IV SA/Wr 54/10

WyrokWSA we Wrocławiu2010-09-22

Skład orzekający: Jolanta Sikorska, Tadeusz Kuczyński, Wanda Wiatkowska-Ilków

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy można wymeldować osobę z miejsca pobytu stałego, jeśli opuściła ona to miejsce, ale posiada w nim swoje rzeczy osobiste i jest współwłaścicielem lokalu, a jej pobyt czasowy jest związany z remontem domu rodzinnego i opieką nad chorą matką?
Ratio decidendi
Wymeldowanie z miejsca pobytu stałego jest możliwe, gdy osoba opuściła to miejsce dobrowolnie i na stałe, nawet jeśli posiada w nim swoje rzeczy lub jest współwłaścicielem lokalu. Kluczowe jest ustalenie, czy osoba skoncentrowała swoje centrum życiowe w innym miejscu, a nie posiadanie tytułu prawnego do lokalu czy pozostawienie w nim przedmiotów osobistych. Zameldowanie ma charakter ewidencyjny i powinno odzwierciedlać stan faktyczny.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wymeldowania H. Z. z miejsca pobytu stałego. Wniosek złożyła jego była żona, twierdząc, że H. Z. od dawna nie mieszka w lokalu. H. Z. twierdził, że przebywa czasowo w innej miejscowości z powodu opieki nad chorą matką, a następnie remontu domu rodzinnego, i zamierza wrócić do lokalu po zakończeniu sprawy o podział majątku. Organy administracji uznały, że H. Z. opuścił miejsce pobytu stałego bez zamiaru powrotu i skoncentrował swoje centrum życiowe w innej miejscowości, co uzasadniało wymeldowanie.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę H. Z. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Sikorska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński Sędzia WSA Wanda Wiatkowska- Ilków Protokolant Asystent sędziego Aleksandra Siwińska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 22 września 2010 r. sprawy ze skargi H. Z. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego I. oddala skargę; II. przyznaje adwokatowi A. Skrzyńskiemu kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych w tym 22% VAT od Skarbu Państwa- Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu uczestniczce postępowania. Decyzją z dnia [...]r. nr[...], wydaną z powołaniem się na art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.) oraz art. 104 k.p.a., Prezydent Wrocławia orzekł o wymeldowaniu H. Z. z miejsca pobytu stałego we Wrocławiu przy ul.[...]. W uzasadnieniu podał, że postępowanie w sprawie zostało wszczęte na wniosek K. Z., która domagała się wymeldowania swojego byłego męża H. Z. z dotychczasowego miejsca pobytu stałego podając, że nie mieszka on od dawna w opisanym wyżej lokalu oraz, że w 2006 roku wywiózł z tego lokalu większość swoich rzeczy. Od tego czasu pod w/w adresem pojawia się sporadycznie, a jego wizyty, ze względu na jego agresywne zachowanie, zwykle kończą się interwencją policji. Fakt niezamieszkiwania H. Z. w lokalu przy ul. [...] we W. potwierdził mieszkający tam syn wnioskodawczyni – A. N., który oświadczył, że H.Z. nie mieszka w przedmiotowym lokalu od około piętnastu lat. Wyprowadził się dobrowolnie, zabierając wszystkie swoje rzeczy osobiste. W pokoju, który zajmował H.Z. pozostały tylko puste szafki, łóżko i telewizor. Z pokoju tego nikt nie korzysta. H.Z. pojawia się pod w/w adresem co kilka miesięcy. Przychodzi na kilka godzin i wszczyna awantury, które zwykle kończą się wezwaniem policji. Przeprowadzona przez Komisariat Policji W.K. kontrola meldunkowa wykazała, że H. Z. nie mieszka w przedmiotowym lokalu. H. Z. podał, że nie opuścił na stałe miejsca pobytu stałego. Wyjaśnił, że we wrześniu 2008 roku wyjechał do miejscowości Ch., gmina R. H., żeby opiekować się ciężko chorą matką. Fakt ten zgłosił w Biurze Meldunkowym Gminy. Podał, że obecnie mieszka zarówno w Ch., jak i we W. W lokalu przy ul. [...]we W. zajmuje pokój, w którym ma swoje meble i rzeczy osobiste. Posiada również klucze do przedmiotowego lokalu. Wobec sprzecznych stanowisk stron postępowania organ pierwszej instancji przeprowadził w dniu 03.04.2009 r. z udziałem stron oględziny lokalu i ustalił, że w pokoju zajmowanym przez H. Z. znajdują się meble oraz rzeczy osobiste H. Z. Pokój zamykany jest na klucz będący w posiadaniu tylko H. Z. Każda ze stron twierdziła, że znajdujące się w pokoju meble stanowią jej własność, a wnioskodawczyni dodatkowo podała, że rzeczy osobiste zostały wniesione przez byłego męża dla potrzeb oględzin. H. Z. natomiast podał, że jego rzeczy stale znajdują się w jego pokoju, a także podał, że nie ma dostępu do kuchni i łazienki. Mając powyższe na uwadze organ pierwszej instancji, rozpoznając po raz pierwszy niniejszą sprawę decyzją z dnia 25 maja 2009 r. orzekł o wymeldowaniu H. Z. z pobytu stałego w lokalu przy ul. [...] we W. H. Z. wniósł odwołanie od powyższej decyzji. Po rozpatrzeniu powyższego odwołania Wojewoda D. decyzją z dnia 17 lipca 2009 r. nr [...]uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Rozpatrując ponownie sprawę organ pierwszej instancji zwrócił się - zgodnie z zaleceniem organu odwoławczego - do Urzędu Gminy w R. H. z prośbą o ustalenie, czy pobyt czasowy H. Z. w Ch. ma nadal uzasadnienie. W toku postępowania wyjaśniającego H. Z. bowiem twierdził, że przebywa w Ch. ze względu na zły stan zdrowia swojej matki, a z informacji posiadanych przez organ wynikało, że matka odwołującego się zmarła 14 października 2008 r. W odpowiedzi otrzymał protokół z przesłuchania w dniu 10.08.2009 r. odwołującego się, który oświadczył, że jego pobyt w Ch. nie utracił charakteru pobytu czasowego i związany jest z remontem jego domu rodzinnego. Odwołujący się podał też, że ma zamiar wrócić do mieszkania przy ul. [...]we W.. Rozpoznając ponownie sprawę organ pierwszej instancji przeprowadził także rozprawę administracyjną celem ustalenia interesów stron w związku z niepodaniem przez odwołującego się terminu powrotu do lokalu, którego postępowanie dotyczy. Podczas rozprawy administracyjnej H. Z. podał, że obecnie jego interesy życiowe koncentrują się w Ch., gdzie ma rodzinę i gdzie podjął leczenie. Nie potrafił podać daty powrotu do miejsca pobytu stałego. Podał, że wniósł sprawę o podział majątku dorobkowego i od jej rozstrzygnięcia uzależnia powrót do W. Dodał też, że nie wyobraża sobie wspólnego zamieszkiwania z byłą żoną. Wnioskodawczyni natomiast podtrzymała swoje dotychczasowe twierdzenia złożone w sprawie podając, że były mąż nie mieszka w lokalu przy ul. [...] we W. od dwudziestu pięciu lat. Pojawia się tylko sporadycznie oraz, że po złożeniu przez nią wniosku o wymeldowanie zaczął przychodzić częściej. Jego wizyty ograniczały się do wszczynania awantur, które kończyły się interwencją policji. W tym okresie w lokalu, którego postępowanie dotyczy, spędził zaledwie kilka nocy i nie ponosi żadnych kosztów związanych z utrzymaniem lokalu. K. Z. wniosła też o przesłuchanie swojego syna A. N. w obecności byłego męża, jednakże H. Z. odmówił uczestniczenia w przesłuchaniu świadka. Organ pierwszej instancji ustalił, że zarówno H. Z, jak i K. Z nie wyobrażają sobie wspólnego zamieszkiwania pod jednym dachem. Dodał, że na rozprawę administracyjną strony zgłosiły się ze względu na decyzję W. Dolnośląskiego, jednak zgodnie oświadczyły, że nie życzą sobie kolejnych konfrontacji, ponieważ są ze sobą bardzo skonfliktowane. Przesłuchany w charakterze świadka A. N. podtrzymał wcześniejsze twierdzenia oraz dodał, że po wszczęciu postępowania w sprawie H. Z. zaczął pozorować zamieszkiwanie poprzez wniesienie kilku swoich rzeczy. Rozpatrując zgłoszone żądanie organ pierwszej instancji podał, że miał na uwadze fakt, że właścicielami lokalu położonego przy ul. [...]we W. są K. Z. i H. Z., co w ocenie tego organu legitymuje K. Z. do żądania wymeldowania byłego męża. Organ wskazał, że stosownie do art.15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję o wymeldowaniu osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W ocenie tego organu, ustalenia poczynione w toku postępowania wyjaśniającego dają podstawę do przyjęcia, że H. Z. opuścił dotychczasowe miejsce pobytu stałego bez wymeldowania się, a tym samym spełnił określone art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych warunki wymeldowania. Wskazał, że pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Zamiar ten należy rozumieć jako wolę skoncentrowania w danym miejscu swoich spraw życiowych. W ocenie organu, aktualnie interesy życiowe H. Z. koncentrują się w miejscu pobytu czasowego. Powołując się na orzecznictwo administracyjne organ pierwszej instancji podał, że zameldowanie na pobyt czasowy nie stanowi przeszkody w wydaniu decyzji o wymeldowaniu z miejsca pobytu stałego, jeżeli spełnione zostaną przesłanki do wymeldowania. Odnosząc się do twierdzeń H. Z., który podał, że zamierza wrócić do przedmiotowego lokalu po ewentualnym pozytywnym dla niego rozstrzygnięciu sprawy o podział majątku dorobkowego, a to w związku z tym, że nie wyobraża sobie wspólnego zamieszkiwania z K. Z., organ pierwszej instancji podał, powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne, że postępowanie prowadzone przez inne organy lub sądy, może stanowić jedynie dodatkowy dowód dla organów orzekających w sprawie meldunkowej. Żaden przepis prawa nie uzależnia wydania decyzji od zakończenia równolegle toczącego się postępowania w sądzie powszechnym. Ocena zgromadzonego materiału dowodowego należy do organu administracyjnego właściwego do rozpatrzenia sprawy, który w tym zakresie nie może uchylić się od jej rozstrzygnięcia w oczekiwaniu na rozstrzygnięcie sądu. Organ dodał, że wydając decyzję administracyjną obowiązany jest uwzględnić ustalenia faktyczne poczynione w postępowaniu administracyjnym oraz, że przy wydawaniu decyzji w przedmiocie wymeldowania nie może kierować się innymi względami niż wymienione w ustawie o ewidencji ludności. Nie jest też zadaniem organu w tej sprawie rozwiązywanie konfliktów rodzinnych lub zapewnienie stronom nowego miejsca pobytu stałego. Mając powyższe na uwadze organ pierwszej instancji orzekł o wymeldowaniu skarżącego z miejsca pobytu stałego w lokalu położonym we Wrocławiu przy ul.[...] . H. Z. złożył odwołanie od powyższej decyzji, w którym podniósł zarzut naruszenia prawa materialnego, w szczególności art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych przez jego zastosowanie w sytuacji, gdy skarżący nie opuścił na stałe miejsca pobytu stałego na okres powyżej 3 miesięcy, a organowi administracji znane jest miejsce pobytu skarżącego albowiem zgodnie z obowiązującym prawem skarżący dokonał zameldowania na pobyt czasowy w miejscowości C., gdzie najpierw przebywał czasowo ze względu na opiekę nad chorą matką, a obecnie jego czasowy pobyt w C. związany jest z remontem domu rodzinnego. Podniósł też zarzut błędnej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, w szczególności wyjaśnień wnioskodawczyni i jej syna odnośnie rzekomego niezamieszkiwania w przedmiotowym lokalu przez H. Z. od co najmniej dwudziestu lat w sytuacji, gdy oględziny lokalu mieszkalnego i przyznanego odwołującemu się do korzystania przez Sąd powszechny pokoju jednoznacznie wskazują, że posiada on w przedmiotowym lokalu mieszkalnym swoje rzeczy osobiste i przedmioty codziennego użytku świadczące, że nie opuścił przedmiotowego lokalu na stałe. Powołując się na powyższe wniósł o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji w całości i umorzenie postępowania w sprawie, ewentualnie o przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu odwołania podał, że nie występuje w sprawie żadna z przesłanek wymienionych w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych do jego wymeldowania z miejsca pobytu stałego albowiem nie utracił on uprawnień do lokalu i jest jego właścicielem. Nie opuścił też na stałe przedmiotowego lokalu na okres co najmniej 3 miesięcy i nie można ustalić jego miejsca pobytu. Odwołujący się mieszka w przedmiotowym lokalu o organowi pierwszej instancji znane jest z urzędu jego miejsce pobytu czasowego. W świetle powyższego błędnie, zdaniem odwołującego się, organ pierwszej instancji ocenił materiał dowodowy, dając wiarę wyjaśnieniom wnioskodawczyni i jej syna. Danie wiary wyjaśnieniom wnioskodawczyni oraz jej i wydanie na tej podstawie decyzji o wymeldowaniu odwołującego się z pobytu stałego jest zdaniem odwołującego się przekroczeniem przez organ zasad logicznego rozumowania albowiem wnioskodawczyni zeznaje nieprawdę. Zarzucił pominięcie przez organ pierwszej instancji, że odwołujący się jest właścicielem przedmiotowego lokalu mieszkalnego, co w jego ocenie czyni bezzasadnym wniosek K. Z. z uwagi na to, że nie można właściciela wymeldować z własnego mieszkania bez jego zgody. Po rozpatrzeniu powyższego odwołania, zaskarżoną decyzją z dnia 16 grudnia 2009 r. nr SOC.V.5110/295/09 wydaną z powołaniem się na art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.), Wojewoda Dolnośląski utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podał, że zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych organ gminy wydaje, na wniosek strony lub z urzędu, decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W ocenie tego organu, na podstawie całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego stwierdzić można, że pod koniec lat dziewięćdziesiątych H. Z. wyprowadził się z lokalu, którego postępowanie dotyczy i zamieszkał w miejscowości Śliwice, gdzie zamieszkiwał do 2006 roku, kiedy doszło do sprzedaży nieruchomości w związku z czym odwołujący się ponownie zamieszkał w miejscu zameldowania na pobyt stały. Od tego czasu między stronami zaczęło dochodzić do częstych kłótni (rodzinie założona została "niebieska karta"). H. Z.i wniósł do sądu pozew rozwodowy. Wyrokiem Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 21 kwietnia 2008 r. sygn. akt XIII RC 1538/07 rozwiązano małżeństwo H. i K. Z. z winy H.Z., wobec którego orzeczona została również eksmisja z lokalu, którego postepowanie dotyczy. Wyrok ten został następnie zmieniony przez Sąd Apelacyjny we W. wyrokiem z dnia 24 lipca 2008 r. sygn. akt I A Ca 598/08 w wyniku apelacji odwołującego się w ten sposób, że małżeństwo stron zostało rozwiązane przez rozwód z winy obu stron, a żądanie K. Z. o eksmisję z tego lokalu H. Z. zostało oddalone. Organ odwoławczy ustalił, że odwołujący, nie chcąc dawać byłej żonie kolejnych argumentów do wzywania policji, zdecydował się wyprowadzić poza Wrocław. Od dnia 29 września 2008 r. zameldowany jest czasowo w lokalu nr 60 w miejscowości Ch., gmina Ruda - Huta. Ze składanych przez niego w toku postępowania wyjaśnień wynika, że pomimo przeniesienia centrum życiowego, nie ma zamiaru rezygnować z przyznanego w wyroku rozwodowym pokoju. Bezsprzecznym w ocenie organ odwoławczego jest, że strony postępowania są ze sobą skonfliktowane, a skalę tego zjawiska mogą odzwierciedlać dokumenty dołączone do akt sprawy w toku postępowania toczącego się przed organami obu instancji. Organ podkreślił, że w uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji stwierdził, że skoro H. Z., jak sam podaje, nie wyobraża sobie wspólnego zamieszkiwania z byłą żoną, to rzeczywistym miejscem koncentracji jego interesów życiowych jest miejsce zameldowania na pobyt czasowy. Zdaniem organu odwoławczego, wydanie decyzji o wymeldowaniu z zastosowaniem art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, będącego materialnoprawną podstawą orzekania w sprawie, wymaga wnikliwego zbadania całego materiału dowodowego. Wyjaśnił, że nie można dopuścić do sytuacji, by osoba, w stosunku do której wszczęte zostało postępowanie w sprawie wymeldowania z pobytu stałego, niweczyła to postępowanie poprzez czasowe meldowanie się i zmuszała w ten sposób organy administracji do wydawania decyzji o odmowie wymeldowania z pobytu stałego. Z przeprowadzonych uzupełniająco w postępowaniu odwoławczym zeznań złożonych przez odwołującego się w dniu 8 grudnia 2009 r. w ocenie organu odwoławczego wynika, że nie chce on mieszkać w miejscu zameldowania na pobyt stały, ponieważ nie może wytrzymać z byłą żoną. Powołując się na wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 16 kwietnia 2008 r. sygn. akt II SA/Bd 871/07, w którym stwierdzono, że rezygnacja z prawa do przebywania w lokalu powinna nastąpić w sposób wyraźny, poprzez złożenie stosownego oświadczenia, ale również poprzez odpowiednie zachowanie, które w sposób nie budzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby podał, że odwołujący się w swoich zeznaniach złożonych w trakcie postępowania odwoławczego wyraźnie wskazał, że zameldowanie w lokalu przy ul. [...] we W. chce utrzymać jedynie na potrzeby toczącej się w sądzie sprawy o podział majątku. Odwołujący się również podczas rozprawy administracyjnej, która odbyła się w dniu 24 września 2009 r. stwierdził, że powrót do spornej nieruchomości uzależnia od orzeczenia w sprawie o podział majątku dorobkowego stron, jeżeli sąd przyzna mu należną cześć, wtedy sam wymelduje się z miejsca zameldowania na pobyt stały. W tej sytuacji organ odwoławczy uznał, że w świetle zgromadzonego materiału dowodowego zachodzą podstawy do wymeldowania H. Z. z miejsca pobytu stałego w lokalu przy ul. [...] we W. na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Organ ten podkreślił, że głównym celem w/w ustawy jest dyscyplinowanie obywateli z punktu widzenia wiedzy posiadanej przez właściwe organy o miejscu, w którym aktualnie obywatele rzeczywiście przebywają. W obecnym stanie prawnym ewidencja ludności jest instytucją służącą odzwierciedleniu stanu faktycznego. Dostarcza organom wiedzy o rzeczywistym miejscu pobytu obywatela i w żaden sposób nie wiąże się ze sferą praw do lokalu, bądź zajmowanego pomieszczenia. Nieodłącznym składnikiem systemu ewidencji ludności jest mechanizm wymeldowania, a więc formalnego usuwania informacji o zameldowaniu, jeżeli informacja ta przestaje obrazować wynikający z uprzedniego zgłoszenia stan faktyczny. Podkreślił też, że zameldowanie jest jedynie czynnością rejestracyjną, mającą na celu zebranie informacji o tym, kto i gdzie zamieszkuje. Nie jest natomiast w żadnej mierze czynnikiem rodzącym uprawnienia do lokalu, lecz jest wyłącznie skutkiem zamieszkiwania w lokalu. Powołując się na art. 9 ust. 2b ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych wskazał, że zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w danym lokalu. Utrzymanie w ewidencji ludności zapisu o zameldowaniu osoby, pomimo stwierdzonego faktu opuszczenia przez nią miejsca zameldowania oznaczałoby tolerowanie fikcji meldunkowej, niedopuszczalnej przepisami prawa. Mając powyższe na uwadze podał, że nie znalazł podstaw do zmiany, bądź uchylenia zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji. Z całości zebranego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie bowiem wynika, że H. Z. nie ma zamiaru przebywać w miejscu zameldowania na pobyt stały. W ocenie tego organu, odwołującemu zależy na utrzymywaniu stanu fikcji meldunkowej na potrzeby toczącego się przed sądem postępowania o podział majątku dorobkowego stron. Powołując się na powyższe organ ten orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji. H. Zemżycki złożył skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, domagając się jej uchylenia. Zarzucił, że zaskarżona decyzja narusza jego prawo własności i prawo do zameldowania w lokalu, który stanowi jego współwłasność i spowoduje, że była żona będzie miała podstawę by pozbawić go wstępu do lokalu, a jego obecna sytuacja zmieniła się, ponieważ nie może jak dotychczas mieszkać w miejscu pobytu czasowego. Zarzucił też, że decyzja została wydana na podstawie błędnej analizy materiału sprawy polegającej na przyjęciu, że skarżący opuścił przedmiotowy lokal mieszkalny i nie przebywa w nim od trzech miesięcy, co uzasadnia wymeldowania go z miejsca pobytu stałego, gdy w istocie skarżący przebywa w miejscu zameldowania, gdzie ma swoje rzeczy osobiste, a jego czasowe zameldowanie w Ch. było związane z pomocą bratu przy remoncie mieszkania i pracy w gospodarstwie domowym. Podniósł również, że zaskarżona decyzja została wydana przed ujawnieniem się nowych okoliczności sprawy związanych z tym, że skarżący stracił możliwość zamieszkiwania w miejscu pobytu czasowego. W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że ocenie w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi poprzez uchylenie decyzji lub postanowienia następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. W ocenie Sądu, wydane w sprawie decyzje nie uchybiają zarówno przepisom prawa stanowiącym materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia sprawy, jak i przepisom postępowania administracyjnego w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie ich z obrotu prawnego. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.), zgodnie z którym organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Zgodnie zaś z art. 6 ust. 1 ustawy, pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Zamieszkanie w lokalu w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy winno się zatem łączyć ze skoncentrowaniem w tym lokalu centrum życiowego danej osoby. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu powołanego przepisu art. 15 ust. 2 ustawy jest spełniona, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne, (por. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001 r., sygn. V SA 3169/00, Lex nr 50123; wyrok NSA z dnia 21 marca 2001 r., sygn. V SA 2950/00, Lex nr 80643; wyrok NSA z dnia 23 września 1999 r., sygn. V SA 252/99, Lex nr 49952). O opuszczeniu miejsca stałego pobytu można mówić zatem tylko wtedy, gdy dana osoba fizycznie nie przebywa w określonym lokalu. Przy czym, rezygnacja z przebywania w określonym lokalu może nastąpić w sposób wyraźny poprzez złożenie stosownego oświadczenia, ale także w sposób dorozumiany poprzez zachowanie, które w sposób niebudzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby skoncentrowania swojej aktywności życiowej w innym miejscu. Źródłem powinności organu administracji publicznej, właściwym do rozpoznawania spraw w przedmiocie wymeldowania, jest więc dokonanie czynności wymeldowania, gdy nastąpił fakt opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu przez osobę podlegającą wymeldowaniu. Wskazać przy tym należy, że wymeldowanie jest potwierdzeniem określonego faktu. Wskazane w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych przesłanki umożliwiają sprecyzowanie stanu faktycznego, którego efektem ma być stwierdzenie, czy dana osoba opuściła lokal mieszkalny. Podkreślić przy tym należy, że w stanie prawnym obowiązującym od dnia 1 maja 2004 r. wskutek nowelizacji omawianej ustawy ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. Nr 93, poz. 887) wyłączną przesłanką wymeldowania określonej osoby z lokalu stanowiącego miejsce dotychczasowego pobytu jest fakt jego opuszczenia, niezależnie od tego, czy osoba ta utraciła uprawnienie do przebywania w tymże lokalu. W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, ustalenia w zakresie spełnienia przesłanek z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych do wymeldowania H. Z. z miejsca pobytu stałego w lokalu położonym we Wrocławiu przy ulicy [...]zostały prawidłowo poczynione na podstawie wyczerpująco zebranego w sprawie materiału dowodowego i właściwie ocenione, a wydane w sprawie decyzje w niczym nie uchybiają zarówno przepisom prawa materialnego stanowiącym podstawę rozstrzygnięcia sprawy, jak i przepisom postępowania administracyjnego. Wbrew odmiennym w tym wglądzie zarzutom skarżącego, prawidłowo orzekające w sprawie organy ustaliły, że skarżący od wielu lat nie przebywa z zamiarem stałego pobytu w lokalu, którego postępowanie dotyczy, gdzie był zameldowany na pobyt stały. Lokal ten opuścił bez dopełnienia obowiązku wymeldowania się. Okoliczność powyższa wynika bowiem nie tylko z zeznań K. Z. i mieszkającego w tymże lokalu jej syna – A. N., ale także z przeprowadzonej przez Komisariat Policji Wrocław K. kontroli meldunkowej i złożonych w toku postępowania wyjaśnień, zeznań oraz oświadczeń samego skarżącego. Zauważyć należy, że w początkowej fazie niniejszego postępowania skarżący podał, że wyjechał do miejscowości Ch., gmina R. H we wrześniu 2008 roku, by opiekować się chorą matką i gdzie zameldował się na pobyt czasowy. Podał również, że mieszka zarówno w Ch., jak i we W.. Po śmierci matki nadal jednak przebywał w Ch.. Powziąwszy widomość o śmierci matki skarżącego w dniu 14 października 2008 r. i kontynuacji przez niego mimo to pobytu w miejscu pobytu czasowego, prowadzący sprawę organ administracji zwrócił się do Urzędu Gminy w R. H. o wyjaśnienie, czy pobyt czasowy skarżącego w tej miejscowości ma nadal uzasadnienie. W odpowiedzi otrzymał protokół z przesłuchania w dniu 10.08.2009 r. skarżącego, który oświadczył, że jego pobyt w Ch. nie utracił charakteru pobytu czasowego i związany jest z remontem jego domu rodzinnego. Skarżący podał też, że ma zamiar wrócić do mieszkania przy ul. [...] we W. Następnie podczas rozprawy administracyjnej skarżący podał, że obecnie jego interesy życiowe koncentrują się w Ch., gdzie ma rodzinę i gdzie podjął leczenie. Nie potrafił podać daty powrotu do miejsca pobytu stałego. Z przeprowadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika jednak, by na datę rozstrzygania sprawy przez organy administracji publicznej skarżący przeniósł swoje centrum życiowe do lokalu, którego postępowanie dotyczy. Ze złożonych natomiast w toku niniejszego postępowania wyjaśnień skarżącego wynika, że swój powrót do Wrocławia uzależnia od rozstrzygnięcia wniesionej przez siebie sprawy o podział majątku dorobkowego. Nie wyobraża sobie bowiem wspólnego zamieszkiwania z byłą żoną. Trafnie, mając powyższe istotne w sprawie okoliczności faktyczne na względzie organy rozpoznające sprawę przyjęły i ustaliły, że skarżący wyprowadził się z miejsca pobytu stałego, nie dopełniając obowiązku wymeldowania się oraz, że opuszczenie przez niego miejsca pobytu stałego było dobrowolne i ma charakter trwały. Wymeldowaniu skarżącego z miejsca pobytu stałego nie stoi na przeszkodzie fakt, że skarżący jest współwłaścicielem lokalu, którego postępowanie dotyczy, skoro, co już wyżej zaznaczono, w stanie prawnym obowiązującym od dnia 1 maja 2004 r. wskutek nowelizacji ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, wyłączną przesłanką wymeldowania określonej osoby z lokalu stanowiącego miejsce dotychczasowego pobytu jest fakt jego opuszczenia, niezależnie od tego, czy osoba ta utraciła uprawnienie do przebywania w tymże lokalu. Wymeldowaniu skarżącego z miejsca pobytu stałego nie stoi na przeszkodzie również fakt, że w pokoju przyznanym skarżącemu do wyłącznego korzystania znajdują się rzeczy ruchome i osobiste skarżącego, jeżeli nawet przyjąć za prawdziwe twierdzenia skarżącego w tym względzie złożone przez niego w toku przeprowadzonych przez organ oględzin lokalu, skoro przeszkodą w wymeldowaniu skarżącego z miejsca pobytu stałego byłoby, w świetle art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, jedynie koncentrowanie jego centrum życiowego w lokalu, którego postępowanie dotyczy, a przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe wykazało, że skarżący nie ma w przedmiotowym lokalu swojego centrum życiowego, lecz przebywa w nim okazjonalnie i chce utrzymać w nim zameldowane na pobyt stały dla celów toczącego się przed sądem powszechnym postępowania w sprawie o podział majątku dorobkowego. Podczas rozprawy administracyjnej, która odbyła się w dniu 24 września 2009 r. stwierdził, że powrót do spornej nieruchomości uzależnia od orzeczenia w sprawie o podział majątku dorobkowego. Dodał też, że nie wyobraża sobie wspólnego zamieszkiwania z byłą żoną. Byli małżonkowie Z. pozostają bowiem w dużym konflikcie, co wynika z materiału sprawy. Wymeldowaniu skarżącego z miejsca pobytu stałego nie stoi też na przeszkodzie jego zameldowanie na pobyt czasowy w C., jak również ewentualna utrata przez niego możliwości dalszego zamieszkiwania w tej miejscowości, co skarżący podnosił w późniejszych twierdzeniach, skoro okoliczności te pozostają bez wpływu na wynik sprawy w świetle art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Zameldowanie określonej osoby na pobyt stały pod danym adresem jest jedynie czynnością rejestracyjną, z której wynika, że osoba ta przebywa pod wskazanym adresem z zamiarem stałego pobytu i tam koncentruje swoje centrum życiowe. Zameldowanie ma charakter wyłącznie ewidencyjny i powinno odzwierciedlać stan faktyczny związany z zamieszkiwaniem w konkretnym lokalu. Z utrwalonego już w tym względzie orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że: "Celem wymeldowania jest jedynie potwierdzenie, iż dana osoba nie przebywa już w dotychczasowym miejscu pobytu, niezależnie od tego, czy osobie tej przysługuje jakikolwiek tytuł prawny do lokalu, w którym dotychczas przebywała." (wyrok WSA w Warszawie z dnia 28.08.2009 r. sygn. IV SA/Wa 141/09, Lex nr 553461), a: "Pozostawienie rzeczy osobistych nie świadczy o skoncentrowaniu spraw życiowych w spornym lokalu." (wyrok WSA w Warszawie z dnia 19.08.2009 r. sygn. IV SA/Wa 136/09, Lex nr 553622). Podobny pogląd wyraził też Sąd administracyjny w sprawie sygn. akt III SA/Po 507/08 (Wspólnota 2009/34/38). Zgodnie z tym wyrokiem: "Sprawy administracyjne prowadzone w przedmiocie ewidencji ludności mają na celu wyłącznie potwierdzanie faktycznego miejsca pobytu stałego lub czasowego. Jedyną przesłanką warunkującą wymeldowanie z pobytu stałego jest trwałe i dobrowolne opuszczenie dotychczasowego miejsca zamieszkania. Organy ewidencyjne nie są zatem uprawnione do badania tytułów prawnych do zamieszkiwania pod danym adresem, rozstrzygania sporów o prawo własności itd." Także w wyroku z dnia 10.06.2009 r. sygn. II SA/Ke 216/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach podkreślił, że: "Wymeldowanie jest potwierdzeniem określonego faktu, a wskazane w art. 15 ust. 2 ustawy z 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych przesłanki jedynie umożliwiają sprecyzowanie stanu faktycznego, którego efektem ma być stwierdzenie, czy dana osoba opuściła lokal mieszkalny." Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela też pogląd tego Sądu wyrażony w wyroku z dnia 03.06.2009 r. sygn. II SA/Ke 156/09 (Lex 563691), zgodnie z którym: "Zameldowanie na pobyt czasowy nie stanowi samodzielnej przesłanki, której zaistnienie pozbawia organ meldunkowy możliwości wymeldowania danej osoby z miejsca pobytu stałego. Posiadanie zameldowania na pobyt czasowy jest jednym z elementów materiału dowodowego sprawy o wymeldowanie osoby z miejsca pobytu stałego, podlegającym rozpatrzeniu przez organ wydający decyzję w takiej sprawie, według zasad określonych w art. 7 k.p.a. oraz w trybie określonym w art. 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a." w orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się też, że: "Kwestie majątkowych rozliczeń byłych małżonków nie mogą mieć wpływu na rozstrzygniecie w sprawie administracyjnej o wymeldowanie." (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 13.05.2009 r. sygn. VIII SA/Wa 785/08, Lex nr 562877). W ocenie sądu orzekającego w sprawie samo jedynie wyrażenie woli dalszego zamieszkiwania w lokalu, bez jednoczesnego zobiektywizowania tej woli przez skoncentrowanie w nim swojego centrum życiowego, nie jest okolicznością wystarczającą do uznania, że nie doszło do dobrowolnego opuszczenia lokalu. W świetle tego, co powiedziano wyżej, za prawidłowe należy uznać działanie organu administracji, który w następstwie opuszczenia przez skarżącego lokalu położnego we W. przy ul.[...], co zostało w sprawie ustalone w sposób zgodny z przepisami postępowania administracyjnego, orzekł o wymeldowaniu skarżącego z tego lokalu. Decyzje zaskarżonej treści w ocenie Sądu, w niczym nie naruszają prawa. Zasadnie organy uznały, że istniały podstawy do zastosowania w sprawie powołanego przepisu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Z prawidłowo bowiem poczynionych przez organy administracji Skoro zatem wydane w sprawie decyzje w niczym nie naruszają prawa, skarga jako pozbawiona uzasadnionych podstaw podlegała oddaleniu, co orzeczono na podstawie art. 151 p.p.s.a. Kosztami nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej uczestniczce postępowania z urzędu przez ustanowionego adwokata obciążono Skarb Państwa - Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu - na podstawie art. 250 p.p.s.a. i § 18 ust. 1 pkt 1c w zw. z § 19 pkt 1 i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). .

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło