IV SA/Wr 520/25

WyrokWSA we Wrocławiu2026-01-13

Skład orzekający: Tomasz Świetlikowski, Ewa Kamieniecka, Marta Pająkiewicz-Kremis

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba, której prawo do świadczenia pielęgnacyjnego zostało przyznane na zasadach obowiązujących do 31 grudnia 2023 r., zachowuje to prawo, jeśli złożyła wniosek o nowe orzeczenie o niepełnosprawności po terminie 3 miesięcy od upływu ważności poprzedniego orzeczenia, ale przed wydaniem nowego orzeczenia złożyła wniosek o świadczenie pielęgnacyjne?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji błędnie zinterpretowały art. 63 ust. 3 ustawy o świadczeniu wspierającym, pozbawiając stronę prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Kluczowe było złożenie przez stronę wniosku o świadczenie pielęgnacyjne w dniu 18 października 2024 r., co nastąpiło przed wydaniem nowego orzeczenia o niepełnosprawności i w niedługim odstępie czasu od złożenia wniosku o nowe orzeczenie. Sąd podkreślił, że postępowanie w sprawie świadczeń rodzinnych, gdy okres ważności orzeczenia o niepełnosprawności uległ przedłużeniu na podstawie art. 6bb ust. 1 ustawy o rehabilitacji, powinno być wszczynane z urzędu, a nie na wniosek. W związku z tym, odmowa przyznania świadczenia pielęgnacyjnego była nieuzasadniona.
Stan faktyczny
M. S. złożył wniosek o świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad niepełnosprawną żoną. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczenia, wskazując na uchybienie 3-miesięcznego terminu na złożenie wniosku po wydaniu nowego orzeczenia o niepełnosprawności. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy tę decyzję. Sąd administracyjny uchylił obie decyzje, uznając, że organy błędnie zinterpretowały przepisy przejściowe i nie uwzględniły złożenia przez skarżącego wniosku o świadczenie pielęgnacyjne przed wydaniem nowego orzeczenia o niepełnosprawności oraz faktu, że postępowanie powinno być wszczęte z urzędu.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski, Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, Sędzia WSA Marta Pająkiewicz-Kremis (sprawozdawca), , Protokolant: referent Aleksandra Bartczak, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 13 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 22 lipca 2025 r. nr SKO 4103/129/2025 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję Burmistrza Kamieńca Ząbkowickiego z dnia 21 maja 2025r. nr ZRODZ/000178/SP/05/2025. Wnioskiem z dnia 23 kwietnia 2025 r. M. S. (dalej: wnioskodawca, strona, skarżący) wystąpił z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną żoną W. Do wniosku dołączył orzeczenie o niepełnosprawności z dnia 12 listopada 2024 r. w którym Powiatowy Zespól do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności zaliczył małżonkę wnioskodawcy do znacznego stopnia niepełnosprawności do dnia 30 listopada 2025 r. Decyzją z dnia 21 maja 2025 r. Burmistrz Kamieńca Ząbkowickiego (dalej: organ pierwszej instancji) odmówił przyznania stronie wnioskowanego świadczenia. Uzasadniając to rozstrzygnięcie organ pierwszej instancji wskazał, że wnioskodawca uzyskał po praz pierwszy prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad żoną na mocy Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu (dalej: SKO, organ drugiej instancji) z 20 listopada 2023 r. Wówczas, podstawą prawną do wydania tej decyzji był przepis art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r. Orzeczenie o niepełnosprawności, jakie zostało dołączone do wniosku z dnia 23 kwietnia 2025 r. zostało wydane 12 listopada 2024 r. Wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wnioskodawca złożył zatem po upływie 3 miesięcy od daty wydania orzeczenia o niepełnosprawności. W nawiązaniu do powyższego organ przytoczył brzmienie art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 323) a następie wyraził pogląd, że wniosku z dnia 23 kwietnia 2024 r. nie można traktować jako kontynuacji postępowania prowadzonego na podstawie ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023r. W odwołaniu strona podniosła, że nowe orzeczenie o niepełnosprawności małżonki zostało złożone w Ośrodku Pomocy Społecznej w kwietniu 2025 r., tj. po ważności poprzedniego orzeczenia, które zgodnie z zaświadczeniem z Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności miało ważność do 31 marca 2025 r. Decyzją z dnia 22 lipca 2025 r. SKO utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Podstawę prawną tej decyzji stanowił art. 17 ust 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2024 r. (Dz. U. z 2024 r. poz. 323) oraz art. 63 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. z 2023 r. poz. 1429). W uzasadnieniu tej decyzji organ wskazał, że w sprawie znajdują zastosowanie przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2024 r. ponieważ strona nie zastosowała się do dyspozycji przepisu przejściowego tj. art. 63 ust. 3 ustawy o świadczeniu wspierającym, który w powiązaniu z ust. 2 stanowi o tym, że osoby którym przed dniem wejścia w życie tej ustawy, albo od dnia wejścia w życie ustawy, na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., przyznane zostało co najmniej do dnia 31 grudnia 2023 r. prawo do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, zachowują prawo odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., również w przypadku, gdy osobie nad którą sprawują opiekę zostało wydane nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności albo orzeczenie o niepełnosprawności. Warunkiem zachowania prawa odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego na zasadach określonych w zdaniu pierwszym jest złożenie wniosku o nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności albo o niepełnosprawności w terminie 3 miesięcy od dnia następującego po dniu, w którym upłynął termin ważności dotychczasowego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności albo orzeczenia o niepełnosprawności, a następnie złożenie wniosku o ustalenie prawa odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego w terminie 3 miesięcy, licząc od wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności albo o niepełnosprawności. Jak podniósł organ, wnioskodawca, pomimo że zgodnie z wcześniejszymi decyzjami był uprawniony do pobierania świadczenia pielęgnacyjnego (na czas określony w tych decyzjach) na podstawie zasad obowiązujących do końca 2023 r., to nie dochował 3-miesięcznego terminu do złożenia kolejnego wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, liczonego od daty wydania kolejnego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności W. S. zostało wydane w dniu 12 listopada 2024 r., a zatem wspomniany termin 3 miesięcy upływał z dniem 12 lutego 2025 r. Zatem złożenie wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w dniu 24 kwietnia 2025 r. nastąpiło z uchybieniem ustawowego terminu, którego zachowanie było niezbędne dla zachowania prawa nabytego do świadczenia pielęgnacyjnego ustalonego zgodnie z zasadami obowiązującymi do 31 grudnia 2023 r. Jak jednocześnie zaznaczył organ, termin z art. 63 w/w ustawy jest terminem prawa materialnego, którego uchybienie powoduje skutek w postaci wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnym. Nie jest zatem możliwe przywrócenie tego terminu na podstawie art. 58-60 k.p.a. Końcowo organ odnotował, że strona nie spełnia przesłanek niezbędnych do ustalenia jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzemieniu obowiązującym od 1 stycznia 2024 r. z uwagi na wiek małżonki ([...] lata). Świadczenie pielęgnacyjne według przepisów obowiązujących od 1 stycznia 2024 r. skierowane jest do osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną do ukończenia przez tę osobę18 roku życia. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżący wniósł o przyznanie mu świadczenia pielęgnacyjnego, uwzględniając sytuację życiową i zdrowotną w której się znalazł. Jak zaznaczył, opieka nad niepełnosprawną małżonką wymagała pełnego zaangażowania i nie pozwalała mu na "systematyczne śledzenie wszystkich procedur administracyjnych". Powtórzył podniesioną na etapie odwołania argumentację, że nowe orzeczenie o niepełnosprawności małżonki zostało złożone w Ośrodku Pomocy Społecznej w dniu 26 kwietnia 2025 r., tj. po ważności poprzedniego orzeczenia, które zgodnie z zaświadczeniem z Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności miało ważność do 31 marca 2025 r. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie, choć zasadniczo z innych powodów aniżeli podniesione w samej skardze. Istota sporu w sprawie sprowadza się do oceny, czy w stanie faktycznym sprawy skarżącemu przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego według zasad obowiązujących do 31 grudnia 2023 r. Przy czym, ocenę tę należało przeprowadzić w świetle regulacji przepisów przejściowych, związanych z obowiązującymi od 1 stycznia 2024 r. nowymi zasadami ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego , tj. art. 63 ust 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (dalej: u.ś.w.). Zgodnie z art. 63 ust. 2 u.ś.w. osoby, którym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, albo od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., przyznane zostało co najmniej do dnia 31 grudnia 2023 r. prawo do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, zachowują, na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., prawo odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego nie dłużej jednak niż do końca okresu, na który prawo zostało przyznane, z uwzględnieniem ust. 3 i 4. W myśl natomiast art. 63 ust. 3 u.ś.w. osoby, o których mowa w ust. 2, zachowują prawo odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., również w przypadku, gdy osobie nad którą sprawują opiekę zostało wydane nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności albo orzeczenie o niepełnosprawności. Warunkiem zachowania prawa odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego na zasadach określonych w zdaniu pierwszym jest złożenie wniosku o nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności albo o niepełnosprawności w terminie 3 miesięcy od dnia następującego po dniu, w którym upłynął termin ważności dotychczasowego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności albo orzeczenia o niepełnosprawności, a następnie złożenie wniosku o ustalenie prawa odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego w terminie 3 miesięcy, licząc od wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności albo o niepełnosprawności. Jak wynika z akt sprawy, skarżący na mocy decyzji SKO z dnia 30 listopada 2023 r. uprawniony był do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z niepełnosprawnością małżonki a świadczenie to zostało ustalone na czas określony tj. od 17 sierpnia 2023 r. do 30 września 2024 r. Data końcowa prawa do świadczenia pielęgnacyjnego związana była z treścią orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 26 września 2023 r., zgodnie z którym, małżonka strony została zaliczona do osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności na czas określony, tj. do dnia 30 września 2024 r. Przed upływem tego okresu, bo w dniu 24 września 2024 r. skarżący wniósł o wydanie w stosunku do małżonki kolejnego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności a w dniu 18 października 2024 r. wystąpił do Ośrodka Pomocy Społecznej z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad małżonką. Dostrzec w tym miejscu trzeba, zgodnie z art. 6bb ust. 3 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, jeżeli wniosek o wydanie kolejnego orzeczenia o niepełnosprawności albo o stopniu niepełnosprawności został złożony w okresie ważności odpowiednio orzeczenia ustalającego niepełnosprawność albo orzeczenia ustalającego stopień niepełnosprawności, to zachowuje ono ważność do dnia wydania kolejnego ostatecznego orzeczenia, nie dłużej jednak niż do ostatniego dnia szóstego miesiąca następującego po dacie określającej tę ważność. W związku z brzmieniem art. 6bb ust. 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz powołując się na złożony przez stronę wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego (wniosek z dnia 18 października 2024 r. – przypis Sądu), nadto również, na zaświadczenie z dnia 15 października 2024 r., wydane na podstawie art. 6bb ust. 3 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych przez Przewodniczącego Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności, organ pierwszej instancji decyzją z dnia 21 października 2024 r. przyznał stronie prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2024 poz. 323) do dnia wydania kolejnego ostatecznego orzeczenia, nie dłużej jednak niż do 31 marca 2025 r. W uzasadnieniu tej decyzji organ wskazał, że zgodnie z art. 6bb ust. 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, jeżeli wniosek o wydanie kolejnego orzeczenia o niepełnosprawności albo o stopniu niepełnosprawności został złożony w okresie ważności odpowiednio orzeczenia ustalającego niepełnosprawność albo orzeczenia ustalającego stopień niepełnosprawności, to zachowuje ono ważność do dnia wydania kolejnego ostatecznego orzeczenia, nie dłużej jednak niż do ostatniego dnia szóstego miesiąca następującego po dacie określającej tę ważność. Jak wynika natomiast z zaskarżonej decyzji, nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności małżonki skarżącego zostało wydane w dniu 12 listopada 2024 r., natomiast wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, do którego załączone zostało do orzeczenie został złożony w dniu 24 kwietnia 2025 r., a zatem po upływie 3-miesięcznego terminu z art. 63 ust. 3 u.ś.w., niezbędnego do zachowania praw nabytych do świadczenia pielęgnacyjnego ustalonego zgodnie z zasadami obowiązującymi do 31 grudnia 2023 r. Faktem jest, że "nowe" orzeczenie o niepełnosprawności W. S. zostało wydane w dniu 12 listopada 2024 r. Istotnie również, wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku w wydaniem tego nowego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności małżonki skarżący złożył w dniu 23 kwietnia 2025 r.,a zatem po upływie wskazanego w art. 63 ust. 3 u.ś.w. terminu 3 miesięcy, licząc od wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. W realiach kontrolowanej sprawy należało jednak zdaniem Sądu dostrzec dwie kwestie. Po pierwsze, wskazany w przepisie art. 63 ust. 3 u.ś.w. in fine termin 3 miesięcy na wystąpienie z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego należy, zgodnie z orzecznictwem sądowym, liczyć od daty ostateczności orzeczenia o stopniu niepełnosprawności (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 20 marca 2025 r., sygn. akt II SA/Gl 1402/24), a w sprawie organy nie ustaliły kiedy orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 12 listopada 2024 r. o znacznym stopniu niepełnosprawności małżonki skarżącego stało się ostateczne (w aktach sprawy brak jest również dowodu doręczenia tego orzeczenia stronie). Po drugie, i co zdaniem Sądu miało zasadnicze znaczenie dla kierunku rozstrzygnięcia, w realiach kontrolowanej sprawy nie można pominąć tego, że przed wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jaki wpłynął do organu w dniu 23 kwietnia 2025 r., skarżący jeszcze wcześniej, bo w dniu 18 października 2024 r. złożył wniosek o ustalenie prawa do tego świadczenia w związku z opieką nad żoną. Jak wynika z akt sprawy, wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z dnia 18 października 2024 r. skarżący złożył niezwłocznie po otrzymaniu zaświadczenia, o jakim mowa w art. 6bb ust. 3 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, tj. zaświadczenia potwierdzającego złożenie wniosku o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności (w dniu 24 września 2024 r.) oraz określającego termin ważności orzeczenia o stopniu niepełnosprawności – "do dnia wydania kolejnego ostatecznego orzeczenia, nie dłużej jednak niż do ostatniego dnia szóstego miesiąca następującego po dacie określającej dotychczasową ważność, tj. do dnia 31.03.2025 r.". Pomimo, że w treści decyzji z dnia 21 października 2024 r. o przyznaniu stronie świadczenia pielęgnacyjnego do dnia wydania kolejnego ostatecznego orzeczenia, nie dłużej niż do 31 marca 2025 r. organ pierwszej instancji powołuje się na rozpatrzenie wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, to jednak wniosek z dnia 18 października 2024 r. nie warunkował wydania decyzji z dnia 21 października 2024 r. (procesowo nie wszczął postępowania w sprawie) , albowiem w tym przypadku organ winien był działać z urzędu, nie zaś na wniosek. Powyższe uzasadnia brzmienie art. 2 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 25 września 2024 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1494). W myśl tych przepisów: Decyzje i rozstrzygnięcia, na mocy których przyznano prawo do uzależnionych od niepełnosprawności świadczeń rodzinnych, świadczeń z funduszu alimentacyjnego, zasiłków dla opiekunów, świadczeń lub dodatków na pokrycie kosztów utrzymania dziecka lub osoby pełnoletniej w rodzinnej pieczy zastępczej albo świadczenia "aktywni rodzice w pracy" lub "aktywnie w żłobku", wydane na podstawie orzeczeń o niepełnosprawności albo orzeczeń o stopniu niepełnosprawności, których okres ważności uległ przedłużeniu na podstawie art. 6bb ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1 zmienia się w zakresie okresu, na jaki przyznano prawo do tych świadczeń, zasiłków albo dodatków, z uwzględnieniem określonego w art. 6bb ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1 terminu ważności orzeczenia o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności (art. 2 ust. 1) Postępowanie w sprawie zmiany decyzji i rozstrzygnięć przyznających prawo do świadczeń, zasiłków albo dodatków, o których mowa w ust. 1, wszczyna się z urzędu na podstawie danych z systemu, o którym mowa w art. 6d ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, lub danych z zaświadczenia, o którym mowa w art. 6bb ust. 3 ustawy zmienianej w art. 1. Przepisów art. 10 i art. 61 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572) nie stosuje się (art. 2 ust. 2). Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się także do decyzji i rozstrzygnięć, w których upłynął już okres, na który przyznano prawo do uzależnionych od niepełnosprawności świadczeń, zasiłków albo dodatków (art. 2 ust. 3). Trzeba w tym miejscu podkreślić, że organ administracji publicznej związany jest przepisami prawa co do sposobu wszczęcia postępowania. Wniosek o ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jaki wpłynął do organu w dniu 18 października 2024 r. nie mógł zatem zostać rozpoznany przez organ w decyzji z dnia 21 października 2024 r., albowiem w przypadku orzeczeń których okres ważności uległ przedłużeniu na postawie art. 6bb ust. 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych - postępowanie w sprawie zmiany decyzji i rozstrzygnięć przyznających prawo do świadczeń uzależnionych od niepełnosprawności wszczynane jest urzędu. Powyższe uzasadnia konkluzję, że po wydaniu decyzji SKO z dnia 30 listopada 2023 r. o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego na okres od 17 sierpnia 2023 r. do 30 września 2024 r., skarżący złożył w istocie dwa - podlegające rozpatrzeniu - wnioski o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, tj. 18 października 2024 r. i 23 kwietnia 2025 r. Pierwszy ze wspomnianych wniosków został złożony bezpośrednio po otrzymaniu zaświadczenia, o jakim mowa w art. 6bb ust. 3 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz jeszcze przed uzyskaniem orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności małżonki. Natomiast drugi wniosek został złożony po wydaniu przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności orzeczenia z dnia 12 listopada 2024 r. zaliczającego małżonkę do znacznego stopnia niepełnosprawności z okresem ważności tego orzeczenia do dnia 30 listopada 2025 r. Niewątpliwie, orzekając o odmowie ustalenia skarżącemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego organy orzekające w sprawie bazowały na literalnej wykładni art. 63 ust. 3 u.ś.w. oraz ograniczyły ustalenia faktyczne w sprawie do daty złożenia ostatniego z w/w wniosków o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego (tj. wniosku z dnia 23 kwietnia 2025 r.). Sąd w składzie orzekającym podziela pogląd wyrażony w szeregu orzeczeń sądów administracyjnych, że przepis art. 63 ust. 3 u.ś.w. miał w swoim założeniu ograniczyć sytuacje występowania z wnioskami o świadczenie pielęgnacyjne (jako kontynuacja prawa do tego świadczenia) bez ograniczenia terminu do ich składania. Stąd też ustawodawca wprowadził zastrzeżenie, że wnioski muszą być złożone w określonym terminie. Zamiarem ustawodawcy na gruncie art. 63 ust. 3 u.ś.w. nie było natomiast pozbawianie osób, które do 31 grudnia 2023 r. pobierały świadczenie pielęgnacyjne, praw już nabytych, na co wskazuje treść uzasadnienia projektu ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym ( druk nr 3130 Sejm RP IX kadencji) w którym wskazano, że osoby, które nabyły lub nabędą prawo do świadczeń opiekuńczych za okres przed wejściem w życie ustawy, będą mogły zachować do nich prawo na zasadzie ochrony praw nabytych na podstawie przepisów przejściowych, o ile osoba z niepełnosprawnościami, nad którą jest sprawowana opieka, nie wybierze własnego świadczenia wspierającego. Warto w tym miejscu zauważyć, że w orzecznictwie sądowym na gruncie art. 63 ust. 3 u.ś.r. wyrażany jest także pogląd, że osoba która wystąpiła o orzeczenie o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności przed datą utraty jego ważności nie jest pozbawiona prawa do kontynuowania pobierania świadczenia pielęgnacyjnego tylko z tego względu, że przepis (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 25 września 2024 r., sygn. akt II SA/Bd 335/25) art. 63 ust. 3 u.ś.w. stanowi, że: "Warunkiem zachowania prawa odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego na zasadach określonych w zdaniu pierwszym jest złożenie wniosku o nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności albo o niepełnosprawności w terminie 3 miesięcy od dnia następującego po dniu, w którym upłynął termin ważności dotychczasowego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności albo orzeczenia o niepełnosprawności." Analogicznie, w ocenie Sądu, brak racjonalnych argumentów do przyjęcia, że wystąpienie przez stronę wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego (Sąd ma tu na myśli wniosek strony z dnia 18 października 2024 r.) przed dniem wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności pozostaje w sprzeczności z ratio legis art. 63 ust. 3 u.ś.w. in fine. W świetle przedstawionej argumentacji należało zdaniem Sądu przyjąć, że w związku ze złożeniem przez stronę w dniu 18 października 2024 r. wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w nieodległym odstępie czasowym od wystąpienia z wnioskiem o wydanie nowego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności małżonki (24 września 2024 r.) , orzeczona w rozważanym stanie faktycznym w powołaniu na treść art. 63 ust. 3 u.ś.w. odmowa ustalenia stronie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w decyzji z dnia 21 maja 2025 r. i podtrzymana w mocy decyzją SKO z dnia 22 lipca 2025 r. prowadzi do nieuzasadnionego pozbawienia strony prawa do ubieganie się o świadczenie pielęgnacyjne według zasad obowiązujących do 31 grudnia 2023 r. Kierując się przestawioną argumentacją, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.) uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Rzeczą organu ponownie rozpoznającego sprawę jest uwzględnienie zaprezentowanej w uzasadnieniu do wyroku wykładni art. 63 ust. 3 u.ś.w., a następnie rozpoznanie wniosku skarżącego przy zastosowaniu przepisów u.ś.r. sprzed nowelizacji, która weszła w życie 1 stycznia 2024 r. i dokonanie oceny czy w sprawie zachodzą przesłanki do przyznania wnioskowanego prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło