IV SA/Wr 546/12

WyrokWSA we Wrocławiu2012-12-03

Skład orzekający: Lidia Serwiniowska, Jolanta Sikorska, Alojzy Wyszkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest zobowiązany do wydania zaświadczenia o braku ofert pracy dla osoby, która nie posiada statusu osoby bezrobotnej, jeśli osoba ta wywodzi swój interes prawny z umowy cywilnoprawnej z ubezpieczycielem?
Ratio decidendi
Organy administracji publicznej nie zebrały i nie rozpatrzyły całego materiału dowodowego w sprawie, naruszając tym samym zasady postępowania administracyjnego. W szczególności, nie przeprowadziły należytego postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia, czy skarżący posiada interes prawny do uzyskania zaświadczenia o braku ofert pracy, co jest niezbędne do wydania zaświadczenia na podstawie art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. Brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i należytego informowania strony o jej prawach i obowiązkach stanowi istotne naruszenie przepisów prawa procesowego, mające wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Skarżący Z. Z. zwrócił się do Starosty D. o wydanie zaświadczenia o braku ofert pracy dla niego od daty rejestracji jako bezrobotny do dnia złożenia wniosku, a także o braku ofert pracy dla osób z jego wykształceniem, wskazując na swój interes prawny wynikający z żądania takiego zaświadczenia przez ubezpieczyciela. Starosta odmówił wydania zaświadczenia, uznając, że skarżący nie wykazał interesu prawnego ani przepisu prawa materialnego wymagającego takiego potwierdzenia. Wojewoda D. utrzymał w mocy postanowienie Starosty. Skarżący wniósł skargę do WSA we Wrocławiu.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżone postanowienie Wojewody D. i poprzedzające je postanowienie Starosty D.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Sędziowie Sędzia NSA Jolanta Sikorska Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski (spr) Protokolant Jolanta Pociejowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 3 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi Z. Z. na postanowienie Wojewody D. z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji; II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonego postanowienia. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012 r., nr [...] Wojewoda D., działając na podstawie art. 217 § 1 i § 2, art. 219 w związku z art. 144 k.p.a., po rozpatrzeniu zażalenia Z. Z. (dalej: strona, wnioskodawca, skarżący) od postanowienia Starosty D. z dnia [...] maja 2012 r., nr [...] o odmowie wydania zaświadczenia, utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu postanowienia Wojewoda D. wskazał, że z akt sprawy wynika, iż strona w dniu [...] maja 2012 r. złożyła pisemną prośbę skierowaną do Powiatowego Urzędu Pracy w D., o wydanie zaświadczenia o braku ofert pracy dla jego osoby od daty rejestracji, jako bezrobotny do dnia dzisiejszego, które jest mu niezbędne ze względu na jego interes prawny z art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. wynikający z żądania takiego zaświadczenia przez ubezpieczyciela oraz o braku ofert pracy dla osób z jego wykształceniem. Pismem z dnia 8 maja 2012 r. powołując się na art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. i art. 218 § 2 k.p.a. organ I instancji wezwał wnioskodawcę do wskazania, w terminie 2 dni od dnia doręczenia pisma, konkretnej normy prawa materialnego, z której legitymując się swoim interesem prawnym wywodzi swoje racje. W piśmie z dnia 11 maja 2012 r. wnioskodawca zarzucił organowi brak zrozumienia treści jego wniosku. Uważa, że we wniosku wykazał swój interes prawny, który wynika z potrzeby wykorzystania zaświadczenia przed innym organem, powołując się na orzeczenie II SA/Bk 133/10. Podał, że jego interes prawny wynika z art. 32, art. 51 ust. 3 Konstytucji. Powołując się na komentarz Kodeks postępowania administracyjnego J. Borkowski i B. Adamiak z 2003 r. uznał za niezasadne żądanie organu, aby wykazał normę prawa materialnego, skoro może to być przepis postępowania lub ustrojowy. Podniósł także, że na szeroki zakres rozumienia interesu prawnego wskazuje wyrok SN z dnia 5 grudnia 2002 r. (I PKN 629/01) w którym Sąd wskazał, że roszczenia mogą powstać dopiero w przyszłości. Powołał się także na zapisy Europejskiej Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolnościach. Postanowieniem z dnia [...] maja 2012 r. Starosta odmówił wydania żądanego przez stronę zaświadczenia. W uzasadnieniu podał, że jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego nie wymaga przepis prawa, osoba ubiegająca się o wydanie zaświadczenia urzędowo potwierdzającego te fakty lub stan prawny, musi wykazać swój interes prawny, aby takie potwierdzenie otrzymać. Organ ma obowiązek wystawienia zaświadczenia bez wnikania w interes prawny osoby ubiegającej się o zaświadczenie, tylko wtedy, gdy przepis prawa wymaga potwierdzenia pewnego stanu rzeczy zaświadczeniem. W sytuacji, gdy urzędowego potwierdzenia faktów lub stanu prawnego nie wymaga przepis prawa, osoba ubiegająca się o zaświadczenie powinna wskazać przepis prawa materialnego, z którego wynika jej interes prawny w uzyskaniu zaświadczenia. Organ wskazał, że wnioskujący od 28 czerwca 2010 r. nie posiada statusu osoby bezrobotnej, a od dnia 1 maja 2011 r. nabył prawo do świadczenia pielęgnacyjnego rezygnując z zatrudnienia na rzecz opieki nad matką. Wobec tego urząd nie jest w posiadaniu aktualnych danych dotyczących wykształcenia i uprawnień zawodowych. Na to postanowienie skarżący złożył zażalenie. W uzasadnieniu podał, że Starosta w wydanym postanowieniu posługuje się nieprawdą, jakoby urząd nie posiadał danych dotyczących jego wykształcenia i uprawnień zawodowych. Nie jest to prawdziwe, choćby w świetle faktu wydania i przesłania mu dokumentu przez PUP zatytułowanego informacja, potwierdzającego brak zatrudnienia, jak i jego wykształcenie. Związku z tym, że inny organ żąda zaświadczenia potwierdzającego brak ofert pracy zwrócił się o stosowne zaświadczenie. Zarzucił, że zaświadczenie a informacja, to dokumenty różniące się formą, choć mogą potwierdzać te same fakty. Nie zgadza się z tym, że osoba nie posiadająca statusu bezrobotnego nie ma prawa do zaświadczenia, bowiem urząd pracy nie jest tylko urzędem osób, które posiadają status osób bezrobotnych. Wojewoda D. po rozpatrzeniu zażalenia utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Starosty. W uzasadnieniu podał, że zgodnie z art. 217 k.p.a.: § 1. Organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. § 2. Zaświadczenie wydaje się, jeżeli: 1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa, 2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. § 3. Zaświadczenie powinno być wydane bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie siedmiu dni. Zgodnie z art. 218 k.p.a. § 1 w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 1 pkt 2, organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. § 2. Organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające. Stosownie do § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy w sprawie rejestracji bezrobotnych i poszukujących pracy z dnia 26 listopada 2004 r. (Dz. U. nr 262, poz. 2607 ze zmianą w 2005 r. Dz. U. nr 210, poz. 1746) Powiatowy Urząd Pracy wydaje osobie zarejestrowanej, jako bezrobotna zaświadczenie o okresach zarejestrowania, pobierania zasiłku i stypendium, o wysokości tych świadczeń oraz o okresach niezdolności do pracy w poszczególnych latach kalendarzowych. Skarżący posiadał statusu osoby bezrobotnej od 12 lutego 2009 r. do 27 czerwca 2010 r. Gdyby zatem wnioskował o wydanie zaświadczenia odnośnie wskazanych w wyżej wymienionym przepisie faktów lub stanu prawnego, to organ takie zaświadczenie zobowiązany byłby wydać na podstawie art. 217 § 1 pkt 1 k.p.a. Tymczasem skarżący we wniosku z dnia 7 maja 2012 r. domaga się wydania zaświadczenia o braku dla niego ofert pracy w PUP od daty rejestracji do dnia złożenia wniosku oraz o braku ofert pracy dla osób z jego wykształceniem. Jak wskazał, zaświadczenie jest mu niezbędne ze względu na jego interes prawny wynikający z żądania takiego zaświadczenia przez ubezpieczyciela. W ocenie organu odwoławczego brak jest na gruncie rozpoznawanej sprawy przepisu prawa materialnego, który wymagałby urzędowego potwierdzenia przez organ I instancji o braku ofert pracy i braku ofert pracy zgodnego z wykształceniem wnioskodawcy. Skarżący domagając się wydania zaświadczenia tej treści nie tylko nie wskazał przepisu prawa, który wymaga urzędowego potwierdzenia faktów lub stanu prawnego poprzez wydanie zaświadczenia, ale również nie wskazał przepisu prawa, z którego wynika jego interes prawny w żądaniu wydania zaświadczenia. Obowiązku takiego nie nakłada również żaden z powołanych w piśmie z dnia 11 maja 2012 r. oraz w zażaleniu na postanowienie przepis prawa. Powołane zaś wyroki WSA i SN dotyczą odmiennych stanów faktycznych i prawnych. Organ podkreślił, że treścią interesu prawnego jest generalnie określone prawo podmiotowe, rozumiane jako przyznanie przez przepis prawa jednostce konkretnych korzyści, które można w dany sposób realizować w postępowaniu administracyjnym. Istotą interesu prawnego jest jego oparcie na konkretnej normie prawa materialnego, którą to normę można wskazać jako podstawę i z której dany podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje (wyrok WSA w Kielcach z dnia 22.12.2010 r. sygn. akt II SA/Ke 744/10). W ocenie Wojewody skarżący jako cel wydania zaświadczenia wskazał "żądanie przez ubezpieczyciela", co jest niewystarczające do uzyskania zaświadczenia w oparciu o art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. Nie sposób bowiem dostrzec, jakie korzyści miałby uzyskać wnioskodawca, otrzymując zaświadczenie o braku ofert pracy oraz o braku ofert pracy dla osób z jego wykształceniem począwszy od daty rejestracji tj. za okres ponad trzech lat. Tak sformułowane żądanie może wprawdzie wskazywać o istnieniu interesu faktycznego, ale nie interesu prawnego. Skoro skarżący nie wskazał we wniosku o wydanie zaświadczenia konkretnego przepisu prawa i nie wykazał swojego interesu prawnego, odmowa wydania zaświadczenia przez Starostę jest zasadna. Niezależnie od powyższego organ wyjaśnił, że nawet gdyby zainteresowany wykazał swój interes prawny w żądaniu wydania zaświadczenia, wniosek taki nie mógłby być uwzględniony. Pośrednictwo pracy jest bowiem jawne - co oznacza, że każde wolne miejsce pracy zgłoszone do urzędu pracy jest podawane do wiadomości bezrobotnym i poszukującym pracy. Jest to zatem informacja dostępna dla wszystkich osób poszukujących zatrudnienia i innej pracy zarobkowej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz u pracodawców zagranicznych. Brak jest zatem podstaw prawnych do urzędowego potwierdzania powyższych informacji w formie zaświadczenia. Odnosząc się natomiast do zarzutu, że Starosta w wydanym postanowieniu posługuje się nieprawdą "odnośnie braku danych dotyczących jego wykształcenia i uprawnień zawodowych" organ odwoławczy poda, że organ I instancji użył sformułowania, iż nie jest w posiadaniu aktualnych danych (...). W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący powtórzył zarzuty zawarte w zaskarżonym zażaleniu. W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie podkreślić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzeka o istocie sprawy administracyjnej, czyli nie przyznaje określonych uprawnień, jak i nie odmawia ich przyznania, lecz rozstrzyga o legalności decyzji (postanowienia), to jest o ich zgodności z prawem na podstawie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji (postanowienia). Działając zatem w granicach kompetencji wynikających z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1269/ w związku z art. 3 § 2 pkt.2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz.270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny jest obowiązany skontrolować, czy zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, czy też to prawo narusza i w zależności od tej oceny orzec w sposób przewidziany w art. 145 lub art. 151 w/w ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwaną dalej p.p.s.a. Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia, Sąd stosownie do zapisu art. 134 p.p.s.a., nie jest związany granicami skargi. Przepis ten umożliwia Sądowi wszechstronne i obiektywne zbadanie sprawy niezależnie od podniesionych zarzutów. Mając na uwadze powyższe, Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie Wojewody D. z dnia [...] czerwca 2012 r., nr [...] oraz poprzedzające je postanowienie Starosty z dnia [...] maja 2012 r., nr [...] - naruszają przepisy prawa w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 pkt 1 lit."c" p.p.s.a., co powoduje, że postanowienia te podlegają usunięciu z obrotu prawnego. Postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń uregulowane zostało w Dziale VII zatytułowanym: Wydawanie zaświadczeń - ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.). Istotne jest przy tym, że postępowanie w tym przedmiocie ma charakter postępowania uproszczonego, w którym przyjęto - odmiennie niż w ogólnym postępowaniu administracyjnym - ramową regulację prawną i ograniczony formalizm czynności. Dla organu właściwego w sprawie wydania zaświadczenia o żądanej treści, nie oznacza to jednak zupełnej dowolności w działaniu i zwolnienia z obowiązku zachowania zasadniczych rygorów proceduralnych. Istotny jest tu zatem przepis art. 217 § 1 k.p.a., zgodnie z którym, organ administracji państwowej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. Oznacza to, że postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia wszczyna się wyłącznie na wniosek, czyli nie może być wszczęte z urzędu. Przepis zaś art. 217 § 2 k.p.a. konkretyzuje dwa przypadki, w których właściwy organ administracji państwowej zobowiązany jest do wydania zaświadczenia, tj, gdy: urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymagane jest przez przepis prawa (pkt 1), bądź gdy o jego wydanie ubiega się osoba ze względu na swój interes prawny (pkt 2). Z treści wniosku skarżącego z dnia 7 maja 2012 r., oraz pisma z dnia 11 maja 2012 r. wynika, że w rozpoznawanej sprawie miał miejsce ten drugi przypadek, przewidziany w art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a., ponieważ urzędowe potwierdzenie faktów, którego domagał się skarżący nie było wymagane przepisem prawa. To z kolei prowadzi do wniosku, że w sprawie miał również zastosowanie przepis art. 218 § 1 i § 2 k.p.a., ponieważ zgodnie z jego treścią, w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu, przy czym organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające. Co więcej, przepis art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. wprowadza obowiązek określonego działania tak w odniesieniu do wnioskodawcy, jak i organu administracji publicznej. I tak przepis ten zobowiązuje wnioskodawcę do wykazania interesu prawnego stanowiącego podstawę do ubiegania się o wydanie zaświadczenia, natomiast na organ administracji publicznej nakłada obowiązek zbadania tego interesu prawnego. Powołane unormowanie jest o tyle istotne, że ustalenie istnienia albo nieistnienia interesu prawnego ma bezpośredni wpływ na dalszy kierunek rozpatrzenia wniosku o wydanie zaświadczenia. Jeżeli organ ustali, że wnioskodawca interesu takiego nie posiada, to okoliczność taka stanowi jeden z trzech przypadków odmowy wydania zaświadczenia na podstawie art. 219 k.p.a. (por. B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", 8 Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2006, str. 821). Tylko zaś ustalenie istnienia interesu prawnego po stronie wnioskodawcy daje organowi możliwość dalszego rozpatrywania wniosku skarżącego w zakresie zgłoszonego żądania o urzędowe potwierdzenie określonych faktów. W piśmiennictwie i orzecznictwie przyjmuje się, że w przypadku przewidzianym w art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a., czyli gdy osoba ubiega się o wydanie zaświadczenia ze względu na swój interes prawny, organ powinien zbadać to w postępowaniu wyjaśniającym (por. M. Jaśkowska, A. Wróbel "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", Wyd. I, Zakamycze 2000, str. 1010 oraz cyt. tam wyrok NSA z dnia 22 listopada 1996 r., I SA/ Wr 142/96). Wskazać przy tym należy, że przyjmuje się powszechnie, że treścią interesu prawnego jest generalnie określone prawo podmiotowe, rozumiane jako przyznanie przez przepis prawa jednostce konkretnych korzyści, które można w dany sposób realizować w postępowaniu administracyjnym. Istotą interesu prawnego jest jego oparcie na konkretnej normie prawa materialnego, którą to normę można wskazać jako jego podstawę i z której dany podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje. Interes prawny nie może być wywodzony tylko z faktu istnienia jakiegoś aktu prawnego, czy jakiejś instytucji prawnej. Norma, o którą tu chodzi, nie przyznaje podmiotowi wywodzącemu z niej interes prawny konkretnych uprawnień lub obowiązków, ale daje mu możliwość ochrony w sformalizowanym postępowaniu. Powoduje ona, że podmiot, którego sfery prawnej ona bezpośrednio dotyczy, może skutecznie domagać się np. wydania orzeczenia administracyjnego. Tym samym ustalenie interesu prawnego sprowadza się do wykazania związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie jego pozycji materialnoprawnej. Stąd też zawsze powinna to być norma dająca się indywidualnie określić i wyodrębnić, której treść można do końca ustalić; zawsze też powinna aktualnie i bezpośrednio dotyczyć sytuacji danego podmiotu (por. J. Zimmermann: Konstrukcja interesu prawnego w sferze działań Naczelnego Sądu Administracyjnego (w:) Administracja, gospodarka, samorząd, H. Olszewski, B. Popowska (red.), Poznań 1997, s. 609 i n.). Niewątpliwie postępowanie to powinno być prowadzone przy odpowiednim stosowaniu przepisów postępowania administracyjnego (w tym dotyczących postępowania dowodowego), co jest podyktowane uproszczonym charakterem postępowania w sprawie wydawania zaświadczeń. Postępowanie to ma jednak charakter zbliżony do administracyjnego z uwagi na fakt uregulowania instytucji wydawania zaświadczeń w Kodeksie postępowania administracyjnego, jak również ze względu na organy je prowadzące oraz prawne formy działania organów administracji w tym postępowaniu. Zważyć przy tym należy, że interes prawny w szeroko pojętym procesie administracyjnym wywodzony jest nie tylko z przepisów prawa administracyjnego. Interes prawny często wynika z przepisów materialnych należących do różnych gałęzi prawa, w tym zwłaszcza prawa cywilnego. Podkreślenia jednak wymaga, że źródło takiego interesu wypływać musi z przepisu prawa materialnego, nie zaś z przepisów procesowych. Sąd w pełni podziela prezentowane w orzecznictwie stanowisko, zgodnie z którym posiadanie interesu prawnego wynika z konkretnego stanu faktycznego, z którym związana jest określona norma prawa materialnego przyznająca dane uprawnienie. Interes ten musi być zatem konkretny, dający się obiektywnie stwierdzić, aktualny i znajdujący swoją podstawę w przepisach prawa materialnego oraz potwierdzenie w okolicznościach faktycznych (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 21 sierpnia 2008 r., sygn.akt IV SA/Wr 277/08, publ.LEX nr 523968). W niniejszej sprawie tak z opisanych wyżej wniosków skarżącego, jak i oświadczenia złożonego na rozprawie, wynika, że skarżący wywodzi swój interes prawny z faktu zawarcia z firmą ubezpieczeniową umowy cywilno-prawnej. Wskazywać by mogło również na to, że skarżący przyjmuje, iż wydanie przedmiotowego zaświadczenia oddziaływuje bezpośrednio lub pośrednio na Jego sytuację prawną. W tych okolicznościach orzekające w niniejszej sprawie organy winny były w stosownie do art. 218 § 2 k.p.a. przeprowadzić w tym zakresie postępowanie wyjaśniające. Analiza akt administracyjnych, jak i wydane w sprawie postanowienia wskazują, iż organy nie zebrały i nie rozpatrzyły całego materiału dowodowego w sprawie, tym samym naruszając podstawowe zasady postępowania administracyjnego wyrażone w przepisach art. 7 k.p.a.- zasadę ustalenia prawdy obiektywnej, art. 77 § 1 k.p.a.- zasadę zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie oraz przepis art. 107 § 3 k.p.a. odnoszący się do uzasadnienia decyzji. Zważyć przy tym również należy, że wynikającym z art. 8 i 9 k.p.a. obowiązkiem organu jest prowadzenie postępowania tak, by pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa. W tym celu organy obowiązane są do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwać też winny nad tym, aby strony nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu obowiązane są udzielać niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Podkreślić przy tym należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęte zostało, że obowiązek informowania i wyjaśniania stronom przez organ prowadzący postępowanie całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych toczącej się sprawy (art. 9 k.p.a.) powinien być rozumiany jak najszerzej. Udowodnione naruszenie tego obowiązku powinno być rozumiane jako wystarczająca podstawa do uchylenia zaskarżonego orzeczenia. Działający w sprawie organ ma obowiązek w możliwie jasny sposób wyjaśnić całość okoliczności sprawy stronie i równie wyraźnie wskazać ryzyko wiążące się z działaniami strony (por. wyrok NSA z dnia 1 lutego 2011r., sygn.akt II OSK 230/10, publ. LEX nr 965211). Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że z materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy nie wynika by orzekające w niniejszej sprawie organy prowadziły postępowanie z należytym dochowaniem w/w zasad postępowania. Uchybienie to jest o tyle istotne, że skoro w niniejszym postępowaniu uczestniczy nieprofesjonalny podmiot, to zasada informowania stron musi być przestrzegana szczególnie rygorystycznie. Z akt sprawy, jak i wydanych w sprawie postanowień nie wynika, by organy wzywały skarżącego do uzupełnienia wniosku poprzez przedłożenie w zakreślonym terminie stosownych dokumentów, z których to skarżący wywodził żądanie wydania przedmiotowego zaświadczenia. Oznacza to, że nie podjęto w sprawie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w konsekwencji nie zebrano i nie rozpatrzono całości materiału dowodowego. Uchybienie to jest o tyle istotne, że organ administracji dopiero w oparciu o pełny zgromadzony materiał dowodowy mógł dokonać właściwych ustaleń (art.80 k.p.a.), co w świetle powyższych ustaleń nie miało w niniejszej sprawie miejsca. W sytuacji zaś, gdy nie jest dokładnie ustalony stan faktyczny sprawy, to nie można ocenić czy jest on zgodny z hipotezą normy prawa materialnego. W takim przypadku rozstrzygnięcie dokonane mimo to przez organ, jest w konsekwencji wadliwe. Powyższe ustalenia dają podstawę do stwierdzenia, że zaniechanie przez orzekające w niniejszej sprawie organy prowadzenia postępowania w sposób wyżej przedstawiony, stanowi istotne naruszenie w/w przepisów prawa procesowego, a które to uchybienia ze względu na swój charakter miały istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazania do dalszego postępowania wynikają wprost ze wskazanych wyżej wywodów Sądu. Uwzględniając powyższe, Sąd działając na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art.152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak wyżej.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło