IV SA/Wr 572/12

WyrokWSA we Wrocławiu2012-12-12

Skład orzekający: Alojzy Wyszkowski, Henryk Ożóg, Wanda Wiatkowska-Ilków

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnukowi, który sprawuje częściową opiekę nad niepełnosprawną babcią, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, jeśli babcia ma troje dorosłych dzieci, na których ciąży obowiązek alimentacyjny?
Ratio decidendi
Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobie innej niż spokrewniona w pierwszym stopniu (np. wnukowi), na której ciąży obowiązek alimentacyjny, tylko w sytuacji, gdy nie ma osoby spokrewnionej w pierwszym stopniu lub gdy ta osoba nie jest w stanie sprawować opieki. W niniejszej sprawie babcia ma troje dzieci, na których ciąży obowiązek alimentacyjny, a fakt ich zatrudnienia nie oznacza, że nie są one w stanie sprawować opieki nad matką, ani że nie mogą jej świadczyć w formie pieniężnej. Ponadto, skarżący nie wykazał, aby to jego obowiązek alimentacyjny był podstawą do przyznania świadczenia, ani że jego opieka jest stała i uniemożliwia mu podjęcie zatrudnienia.
Stan faktyczny
Skarżący M. M. domagał się przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w związku z opieką nad niepełnosprawną babcią K. K. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczenia, uznając, że zakres opieki sprawowanej przez skarżącego nie uniemożliwia mu podjęcia zatrudnienia i że obowiązek alimentacyjny ciąży przede wszystkim na dzieciach babci. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, wskazując, że skarżący jest wnukiem, a babcia ma troje dzieci, na których ciąży obowiązek alimentacyjny. Sąd administracyjny rozpoznał skargę na decyzję SKO.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym Przewodniczący : Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski (spr.) Sędziowie : Sędzia NSA Henryk Ożóg Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków Protokolant : Dorota Hurman po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 12 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J.G. z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 17 ust. 1 i ust. 1a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 992 ze zm.) dalej ustawa, po rozpatrzeniu odwołania M. M. (dalej: skarżącego), od decyzji działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta J. G., Kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w J. G. z dnia [...] maja 2012 r., nr [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazano, że decyzją tą wydaną w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, Kierownik Działu Świadczeń Rodzinnych M.O.P.S. odmówił przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy w związku z opieką nad niepełnosprawną K. K. Uzasadniając decyzję organ pierwszej instancji, po przytoczeniu przepisów art. 17 ust. 1 i ust. 1 a ustawy oraz art. 129 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. -Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. nr 9, poz. 59, ze zm. dalej "k.r. o.") podał, że K. K., osoba wymagająca opieki, posiada troje dorosłych dzieci, na których jako spokrewnionych z nią w pierwszym stopniu ciąży obowiązek alimentacyjny, który wyprzedza taki obowiązek względem jej wnuka - skarżącego. Podał również, że M. M., córka K. K. złożyła pisemne oświadczenie, w którym podała, iż nie może sprawować opieki nad swoją matką z powodu zatrudnienia oraz złego stanu zdrowia. Z. K., syn K. K. złożył pisemne oświadczenie, w którym podał, że nie może opiekować się swoją mamą, ponieważ pracuje zawodowo często w nadgodzinach i podczas weekendów. J. K., syn K. K., złożył pisemne oświadczenie, w treści którego podał, że ze względu na charakter pracy nie przebywa w sposób ciągły w miejscu stałego zameldowania i dlatego nie może opiekować się swoją matką. Z kolei skarżący w oświadczeniu z dnia 15 maja 2012 r. podał, że zamieszkuje z rodzicami przy ul. [...] w J. G. i pozostaje na ich utrzymaniu. Natomiast babcia K. zamieszkuje przy ul. [...] w J. G. wraz ze swoim synem Z.K., który nie posiada własnej rodziny i nie jest w stanie sprawować opieki nad swoją matką, gdyż jest zatrudniony. Podał też, że M. M. jest również zatrudniona i nie jest w stanie sprawować opieki nad matką, gdyż sama ma problemy zdrowotne, natomiast J. K. mieszka w R. Ś. i tam pracuje. Skarżący oświadczył zatem, że jest jedyną osobą, która sprawuje opiekę nad babcią, a opieka ta polega na robieniu zakupów, wyniesieniu śmieci, pomocy w sprzątaniu oraz na odprowadzaniu do lekarza. Czynności związane z opieką nad babcią zajmują średnio 3 - 4 godziny dziennie. Oświadczył także, że opieka nad babcią uniemożliwia mu podjęcie pracy zarobkowej oraz że uczy się zaocznie, zajęcia odbywają się co drugi weekend - w soboty i w niedziele, średnio po 8 godzin dziennie, ale stwierdził, że w dniach nauki również sprawuje opiekę nad babcią. W ocenie organu pierwszej instancji zakres opieki sprawowanej przez wnioskodawcę nad babcią nie jest taki, aby uniemożliwiał skarżącemu podjęcia zatrudnienia. Uznał zatem brak podstaw do przyznania mu świadczenia pielęgnacyjnego. Od decyzji tej skarżący w dniu 6 czerwca 2012 r. złożył odwołanie. Odwołujący się uznał, że organ pierwszej instancji uparcie i bezprawnie odmawia mu prawa do wnioskowanego świadczenia. Wskazał orzecznictwo sądów administracyjnych w zakresie świadczeń pielęgnacyjnych. Przytoczył również przepisy Konstytucji RP stwierdzając, że działania organu pierwszej instancji godzą w interes społeczny i gospodarczy obywatela, pozbawiają osobę niepełnosprawną pomocy jedynej osoby, która jest w stanie wykonywać w sposób ciągły i stały opiekę nad babcią. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] maja 2012 r., Kierownik Działu Świadczeń Rodzinnych M.O.P.S. W uzasadnieniu wskazało, że na podstawie art. 17 ust. 1 ustawy, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. -Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. nr 9, poz. 59, ze zm.) ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, 3) opiekunowi faktycznemu dziecka - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Na zasadzie art. 17 ust. 1a ustawy osobie innej niż spokrewniona w pierwszym stopniu, na której ciąży obowiązek alimentacyjny, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy nie ma osoby spokrewnionej w pierwszym stopniu albo gdy osoba ta nie jest w stanie sprawować opieki, o której mowa w ust. 1. W myśl art. 17 ust. 5 ustawy świadczenia pielęgnacyjne nie przysługują, jeżeli: 1) osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego; 1a) osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na inną osobę w rodzinie lub poza rodziną; 2) osoba wymagająca opieki: a) pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; . b) została umieszczona w rodzinie zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej spokrewnionej z dzieckiem, na której ciąży obowiązek alimentacyjny, albo w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę, w tym w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym, i korzysta w niej z całodobowej opieki przez więcej niż 5 dni w tygodniu, z wyjątkiem zakładów opieki zdrowotnej; 3. osoba w rodzinie ma ustalone prawo do wcześniejszej emerytury na to dziecko; 4. osoba w rodzinie ma ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10 ustawy, albo do świadczenia pielęgnacyjnego na tę lub inną osobę w rodzinie lub poza rodziną; 5. na osobę wymagającą opieki członek rodziny jest uprawniony za granicą do świadczenia na pokrycie wydatków związanych z opieką, chyba, że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej. Odnosząc ustalony w sprawie stan faktyczny do przywołanych przepisów ustawy także w ocenie organu odwoławczego skarżącemu nie przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. W pierwszej kolejności wskazać należy, że odwołujący się jest z wymagającą opieki K. K. spokrewniony w drugim stopniu (jest jej wnukiem). Do ustalenia zatem prawa do świadczenia pielęgnacyjnego konieczne byłoby ustalenie, że nie ma osoby spokrewnionej w pierwszym stopniu, albo że osoba ta nie jest w stanie sprawować opieki. Dzieci K. K. M. M., Z. K. i J. K. są osobami spokrewnionymi z nią w pierwszym stopniu i ciąży na nich obowiązek alimentacyjny względem niej. W świetle przepisu art. 17 ust. 1a ustawy, skoro niepełnosprawna ma troje dzieci, to przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego dla odwołującego się wnuka mogłoby nastąpić wyłącznie w razie ustalenia, że żadne z dzieci K. K. nie jest w stanie sprawować stałej opieki nad matką, a nadto, gdyby tego wnuka obciążał obowiązek alimentacyjny, co jest niezbędną przesłanką przyznania świadczenia na podstawie art. 17 ust. 1a ustawy. Tymczasem, stosownie do dyspozycji art. 129 § 1 k.r.o. obowiązek alimentacyjny obciąża zstępnych bliższych stopniem przed dalszymi. Zgodnie z art. 132 k.r.o. obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje dopiero wtedy, gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności albo gdy osoba ta nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi lub gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami. Możliwość przyznania odwołującemu się świadczenia pielęgnacyjnego mogłaby zatem być rozważania dopiero w razie ustalenia, że rzeczywiście, a nie tylko potencjalnie, obciąża go obowiązek alimentacyjny względem babki. To zaś wymagałoby wykazania, że zachodzą wymienione wyżej okoliczności z art. 132 k.r.o. Niemożność zadośćuczynienia obowiązkowi alimentacyjnemu przez osoby zobowiązane w bliższej kolejności w rozumieniu tego przepisu nie może być przy tym utożsamiane z niemożliwością sprawowania opieki, o jakiej jest mowa w art. 17 ust. 1a ustawy. Jednakże w sprawie zostało ustalone, że córka K. K. zamieszkuje w niedalekiej odległości od matki, zaś jej syn Z. zamieszkuje razem z nią. Mogą zatem dzielić się obowiązkami w robieniu zakupów, wynoszeniu śmieci czy też zaprowadzeniu babci do lekarza, stosownie do swych możliwości, wypełniając tym samym obciążający ich obowiązek alimentacyjny. Wyklucza to istnienie przesłanki z art. 17 ustawy - niemożności podjęcia lub konieczności rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej jednej osoby w celu sprawowania opieki nad osobą niezdolną do samodzielnej egzystencji. Nadto wykonywanie obowiązku alimentacyjnego może bowiem polegać także na dostarczaniu osobie uprawnionej środków pieniężnych, które umożliwiłyby opłacenie świadczenia usług opiekuńczych przez inną osobę. W sprawie niniejszej nie wykazano, by dzieci K. K. posiadające stałe dochody nie były w stanie świadczyć alimentów na rzecz matki w formie pieniężnej. Tym samym nie można uznać, że odwołującego się obciąża obowiązek alimentacyjny względem babki. Ponadto wskazać należy, że okoliczność, iż dzieci wymagającej opieki K. K. pracują zawodowo i w ten sposób są ograniczeni w możności sprawowania opieki nad matką, nie oznacza, iż nie są w stanie sprawować takiej opieki. Należy wyjaśnić jeszcze, że podstawową przesłanką przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, obok wykazania, że osoba bliska, co do której istnieje obowiązek alimentacji, wymaga opieki, o jakiej mowa w art. 17 ust. 1 ustawy, jest właśnie rezygnacja z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad tą osobą. Świadczenie pielęgnacyjne ze swej istoty służy zaś częściowemu choćby zrekompensowaniu strat finansowych, jakie ponoszą osoby opiekujące się chorymi członkami najbliższej rodziny, wskutek rezygnacji z aktywności zawodowej na rzecz sprawowania stałej opieki. W drugiej kolejności wskazać należy, że z istoty pojęcia stałej opieki wynika, że ma to być opieka sprawowana w każdym czasie, a nie tylko w pewnych momentach w trakcie doby, tak jak ma to miejsce właśnie w odniesieniu do skarżącego. Odwołujący się uczy się i pozostaje na utrzymaniu rodziców. Nie jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna poszukująca pracy. Natomiast istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest pomoc osobie, która nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad osobą w znacznym stopniu niepełnosprawną. W związku z tym uznać należy, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje temu, kto nie pozostaje w zatrudnieniu tylko dlatego, aby sprawować opiekę nad osobą w znacznym stopniu niepełnosprawną i faktycznie sprawuje tę opiekę. W przypadku skarżacego udzielającemu swojej babci pomocy w robieniu zakupów, wyrzuceniu śmieci czy czasami w pójściu do lekarza nie powoduje jego rezygnacji z aktywności zawodowej, bowiem opieka ta nie jest opieką ciągłą i stałą. Tymczasem rezygnacja z zatrudnienia musi być wyłącznie spowodowana koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną osobą, nie zaś przyczynami leżącymi po stronie osoby, która tę opiekę ma sprawować. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący nie zgodził się z decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego podnosząc, że jego odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji zostało rozpoznane z naruszeniem przepisów prawa materialnego poprzez jego błędne zastosowanie, co skutkowało błędną subsumcją wykazanego przez skarżącego stanu faktycznego do obowiązujących w tym zakresie przepisów. Skarżący wskazał, że już na poprzednich etapach postępowania w sprawie wystarczająco wykazał, że jest osobą uprawnioną do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudniania lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną – K. K. Ponadto skarżący zaznaczył, oceniając zasadność decyzji wydawanych w niniejszej sprawie, że opierały się one jedynie na w błędnych logicznie interpretacjach, do których organ rozpatrujący nie jest uprawniony. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości z powodu jej niezgodności z obowiązującym prawem oraz przyznanie skarżącemu wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest tylko pod względem zgodności z prawem., jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei z treści art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, bądź inne naruszenie przepisów postępowania jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy - uchyla decyzję w całości lub w części, albo stwierdza jej nieważność bądź niezgodność z prawem. Przy czym stosownie do art. 134 § 1 tej samej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną Oznacza to, że przedmiotem niniejszej sprawy sądowoadministracyjnej jest ocena przez sąd prawidłowości prowadzenia przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz zapadłych w tym postępowaniu rozstrzygnięć. Sąd administracyjny nie jest zatem uprawniony do wydania orzeczenia o zmianie decyzji poprzez przyznanie skarżącemu określonego prawa bądź uprawnienia, wynikającego z przepisów prawa normujących określoną dziedzinę spraw (np. z zakresu świadczeń rodzinnych). Sąd administracyjny nie dokonuje bowiem kontroli decyzji wydanych w granicach danej sprawy wedle kryterium celowości i słuszności podjętego rozstrzygnięcia, z punktu widzenia życiowych potrzeb strony, lecz ocenia, czy wydana w sprawie decyzja narusza przepisy prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Materialnoprawną podstawą orzekania w niniejszej sprawie był art. 17 ust. 1 pkt 2 ustawy, który stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. -Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. nr 9, poz. 59, ze zm. dalej "k.r.o.") ciąży obowiązek alimentacyjny- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności Wskazać należy zatem, że prawo do ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne musi wywodzić się z obowiązku alimentacyjnego, o którym mowa w art. 128 k.r.o. Obowiązek alimentacyjny sprowadza się do obowiązku dostarczania środków utrzymania i obciąża krewnych w linii prostej. Osobie innej niż spokrewniona w pierwszym stopniu, na której ciąży obowiązek alimentacyjny, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne w przypadku, gdy nie ma osoby spokrewnionej w pierwszym stopniu, albo gdy osoba ta nie jest w stanie sprawować opieki (art. 17 ust. 1a ustawy). Skarżący domagał się przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy w związku z opieką nad niepełnosprawną babką. Jak wynika z akt sprawy K. K. orzeczeniem z dnia 28 czerwca 2007 r. została zaliczona do znacznego stopnia niepełnosprawności na stałe. Jest ona zatem osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności, która wymaga stałej opieki i pomocy innej osoby. Poza tym jest osobą rozwiedzioną, ma troje dzieci: córkę M.M., synów – Z.K. oraz J. K. W świetle powołanego art. 17 ust. 1a ustawy, skoro niepełnosprawna K. K. ma troje dzieci, to przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego dla skarżącego wnuka mogłoby nastąpić wyłącznie w razie ustalenia, że żadne z dzieci K. K. nie jest w stanie sprawować stałej opieki nad matką, a nadto, gdyby wnuka tego obciążał obowiązek alimentacyjny, co jest niezbędną przesłanką przyznania świadczenia na podstawie art. 17 ust. 1a ustawy. Tymczasem, stosownie do dyspozycji art. 129 § 1 k.r.o obowiązek alimentacyjny obciąża zstępnych bliższych stopniem przed dalszymi. Zgodnie z art. 132 k.r.o. obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje dopiero wtedy, gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności, albo gdy osoba ta nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi lub gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami. Możliwość przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego mogłaby zatem być rozważania dopiero w razie ustalenia, że rzeczywiście, a nie tylko potencjalnie, obciąża go obowiązek alimentacyjny względem babki. To zaś wymagałoby wykazania, że zachodzą wymienione wyżej okoliczności z art. 132 k.r.o. Niemożność zadośćuczynienia obowiązkowi alimentacyjnemu przez osoby zobowiązane w bliższej kolejności w rozumieniu tego przepisu nie może być przy tym utożsamiane z niemożliwością sprawowania opieki, o jakiej jest mowa w art. 17 ust. 1a ustawy. Wykonywanie obowiązku alimentacyjnego może bowiem polegać także na dostarczaniu osobie uprawnionej środków pieniężnych, które umożliwiłyby opłacenie świadczenia usług opiekuńczych przez inną osobę. W sprawie niniejszej nie wykazano, by dzieci posiadające stałe dochody nie były w stanie świadczyć alimentów na rzecz matki w formie pieniężnej. Tym samym trafnie organy administracji uznały, że skarżącego nie obciąża obowiązek alimentacyjny względem babki. Niezależnie od tego nie można też przyjąć, że zachodzi niemożność sprawowania opieki nad K. K. przez jej dzieci. Przepisy ustawy nie wyjaśniają, w jakich przypadkach uznać należy, że osoba spokrewniona w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki "nie jest w stanie" tej opieki świadczyć. Oceny tej okoliczności dokonują zatem organy administracji zgodnie z logiką i zasadami doświadczenia życiowego. W ocenie Sądu nie ulega jednak wątpliwości, że przesłanka ta dotyczy okoliczności uniemożliwiających w sposób obiektywny, a więc niezależny od woli osób spokrewnionych w pierwszym stopniu z osobą niepełnosprawną, sprawowanie przez te osoby opieki nad członkiem rodziny. Nie można zatem przyjąć, iż fakt zatrudnienia osób spokrewnionych w pierwszym stopniu z osobą wymagającą stałej opieki wyłącza możliwość sprawowania przez te osoby opieki nad matką (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 2 października 2010r., sygn. akt II SA/Lu657/10, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Należy wyjaśnić bowiem, że podstawową przesłanką przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, obok wykazania, że osoba bliska, co do której istnieje obowiązek alimentacji, wymaga opieki, o jakiej mowa w art. 17 ust. 1 ustawy, jest właśnie rezygnacja z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad tą osobą. Świadczenie pielęgnacyjne ze swej istoty służy zaś częściowemu choćby zrekompensowaniu strat finansowych, jakie ponoszą osoby opiekujące się chorymi członkami najbliższej rodziny, wskutek rezygnacji z aktywności zawodowej na rzecz sprawowania stałej opieki. Mając zatem na uwadze powyższe prawidłowe jest stanowisko organów obu instancji, które stwierdziły, iż fakt, że dzieci K. K. pracują zawodowo, nie świadczy o tym, iż nie są one w stanie sprawować opieki nad niepełnosprawną matką. Z tych wszystkich względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) oddalił skargę

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło