IV SA/Wr 525/24

WyrokWSA we Wrocławiu2025-03-11

Skład orzekający: Katarzyna Radom, Daria Gawlak-Nowakowska, Gabriel Węgrzyn

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego złożony w polskiej placówce pocztowej przed 1 stycznia 2024 r., ale faktycznie doręczony organowi administracji publicznej po tej dacie, powinien być rozpatrywany według przepisów obowiązujących do 31 grudnia 2023 r., czy według przepisów obowiązujących od 1 stycznia 2024 r.?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że wniosek o świadczenie pielęgnacyjne złożony w polskiej placówce pocztowej przed 1 stycznia 2024 r., ale faktycznie doręczony organowi administracji publicznej po tej dacie, powinien być rozpatrywany według przepisów obowiązujących od 1 stycznia 2024 r. Decydujące znaczenie ma data faktycznego wpływu wniosku do organu, a nie data jego nadania na poczcie, co wyznacza właściwy reżim prawny sprawy.
Stan faktyczny
A. W. złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na opiekę nad matką. Wniosek został nadany listem poleconym 28 grudnia 2023 r., jednak wpłynął do organu I instancji 4 stycznia 2024 r. Organy obu instancji odmówiły przyznania świadczenia, stosując przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r. i uznając, że nie zachodzi związek przyczynowy między rezygnacją z zatrudnienia a opieką nad matką. Skarżąca wniosła skargę do WSA, kwestionując ocenę organów i wskazując na konieczność zastosowania przepisów obowiązujących od 1 stycznia 2024 r.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy z dnia 16 września 2024 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Ścinawy z dnia 25 lipca 2024 r. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy na rzecz A. W. kwotę 480,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Radom Sędziowie Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska (sprawozdawca) Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2025 r. w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy z dnia 16 września 2024 r., nr SKO/RŚ-423/167/2024 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Ścinawy z dnia 25 lipca 2024 r., nr OPS.8127.OŚP.6.2024; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy na rzecz A. W. kwotę 480,00 zł (czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia z dnia 16 września 2024 r., nr SKO/RŚ-423/123/2024 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Legnicy (dalej: SKO, Kolegium, organ odwoławczy) działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej: k.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania A. W. (dalej: Strona, Skarżący), utrzymało w mocy decyzję wydaną przez wydanej przez działającego z upoważnienia Burmistrza Ścinawy Kierownika Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ścinawie (dalej: organ I instancji) z dnia 25 lipca 2024 r., nr OPS.8127.OŚP.6.2024 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: W dniu 4 stycznia 2024 r. do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ścinawie wpłynął (nadany listem poleconym dnia 28 grudnia 2023 r.) wniosek Skarżącej reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką Z. Ł. Decyzją z dnia 8 marca 2024 r., nr OPS.8127.0ŚP.5.2024 organ I instancji działając na podstawie przepisów ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r. odmówi! przyznania Stronie wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego. Po rozpatrzeniu odwołania Strony SKO decyzją z dnia 29 kwietnia 2024 r., nr SKO/RŚ-423/75/2024 uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Kolegium uznało, że zebrany przez organ i instancji materiał dowodowy jest niepełny, a dokonane ustalenia są niewystarczające do rozstrzygnięcia istoty sprawy. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy wskazaną na wstępie decyzją z dnia 25 lipca 2024 r. organ I instancji odmówił Stronie przyznania prawa do wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego. W uzasadnieniu organ I instancji streścił przebieg dotychczasowego postępowania oraz przytoczył przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 390, dalej: u.ś.r.) regulujące zasady przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego, w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r., tj. art. 17 ust. 1, art. 17 ust. 3, art. 17 ust. 5, art. 24 ust. 2 oraz art. 24 ust. 3. Dalej organ I instancji podniósł, że w celu ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, (tj. przyznania świadczenia) w okresie do 31 grudnia 2023 r. w konkretnej sprawie wszystkie przesłanki pozytywne muszą być spełnione łącznie oraz nie może występować ani jedna z przesłanek negatywnych wymienionych w art. 17 ust.5 u.ś.r. Organ I instancji wskazał, że matka Strony ma 80 lat. Do dnia [...]r. mieszkała z obłożnie chorym mężem S. Ł. (79 lat), który zmarł [...] r. Wskazano, że matka Strony posiada dwoje dzieci, które należą do kręgu osób obciążonych wobec osoby wymagającej opieki obowiązkiem alimentacyjnym, ale faktycznie opiekę nad nią sprawuje tylko Skarżąca, która mieszka w tej samej wsi tylko pod innym adresem. Syn T. W. mieszka w jednym budynku z matką, ale zajmuje odrębne mieszkanie i nie pomaga w opiece nad matką. Nie wspiera jej też finansowo. Sporadycznie w opiece nad matką pomagają wnuki – dzieci Skarżącej. Dzieje się to wtedy gdy Strona wyjeżdża po zakupy, wykupuje leki, opłaca rachunki. Matka Strony jest osobą niepełnosprawną. Posiada orzeczenie wydane przez Komisję Lekarską KRUS w Legnicy z dnia 22 marca 2023 r., z którego wynika, że jest trwale niezdolna do samodzielnej egzystencji od dnia 15 lutego 2023 r. Dalej organ I instancji wskazał, że z zebranej dokumentacji, w tym dokumentów medycznych, złożonych przez Stronę oświadczeń oraz wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 7 lutego 2024 r. wynika, że matka Strony choruje na zespół tachy-brady - implantacja stymulatora dwujamowego, hiperlipidemię, otyłość, przewlekłą niewydolność żylną, nadciśnienie tętnicze, napadowe migotanie przedsionków, ma problemy ze słuchem i wzrokiem. Ponadto ma zaburzenia czucia, ograniczone ruchomości kręgosłupa szyjnego i lędźwiowego. Wskazano, że z zaświadczenia o stanie zdrowia wystawionego przez lekarza specjalistę chorób wewnętrznych wynika, że nie jest osobą leżącą. Porusza się samodzielnie, z użyciem sprzętu ortopedycznego i przy pomocy innych osób. Przyjmuje pokarmy samodzielnie. Wymaga podawania leków, jest pampersowana. Następnie przytoczył ustalenia dokonane podczas przeprowadzonego w dniu 6 czerwca 2024 r. kolejnego rodzinnego wywiadu środowiskowego oraz treść protokołu z przesłuchania w dniu 18 czerwca 2024 r. w charakterze świadka brata Strony. W ocenie organu I instancji świadczona przez Stronę opieka nad matką nie ma charakteru ciągłego, gdyż może być wykonywana o różnych porach dnia np. przed lub po pracy. Stwierdził organ I instancji, że Strona nie wykonuje przy mamie czynności wymagających ciągłej obecności. Matka Strony wymaga leczenia odleżyn wewnętrznych. Nie wymaga cewnikowania, karmienia przez sondę czy pielęgnacji przetok. Strona nie wykonuje względem matki żadnych zabiegów pielęgnacyjnych (tj. nie masuje, nie używa żadnych kremów lub maści). Pomoc zasadniczo sprowadza się do wykonywania zwykłych czynności dnia codziennego, jakie wykonuje się zwykle w każdym gospodarstwie domowym. Zakres czynności opiekuńczych polega raczej na udzieleniu pomocy i wsparcia osobie, której choroby mogą utrudniać, lecz nie uniemożliwiać samodzielnego funkcjonowania, natomiast pomoc ta wiąże się głównie z wykonywaniem czynności, których osoba niepełnosprawna nie byłaby w stanie sama wykonać. Organ I instancji wskazał, że matka Strony sama potrafi zjeść przygotowany przez Stronę posiłek, wypić herbatę. Pomoc Strony polega głównie na wykonywaniu czynności higienicznych, przygotowywaniu posiłków, praniu, sprzątaniu, robieniu zakupów. Organ I instancji ustalił, że Strona posiada około 20 letni staż pracy. Była aktywna zawodowo od 1998 r. do dnia 15 grudnia 2023 r. Ostatnim miejscem pracy była firma P. Sp. z o.o. w R. w pełnym wymiarze czasu pracy. Z oświadczenia Strony wynika, że zrezygnowała z zatrudnienia z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad mamą. Jednocześnie wskazano, że matka Strony choruje od około 20 lat, co zostało udokumentowane zaświadczeniami lekarskimi oraz że z dokumentacji medycznej nie wynika aby stan zdrowia matki Strony pogorszył się na tyle by Strona musiała zrezygnować z pracy. Dalej organ I instancji stwierdził, że ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika, aby opieka nad matką była tak absorbująca, aby Strona nie mogła z tego powodu podjąć zatrudnienia. Argumentował, że ustalenie znacznego stopnia niepełnosprawności nie zawsze wymaga opieki w takim zakresie, który uniemożliwia opiekunowi podjęcie jakiejkolwiek aktywności zawodowej, nawet w niepełnym wymiarze czasu pracy. Tym bardziej, że matka Strony nie jest osobą obłożnie chorą. Ponadto sprawowana opieka powinna być związana wyłącznie z osobą chorą a nie polegać na prowadzeniu jej gospodarstwa domowego. Gotowanie, sprzątanie, opłacanie rachunków, robienie zakupów, załatwianie spraw urzędowych, nie wyklucza podjęcia zatrudnienia. W ocenie organu I instancji czynności opiekuńcze jakie wykonuje Strona przy mamie nie są na tyle czasochłonne, aby nie mogła ona podjąć zatrudnienia, choćby w niewielkim zakresie czasu pracy, przy dobrej organizacji prowadzenia gospodarstwa domowego. Część wymienionych czynności, tj. robienie zakupów, sprzątanie, gotowanie są wykonywane przez osoby pracujące niezależnie od opieki nad osobami niepełnosprawnymi, przed rozpoczęciem pracy, jak również po jej zakończeniu. Organ I instancji zwrócił uwagę na to, że do codziennych czynności nie można zaliczyć wizyt lekarskich, wykupywania recept czy załatwiania spraw urzędowych. Wizyty lekarskie i badania nie odbywają się codziennie a sporadycznie i można je wcześniej zaplanować. W dalszej części uzasadnienia organ I instancji wskazał, że z treści art. 17 u.ś.r. wynika szereg przesłanek, które muszą zostać spełnione łącznie, aby otrzymać świadczenie pielęgnacyjne. Główną przesłanką jest istnienie związku przyczynowego pomiędzy sprawowaniem opieki a rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej osoby sprawującej opiekę. Rezygnacja z aktywności zawodowej musi być zatem wymuszona przez konieczność sprawowania opieki nad chorym, zaś rozmiar tej opieki musi być na tyle duży, aby uniemożliwiał on podjęcie lub wykonywanie pracy zarobkowej. Opieka nad chorym bliskim musi spełniać przede wszystkim cechę stałości lub długotrwałości. Niniejsze wyklucza zatem sprawowanie czynności opiekuńczych sporadycznie. Z przywołanych wyżej przepisów ustawy wynika, że jednym z wymogów do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego jest sprawowanie stałej, ciągłej opieki wykluczającej podjęcie zatrudnienia lub powodującej konieczność zrezygnowania z pracy. Świadczenie to bowiem ma być rekompensatą za rezygnację z pracy z uwagi na konieczność opieki nad osobą bliską, która jej wymaga. Świadczenie pielęgnacyjne nie jest przyznawane za samą opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub za rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania. Nie może być ono traktowane jako zastępcze źródło dochodu. Przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. należy stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Organ I instancji stwierdził, że nie można na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, w tym wyjaśnień Strony uznać, że istnieje związek przyczynowy pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia Strony a sprawowaniem przez nią opieki nad matką. Brak takiego związku przesądza o niespełnieniu przesłanki pozytywnej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego (art. 17 ust. 1 u.ś.r.). SKO zaskarżoną decyzją z dnia 16 września 2024 r., po rozpatrzeniu odwołania Strony, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji w pierwszej kolejności organ odwoławczy wskazał, że materialnoprawną podstawą przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest w niniejszej sprawie art. 17 ust. 1 u.ś.r. w brzmieniu do 31 grudnia 2023 r., którego treść przytoczył. Następnie wyjaśnił, że na podstawie art. 43 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (dalej: u.ś.w.), powyższa regulacja otrzymała nowe brzmienie i umożliwiła ubieganie się o świadczenie pielęgnacyjne na nowych zasadach od 1 stycznia 2024 r. osobom sprawującym opiekę nad osobą do 18. roku życia, jak i pozwala podejmować opiekunowi w tym czasie zatrudnienie. Zgodnie natomiast z art. 63 ust. 1 u.ś.w., w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. W myśl art. 24 ust. 2 u.ś.r., prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. W ocenie SKO z przytoczonych regulacji wynika, że w stosunku do wniosków złożonych do 31 grudnia 2023 r. stosuje się przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu przed nowelizacją obowiązującą od 1 stycznia 2024 r. Tym samym, ocena przesłanek do przyznania Stronie świadczenia pielęgnacyjnego, powinna być dokonana w oparciu o przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych obowiązujące do 31 grudnia 2023 r. i w oparciu o ten stan prawny powinna zostać wydana decyzja. W dalszej kolejności SKO wskazując na treść art. 17 ust. 1bu.ś.r. oraz wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13 uznało, że w niniejszej sprawie, oceny spełnienia przez Stronę przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, prawidłowo organ I instancji dokonał z pominięciem kryterium momentu powstania niepełnosprawności u osoby wymagającej opieki. Uznało również, że zebrany w sprawie materiał dowodowy jest wystarczający do dokonania przez Kolegium oceny spełnienia przez Stronę pozostałych przesłanek niezbędnych do przyznania wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego, a także sprawdzenia czy w sprawie nie zaistniał zbieg uprawnień do świadczeń, o którym mowa w art. 27 ust. 5 u.ś.r. Oceniono, że Strona spełnia przesłankę wynikającą z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., a mianowicie należy do kręgu "innych osób, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny", gdyż jest córką osoby wymagającej opieki, a więc jest jej krewną w linii prostej. Ponadto nie legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności. Okolicznością niesporną w sprawie jest to, że wobec matki Strony orzeczono trwałą niezdolność do samodzielnej egzystencji od dnia 15 lutego 2023 r. - orzeczenie Komisji Lekarskiej Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 22 marca 2023 r. Następnie SKO zauważyło, że podstawową przesłanką jaką musi spełnić osoba ubiegająca się o świadczenie pielęgnacyjne jest rezygnacja z pracy zarobkowej spowodowana koniecznością sprawowania permanentnej opieki nad osobą bliską o określonym stopniu niepełnosprawności, jak też na równi z rezygnacją z zatrudnienia należy traktować niepodejmowanie pracy. Świadczenie pielęgnacyjne, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., nie jest bowiem przyznawane za samą opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub za rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania. Nie może być ono traktowane jako zastępcze źródło dochodu. Przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. należy zatem stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Odnosząc się do poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych (wywiad środowiskowy przeprowadzony w dniu 7 lutego 2024 r. oraz w dniu 6 czerwca 2024r., dokumentacja medyczna, zeznania w charakterze świadka matki Strony w dniu 6 czerwca 2024 r. oraz brata Strony z dnia 18 czerwca 2024 r., oświadczenia Strony) Kolegium stwierdziło, że w rozpatrywanej sprawie nie zachodzi związek przyczynowo -skutkowy pomiędzy nie podejmowaniem przez Skarżącą zatrudnienia, a wykonywaną przez nią opieką nad matką. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, iż zakres sprawowanej przez Skarżącą opieki nie stanowił przeszkody do wykonywania przez nią pracy zarobkowej. Kolegium podkreśliło, że nie kwestionuje niepełnosprawności matki Strony i faktu, że Strona wspiera mamę. Niewątpliwie posiadane schorzenia oraz wiek powodują, że potrzebuje ona wsparcia i pomocy w pewnych czynnościach dnia codziennego, co jest naturalną koleją rzeczy. Naturalne jest również, że dzieci, związane obowiązkiem alimentacyjnym i przede wszystkim obowiązkiem moralnym, wspierają swoich rodziców, gdy ci tego potrzebują. Z akt niniejszej sprawy nie wynika jednak, aby obecnie mama Strony wymagała tak absorbującej pomocy, która uniemożliwiałaby Stronie podjęcie zatrudnienia. Matka Strony podała do protokołu z dnia 6 czerwca 2024 r. "córka pierze, gotuje, kąpie ją i męża, kontaktuje się z lekarzem, załatwia sprawy urzędowe, podaje leki, obcina włosy i paznokcie, sprząta, jeździ z nimi do lekarza". W ocenie SKO nie są to zatem czynności ściśle opiekuńcze, wymagające ciągłej obecności opiekuna. Są to głównie zwykłe czynności dnia codziennego, które wykonuje się w każdym domu, również tam, gdzie domownicy są aktywni zawodowo. Sprawy urzędowe czy wizyty lekarskie nie są czynnościami, które powtarzają się każdego dnia. Natomiast kąpiel i czynności higieniczne można wykonać po pracy, w godzinach wieczornych. Podkreśliło Kolegium, że Strona do kwestionariusza wywiadu środowiskowego z dnia 7 lutego 2024 r. oświadczyła, że przebywa u mamy w domu trzy razy dziennie, tj. rano, po południu i wieczorem po 2-3 godziny - średnio poświęca mamie 6 godzin na dobę. Wskazała, że jej opieka nad matką polega na przygotowaniu posiłków, pomocy w ubieraniu, codziennej toalecie, czynnościach higienicznych (zakładanie wkładki typu pessar oraz pampersa). Pracownik socjalny ustalił, że matka Strony nie jest osobą leżącą, porusza się za pomocą laski, nie wymaga karmienia oraz cewnikowania. Podczas gdy zostaje w domu sama, radzi sobie, ponieważ ma przygotowane wcześniej posiłki przez Skarżącą. Strona poinformowała pracownika socjalnego, że jej matka nie wymaga całodobowej opieki i może zostać sama w domu. Następnie w toku postępowania Strona zmieniła oświadczenie i podczas ponownego wywiadu środowiskowego podała, że opiekuje się mamą w godzinach od 7.00 do 23.00, jednak zakres czynności nie uległ znacznej zmianie. W ocenie Kolegium zmiana oświadczenia spowodowana była wyłącznie chęcią uzyskania korzystnego dla siebie rozstrzygnięcia. W ocenie Kolegium z akt niniejszej sprawy nie wynika, aby matka Strony wymagała stałej, ciągłej i permanentnej opieki ze strony córki. Matka Strony jak wynika z akt sprawy, mimo posiadanej niepełnosprawności, porusza się po domu oraz w granicach posesji samodzielnie przy pomocy laski, nie jest osobą leżącą, nie wymaga leczenia odleżyn zewnętrznych, ran, nie wymaga pielęgnacji przetok czy stomii. Ponadto nie wymaga karmienia przez sondę, nie używa cewnika, posiłki spożywa samodzielnie. Kolegium podkreśliło, że oczywiście nie kwestionuje niepełnosprawności matki Strony, jednak podziela zdanie organu I instancji, że wynikający z posiadanej niepełnosprawności zakres koniecznej opieki, nie uniemożliwia wykonywania pracy zarobkowej przez opiekuna. Jak sama Strona podała w oświadczeniu z dnia 7 lutego 2024 r. złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej, jej mama nie wymaga całodobowej opieki - może zostać sama w domu. Strona jest u mamy średnio 3 razy na dobę, po 2 lub 3 godziny. Zostawia przygotowane posiłki. Według oświadczenia Strona poświęca średnio 6 godzin na opiekę nad mamą w ciągu doby. Strona wskazała, że mama choruje od 20 lat, pomoc rodzicom świadczy od 2012 r. W tym czasie z powodzeniem łączyła pracę zawodową ze świadczoną pomocą. Niewątpliwie świadczenie pielęgnacyjne nie może być traktowane jako zastępcze źródło dochodu. Przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. należy zatem stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobom, które nie mogą podjąć zatrudnienia, czy też muszą z niego zrezygnować w związku z koniecznością sprawowania stałej, permanentnej i regularnej opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny i to w takim zakresie, który wyklucza możliwość jednoczesnego wykonywania pracy. Tym wymogom nie odpowiada, ustalony w toku postępowania, zakres pomocy jaką świadczy Strona swojej matce. Matka Strony oświadczyła, że córka opiekowała się nią i zmarłym ojcem od 2012 r. W tym czasie godziła opiekę nad rodzicami z pracą zawodową. Natomiast dokumentacja zebrana w sprawie nie wskazuje na to, aby stan zdrowia matki Strony pogorszył się w ostatnim czasie. Nie potwierdziły tego również zeznania świadka, tj. brata Strony, który mieszka w tym samym budynku co mama, na tej samej posesji. Jak zeznał pod rygorem odpowiedzialności karnej mama chodzi samodzielnie, ale potrzebuje pomocy przy higienie osobistej oraz bieżących czynnościach. Wskazał, że czasami coś sobie ugotuje, sama chodzi do toalety, sama przygotuje i zje (np. śniadanie), posługuje się sztućcami, sama wynosi śmieci - w ocenie świadka "mama normalnie sobie radzi sama". W złożonym odwołaniu pełnomocnik Strony wniósł o nieuwzględnianie zeznań brata Strony z uwagi na wieloletni konflikt między rodzeństwem. Jednak w ocenie Kolegium nie jest to okoliczność, która czyniłaby zeznania świadka niewiarygodnymi. Brat Strony wskazywał co prawda, że nie ma wglądu w dokumentację medyczną mamy, ponieważ tym zajmuje się siostra, ale jednocześnie bardzo dobrze orientował się w stanie zdrowia zmarłego ojca. Ponadto mieszkając na tej samej posesji widzi mamę i jest zorientowany w jej kondycji zdrowotnej i stopniu samodzielności. Zadeklarował również pomoc finansową w opłaceniu chociażby opiekunki do mamy, jeżeli będzie taka potrzeba. W ocenie Kolegium faktu rezygnacji z zatrudnienia w żaden sposób nie można łączyć z koniecznością sprawowania opieki nad matką. Natomiast przywołane wyżej okoliczności sprawy dają podstawy do przyjęcia, że jedynym powodem wystąpienia z wnioskiem o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego była chęć uzyskania zastępczego źródła dochodu oraz zmiana przepisów od dnia 1 stycznia 2024 r. w zakresie przyznawania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, a nie faktyczny brak możliwości pogodzenia opieki nad mamą z wykonywaną pracą zarobkową. Brak spełnienia przesłanki związku przyczynowego między niepodejmowaniem lub rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki oraz zakres sprawowanej opieki, wykluczał możliwość przyznania Stronie wnioskowanego świadczenia. Na powyższą decyzję SKO skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu złożyła Skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: 1. Naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 7, art. 8 § 1, art. 77, art. 78 § 1, art. 80, art. 107 § 3, art. 108 k.p.a. poprzez: brak wszechstronnego rozpoznania materiału dowodowego; przeprowadzenie postępowania dowodowego w sposób stronniczy; poprzez niezebranie materiału w sposób wyczerpujący; nieprawidłowe i niewystarczające uzasadnienie faktyczne decyzji; 2. Naruszenie przez organ przepisów prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 1 u.ś.r. poprzez błędną wykładnię i wskazanie, że pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia i koniecznością opieki nad niepełnosprawną matką nie zachodzi związek przyczynowo -skutkowy. Mając powyższe na uwadze wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie od organu na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Ponadto wniosła o wydanie orzeczenia na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Dodatkowo wskazała, że skarga została sporządzona w oparciu o treść przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, która obowiązywała do dnia 31 grudnia 2023 r. W uzasadnieniu skargi wskazała, że z treścią skarżonej decyzji nie można się zgodzić. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż jej matka posiada wiele schorzeń, ma problemy z poruszaniem się oraz otępienie umysłowe, nie wykonuje samodzielnie czynności higienicznych, potrzebuje pomocy w przygotowaniu posiłków, przeniesieniu posiłków, ubieraniu, podawaniu leków, karmieniu. W zakresie czynności wykonywanych poza domem, tj. zakupach, realizacji recept, wyjazdach do lekarzy, załatwianiu spraw urzędowych potrzebuje pomocy, opieki lub wyręczania przez Stronę. Z powyższego wynika, że opieka nad matką wyklucza możliwość podjęcia jakiegokolwiek zatrudnienia przez Skarżącą, która nie podejmuje żadnej pracy zarobkowej ani zatrudnienia, albowiem całodniowo zajmuje się matką. Istnieje zatem, w ocenie Strony, związek przyczynowy pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia a koniecznością opieki nad matką. Nadto zdaniem Skarżącej, zakres czynności wykonywanych przy matce uniemożliwia jej podjęcie aktywności zawodowej. Wykonywane przez Skarżącą czynności przy matce nie są przy tym zwykłymi czynnościami osób prowadzących gospodarstwo domowe, bowiem czynności wykonywane przez Skarżącą przy matce warunkują jej egzystowanie w warunkach godności człowieka. Uznać należy, że w przypadku braku opieki ze strony Skarżącej , jej matka nie mogłaby funkcjonować. Istotą opieki, o której mowa wart. 17 u.ś.r. jest nie tylko stałość i ciągłość, ale przede wszystkim zapewnienie normalnych, codziennych potrzeb osoby, nad którą sprawowana jest opieka, zapewnienie jej egzystencji, której bez pomocy osób trzecich nie jest w stanie sobie zapewnić - co w niniejszej sytuacji miałoby miejsce, gdyby nie pomoc i opieka Skarżącej. Wskazano, że Kolegium przy tym pomija, iż sprawowanie opieki nad osobą niepełnosprawną naturalnie obejmuje również pomoc w czynnościach dnia codziennego, związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego, a to wynika z utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych, które Strona przytoczyła. Podniosła, że opieka wykonywana przez nią nad niepełnosprawną matką jest opieką stałą i długoterminową, sprawowaną w sposób ciągły i z taką częstotliwością, która stanowi przeszkodę do podjęcia pracy zarobkowej, choćby w niepełnym wymiarze czasu pracy, a związek między niepodejmowaniem zatrudnienia przez Skarżącą a opieką nad niepełnosprawną matką jest bezpośredni i ścisły. Zdaniem Strony stanowisko zaprezentowane przez Kolegium oraz przez organ I instancji jest wewnętrznie sprzeczne, bowiem z jednej strony wskazują, że opieka sprawowana przez odwołującą nad niepełnosprawną matką nie jest na tyle absorbująca, aby uniemożliwiała podjęcie zatrudnienia, a z drugiej strony wymieniają szereg schorzeń, na które cierpi jej matka oraz wskazują na takie okoliczności jak ta, że matka Skarżącej jest osobą pampersowaną, nie panuje nad oddawaniem stolca i moczu, co wynika wprost z przedłożonych zaświadczeń lekarskich oraz dokumentacji medycznej matki Strony. Strona podkreśliła, że istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest zapewnienie odpowiednich świadczeń dla członków rodzin osób niepełnosprawnych, którzy poświęcając się dla najbliższych rezygnują z zatrudnienia, aby stale się nimi opiekować. Celem uregulowania z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. jest udzielenie pomocy państwa osobie, która podejmuje się sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną i tym samym, na czas tej opieki, dobrowolnie pozbawia się potencjalnego dochodu. Musi zatem istnieć związek między rezygnacją bądź niepodejmowaniem zatrudnienia a podjęciem opieki. Świadczenie pielęgnacyjne jest niejako surogatem wynagrodzenia za pracę, które jest uzyskiwane przez uprawnionego nie od pracodawcy z tytułu świadczenia pracy, a na podstawie decyzji administracyjnej, w związku z koniecznością rezygnacji przez wnioskującego z zatrudnienia z powodu opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Celem ustawodawcy było zapewnienie osobie rezygnującej z zatrudnienia lub go niepodejmującej, ekwiwalentu zatrudnienia, którego nie może podjąć lub kontynuować ze względu na sprawowanie opieki nad niepełnosprawną osobą. Strona odniosła się również do przytoczonych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji fragmentów z przesłuchania brata Skarżącej, które jej zdaniem, nie powinny być znaczące dla ustalenia istotnych okoliczności sprawy, z uwagi na wieloletni konflikt panujący pomiędzy bratem Strony a jego matką oraz Stroną. Wskazała na wewnętrzną sprzeczność w zeznaniach brata, jak również sprzeczność z pozostałym zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. Wobec powyższego wniosła jak w petitum. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Niniejsza sprawa, stosownie do art. 119 pkt 2 oraz art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.), została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów; a to wobec zgodnego wniosku obydwu stron o rozpoznanie sprawy w tym trybie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a., stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Aktem poddanym sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja SKO z 16 września 2024 r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą Stronie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawnym matką. Jako ich materialnoprawną podstawę organy obu instancji wskazały ustawę z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 390 ze zm.) i zastosowały przepisy tej ustawy w brzmieniu obowiązującym dnia 31 grudnia 2023 r. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji SKO podało, że na podstawie art. 43 pkt 4 u.ś.w. regulacja art. 17 ust. 1 u.ś.r. w brzmieniu do 31 grudnia 2023 r. otrzymała nowe brzmienie i umożliwiła ubieganie się o świadczenie pielęgnacyjne na nowych zasadach od 1 stycznia 2024 r. osobom sprawującym opiekę nad osobą do 18. roku życia, jak i pozwala podejmować opiekunowi w tym czasie zatrudnienie. Zgodnie natomiast z art. 63 ust. 1 u.ś.w., w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. W myśl art. 24 ust. 2 u.ś.r., prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. W ocenie SKO z przytoczonych regulacji wynika, że w stosunku do wniosków złożonych do 31 grudnia 2023 r. stosuje się przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu przed nowelizacją obowiązującą od 1 stycznia 2024 r. Tym samym, ocena przesłanek do przyznania Stronie świadczenia pielęgnacyjnego, powinna być dokonana w oparciu o przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych obowiązujące do 31 grudnia 2023 r. i w oparciu o ten stan prawny powinna zostać wydana decyzja. Należy zauważyć, że zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r., w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r., świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Od dnia 1 stycznia 2024 r., na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. z 2023 r., poz. 1429 ze zm., dalej: u.ś.w.), art. 17 ust. 1 u.ś.r. otrzymał następujące brzmienie: świadczenie pielęgnacyjne przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2020 r. poz. 1359 oraz z 2022 r. poz. 2140) ciąży obowiązek alimentacyjny, a także małżonkom, 3) opiekunowi faktycznemu dziecka, 4) rodzinie zastępczej, osobie prowadzącej rodzinny dom dziecka, dyrektorowi placówki opiekuńczo-wychowawczej, dyrektorowi regionalnej placówki opiekuńczo-terapeutycznej albo dyrektorowi interwencyjnego ośrodka preadopcyjnego - jeżeli sprawują opiekę nad osobą w wieku do ukończenia 18. roku życia legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Stosownie art. 63 ust. 1 ustawy o świadczeniu wspierającym w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w u.ś.r. zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. Dokonując interpretacji art. 63 ust. 1 ustawy o świadczeniu wspierającym należy przyjąć, że w przypadku wniosku o świadczenie pielęgnacyjne złożonego skutecznie przed dniem 1 stycznia 2024 r. (tj. przed wejściem w życie art. 43 pkt 4 lit. a ustawy o świadczeniu wspierającym, zamieniającego art. 17 u.ś.r.) organ rozpatrując ten wniosek po 1 stycznia 2024 r. zobowiązany jest ustalić i ocenić, czy wnioskodawca spełnia przesłanki do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego określone w przepisach u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r. W przypadku spełnienia przez wnioskodawcę tych przesłanek organ winien wydać decyzję, biorąc za podstawę przepisy u.ś.r. dotychczas obowiązujące. W razie zaś ustalenia, że przesłanki te nie są spełnione, art. 63 ust. 1 ustawy o świadczeniu wspierającym nie znajdzie zastosowania, a tym samym organ winien rozpatrzyć wniosek na gruncie przepisów obowiązujących w dniu orzekania, tj. uwzględniając nowe brzmienie art. 17 u.ś.r. Nie ulega przy tym wątpliwości, na co wskazało Kolegium w zaskarżonej decyzji, że oznaczenie daty, od której przysługuje świadczenie, determinowane jest treścią art. 24 ust. 2 u.ś.r., zgodnie z którym prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Zasadniczo zatem, w przypadku spełnienia przesłanek przyznania świadczenia, momentem uzyskania prawa do świadczenia jest data złożenia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia. W konsekwencji, w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy, istotne było w pierwszej kolejności ustalenie daty złożenia wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego - który to, co prawda został nadany za pośrednictwem placówki pocztowej w dniu 28 grudnia 2023 r., jednak do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ścinawie wpłynął dopiero w dniu 4 stycznia 2024 r. Okoliczność ta jest istotna, albowiem tylko skuteczne złożenie wniosku przed dniem 1 stycznia 2024 r. mogło skutkować zastosowaniem przy rozpoznaniu wniosku Skarżącej przepisów u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r. Zatem skoro wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wpłynął do organu pierwszej instancji dnia 4 stycznia 2024 r., to w tej sytuacji przepisy u.ś.r w brzmieniu dotychczasowym, obowiązującym do 31 grudnia 2023 r. nie miały w sprawie zastosowania, a sprawę należało rozstrzygnąć w oparciu o aktualne przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych, obowiązujące od 1 stycznia 2024 r Zauważyć bowiem należy, że stosowanie do art. 32 ust. 2 u.ś.r. w sprawach nieuregulowanych w tej ustawie stosuje się przepisy k.p.a., z zastrzeżeniem ust. 3 który nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie. Z przepisów k.p.a. wynika natomiast, że zdarzenie w postaci "złożenia pisma", odróżnia się od zdarzenia w postaci "nadania pisma" (art. 57 § 5 k.p.a.). Z kolei oba te zdarzenia zawierają się w szerszym pojęciu "wniesienia podania", użytym w przepisie art. 63 § 1 k.p.a. Mając na uwadze to, że zgodnie z przepisem art. 61 § 3 k.p.a. datą wszczęcia postępowania administracyjnego na żądanie (wniosek) strony jest data doręczenia organowi administracji publicznej żądania (podania), należało przyjąć, że złożenie wniosku w sprawach z zakresu pomocy społecznej ma miejsce w dniu jego faktycznego otrzymania przez organ. O ile, zgodnie z przepisem art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a., termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, to jednak dostrzec trzeba, że treść art. 57 k.p.a. odwołuje się do terminów procesowych, obejmujących pewien okres czasu, oznaczonych w określonych jednostkach czasu (dniach, tygodniach, miesiącach). Przepis art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. pełni zatem rolę gwarancyjną dla strony w tym sensie, że umożliwia jej zachowanie, wymaganego przez przepisy prawa, terminu do wniesienia środka prawnego czy środka zaskarżenia, jeżeli niezachowanie tego terminu może mieć negatywne następstwa dla osoby składającej podanie. Terminy do wnoszenia podań określane są poprzez wskazanie określonego okresu czasu np. 7 dni, 14 dni, 1 miesiąc (por. wyrok WSA w Kielcach z 21 sierpnia 2024 r., sygn. akt II SA/Ke 294/24, dostępny w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl., w skrócie: CBOSA). Zdaniem Sądu przepis art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. nie ma jednak zastosowania do określenia istotnej w niniejszej sprawie daty złożenia wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Przepis art. 24 ust. 2 u.ś.r., zgodnie z którym prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego, odwołuje się do innego rozumienia instytucji "terminu", niż przepis art. 57 k.p.a. Termin z art. 24 ust. 2 u.ś.r. określany jest za pomocą konkretnego zdarzenia, nie zaś okresu czasu, czy konkretnej daty kalendarzowej. Takim zdarzeniem jest "wpłynięcie wniosku", mające charakter tzw. terminu początkowego - którego nadejście powoduje określone skutki prawne dla strony. Zgodnie też z art. 61 § 3 k.p.a. datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej, a nie nadania żądania czy podania. Wobec takiej redakcji mających zastosowanie w sprawie przepisów nie ma żadnego znaczenia okoliczność, kiedy wniosek o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego nadano w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego, ponieważ decydujące znaczenie ma data, w jakiej takie żądanie (wniosek) wpływa do organu administracji publicznej. Pojęcie "złożenia wniosku" nie zostało zdefiniowane, zatem jego wykładnia powinna korespondować z brzmieniem art. 61 k.p.a. regulującym datę otwarcia postępowania na żądanie (wniosek) strony. Tym samym datą złożenia wniosku jest data wpływu wniosku do organu (data doręczenia), a nie data nadania wniosku w polskiej placówce pocztowej operatora pocztowego. Dopiero bowiem z datą doręczenia wniosku organowi zaczynają się materializować konkretne uprawnienia albo obowiązki dla wnioskodawcy, wynikające z przepisów prawa materialnego. Od tej daty organ jest związany treścią wniosku co do przedmiotu załatwianej sprawy administracyjnej (por. wyrok WSA w Kielcach z 21 sierpnia 2024r., sygn. akt II SA/Ke 294/24). Tym samym spełnienie przesłanek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego podlega ocenie według stanu prawnego obowiązującego na dzień wpływu wniosku do organu. Z art. 24 ust. 2 u.ś.r. wynika bowiem, że prawo do przedmiotowego świadczenia nabywa się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Przepis art. 63 ust. 1 u.ś.w. uzależnia natomiast zastosowanie przepisów obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023r. od powstania prawa do świadczenia. W realiach niniejszej sprawy oznacza to, że nieprawidłowo organy obu instancji rozpoznały sprawę na podstawie przepisów u.ś.r. obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r. Wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na matkę Strona złożyła pod rządami nowych rozwiązań prawnych. Datą wszczęcia postępowania w sprawie o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, która wyznaczyła właściwy reżim prawny tej sprawy, jest bowiem data wpływu wniosku o przyznanie tego świadczenia do organu właściwego. Zatem sprawę należało rozstrzygnąć w oparciu o aktualne przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych, obowiązujące od 1 stycznia 2024 r. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 135 p.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji (pkt I sentencji wyroku). O kosztach orzeczono w pkt II sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Złożyły się na nie koszty zastępstwa w kwocie 480 zł, których wysokość ustalono w oparciu o § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2023 r., poz. 1964). Rozpoznając sprawę ponownie organ mając na uwadze stanowisko zawarte w niniejszym uzasadnieniu rozpatrzy wniosek Skarżącej uwzględniając nowe brzmienie art. 17 u.ś.r.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło