IV SA/Wr 501/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marta Pająkiewicz-Kremis po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale IV sprawy ze skargi D. P. na niewykonanie prawomocnego postanowienia WSA we Wrocławiu z dnia 24 kwietnia 2025 r., sygn. akt IV SO/Wr 43/24 postanawia: odrzucić skargę. Postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2025 r., sygn. akt IV SO/Wr 43/25 (dalej również: postanowienie), Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, po rozpoznaniu sprawy z wniosku D. P. (dalej: strona) o wymierzenie grzywny Prokuratorowi Rejonowemu w Trzebnicy (dalej: organ) za nieprzekazanie sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę wymierzył organowi grzywnę w kwocie 100 zł (pkt I) oraz zasądził od organu na rzecz strony kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt II). Strona w dniu 24 sierpnia 2025 r., powołując się na art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.), wniosła skargę na niewykonanie postanowienia. W treści uzasadnienia skargi strona wskazała, że organ nie wykonał postanowienia w zakresie pkt II sentencji, bowiem nie zwrócił stronie zasądzonych kosztów postępowania sądowego w kwocie 100 złotych. Strona wniosła o wymierzenie organowi grzywny. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie argumentując, że zasądzone postanowieniem koszty postępowania zostały zwrócone stronie w dniu 14 sierpnia 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. W niniejszej sprawie przedmiotem sporu jest niewykonanie przez organ postanowienia Sądu w części dotyczącej zasądzenia na rzecz strony kwoty 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zgodnie z brzmieniem art. 154 § 1 p.p.s.a., w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Cytowany przepis nie ma zastosowania do orzeczenia sądu administracyjnego w części dotyczącej zasądzenia kosztów sądowych, albowiem nie występuje tu konieczność podjęcia przez organ działań z zakresu administracji publicznej poprzez wszczęcie postępowania, wydanie aktu, czy też dokonanie innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, zastrzeżonych prawem do jego właściwości. Norma wyrażona w art. 154 § 1 p.p.s.a. obejmuje wyłącznie kwestię niewykonania wyroku sądowego w zakresie będącej jego przedmiotem sprawy administracyjnej, natomiast niewykonanie wyroku w części dotyczącej kosztów postępowania nie może stanowić bezczynności organu administracji, o której mowa w powyższym przepisie (por. wyrok NSA z dnia 27 maja 2008 r., sygn. akt I OSK 154/08). Niewykonanie wyroku polegać może na pozostawaniu w bezczynności w podjęciu lub kontynuowaniu postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie prawem przewidzianej (por. wyrok NSA z dnia 20 lipca 2018 r., sygn. akt II OSK 71/18). Celem skargi na niewykonanie prawomocnego wyroku sądu, stwierdzającego bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przymuszenie organu do działania w sytuacji, gdy ignoruje on orzeczenie sądu i nie podejmuje czynności, do których został przez sąd zobowiązany. Skarga jest środkiem ostatecznym służącym wymuszeniu na organie załatwienia sprawy - zatrzymania obstrukcji w postępowaniu administracyjnym. Inaczej jest jednak z tymi obowiązkami zawartymi w treści orzeczenia sądu, które są wykonalne. Do orzeczeń wykonalnych w tym trybie należy zaliczyć orzeczenie o przyznaniu określonej sumy pieniężnej ponieważ wynika z niego konkretne zobowiązanie pieniężne. W tym zatem przypadku przepis art. 154 § 1 p.p.s.a. nie znajduje zastosowania, a droga przed sądem administracyjnym jest wyłączona bowiem nie występuje konieczność podjęcia przez organ działań z zakresu administracji publicznej poprzez wszczęcie postępowania, wydanie aktu czy też dokonanie innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, zastrzeżonych prawem do jego właściwości. Pomiędzy organem a stroną, na rzecz której zasądzono zwrot kosztów postępowania, powstaje jedynie stosunek zobowiązaniowy, w którym organ jest dłużnikiem, zaś strona wierzycielem (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 25 marca 2004 r., sygn. akt SA/Sz 2291/03; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 8 lutego 2018 r., sygn. akt II SA/Go 1136/17; postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 24 października 2023 r., sygn. akt II SA/Bk 604/23). Wykonywanie orzeczeń sądów administracyjnych w części dotyczącej kosztów zasądzonych na rzecz strony odbywa się w drodze egzekucji sądowej, na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 1568, dalej: k.p.c), po stwierdzeniu prawomocności orzeczenia sądu administracyjnego. Orzeczenie sądu stanowi wówczas tytuł egzekucyjny w sądowym postępowaniu egzekucyjnym. Klauzulę wykonalności nadaje sąd rejonowy właściwości ogólnej dłużnika (art. 781 § 2 k.p.c.), a po jej nadaniu wyrok stanowi tytuł wykonawczy, podlegający - w części odnoszącej się do kosztów postępowania - wykonaniu przez komornika sądowego. Mając powyższe na uwadze należy zatem uznać, iż skarga na niewykonanie postanowienia w części dotyczącej zasądzenia kosztów sądowych jest niedopuszczalna z uwagi na brak kognicji sądu administracyjnego w tym przedmiocie. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.