IV SA/Wr 503/12
WyrokWSA we Wrocławiu2012-12-11
Skład orzekający: Julia Szczygielska, Tadeusz Kuczyński, Jolanta Sikorska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo utrzymało w mocy decyzję odmawiającą przyznania dodatku mieszkaniowego, w szczególności w zakresie prawidłowego ustalenia dochodu gospodarstwa domowego i uwzględnienia świadczeń pielęgnacyjnych?Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd uznał, że organ odwoławczy nie przeprowadził należycie postępowania odwoławczego, nie rozpoznał merytorycznie sprawy w jej całokształcie i nie wyjaśnił wszystkich istotnych okoliczności faktycznych, w tym prawidłowego ustalenia dochodu skarżącej oraz składu tego dochodu, co narusza zasady dwuinstancyjności i przekonywania.Stan faktyczny
Z. D. złożyła wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania dodatku, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, uznając, że przekroczono kryterium dochodowe. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając błędne wliczenie świadczenia pielęgnacyjnego do dochodu. WSA uchylił decyzję SKO, stwierdzając naruszenia proceduralne.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Julia Szczygielska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński Sędzia NSA Jolanta Sikorska Protokolant Jolanta Pociejowska po rozpoznaniu w wydziale IV na rozprawie w dniu 11 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi Z. Dz. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego uchyla zaskarżoną decyzję.
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu decyzją z dnia [...], nr [...] po rozpatrzeniu odwołania Z. D. od decyzji Burmistrza Miasta D. z dnia [...], nr [...] odmawiającej przyznania dodatku mieszkaniowego na okres od 1 marca 2012r. do 31 sierpnia 2012r. – Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. powołując się na przepis art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 2 ust.1 pkt. 2 , art. 5 ust. 1 pkt.2, art.6 ust.1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734) i § 2 ust.1 pkt.2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001r. w sprawie dodatków mieszkaniowych /Dz.U.Nr 156, poz. 1817/ oraz uchwałę Rady Miejskiej D. z dnia 29 marca 2004r. w sprawie obniżenia wysokości wskaźnika procentowego, od którego zależy wysokość dodatku mieszkaniowego (Dz.Urz.Woj.Doln. Nr 75, poz. 1475) – utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Powyższe rozstrzygnięcie oparto na następujących ustaleniach faktycznych i prawnych: Pismem z dnia 25 lutego 2012r. Z. D. wystąpiła do Burmistrza Miasta D. o przyznanie dodatku mieszkaniowego z dniem 1 marca 2012r. Pismo to przekazane zostało do Ośrodka Pomocy Społecznej w dniu 5 marca 2012r.. W dniu 7 marca 2012r. do Z. D. przesłany został druk wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego wraz z deklaracją o dochodach. Akta uzupełnione zostały przez Spółdzielnię Mieszkaniową w D.
Kolegium wskazało, że z dokumentów niniejszej sprawy wynika, że w/w zajmuje na zasadzie spółdzielczego (lokatorskiego) prawa do lokalu mieszkalnego lokal nr 4 położony w budynku nr . na Os. [...] w D., w którym zamieszkuje wraz z mężem A. D. Lokal ten jest wyposażony w instalację centralnego ogrzewania, gazu przewodowego i ciepłej wody. Jak potwierdził zarządca budynku powierzchnia lokalu wynosi 47,81 m2, natomiast wydatki na mieszkanie za miesiąc luty wynoszą 406,70 zł. Dochód 2 osobowego gospodarstwa domowego stanowi emerytura Z. D. w kwocie 1646,89 zł brutto + dodatek pielęgnacyjny w kwocie 186,71 zł /w tej samej wysokości w miesiącu listopadzie i grudniu 2011r. oraz styczniu 2012r./ oraz świadczenie pielęgnacyjne pobierane przez A. D. za w/w miesiące w łącznej kwocie 1760 zł.
Z pkt.6 lit. B złożonego wniosku wynika, iż jedna osoba z uwagi na niepełnoprawność posiada uprawnienia do zwiększenia powierzchni o 15 m2. Według komunikatu Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 16 lutego 2011r. w sprawie kwoty najniższej emerytury i renty, dodatku pielęgnacyjnego i dodatku dla sierot zupełnych oraz kwot maksymalnych zmniejszeń emerytur i rent (M. P. Nr 15, poz.162 ) od 1 marca 2011r. emerytura, renta rodzinna i renta daa osoby całkowicie niezdolnej do pracy wynosiła - 728,18 zł /. Od dnia 1 marca 2012r. wysokość najniższej emerytury wynosi 799,18 zł.
W myśl art.2 ust.1 ustawy prawo do dodatku mieszkaniowego przysługuje m.in, osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych, do których przysługuje im spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie trzech miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 175 % kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 125 % tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku, a zajmowana powierzchnia nie przekracza określonej powierzchni normatywnej.
W ocenie Kolegium Z. D. spełnia przesłankę tytułu prawnego do lokalu i powierzchni normatywnej, natomiast przekroczone zostało kryterium dochodu. Wprawdzie ustawodawca dopuszcza możliwość przyznania dodatku w sytuacji przekroczenia zarówno dochodu jak i powierzchni normatywnej jednakże tylko do pewnych granic tego przekroczenia. I tak w sytuacji gdy średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego jest wyższy od ustalonego limitu , a kwota nadwyżki nie przekracza wysokości dodatku mieszkaniowego, należny dodatek mieszkaniowy obniża się o tę kwotę / art.5 ust.4 i art.6 ust.8 ustawy/.
Wysokość przyznanego dodatku mieszkaniowego zależy z jednej strony od wydatków ponoszonych na zajmowany lokal oraz od dochodu wnioskodawcy.
Podstawę obliczania dodatku mieszkaniowego w gospodarstwach domowych członków spółdzielni mieszkaniowych, którym przysługują spółdzielcze prawa do lokali mieszkalnych, osób, którym przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego, niebędących członkami spółdzielni mieszkaniowych, oraz właścicieli lokali mieszkalnych w budynkach spółdzielni mieszkaniowych są opłaty za energię cieplną, wodę, odbiór nieczystości stałych i płynnych oraz opłaty związane z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości w częściach przypadających na lokale mieszkalne w spółdzielni mieszkaniowej, z wyłączeniem ubezpieczeń, podatku od nieruchomości i opłat za wieczyste użytkowanie gruntów.
I tak w punkcie 12 złożonego wniosku Spółdzielnia Mieszkaniowa w D. wykazała jako łączną kwotę wydatków za mieszkanie za miesiąc luty kwotę 406,70 zł /bez podatku i gazu/. Na powyższą kwotę składa się : czynsz - 105,66 zł + fundusz remontowy - 25,35 zł, opłata za centralne ogrzewanie- 96,85 zł, opłata za ciepłą wodę - 61 zł, wywóz nieczystości stałych - 28,44 zł, zimna woda + ścieki - 89,40 zł = 406,70 zł /.
Zdaniem Kolegium, wyliczenie dodatku mieszkaniowego zależy także od dochodu wnioskodawcy. Zgodnie z cytowanymi wyżej przepisami należało przyjąć średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego otrzymany w okresie trzech miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Organ I instancji przyjął, że wniosek został złożony w miesiącu lutym 2012r., stąd podstawę ustalenia uprawnień do dodatku mieszkaniowego stanowił dochód z stycznia 2012r., listopada i grudnia 2011r..
Z. D. w wyżej wymienionych miesiącach pobrała emeryturę w kwocie po 1460,18 zł brutto /w tym składka zdrowotna 131,42 zł, podatek - 103 zł/ oraz dodatek pielęgnacyjny w kwocie 186,71 zł, co łącznie stanowi 4.380,54 zł / bez dodatku pielęgnacyjnego.
Organ I instancji do emerytury w/w wliczył dodatek pielęgnacyjny. Podczas gdy zasiłki i dodatki pielęgnacyjne spełniając identyczne funkcje, nie powinny być wliczane do dochodu obliczonego dla potrzeb uzyskania dodatku mieszkaniowego. Tak więc z punktu widzenia tego dochodu określenia "zasiłek pielęgnacyjny" i "dodatek pielęgnacyjny" trzeba traktować jako określenia, które mieszczą się w pojęciu "zasiłki pielęgnacyjne", o których mowa w art 3 ust 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. W/w kwestię rozstrzygnął ostatecznie Naczelny Sąd Administracyjny uchwałą z dnia 10 grudnia 2009r., sygn.akt I OPS 8/09 ( Lex 531150)..
W tej sytuacji od dochodu Z. D. organ I instancji winien był odliczyć dodatek pielęgnacyjny w kwocie 186,71 zł.
W dalszej części uzasadnienia zaskarżonej decyzji Kolegium stwierdziło, że źródłem dochodu oprócz emerytury Z. D. jest świadczenie pielęgnacyjne otrzymywane przez A. D., które stosownie do cytowanego art.3 ust.3 ustawy świadczenie pielęgnacyjne jest dochodem. Łączny zatem dochód rodziny Z. D. wynosi zł w tym:
- emerytura 1646,89 zł x 3 miesiące = 4.940,67 zł;
- świadczenie pielęgnacyjne 520 zł x 3 m-ce + 100 zł x 2 m-ce = 1.760,00 zł
6.700,67 zł
Miesięczny dochód w/w rodziny wynosi 3 zł /tj.6.700,67 : 3 m-ce =2.233,56/, stąd na osobę przypada miesięcznie 1.116,78 zł.
W myśl art. 6 ust. 1 i 2 ustawy wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę między wydatkami, przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego, a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą dodatek w wysokości:
1) 15% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie jednoosobowym,
2) 12% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie 2-4-osobowym,
3) 10% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie 5-osobowym i większym.
Przy czym jeżeli średni miesięczny dochód, o którym mowa w art. 3 ust. 1, jest równy lub wyższy od 150% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 100% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, lecz nie przekracza odpowiednich wysokości średnich miesięcznych dochodów wymienionych w art. 3 ust. 1, wówczas dla celów obliczenia dodatku mieszkaniowego przyjmuje się wydatki poniesione przez osobę otrzymującą dodatek w wysokości:
1) 20% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie jednoosobowym,
2) 15% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie 2-4-osobowym,
3) 12% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie 5-osobowym i większym.
Sto pięćdziesiąt procent kryterium dochodowego wynosi 1.092,27 zł, natomiast miesięczny dochód w/w na osobę wynosi 1116,78 zł i jest wyższy, stąd należało przyjąć piętnastoprocentowy próg.
W przypadku Z. D. piętnaście procent dochodu wynosi 335,03 zł tj. 6.700,67 zł : 3 m-ce x 15 % = 335,03 zł.
Stąd dodatek mieszkaniowy przypadku Z. D. wynosi 71,67 zł /tj. 406,70 zł - 335,03 zł = 71,67 zł/.
Niemniej jednak wobec przekroczenia kryterium dochodu /w sytuacji gdy średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego jest wyższy od ustalonego limitu, a kwota nadwyżki nie przekracza wysokości dodatku mieszkaniowego, należny dodatek mieszkaniowy obniża się o tę kwotę - art.5 ust.4 i art.6 ust.8 ustawy/.
Dochód w/w przekracza ustawowe kryterium o 206,55 zł /tj. kryterium dochodu 728,18 zł x 125 % w przypadku rodziny wieloosobowej = 910,23 zł, dochód na osobę 1116,78 zł - 910,23 zł = 206,55 zł/. W tej sytuacji wyliczony dodatek należy pomniejszyć o kwotę w/w przekroczenia /tj.71,67 zł - 206,55 zł = - 134,88 zł/. Wynik w postaci liczby ujemnej oznacza zdaniem Kolegium, że stronie dodatek mieszkaniowy nie przysługuje.
W konsekwencji powyższego kolegium stwierdziło, że niezależnie od nieprawidłowo przyjętego przez organ I instancji dochodu Z. D., złożony wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie może być rozpatrzony pozytywnie, stąd orzeczono jak wyżej.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na opisaną wyżej decyzję wniosła Z. D., zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego. Zdaniem skarżącej zasadniczym błędem przedmiotowej decyzji jest to, że do obliczenia dodatku mieszkaniowego organ odwoławczy przyjmuje kwotę 6.700,67 zł, do której niezasadnie wliczony został zasiłek pielęgnacyjny, naruszając tym samym dyspozycję art.3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. W konsekwencji powyższego skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie podkreślić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzeka o istocie sprawy administracyjnej, czyli nie przyznaje określonych uprawnień, jak i nie odmawia ich przyznania, lecz rozstrzyga o legalności decyzji, to jest o ich zgodności z prawem na podstawie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji.
Działając zatem w granicach kompetencji wynikających z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1269/ w związku z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwaną dalej p.p.s.a. /t.j. Dz. U. z 2012r., poz.270/, Wojewódzki Sąd Administracyjny jest obowiązany skontrolować, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, czy też to prawo narusza i w zależności od tej oceny orzec w sposób przewidziany w art. 145 lub art. 151 p.p.s.a.
Wobec treści skargi godzi się podnieść, że rozstrzygając w granicach danej sprawy, Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że ma prawo wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze (art. 134 p.p.s.a.).
Stosując przedstawione wcześniej kryteria oceny Sąd w pierwszej kolejności ocenił prawidłowość zastosowania przy załatwianiu sprawy przepisów postępowania administracyjnego. Przepisy te rzutują bowiem na prawidłowość ustalonego stanu faktycznego, a tylko należycie ustalony stan faktyczny sprawy pozwala ocenić zasadność zastosowania konkretnych norm prawa materialnego. Przeprowadzona w tym zakresie kontrola wykazała konieczność zastosowania w niniejszej sprawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Po myśli przywołanego przepisu zaskarżona decyzja podlega uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W niniejszej sprawie w ocenie Sądu zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 15, art. 7, art. 11, art.77, art.80,art. 107 § 3 oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a..
Podkreślić należy, że jedną z podstawowych zasad ogólnych postępowania administracyjnego jest bowiem zasada dwuinstancyjności. Zgodnie z tą zasadą każda sprawa administracyjna rozpoznana i rozstrzygnięta przez organ pierwszej instancji podlega w wyniku wniesienia przez legitymowany podmiot środka zaskarżenia, ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ drugiej instancji. Zgodnie zatem z zawartą w art. 15 k.p.a. zasadą dwuinstancyjności, istotą postępowania odwoławczego jest ponowne rozpatrzenie sprawy w jej całokształcie przez organ wyższego stopnia. Kontrola instancyjna przeprowadzona przez organ odwoławczy obejmuje zatem zarówno legalność rozstrzygnięcia sprawy przez organ pierwszej instancji jak i dokonaną przez ten organ ocenę stanu faktycznego sprawy. Organ drugiej instancji nie może więc ograniczyć się wyłącznie do kontroli pierwszoinstancyjnego orzeczenia lecz ma obowiązek rozpatrzenia sprawy we własnym zakresie. Uprawniony jest także, jeżeli uzna to za konieczne, przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe /art.136 k.p.a./.
Powyższe oznacza, że organ odwoławczy jest obowiązany ocenić prawidłowość decyzji pierwszoinstancyjnej nie tylko w granicach zarzutów przedstawionych w odwołaniu, lecz także pod kątem przepisów prawa materialnego i procesowego, które mają zastosowanie w sprawie rozstrzygniętej tą decyzją. Dwuinstancyjność postępowania oznacza, że złożenie przez stronę odwołania od decyzji organu pierwszej instancji powoduje, iż sprawa rozpoznawana jest ponownie przez organ odwoławczy. Organ ten rozpoznaje sprawę, a nie odwołanie (wyrok NSA z dnia 1 października 2009r., sygn. akt II FSK 658/08, publ. LEX nr 532803).
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie organ drugiej instancji nie przeprowadził należycie postępowania odwoławczego, gdyż nie rozpoznał ponownie merytorycznie sprawy w jej w całokształcie.
Skoro istota postępowania odwoławczego polega na ponownym rozstrzygnięciu sprawy, to wszechstronne postępowanie w niniejszej sprawie było konieczne, celem rozpatrzenia wszystkich zarzutów podnoszonych przez skarżącą w toku postępowania administracyjnego i ustosunkowania się do nich w uzasadnieniu podjętej decyzji.
Wskazać przy tym należy, że prawidłowo zredagowanie pod względem merytorycznym i prawnym uzasadnienie decyzji administracyjnej ma podstawowe znaczenie dla stosowania zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 k.p.a., a realizowanej na podstawie art. 107 § 3 k.p.a. Mocą przywołanej zasady organ jest zobowiązany do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy. Uzasadnienie decyzji winno być elementem decydującym o przekonaniu strony, co do trafności rozstrzygnięcia. Zasada przekonywania nie zostanie zaś zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia, nie odniesie się do faktów istotnych dla danej sprawy lub nie przedstawi w sposób wyczerpujący wykładni stosowanych przepisów prawa.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji - w istocie - nie sprostało opisanym wyżej wymogom.
Materialno-prawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.), zwanej dalej ustawą o dodatkach mieszkaniowych. I tak stosownie do art. 3 ust. 1 tejże ustawy, dodatek ten przysługuje najemcom oraz podnajemcom lokali mieszkalnych (art. 2 ust.1 pkt.1), jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 175% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 125% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku, z zastrzeżeniem art. 6 ust. 8, który stanowi, że jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego jest wyższy od określonego w art. 3 ust. 1, a kwota nadwyżki nie przekracza wysokości dodatku mieszkaniowego, należny dodatek mieszkaniowy obniża się o tę kwotę. Natomiast zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, za dochód uważa się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Do dochodu nie wlicza się świadczeń pomocy materialnej dla uczniów, dodatków dla sierot zupełnych, jednorazowych zapomóg z tytułu urodzenia się dziecka, dodatku z tytułu urodzenia dziecka, dodatku z tytułu urodzenia dziecka, pomocy w zakresie dożywiania, zasiłków pielęgnacyjnych, zasiłków okresowych z pomocy społecznej, jednorazowych świadczeń pieniężnych i świadczeń w naturze z pomocy społecznej, dodatku mieszkaniowego oraz zapomogi pieniężnej, o której mowa w przepisach o zapomodze pieniężnej dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenie przedemerytalne albo zasiłek przedemerytalny w 2007 r.
W świetle powyższych uregulowań stwierdzić należy, że kryteria ustawowe, od których uzależnione jest przyznanie dodatku mieszkaniowego są bezwzględnie obowiązujące i nie pozwalają na uznaniowe rozstrzygnięcie sprawy. Przepisy ustawy o dodatkach mieszkaniowych uzależniają bowiem przyznanie tego świadczenia od spełnienia określonych w ustawie warunków, a niezrealizowanie któregokolwiek z nich powoduje, że dodatek mieszkaniowy nie może być przyznany.
Nakłada to tym samym na organy prowadzenia postępowań na tyle wnikliwie i szczegółowo, aby można było przyjąć, że sprawa została rozpatrzona w jej całokształcie
Skoro niewątpliwe jest w sprawie, że skarżąca w odwołaniu zarzucała decyzji organu I instancji m.innymi, cyt.: " błędy merytoryczne i formalne", to w tej sytuacji Kolegium winno było ze szczególną starannością ( wnikliwością ) dokonać oceny, czy organ I instancji rozstrzygnięcie swe oparł na należycie zgromadzonym materiale dowodowym.
W okolicznościach niniejszej sprawy kluczową kwestią było dokonanie przez Kolegium oceny, czy organ I instancji należycie ustalił istotne okoliczności faktyczne, a mające znaczenie dla wystąpienia stanu faktycznego, od którego zaś norma prawa uzasadnia przyznanie, bądź nie dodatku mieszkaniowego.
Mając na uwadze tak zarzuty podniesione w odwołaniu, jak i zarzuty podniesione w skardze do tut. Sądu, stwierdzić należy, że istota sporu w niniejszej sprawie sprowadzała się do dokonania oceny, czy prawidłowo ustalona została wysokość średniego miesięcznego dochodu na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku.
Z akt sprawy niewątpliwie wynika, że skarżąca do wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego przedłożyła deklarację o wysokości dochodów w Jej gospodarstwie domowym składającym się z dwóch osób, za grudzień 2011r, styczeń i luty 2012r. w łącznej wysokości 4380,54 zł, co daje 1460,18 zł na jednego członka gospodarstwa domowego, to jest miesięcznie 730,09 zł. Wskazano przy tym, że powyższy dochód to otrzymywana przez skarżącą emerytura z ZUS.
Niesporne jest w sprawie, że organ odwoławczy utrzymując w mocy decyzje organu I instancji o odmowie przyznania skarżącej przedmiotowego dodatku mieszkaniowego z powodu przekroczenia kryterium dochodowego, nie wykorzystał uprawnień jakie daje mu przepis art.136 k.p.a., w myśl którego to przepisu , organ odwoławczy może przeprowadzić nie tylko na żądanie strony, lecz także z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który w pierwszej instancji wydał decyzję.
Wprawdzie analiza cyt. wyżej art.3 ust.3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych wyraźnie wskazuje, iż zawiera on zamknięty katalog odliczeń od dochodu, tym niemniej skoro z akt sprawy nie wynika co składało się na otrzymaną przez skarżącą emeryturę /poszczególne składniki/ za grudzień 2011r, styczeń i luty 2012r. , to daje to podstawę do przyjęcia, że organ odwoławczy zaniechał wyjaśnienia istotnej dla sprawy okoliczności. Uchybienie to jest o tyle istotne w niniejszej sprawie, że organ odwoławczy z jednej strony przyjmuje, że skarżąca w w/w miesiącach otrzymywała emeryturę w kwocie po 1460,16 zł brutto, gdy zaś z drugiej strony do wyliczenia dochodu przyjmuje emeryturę w wysokości 1646,89 zł miesięcznie.
Powyższe ustalenia świadczą zatem, iż w niniejszej sprawie nie był dokładnie ustalony stan faktyczny sprawy. Oznacza to tym samym, że nie można ocenić czy jest on zgodny z hipotezą normy prawa materialnego. W takim przypadku brak było dostatecznych podstaw do rozstrzygnięcia sprawy, a rozstrzygnięcie dokonane mimo to przez organ administracji jest w konsekwencji wadliwe.
Zgodzić się wprawdzie należy z organem odwoławczym, że skoro świadczenie pielęgnacyjne nie zostało wymienione w cyt. wyżej art.3 ust.3 /zdanie drugie/ ustawy o dodatkach mieszkaniowych, to co do zasady świadczenie takie powinno zostać uwzględnione w dochodzie na podstawie którego ustala się, czy wnioskodawca spełnia kryterium do przyznania mu dodatku mieszkaniowego.
Niemniej jednak w niniejszej sprawie, wliczenie tegoż świadczenia skarżącej do dochodu było co najmniej przedwczesne, skoro w aktach sprawy brak jest decyzji o przyznaniu tegoż świadczenia, jak i brak jest dowodu, że istotnie świadczenie to zostało wypłacone w tymże okresie.
Podobnie ma się sprawa z wliczeniem do dochodu wnioskodawczyni przez organ odwoławczy kwoty 200 zł /100 zł x 2 miesiące/, przyjętej też jako świadczenie pielęgnacyjne.
W konsekwencji powyższego, stwierdzić należy, że cyt. wyżej regulacje prawa materialnego jednoznacznie przesądzają o zakresie niezbędnych ustaleń jakie winien poczynić, a następnie uzewnętrznić w uzasadnieniu decyzji organ administracji. Dopiero bowiem poczynienie takowych ustaleń i przedstawienie ich przez organ administracji w uzasadnieniu decyzji pozwala stronie jak i sądowi administracyjnemu na dokonanie faktycznej kontroli prawidłowości decyzji.
Tak jak to już wyżej Sąd zauważył, w utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż uzasadnienie decyzji ma szczególne znaczenie nie tylko przy ocenie prawidłowości decyzji przez organ wyższego stopnia, ale także daje stronie niezadowolonej z rozstrzygnięcia zawartego w decyzji możliwość polemiki ze stanowiskiem organu i to zarówno, jeśli idzie o ustalenia faktyczne poczynione w sprawie, jak i dokonaną przez organ wykładnię przepisów prawa będących podstawą wydanego rozstrzygnięcia. Nieuzasadnienie zaś decyzji w sposób właściwy narusza uprawnienia strony i podstawowe zasady postępowania administracyjnego (art. 7-10 k.p.a.), a tym samym stanowi podstawę do uchylenia takiej decyzji (por. wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 25 listopada 2009 r., sygn.akt I OSK 558/09 publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Czyniąc zadość wymaganiom określonym w art. 141 § 4 zdanie drugie p.p.s.a., Sąd wyjaśnia, że wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z zaprezentowanych rozważań i sprowadzają się do przeprowadzenia postępowania dowodowego zmierzającego do prawidłowego ustalenia kryterium dochodowego skarżącej, a ponadto sporządzenia uzasadnienia decyzji odpowiadającego wymogom art.107 § 3 k.p.a. i odnoszącego się do wszystkich istotnych zagadnień sprawy tak, aby osiągnięty został cel postępowania.
W świetle przedstawionych wyżej wywodów Wojewódzki Sąd Administracyjny – zgodnie z art. 145 § 1 pkt.1 lit c w związku z art. 134 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzekł jak wyżej.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło