajdujące się w aktach osobowych, przebieg służby wyżej wymienionego oraz zebraną dokumentację w trakcie prowadzonego w ramach art. 218 Kpa postępowania wyjaśniającego. Prawidłowo ocenił wynik postępowania i stwierdził, że nie można potwierdzić aby uczestniczył on w czynnościach uzasadniających podwyższenie świadczenia emerytalnego o 0,5 % podstawy wymiaru za każdy rok służby pełnionej w szczególnych warunkach zagrażających życiu i zdrowiu pod kątem spełnienia przesłanek wynikających z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 04 maja 2005 r., w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji (...).
Wskazał również, że Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 27 maja 2014 r. sygn. akt. 12/13, ogłoszonego w Dzienniku Ustaw z dnia 3 czerwca 2014 r., poz. 736, od wiersza 10 do końca wskazał, że istotą służby (w Policji) wpisane jest ryzyko zagrożenia związane z normalnymi następstwami pełnienia służby Ocena związana z tym czy w konkretnych warunkach pełnienia służby mamy do czynienia z zagrożeniem życia i zdrowia będącym normalnym następstwem pełnienia służby, czy warunki służby przekraczają to zagrożenie, czyniąc je szczególnym nie jest oceną prawną, lecz oceną faktyczną dokonaną przez przełożonych policjantów.
Komendant podkreślił również, że treść § 4 cyt. rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji (...), musi być rozumiana wprost i dokładnie, albowiem przepis ten wymaga spełnienia określonych przesłanek w określonych wymiarach czasowych. Zdarzenia objęte tym przepisem mają charakter wyjątkowy. Warunkiem niezbędnym uznania, że funkcjonariusz uczestniczył w działaniach, uprawniających do podwyższenia emerytury jest szczególne wystąpienie zagrożenia życia lub zdrowia funkcjonariusza. Zagrożenie musi być rzeczywiste, wprost wynikające a nie dające się jedynie przewidzieć Zagrożenie nie może mieć charakteru abstrakcyjnego, lecz musi być obiektywne i konkretne. Chodzi przy tym o konkretne sytuacje zagrożenia z określeniem ich daty, miejsca przebiegu zdarzenia, podczas którego określona osoba swoim zachowaniem stwarzała niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia funkcjonariusza. W orzecznictwie przyjmuje się, że niebezpieczeństwo musi mieć wymiar zbliżony do podjęcia czynnej napaści na funkcjonariusza lub usiłowania czynnej napaści. Należy bowiem uwzględnić fakt, że niebezpieczny charakter wykonywanych czynności służbowych wynika ze specyfiki służby w Policji. Przepisy ustawy o Policji upoważniają funkcjonariuszy do zastosowania szerokiej gamy środków przymusu bezpośredniego Natomiast czynna napaść na policjanta, podczas której zachodzi realne zagrożenie życia została określona w art. 222 i art. 223 Kodeksu karnego. Nie chodzi tu zatem o codzienne trudy służby i jej niebezpieczeństwa, ale wyjątkowe zdarzenia, wprost godzące w życie lub zdrowie funkcjonariusza (wyrok WSA w Warszawie IISA/Wa 327/13).
Zwrot wskazujący bowiem na pełnienie służby w "warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu" prowadzić musi do wniosku, iż wykonywanie przez funkcjonariusza obowiązków służbowych musi mieć miejsce w sytuacjach wyjątkowych zważywszy na zagrożenie jego życia i zdrowia ("szczególnie" to niezwykle, osobliwie, natomiast "szczególny" to odznaczający się, charakteryzujący się czymś osobliwym, zwracający czymś uwagę; niezwykły, wyjątkowy, specjalny, nieprzeciętny - zob. M. Szymczak [red ], Słownik języka polskiego, t. 3, PWN, Warszawa 1981, s. 398).
Komendant zaakcentował, że Policja jako uzbrojona formacja służąca społeczeństwu przeznaczona jest strzec bezpieczeństwa Państwa i jego obywateli nawet z narażeniem życia (por. tekst roty ślubowania - art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz U z 2015 r. 355) Potencjalnie zatem na niebezpieczeństwo utraty życia (a w konsekwencji także zdrowia) narażony jest niejako "z definicji" każdy policjant w trakcie swojej służby w Policji. W tej sytuacji nie wszystkie czynności wykonywane w ramach pełnienia służby w Policji (np interwencje w celu ochrony osób, mienia lub przywrócenia porządku publicznego, zabezpieczenia, zatrzymania, czynności dochodzeniowo-śledcze czy operacyjno-rozpoznawcze) można uznać za czynności podejmowane w sytuacjach "istnienia zagrożenia życia lub zdrowia" a tylko takie, które wiążą się z ich wykonywaniem w warunkach szczególnego (realnego) zagrożenia życia lub zdrowia danego funkcjonariusza.
Reasumując powyższe, warunkiem uznania, że policjant uczestniczył w działaniach uprawniających do podwyższenia emerytury jest wystąpienie szczególnego zagrożenia życia lub zdrowia, a przy tym oczywistym jest, że służba w Policji sama w sobie związana jest z ryzykiem wystąpienia szczególnego rodzaju zagrożeń (co też jest rekompensowane szeregiem przywilejów należnych policjantom, np. stabilnością zatrudnienia, dodatkami do uposażenia czy też wcześniejszym uzyskaniem uprawnień emerytalnych, itp.).
Na podstawie natomiast materiałów zgromadzonych w postępowaniu wyjaśniającym, aktach osobowych skarżącego, a także na podstawie szczegółowych informacji uzyskanych od kierowników komórek organizacyjnych Policji, w której wyżej wymieniony pełnił służbę, należy jednoznacznie stwierdzić, iż nie odnaleziono dokumentacji umożliwiającej wydanie zaświadczenia potwierdzającego pełnienie przez zainteresowanego służby okresie od 1991 roku do 2012 roku w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury.
Organ I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Nr [...] z dnia [...] marca 2015 roku wskazał, iż w toku postępowania wyjaśniającego dokonano analizy akt osobowych skarżącego za okres jego służby od 1991 roku do 2012 roku. Wnikliwej analizie poddano dokumenty znajdujące się w aktach osobowych, tj: wniosków nagrodowych, rozkazów nagrodowych, zakresów czynności, opinii służbowych oraz rozkazów personalnych. Wykazano na jakich stanowiskach, w jakich komórkach i jednostkach organizacyjnych Policji oraz w jakim pionie skarżący pełnił służbę, oraz co należało do jego obowiązków zgodnie z dokumentacją znajdującą się w aktach osobowych Wskazano również jakie dokumenty mogące mieć wpływ na żądanie strony, lecz z uwagi na małą wartość archiwalną zostały zniszczone na podstawie zatwierdzonych protokołów brakowania. Mając powyższe na względzie stwierdzono, iż po wnikliwej analizie dokumentów znajdujących się w aktach osobowych wyżej wymienionego nie odnaleziono dokumentów, na podstawie których można by było wydać zaświadczenie potwierdzające pełnienie służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu lub zdrowiu.
Komendant Komisariatu Policji I w W. jak również wszyscy Kierownicy jednostek i komórek organizacyjnych Policji do których skierowano zapytania w przedmiotowej sprawie, a w których wyżej wymieniony pełnił służbę, po dokonaniu oceny materiałów pozostających w dyspozycji danej jednostki / komórki organizacyjnej Policji, oraz w dokumentacji dostępnej w zasobach archiwalnych KWP we W., jednoznacznie stwierdził, iż nie odnaleziono dokumentacji umożliwiającej wydanie zaświadczenia potwierdzającego pełnienie przez zainteresowanego służby we wskazanym przez niego okresie, w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury.
Ważną również informacją dla całości sprawy była odpowiedź udzielona przez Naczelnika Wydziału Dochodzeniowo - Śledczego KMP w W. w piśmie z dnia 09 lutego 2015 roku, który poinformował, że po dokonaniu analizy Rejestrów Śledztw i Dochodzeń za lata 1991 - 2012 prowadzonych w Komendzie Miejskiej Policji w W. oraz z Prokuratury Rejonowej w W. ustalono, że Pan T. W. występował jako pokrzywdzony w postępowaniach z art. 222§1kk., i art. 226§1kk w roku 2008 - 1 raz, w roku 2011-1 raz, w postępowaniach z art. 157§ 1 kk i art. 159 kk w roku 2009 - raz Na podstawie analizy dokumentów nie stwierdzono, aby były policjant Pan T. W. w okresie służby:
- co najmniej 6 razy w ciągu roku podejmował czynności operacyjno-rozpoznawcze lub dochodzeniowo-śledcze albo interwencje w celu ochrony osób, mienia lub przywrócenia porządku publicznego w sytuacjach, w których istniało szczególne zagrożenie życia lub zdrowia
- uczestniczył, co najmniej przez 30 dni w ciągu roku, w fizycznej ochronie osób lub mienia w warunkach, w których istniało zagrożenie życia i zdrowia;
brał bezpośredni udział w działaniach ratowniczych, w tym ratowniczo-gaśniczych, lub - bezpośrednio tymi działaniami na miejscu zdarzenia kierował - co najmniej przez 30 dni w ciągu roku; brał udział co najmniej przez 8 miesięcy w ciągu roku, w stałym wypełnieniu zadań w zakresie bezpośredniej ochrony i opieki nad osadzonymi:
w oddziałach dla nosicieli wirusa HIV, dla osadzonych wymagających stosowania szczególnych środków leczniczo-wychowawczych i osadzonych szczególnie niebezpiecznych w okresie do dnia 31 sierpnia 1998 roku lub w oddziałach dla osadzonych niebezpiecznych i w oddziałach terapeutycznych dla skazanych z zaburzeniami psychicznymi lub upośledzonymi umysłowo-, o których mowa odpowiednio w art. 88 § 3 i art. 96 § 1 ustawy z dnia 06 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy ( Dz. U Nr 90, poz. 557, ze zm.) - po dniu 1 września 1998 roku.
Reasumując po rozpatrzeniu zażalenia Komendant Wojewódzki Policji we W. stwierdza ze postępowanie w trybie art. 218 Kpa ma charakter uproszczony, musi bowiem bazować na faktach i okolicznościach wynikających bezpośrednio z posiadanych przez ten organ ewidencji rejestrów czy zbioru danych W przypadku gdy organ dysponuje odpowiednimi danymi, których potwierdzenia domaga się wnoszący o wydanie zaświadczenia winien niezwłocznie wydać zaświadczenie. Natomiast, gdy dowody posiadane przez organ nie pozwalają na uwzględnienie wniosku, organ ten wydaje zgodnie z art 219 Kpa postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia.
Odnosząc się natomiast do zarzutów skarżącego organ wskazał, że zgodnie z treścią art 218 § 2 KPA, "organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające." Przepis ten upoważnia organ do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego wówczas, gdy jest to konieczne dla rozstrzygnięcia, czy może zostać Wnioskodawcy wydane zaświadczenie o żądanej treści Jak jednak wskazuje się w doktrynie, postępowanie wyjaśniające w celu wydania zaświadczenia ma charakter ograniczony, ponieważ wprost wynika to z treści przepisu (zob R Kędziora Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz, 2014 komentarz do art. 218 dostępny w SIP Legalis) Co za tym idzie, należy przeprowadzić jedynie konieczne czynności, nie zaś pełne postępowanie dowodowe Wskazuje się jednocześnie, iż z uwagi na uproszczony charakter postępowania w sprawie wydawania zaświadczeń, przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego o postępowaniu dowodowym mogą znaleźć jedynie odpowiednie zastosowanie, i to w zakresie ograniczonym. Przeprowadzanie pełnego postępowania dowodowego, obejmującego również dowody ze świadków, a także zapoznanie Strony z aktami postępowania, w istocie stałoby w sprzeczności z celem postępowania w sprawie wydania zaświadczenia, które w istocie jest ograniczone i dotyczy jedynie potwierdzenia faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych.
Zdaniem organu niezasadny jest również zarzut naruszenia przepisów art. 77 Kpa, co według strony w istotny sposób przyczyniło się do wadliwej oceny materiału dowodowego. Z uwagi na szczególny charakter postępowania w przedmiocie wydania zaświadczenia, przepisy art 77 Kpa stosowane mogą być jedynie odpowiednio, a nie wprost, a także tylko w koniecznym zakresie. Jak zostało wskazane w treści zaskarżonego postanowienia, przeanalizowana została cała posiadana dokumentacja, w tym również dokumentacja archiwalna, w szczególności wszystkie istniejące i dotyczące przebiegu służby Pana T. W. raporty, protokoły, notatki służbowe, ustalenia, wywiady i inne materiały. Organ dokładnie wskazał, które dokumenty zostały poddane analizie w toku postępowania wyjaśniającego. Jak stwierdzono w postanowieniu, żaden z przeanalizowanych dokumentów nie wskazuje na fakt wykonywania służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu lub zdrowiu. Ponieważ zaś brak było podstaw do przeprowadzenia dowodów z przesłuchania świadków, na okoliczności inne niż wynikające z posiadanej dokumentacji, to należy stwierdzić, że posiadany i zgromadzony przez organ materiał dowodowy został rozpatrzony w sposób odpowiedni i wyczerpujący.
Na uwzględnienie nie zasługuje również zarzut, iż przedmiotowe postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone przez Komendanta Miejskiego Policji w W. w oparciu o wskazane w art. 9 Kpa zasady ogólne. W szczególności organ I instancji podjął wszystkie niezbędne kroki dla ustalenia stanu faktycznego, działając w oparciu i w granicach obowiązujących przepisów prawa Odnosząc się do uzasadnienia zarzutu umieszczonego w treści zażalenia, wskazać należy, iż rozpatrując niniejszą sprawę nie można pomijać treści art. 218 KPA, zgodnie z którym potwierdzenie faktów lub stanu prawnego powinno wynikać z treści danych znajdujących się w posiadaniu organu. W szczególności, jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w orzeczeniu z dnia 2 września 1998 r., II SA/ŁD 1119/96, "postępowanie wyjaśniające prowadzone zgodnie z art. 218 § 2 musi się odnosić do faktów i okoliczności wynikających z posiadanej przez organ ewidencji, rejestru czy zbioru danych innego rodzaju, bo nie ma podstaw do wydania zaświadczenia co do innych faktów lub okoliczności, które zostały udowodnione tylko samym zeznaniem świadka; wydanie zaświadczenia w takiej sytuacji narusza bowiem przepis art. 218" Przeprowadzone postępowanie wyjaśniające pozwoliło zaś na ustalenie, iż z danych posiadanych przez Komendanta Miejskiego Policji w W., a także z dokumentów szczegółowo wymienionych w treści zaskarżonego postanowienia nie wynika fakt, by skarżący wykonywał służbę w warunkach szczególnie zagrażających życiu lub zdrowiu. Przeprowadzenie dowodów z zeznań świadków w istocie odnosiłoby się więc do faktów, które nie wynikają z posiadanych przez organ informacji i danych co pozostawałoby w sprzeczności z art 218 Kpa. (wyrok WSA w Warszawie II SA/Wa 883/13).
Zatem wobec faktu, że organy Policji wyczerpały możliwości dowodowe w zakresie ustalenia dokumentów pozwalających na wydanie żądnego zaświadczenia na podstawie art. 218 §1 Kpa - należało orzec jak na wstępie.
Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniósł T. W. Skarżący zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 6 kpa, art. 7 kpa, art. 8 kpa, art. 77 § 1 kpa i 80 kpa polegające na wydaniu rozstrzygnięcia w oparciu o uznany za niekonstytucyjny zapis o koniczności zaistnienia w czasie służby "bezpośredniego niebezpieczeństwa zagrożenia życia lub zdrowia", zamiast w oparciu o hipotetyczne istnienie warunków szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu bez konieczności ich bezpośredniego zaistnienia. Wydanie z rażącym naruszeniem postępowania administracyjnego - art. 6 kpa, 7 kpa, 8 kpa, 77 § 1 kpa i 80 kpa polegającym na wydaniu rozstrzygnięć z pominięciem wyszczególnienia zagrożeń, na które byłem narażony w okresie mojej służby w służbach wydziału prewencji i wydziału kryminalnego, bez wskazywania czy są to warunki normalne czy szczególne i bez uzasadnienia tego stanu, podczas gdy ustalenie to ma podstawowe znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Wydanie z rażącym naruszeniem postępowania administracyjnego - art. 6 kpa, 7 kpa, 8 kpa, 77 § 1 kpa i 80 kpa polegającym na niekorzystnym dla mnie zinterpretowaniu braku dokumentacji pełnienia służby w warunkach szczególnego zagrożenia życia i zdrowia, w sytuacji gdy spowodowane to było obowiązywaniem niekonstytucyjnego przepisu obligującego do dokumentowania służby w warunkach bezpośredniego zagrożenia życia i zdrowia, podczas gdy brak tej dokumentacji nie powinien być traktowany na moją niekorzyść gdyż wynika z błędów stanowienia prawa, w związku z czym postępowanie organów administracji w szczególności godzi w art. 8 kpa. Wydanie z rażącym naruszeniem postępowania administracyjnego - art. 75 § 1 i 2 kpa w zw. z art. 218 § 2 kpa polegającym na nie przeprowadzenia postępowania dowodowego z zeznań świadków, przesłuchania strony oraz opinii biegłego, podczas gdy w wyniku braku dokumentacji, związanego z obowiązywaniem niekonstytucyjnego przepisu, dotyczącej pełnienia przeze mnie służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, przeprowadzenie postępowania dowodowego w tym zakresie staje się koniecznością. Wydanie z rażącym naruszeniem postępowania administracyjnego - art. 6 kpa, 7 kpa, 8 kpa, 77 § 1 kpa i 80 kpa poprzez nie przeprowadzenie całości postępowania dowodowego, a w konsekwencji nierozpatrzenie całości materiału dowodowego i argumentacji strony, zaś rozpatrzenie braków dokumentacji na niekorzyść strony doprowadziło do wydania postanowienia w sposób naruszający zasady praworządności, prawdy obiektywnej i pogłębiania zaufania do władzy publicznej. W związku z powyższymi zarzutami wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację i wywody zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy wyjaśnić, że złożona w niniejszej sprawie skarga na postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Od dnia 15 sierpnia 2015 r. obowiązuje regulacja art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako p.p.s.a., zgodnie z którą sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Przepis ten, zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015r., poz. 658), ma zastosowanie również do postępowań wszczętych przed dniem wejścia w życie nowelizacji p.p.s.a. Oznacza to, że w przypadku skarg na określone wyżej postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym w obecnym stanie prawnym skierowanie ich do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony.
Przechodząc do merytorycznego rozpoznania sprawy należy wskazać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzeka o istocie sprawy administracyjnej, czyli nie przyznaje określonych uprawnień, jak i nie odmawia ich przyznania, lecz rozstrzyga o legalności decyzji (postanowienia), to jest o ich zgodności z prawem na podstawie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji (postanowienia).
Działając zatem w granicach kompetencji wynikających z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014r., poz.1647.) w związku z art. 3 § 2 pkt.2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w niniejszym postępowaniu jest obowiązany skontrolować, czy zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, czy też to prawo narusza i w zależności od tej oceny orzec w sposób przewidziany w art. 145 lub art. 151 p.p.s.a.
Mając zatem na uwadze powyższe, Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie organu I instancji - nie naruszają przepisów prawa w zakresie wskazanym w w/w art. 145 § 1 p.p.s.a. , co powoduje, że skarga nie mogła być uwzględniona.
Przedmiotem przeprowadzonej w niniejszej sprawie kontroli sądowej było postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia [...] maja 2015 r., Nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Komendanta Powiatowego Policji w W. z dnia [...] marca 2015 r., Nr [...] odmawiające wydania skarżącemu zaświadczenia potwierdzającego okresy służby pełnionej w szczególnych warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury.
Istotne jest przy tym, że poddane kontroli Sądu opisane wyżej postanowienie, wydane zostało w oparciu o przepisy działu VII kodeksu postępowania administracyjnego (art.217 – art. 220 k.p.a.), regulującego postępowanie dotyczące wydawania zaświadczeń.
Trafnie zauważa organ odwoławczy, że przedmiotowe postępowanie jest postępowaniem uproszczonym i w znacznym stopniu odformalizowanym postępowaniem o charakterze administracyjnym, obowiązujące organy administracyjne przy podejmowaniu czynności materialno-technicznych polegających na urzędowym potwierdzaniu stanu faktycznego lub prawnego.
Stąd wyraźne jest oddzielenie zaświadczeń wydawanych w tym szczególnym i uproszczonym trybie postępowania od wydawania decyzji administracyjnych, o których jest z kolei mowa w art. 104 k.p.a.
I tak zgodnie z art. 217 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. W myśl § 2 tego przepisu, zaświadczenie wydaje się w oparciu o dwie odrębne przesłanki, czyli, gdy przepis prawa wymaga potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego (pkt 1) lub gdy osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego (pkt 2).
Jeśli chodzi o drugi przypadek, który - jak wynika z wniosku skarżącego - ma miejsce w niniejszej sprawie, organ administracji obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu (art. 218 § 1 k.p.a.).
Organ administracji może przed wydaniem zaświadczenia przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające (art. 218 § 2 k.p.a.). Prowadzenie jednak takiego postępowania wyjaśniającego opierać się może jedynie na danych zawartych w posiadanej przez organ dokumentacji. W pierwszej kolejności zatem, w ramach takiego postępowania organ ustala jakiego rodzaju ewidencja i rejestry mogą zawierać żądane dane. Dalsza część postępowania sprowadza się do wyjaśnienia, czy posiadane dane odnoszą się do osoby wnioskodawcy oraz, co najważniejsze, czy dotyczą stanu prawnego, którego poświadczenia domaga się wnioskodawca (por. Z.Kmiecik, Charakter prawny zaświadczenia a możliwość ustalania i weryfikacji jego treści, PIP 2004/10, str. 63).
Podkreślić w tym miejscu należy, że skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela prezentowane w orzecznictwie stanowisko, iż w żadnym przypadku zaświadczenie nie przyznaje, nie stwierdza, jak i nie uznaje uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa powszechnie obowiązującego, lecz tylko potwierdza istnienie stanu, faktu bądź uprawnienia lub obowiązku uprzednio przyznanego lub potwierdzonego odpowiednio w konstytutywnej lub deklaratoryjnej decyzji administracyjnej lub w innym indywidualnym akcie administracyjnym. Zaświadczenie jest czynnością materialno-techniczną i urzędowym potwierdzeniem określonych faktów lub stanu prawnego. Dlatego też nie rozstrzyga o żadnych prawach lub obowiązkach jak i nie może tworzyć nowej sytuacji prawnej. Zaświadczenie nie może rozstrzygać o istnieniu lub nieistnieniu obowiązku, ponieważ jest tylko przejawem wiedzy, nie zaś woli organu administracji publicznej (por. wyrok NSA z dnia 22 grudnia 2009, sygn.akt I OSK 377/09 - treść /w:/ orzeczenia.nsa.gov.pl ).
Istotne jest w sprawie, że żądanie skarżącego o wydanie przedmiotowego zaświadczenia, pozostaje w ścisłym związku z przepisami ustawy z dnia 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2013r., poz.667) oraz z przepisami rozporządzenia MSWiA z dnia 18 października 2004r. w sprawie trybu postępowania i właściwości organu w zakresie zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu i Państwowej Straży Pożarnej oraz ich rodzin (Dz. U. Nr 239, poz. 2404 ze zm.), a także z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej (Dz. U. z 2005r. Nr 86, poz. 734).
Niesporne jest w sprawie, że przepis art. 15 ust. 2 pkt 3 w/w ustawy stanowi, że emeryturę funkcjonariusza podwyższa się o 0,5% podstawy za każdy rok służby pełnionej w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu.
Udokumentowanie uprawnień do podwyższenia emerytury na podstawie cyt. wyżej przepisu art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy w formie zaświadczenia, stanowiącego środek dowodowy w postępowaniu przed organami emerytalnymi, określone zaś zostało w § 14 ust. 1 pkt 3 w/w rozporządzenia MSWiA z dnia 18 października 2004r., zgodnie z którym, środkiem dowodowym potwierdzającym okresy służby pełnionej w szczególnych warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury jest zaświadczenie o okresach służby pełnionej w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury, sporządzone na podstawie akt osobowych funkcjonariusza lub innych dokumentów potwierdzających pełnienie służby w tych warunkach, wystawione przez właściwe organy Policji (...).
Istotne jest zatem, że w odniesieniu do zaświadczenia potwierdzającego wykonywanie służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, cyt. wyżej przepis § 14 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, stanowiący regulację szczególną, jednoznacznie wskazuje, że owo zaświadczenie wydawane jest w oparciu o akta osobowe funkcjonariusza lub w oparciu o inne dokumenty, potwierdzające pełnienie służby w tych warunkach. Powyższa regulacja pozwala na stwierdzenie, że przepis ten w postępowaniu o wydanie przedmiotowego zaświadczenia wyłączył szerszy zakres postępowania wyjaśniającego, uniemożliwiając m. innymi stosowanie uregulowania art. 75 § 1 k.p.a., w myśl którego jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy i nie jest sprzeczne z prawem, w szczególności zaś dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny.
Tak jak to już wyżej Sąd podkreślił, w niniejszej sprawie organy odmawiając wydania skarżącemu przedmiotowego zaświadczenia, zasadnie powołały się na postanowienia rozporządzenia RM z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji (...), gdzie § 4 tego rozporządzenia stanowi, że emeryturę podwyższa się o 0,5% podstawy wymiaru za każdy rok służby pełnionej w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, jeżeli funkcjonariusz w czasie wykonywania obowiązków służbowych 1/ podejmował, co najmniej 6 razy w ciągu roku, czynności operacyjno-rozpoznawcze lub dochodzeniowo-śledcze albo interwencje w celu ochrony osób, mienia lub przywrócenia porządku publicznego w sytuacjach, w których istniało zagrożenie życia lub zdrowia; 2/ uczestniczył, co najmniej przez 30 dni w ciągu roku, w fizycznej ochronie osób lub mienia w warunkach, w których istniało bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia; 3/ uczestniczył, co najmniej przez 30 dni w ciągu roku w fizycznej ochronie osób lub mienia w warunkach, w których istniało bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia; 4/ brał udział, co najmniej przez 8 miesięcy w ciągu roku, w stałym wypełnianiu zadań w zakresie bezpośredniej ochrony i opieki nad osadzonymi: a/ w oddziałach dla nosicieli wirusa HIV, dla osadzonych wymagających stosowania szczególnych środków leczniczo-wychowawczych i osadzonych szczególnie niebezpiecznych w okresie do dnia 31 sierpnia 1998r. lub b) w oddziałach dla osadzonych niebezpiecznych i w oddziałach terapeutycznych dla skazanych z zaburzeniami psychicznymi lub upośledzonymi umysłowo, o których mowa odpowiednio w art. 88 § 3 i art. 96 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997r. – Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. Nr 90, poz. 557, ze zm.) - po dniu 1 września 1998r."
Organy rozpoznając niniejszą sprawę zobowiązane zatem były dokonać ustaleń, czy skarżący - na zasadach określonych w cyt. wyżej § 4 rozporządzenia wykonywał obowiązki służbowe w warunkach szczególnie zagrażających jego życiu i zdrowiu, tj. w sytuacjach, w których istniało zagrożenie jego życia lub zdrowia.
Zgodzić się należy z organami, że zwrot "pełnienie służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu" - pozwala na przyjęcie stanowiska, iż wykonywanie przez funkcjonariusza obowiązków służbowych musi mieć miejsce w sytuacjach wyjątkowych zważywszy na zagrożenie jego życia i zdrowia. Pogląd ten , jak trafnie zauważa organ odwoławczy znajduje potwierdzenie w przywołanym wyżej orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego, który stwierdził, że zwrot "szczególnie zagrażający życiu i zdrowiu" odnosi się do kwalifikacji zagrożenia rozumianej jako stwierdzenie zagrożenia innego niż normalne następstwo pełnienia służby przy założeniu, że w jej istotę wpisane jest ryzyko zagrożenia życia i zdrowia.
Należy w tym miejscu także zaakcentować i powtórzyć za organami, że Policja, jako uzbrojona formacja służąca społeczeństwu, obowiązana jest strzec bezpieczeństwa Państwa i jego obywateli, nawet z narażeniem życia (art. 27 ust. 1 ustawy o Policji).
Sąd podziela tym samym stanowisko organów, że tylko czynności podejmowane w warunkach szczególnego (nadzwyczajnego) zagrożenia życia lub zdrowia danego funkcjonariusza można uznać za czynności wykonywane w sytuacjach "istnienia zagrożenia życia lub zdrowia".
Mając na uwadze powyższe, w rozpoznawanej sprawie organy dokonały trafnej oceny istniejącej dokumentacji przez pryzmat takiego właśnie rozumienia przesłanki wykonywania obowiązków służbowych w warunkach (sytuacjach) szczególnie zagrażających życiu lub zdrowiu skarżącego, a co wprost wynika z obu postanowień. Na podkreślenie zasługuje także okoliczność, że organ I instancji w ramach prowadzonego postępowania, wystąpił do jednostek i komórek organizacyjnych Policji, w których wnioskodawca pełnił służbę, celem zweryfikowania posiadanej dokumentacji, pod katem ustalenia, czy miały miejsce zdarzenia kwalifikujące się do wydania zaświadczenia o żądanej przez wnioskodawcę treści.
Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, pozwala na stwierdzenie, że organy obu instancji przeprowadziły w sposób właściwy postępowanie wyjaśniające dokonując wnikliwej analizy (oceny) dokumentacji związanej z pełnieniem służby przez skarżącego w określonych pionach i na wskazanych stanowiskach.
Wbrew zarzutom skarżącego, przeprowadzone przez organy przedmiotowe postępowanie nie potwierdziło, istnienia wskazanych przez wnioskodawcę okresów służby, za które nabył prawo do podwyższenia świadczenia emerytury policyjnej o wskaźniki procentowe określone w art. 15 ust.2 pkt 3 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...). W szczególności nie znalazło potwierdzenia w istniejącej dokumentacji, że w którymkolwiek roku swojej służby wnioskodawca podejmował co najmniej sześciokrotnie czynności, z którymi wiązałoby się zagrożenie życia lub zdrowia w rozumieniu § 4 pkt 1 w/w rozporządzenia z dnia 4 maja 2005r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji (...).
Zdaniem Sądu, organy prawidłowo dokonały wykładni postanowień cyt. wyżej § 4 pkt 1 rozporządzenia, pomijając kryterium bezpośredniości w odniesieniu do zagrożenia życia lub zdrowia podczas wykonywania wskazanych w tymże przepisie obowiązków służbowych. Trybunał Konstytucyjny w swoim wyroku z dnia 27 maja 2014r. o sygn. akt U 12/13 (OTK ZU 2014, seria A, Nr 5, poz. 56) stwierdził, bowiem niezgodność § 4 pkt 1 rozporządzenia, w zakresie, w jakim stanowi o bezpośrednim zagrożeniu życia lub zdrowia, z przepisem art. 15 ust. 6 w zw. z ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym Policji.
Niesporne jest w sprawie, że skarżący w okresie służby wielokrotnie brał udział w różnego rodzaju interwencjach, podejmując czynności służbowe. Jednakże nie sposób zauważyć, że tego typu działania stanowiły faktycznie istotę pełnionej przez funkcjonariusza służby. Nie była to jednak aktywność, której skutki wykraczałyby poza przeciętną miarę. Poza tym podnieść należy, na co słusznie zwrócił uwagę organ odwoławczy, że ocena charakteru czynności w warunkach zagrożenia życia i zdrowia należy do przełożonego właściwego w sprawach osobowych.
Wprawdzie art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy gwarantuje funkcjonariuszom prowadzenie przez organy Policji takich dokumentów policyjnych, które pozwoliłyby na gromadzenie danych o faktach wskazujących na pełnienie służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, co umożliwia potwierdzenie lub odmowę potwierdzenia owych warunków w zaświadczeniu, tym niemniej brak takich dokumentów, które z uwagi na upływ czasu i obowiązujące w tym zakresie przepisy uległy już wybrakowaniu, sprawia, że nie jest możliwe wydanie pozytywnego zaświadczenia, ponieważ obecnie nie można domniemywać, czy były w tych dokumentach zawarte informacje istotne dla wniosku skarżącego. Tylko odpowiednie zapisy, adnotacje w takich dokumentach pozwoliłyby organowi na dokonanie ustaleń w oparciu o art. 218 § 1 i 2 k.p.a.
W konsekwencji powyższych ustaleń stwierdzić należy, że wniosek skarżącego został rozpatrzony przez organy wnikliwie i z należytą starannością, skoro zbadano wszystkie dostępne materiały mogące być przydatne przy rozpatrywaniu złożonego wniosku, analizując m.innymi dane z akt osobowych skarżącego, jak i zasoby archiwalne.
Skoro na podstawie posiadanych danych osobowych i innych szczegółowo opisanych w wydanych postanowieniach dokumentów pozostających w dyspozycji organów i objętych analizą nie można było znaleźć potwierdzenia dla uznania pełnienia przez skarżącego służby w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu, a określonych w § 4 pkt 1 w/w rozporządzenia, to zasadnym było podjęcie zaskarżonego postanowienia utrzymującego w mocy postanowienie organu I instancji o odmowie wydania skarżącemu wnioskowanego przez Niego zaświadczenia.
W konsekwencji powyższego, stwierdzić należy, że kontrola zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia, a do czego ograniczają się kompetencje sądu administracyjnego, jako że Sąd nie może oprzeć kontroli o kryterium słuszności czy sprawiedliwości społecznej, nie wykazała by zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie organu I instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów, o którym stanowi art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny nie mógł zatem uwzględnić skargi z braku uzasadnionych ku temu podstaw i wobec tego oddalił ją w myśl art. 151 w/w ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło