IV SA/Wr 501/18
WyrokWSA we Wrocławiu2019-01-09
Skład orzekający: Wanda Wiatkowska - Ilków, Ewa Kamieniecka, Lidia Serwiniowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Od kiedy przysługuje świadczenie pielęgnacyjne w sytuacji, gdy orzeczenie o niepełnosprawności zostało wydane z mocą wsteczną przez sąd powszechny, a wniosek o świadczenie został złożony po wydaniu tego orzeczenia?Ratio decidendi
Prawo do świadczenia pielęgnacyjnego ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności, zgodnie z art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Data ustalenia niepełnosprawności przez sąd powszechny nie wpływa na datę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, jeśli wniosek o świadczenie został złożony później. Przepis art. 31 ustawy, dotyczący błędów podmiotów realizujących zadania w zakresie świadczeń rodzinnych, nie ma zastosowania do błędów organów orzekających o niepełnosprawności.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego od daty wstecznej, wskazanej w wyroku sądu powszechnego jako początek niepełnosprawności jej syna. Organy administracji przyznały świadczenie od daty złożenia wniosku o ustalenie niepełnosprawności. Skarżąca kwestionowała termin przyznania świadczenia, argumentując, że błąd organów orzekających o niepełnosprawności powinien skutkować wypłatą świadczenia od daty wskazanej przez sąd powszechny, powołując się na art. 31 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Sąd administracyjny rozpatrywał zgodność z prawem decyzji odmawiającej przyznania świadczenia od daty wskazanej przez skarżącą.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Wiatkowska - Ilków Sędziowie Sędzia WSA Ewa Kamieniecka Sędzia WSA Lidia Serwiniowska (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Anna Rudzińska po rozpoznaniu na rozprawie w Wydziale IV w dniu 9 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi M. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] lipca 2018 r., nr [...] w przedmiocie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę w całości.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W., po rozpatrzeniu odwołania M. A. (dalej: skarżąca, odwołująca się), od wydanej z upoważnienia Wójta Gminy D., decyzji Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w D. z dnia [...] czerwca 2018 r. ([...]), przyznającej świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad synem – M. A. w kwocie 1477 zł miesięcznie – na okres od dnia 1 stycznia 2018 r. do dnia 31 grudnia 2018 r. oraz w kwocie 1406 zł miesięcznie – na okres od dnia 1 stycznia 2017 r. do 31 grudnia 2017 r., decyzją z dnia [...] lipca 2018 r. [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego, art. 17 i art. 24 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2017 r. poz. 1952 ze zm. – dalej ustawa) utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy.
Po rozpatrzeniu wniosku z dnia 15 maja 2018 r. organ pierwszej instancji - opisaną na wstępie decyzją - przyznał skarżącej świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawnym synem - na okres od dnia 1 stycznia 2017 r. do dnia 31 grudnia 2020 r. Na okres od dnia 1 stycznia 2017 r. do dnia 31 grudnia 2017 r. świadczenie pielęgnacyjne przyznano w kwocie 1406 zł miesięcznie, z kolei na okres od dnia 1 stycznia 2018 r. do dnia 31 grudnia 2020 r. świadczenie przyznano w kwocie 1477 zł miesięcznie.
W odwołaniu skarżąca zakwestionowała termin, na jaki przyznano jej świadczenie pielęgnacyjne. Odwołująca się zwróciła uwagę, że na mocy prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] marca 2018 r. ([...]) jej syn został zaliczony do osób niepełnosprawnych okresowo, to jest od dnia 1 października 2014 r. do dnia 31 grudnia 2020 r., wraz ze wskazaniem, że wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna w procesie leczenia, rehabilitacji i edukacji. Skarżąca wniosła zatem o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego również za okres od dnia 1 października 2014 r. do dnia 31 grudnia 2016 r. Odwołująca się stwierdziła, że zaskarżone rozstrzygnięcie jest dla niej krzywdzące i niesprawiedliwe, gdyż to ona została obarczona odpowiedzialnością za błędy Powiatowego i Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności. Strona podkreśliła, że jej syn wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy ze względu na swoją niepełnosprawność już od 1 października 2014 r. Odwołująca się stwierdziła, że nie może ponosić odpowiedzialności za błędy organów administracji państwowej, skoro - w ocenie Sądu - dotychczasowe orzeczenia o niepełnosprawności były nieprawidłowe. W ocenie strony błąd Zespołów ds. Orzekania o Niepełnosprawności "powinien zostać naprawiony przez dokonanie wypłaty na moją rzecz całego zaległego świadczenia pielęgnacyjnego". Skarżąca zwróciła ponadto uwagę, że w jej sytuacji zastosowanie ma art. 31 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Stwierdziła, że zgodnie z tym przepisem jeżeli odmowa przyznania świadczenia rodzinnego była następstwem, błędu podmiotu realizującego zadania w zakresie świadczeń rodzinnych, to wypłata świadczenia rodzinnego może nastąpić za 3 lata wstecz, licząc od dnia zawiadomienia o popełnieniu błędu lub dnia wydania decyzji prostującej błąd z urzędu. Dlatego - w ocenie odwołującej się - świadczenie pielęgnacyjne winno być jej przyznane już od dnia 1 października 2014 r., "gdyż jest to data późniejsza niż 3 lata wstecz".
Kolegium Odwoławcze rozpoznając odwołanie skarżącej wskazało, że warunkiem nabywania prawa do świadczeń rodzinnych i opiekuńczych oraz zasady ich
ustalania, przyznawania i wypłacania określa powołana na wstępie ustawa o świadczeniach rodzinnych.
Zgodnie z przepisem art. 17 ust. 1 tej ustawy, "Świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji."
Z kolei, stosownie do art. 17 ust. 1b, świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała:
1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub
2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia.
Organ odwoławczy podał, że Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności we W., po rozpatrzeniu wniosku M. A. z dnia [...] stycznia 2017 r., orzeczeniem z dnia [...] lutego 2017 r. ([...]), stwierdził, że M. A. nie zalicza się do osób niepełnosprawnych. Po rozpatrzeniu odwołania od ww. orzeczenia, Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności, orzeczeniem z dnia [...] kwietnia 2017 r. ([...]) utrzymał je w mocy. M. A. złożyła odwołanie od orzeczenia z dnia [...] kwietnia 2017 r. Po rozpatrzeniu tego odwołania, Sąd Rejonowy [...], wyrokiem z dnia [...] marca 2018 r. ([...]), zaliczył M. A. do osób niepełnosprawnych okresowo, tj. od dnia 1 października 2014 r. do dnia 31 grudnia 2020 r., wraz ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, że skarżąca osobiście sprawuje całodobową opiekę nad niepełnosprawnym dzieckiem. Wnioskodawczyni nie pracuje zawodowo i nie ma ustalonego prawa do żadnego ze świadczeń, wymienionych w art. 17 ust. 5 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, co byłoby przeszkodą do przyznania wnioskowanego świadczenia. Z kolei, syn skarżącej legitymuje się stosownym orzeczeniem o niepełnosprawności wskazanym w art. 17 ust 1 ustawy. Odwołująca się spełnia zatem warunki określone w ustawie, świadczenie pielęgnacyjne zostało jej przyznane od dnia 1 stycznia 2017 r. do dnia 31 grudnia 2020 r. Odwołująca się zakwestionowała termin, od którego przyznano świadczenie.
Terminy przyznawania świadczeń zostały wskazane w art. 24 ustawy. W myśl art. 24 ust. 1 ustawy, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na okres zasiłkowy, z wyjątkiem świadczeń, o których mowa w art. 9, art. 14, art. 15, art. 15a, art. 15b, art. 16, art. i 7 i art. 17c. Prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego (art. 24 ust. 2 ustawy). Zgodnie z art. 24 ust. 4 ustawy, prawo do zasiłku pielęgnacyjnego lub świadczenia pielęgnacyjnego ustala się na czas nieokreślony, chyba że orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony. W przypadku wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności na czas określony prawo do zasiłku pielęgnacyjnego lub świadczenia pielęgnacyjnego ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia.
Organ odwoławczy podkreślił, że w świetle wskazanego wyżej przepisu art. 24 ust. 2 ustawy wniosek jest czynnikiem, który uruchamia postępowanie w sprawie świadczenia, przy czym świadczenie może być przyznane najwcześniej od miesiąca złożenia wniosku w organie. Przyznanie z datą wsteczną poprzedzającą tenże miesiąc, prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jest możliwe w sytuacji spełnienia warunku określonego w art. 24 ust. 2a ustawy. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. Co istotne - w kontekście zarzutów odwołania - powołany przepis art. 24 ust. 2a ustawy, daje możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego za okres poprzedzający miesiąc złożenia wniosku, jednak jedynie od momentu, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności, a nie od momentu, od którego datuje się niepełnosprawność.
Kolegium Odwoławcze wskazało nadto, że z akt sprawy wynika, iż wniosek skarżącej o ustalenie niepełnosprawności jej syna został złożony w Powiatowym Zespole ds. Orzekania o niepełnosprawności we W. w dniu [...] stycznia 2017 r. Wyrok Sądu zaliczający syna skarżącej do osób niepełnosprawnych został wydany w dniu [...] marca 2018 r. Wniosek odwołującej się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego został złożony w Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w D. w dniu [...] maja 2018 r. Zatem, w sytuacji skarżącej zostały spełnione przesłanki określone w art. 24 ust. 2a ustawy, i świadczenie mogło być przyznane od miesiąca, w którym skarżąca zwróciła się z wnioskiem o ustalenie niepełnosprawności jej syna, tj. od dnia 1 stycznia 2017 r. Kolegium Odwoławcze wspomniało, że skarżąca wskazała na możliwość zastosowania w jej sprawie przepisu art. 31 ustawy. Nawiązując do powyższego Kolegium wskazało, że zgodnie z tym przepisem jeżeli odmowa przyznania świadczenia rodzinnego była następstwem błędu podmiotu realizującego zadania w zakresie świadczeń rodzinnych, to wypłata świadczenia rodzinnego może nastąpić za 3 lata wstecz, licząc od dnia zawiadomienia o popełnieniu błędu lub wydania decyzji prostującej błąd z urzędu. Pod powyższą regulację można przyporządkować błąd podmiotu realizującego zadania w zakresie świadczeń rodzinnych, tj. wójta, burmistrza, prezydenta miasta. Przepis ten nie dotyczy zaś błędów organów właściwych w sprawach orzekania o niepełnosprawności, a właśnie na błąd takich organów powołuje się odwołująca.
Ponadto organ odwoławczy zwrócił uwagę, że zarówno organ pierwszej instancji jak i Kolegium działają na podstawie przepisów prawa (art. 6 kpa). Przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych nie przewidują możliwości uznaniowego określania terminu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, dlatego Kolegium nie mogło uwzględnić odwołania skarżącego.
Na powyższą decyzję skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając "błędne uznanie, iż terminem początkowym, od którego powinna mieć wypłacone świadczenie pielęgnacyjne jest 1 stycznia 2017 r. podczas gdy zgodnie z prawem jest nim dzień 1 października 2014 r., gdyż już w tym dniu złożyła wniosek o ustalenie niepełnosprawności syna, a od tej czynności, zgodnie z art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych, uzależnione jest wypłacenie wstecz należnego jej świadczenia, przy uwzględnieniu, że niekwestionowane przez organ przesłanki wymienione w art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy warunkujące wypłatę tego świadczenia, zachodzą już od 1 października 2014 r. zgodnie z prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego [...] we W. [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w sprawie o sygn. akt [...]. Ponadto skarżąca zarzuciła błędną wykładnię art. 31 ustawy i uznanie, że przepis ten nie znajduje zastosowania w sytuacji, w której brak wypłaty ww. świadczenia na rzecz skarżącej od dnia 1 października 2014 r. wynika wprost z nieprawidłowego orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności, "podczas gdy treść tego przepisu wskazuje (...) na błąd podmiotu realizującego zadania w zakresie świadczeń rodzinnych, którymi jest zarówno Kierownik GOPS jak i Zespoły ds. Orzekania o Niepełnosprawności." Zdaniem skarżącej, nieprawidłowo uznaje organ w zaskarżonej decyzji, że podmiotem jest tylko wójt, burmistrz lub prezydent miasta, podczas gdy są to jedynie "organy właściwe", zgodnie z definicją ustawową art. 3 pkt 11 ustawy, a nie "podmioty realizujące zadania w zakresie świadczeń rodzinnych", wskazane w art. 31 ustawy.
Zdaniem skarżącej, zaskarżone decyzje w sposób nieuprawniony pozbawiają ją należnego świadczenia, od dnia 1 października 2014 r. do dnia 31 grudnia 2016 r. Twierdzi, że zaskarżona decyzja jest dla niej bardzo krzywdząca, jako matki niepełnosprawnego dziecka. Podkreśliła, że w dniu 1 października 2014 r. złożyła wniosek o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności jej syna - z uwagi na upływ ważności poprzedniego orzeczenia w tym przedmiocie. Tym samym, zdaniem skarżącej, spełniła warunek, o którym mowa w art. 24 ust. 2a ustawy.
Skarżąca uważa, że przepis art. 31 ustawy znajduje zastosowanie w sprawie i Kierownik GOPS w D. związany prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego ma "możliwość korygowania wypłat lub ich braku aż 3 lata wstecz", a zatem powinien wypłacić na jej rzecz świadczenie od 1 października 2014 r. Skarżąca podnosi, że jej roszczenie nie uległo przedawnieniu.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
W myśl przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U. z 2016 r. poz. 1066 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola obejmuje zatem materialną i formalną prawidłowość zaskarżonego aktu.
W rozpatrywanej sprawie nie budzi wątpliwości spełnienie przez skarżącą przesłanek do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.
Spór w niniejszej sprawie dotyczy zaś daty początkowej, od której przysługuje skarżącej świadczenie pielęgnacyjne. Zdaniem skarżącej ww. świadczenie powinno być przyznane od 1 października 2014 r. tj. od ustalenia niepełnosprawności jej syna na mocy wyroku Sądu Rejonowego [...] we W. z dnia [...] marca 2018 r. (sygn. akt [...]) natomiast zdaniem organów orzekających w rozpatrywanej sprawie świadczenie pielęgnacyjne przysługuje od 1 stycznia 2017 r. tj. od miesiąca w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności (...).
Kwestie związane z przyznawaniem świadczeń rodzinnych reguluje ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2017 r. poz. 1952 ze zm.) dalej: ustawa.
Zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na okres zasiłkowy z wyjątkiem świadczeń, o których mowa w art. 9, art. 14, art. 15, art. 15a, art. 15b, art. 16, art. 17 i art. 17c.
Wedle art. 24 ust. 4 ustawy, prawo do zasiłku pielęgnacyjnego lub świadczenia pielęgnacyjnego ustala się na czas nieokreślony, chyba że orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony. W przypadku wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności na czas określony prawo do zasiłku pielęgnacyjnego lub świadczenia pielęgnacyjnego ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia.
Stosownie do art. 24 ust. 2 ustawy, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego.
Z kolei, zgodnie z art. 24 ust. 2a ustawy, jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności.
W odniesieniu do rozpoznawanej sprawy odnotować trzeba, że Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności we W., po rozpatrzeniu wniosku skarżącej z dnia 11 stycznia 2017 r. orzeczeniem z dnia [...] lutego 2017 r. ([...]) stwierdził, że M. A. nie zalicza się do osób niepełnosprawnych. Orzeczeniem z dnia [...] kwietnia 2017 r. ([...]) Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności we W. utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie. Następnie skarżąca korzystając z przysługującego jej uprawnienia procesowego zaskarżyła orzeczenie organu wojewódzkiego do sądu powszechnego. Sąd Rejonowy [...] wyrokiem z dnia [...] marca 2018 r. (sygn. akt [...]) zmienił zaskarżone orzeczenie i poprzedzające je orzeczenie z dnia [...] lutego 2017 r. Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności we W. i zaliczył syna skarżącej do osób niepełnosprawnych okresowo tj. od dnia 1 października 2014 r. do 31 grudnia 2020 r. wraz ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Wyrok ten uprawomocnił się w dniu 13 kwietnia 2018 r. a jego prawomocność została stwierdzona 26 kwietnia 2018 r.
W tych okolicznościach skarżąca w dniu 15 maja 2018 r. złożyła wniosek o ustalenie świadczenia pielęgnacyjnego na małoletniego syna.
Brzmienie wyżej powołanego przepisu art. 24 ust. 2a ustawy jest jednoznaczne i nie nasuwa żadnych wątpliwości interpretacyjnych. Wynika z niego, że prawo do przedmiotowego świadczenia ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności.
Brak jest zatem podstaw prawnych do przyjęcia, że określona w orzeczeniu o ustaleniu niepełnosprawności data ustalenia niepełnosprawności wpływa na prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Skoro skarżąca wnioskiem z dnia 11 stycznia 2017 r. wystąpiła do Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności we W. o ustalenie niepełnosprawności syna to prawo do świadczenia pielęgnacyjnego przysługuje od dnia 1 stycznia 2017 r.
Postawiony w sprawie zarzut błędnej wykładni art. 31 ustawy nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z tym przepisem jeżeli odmowa przyznania świadczenia rodzinnego była następstwem błędu podmiotu realizującego zadania w zakresie świadczeń rodzinnych, to wypłata świadczenia rodzinnego może nastąpić za 3 lata wstecz, licząc od dnia zawiadomienia o popełnieniu błędu lub dnia wydania decyzji prostującej błąd z urzędu.
Tak jak słusznie zauważyło Kolegium Odwoławcze, w zaskarżonej decyzji – pod powyższą regulację można przyporządkować błąd podmiotu realizującego zadania w zakresie świadczeń rodzinnych. Zwrócić należy uwagę, że ustawodawca w rozdziale 5 ustawy wyszczególnił podmioty realizujące zadania. Zespoły ds. orzekania o niepełnosprawności nie zostały zaliczone do tej grupy.
Podkreślić należy, że postępowanie o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności i postępowanie o świadczenia rodzinne są odrębnymi postępowaniami, prowadzonymi na podstawie odrębnych przepisów prawa materialnego. Postępowanie w sprawie niepełnosprawności toczy się przed organami orzeczniczymi tj. powiatowym i wojewódzkim zespołem do spraw orzekania o niepełnosprawności na podstawie ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (j.t. Dz.U. z 2016 r. poz. 2046). W postępowaniu przed organami właściwymi w sprawie przyznania min. świadczenia pielęgnacyjnego – w myśl ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2017 r. poz. 1952 ze zm.).
Organy orzekające w sprawie świadczeń rodzinnych nie mogą kwestionować prawidłowości orzeczeń zespołów ds. orzekania o ustaleniu niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności, gdyż uprawnienie to zostało przypisane sądowi powszechnemu. Jeżeli sąd powszechny uzna zaskarżone orzeczenie zespołu ds. niepełnosprawności za błędne, to okoliczność ta nie może skutkować wypłatą świadczenia za 3 lata wstecz. Jak wskazano zespoły ds. orzekania o niepełnosprawności nie wykonują zadań wynikających z ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Reasumując powyższe stwierdzić należy, że dokonana przez Sąd kontrola zgodności z prawem zaskarżonych decyzji nie potwierdziła zasadności wniesionej skargi. Stwierdzenie powyższego obligowało Sąd do oddalenia skargi na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło