IV SA/Wr 576/09

WyrokWSA we Wrocławiu2010-03-24

Skład orzekający: Wanda Wiatkowska-Ilków, Tadeusz Kuczyński, Henryk Ożóg

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zespół cieśni nadgarstka, rozpoznany u pracownika, może zostać uznany za chorobę zawodową, jeśli lekarze orzekli brak związku przyczynowo-skutkowego między wykonywaną pracą a schorzeniem, a pracownik odmówił poddania się dalszym badaniom?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że do stwierdzenia choroby zawodowej konieczne jest spełnienie dwóch warunków: rozpoznanie choroby przez uprawnioną placówkę medyczną znajdującej się w wykazie chorób zawodowych oraz wykazanie, że choroba została wywołana czynnikami szkodliwymi w środowisku pracy. W analizowanej sprawie lekarze wykluczyli związek przyczynowo-skutkowy między wykonywaną pracą a zespołem cieśni nadgarstka, a skarżący odmówił poddania się dalszym badaniom niezbędnym do ustalenia tego związku, co uniemożliwiło stwierdzenie choroby zawodowej.
Stan faktyczny
Skarżący M. T. zgłosił podejrzenie choroby zawodowej – zespołu cieśni nadgarstka. Po przeprowadzeniu badań, lekarze orzekli brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, wskazując na brak udokumentowanego narażenia na ruchy monotypowe nadgarstka. Po odwołaniu skarżącego, dalsze postępowanie odwoławcze nie doprowadziło do zmiany stanowiska, m.in. z powodu odmowy skarżącego poddania się kolejnym badaniom. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Skarżący wniósł skargę do sądu, kwestionując ustalenia dotyczące braku narażenia zawodowego i domagając się wyjaśnienia kwestii związanych z diagnozą.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński, Sędzia NSA Henryk Ożóg, , Protokolant Aleksandra Rygielska, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 24 marca 2010 r. sprawy ze skargi M. T. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej oddala skargę. Decyzją nr [...] z dnia [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Z. na podstawie art. 104 § 1 i 2 Kpa i art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985r.o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006r. Nr 122, poz. 851, z późn. zm.) po rozpoznaniu zgłoszenia choroby zawodowej M. T. nie stwierdził choroby zawodowej, przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy: zespół cieśni w obrębie nadgarstka - poz. 20.1 wymienionej w wykazie chorób zawodowych, określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115). W uzasadnieniu podniósł, że na podstawie orzeczenia lekarskiego Nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, wystawionego przez D. Wojewódzki Ośrodek Medycy Pracy we W. Oddział w L. z dnia 11 lipca 2008r., otrzymanego w dniu 14 lipca 2008r. dotyczącego M. T. ostatnio zatrudnionego w Zakładzie Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w Z. z/s w W. na stanowisku montera urządzeń wodno - kanalizacyjnych oraz zebranego materiału dowodowego dokonano następujących ustaleń: M. T. był zatrudniony w następujących zakładach pracy w okresie od 1969r. do 1978 r. (z dwuletnią przerwą na służbę wojska od 24 kwietnia 1969 r. do 08 kwietnia 1971r.) pracował na kilku stanowiskach w [...] P. M. S.A. Zakłady Górnicze "L." w W. w tym: - od 18 września 1967 r. do 30 czerwca 1968 r. na stanowisku elektromontera - stażysty pod ziemią na Wydziale Górniczym Zakładu Górniczego "L.", praca na tym stanowisku polegała na obsłudze młota pneumatycznego MP-9 i wiertarki elektrycznej udarowej, w narażeniu na drgania ogólne działające na organizm człowieka przez kończyny górne, - od 01 lipca 1968r. do 21 kwietnia 1969r. na stanowisku elektryka pod ziemią na Wydziale Górniczym Zakładu Górniczego "L.", - od 07 maja 1971r. do 15 lipca 1971r. na stanowisku elektromontera pod ziemią na Wydziale Górniczo- Elektrycznym Zakładu Górniczego "L.", praca w narażeniu na drgania ogólne działające na organizm człowieka przez kończyny górne, - od 16 li[ca 1971r. do 30 listopada 1972r. na stanowisku elektromontera na Wydziale Głównego Mechanika 07 ZG "L.", praca na stanowisku elektryka i elektromontera pod ziemią polegała na wykonywaniu robót elektrycznych związanych z utrzymaniem ruchu w wydziałach górniczych tj. budowaniu linii elektrycznych wraz z urządzeniami, podłączaniu odbiorników prądu, przebudowywaniu kabli i urządzeń elektrycznych, naprawianiu i remontowaniu instalacji elektrycznych w maszynach ciężkich, a na Wydziale Głównego Mechanika praca polegała na utrzymaniu ruchu maszyn i urządzeń elektrycznych na powierzchni (praca w pomieszczeniach ciepłych, suchych zgodnie z zaleceniem lekarza), praca w narażeniu na drgania ogólne działające na organizm człowieka przez kończyny górne, - od 01 grudnia 1972r. do 31 sierpnia 1973r. na stanowisku elektromontera aparatów elektrycznych wysokiego napięcia i elektryka na powierzchni na Wydziale Głównego Mechanika, praca polegała na obsłudze kompresorni, praca w narażeniu na drgania ogólne działające na organizm człowieka przez kończyny górne, - od 01 września 1973r. do 31 stycznia 1978r. na stanowisku elektryka na powierzchni na Wydziale Przeróbki Mechanicznej O/ZG "L.", praca polegała na obsłudze kompresorów i rozdzielni wysokiego napięcia na Wydziale Przeróbki Mechanicznej, praca w narażeniu na drgania ogólne działające na organizm człowieka przez kończyny górne, obecnie zakład nie istnieje, - od 21 listopada 1977 r. do 10 marca 2008r. M. T. prowadził gospodarstwo rolne| wykonywana praca odbywa się bez narażenia na drgania miejscowe i ogólne, - od 01 kwietnia 1980 r. do 15 lipca 1980 r. w Wojewódzkiej Spółdzielni Pracy w L. Oddział nr [...] w J. na stanowisku mechanika napraw sprzętu gospodarstwa domowego, praca wykonywana bez narażenia na drgania ogólne i miejscowe, - od 10 sierpnia 1988 r. do 07 stycznia 1989 r. na stanowisku kierowcy ciągnika LKT i elektryka w Nadleśnictwie Z. (zakład nie posiada pomiarów wykonanych na stanowisku ciągnika LKT), - od 22 stycznia 1996r. do 31 marca 1997 r. na stanowisku montera urządzeń wodno -kanalizacyjnych oraz na stanowisku elektryka w Związku Gmin Zakładzie Usług Wodnych i Komunalnych w L.- Baza K., prace ziemne wykonywane sporadycznie oraz naprawy elektryczne (brak wyników pomiarów), brak narażenia na drgania ogólne i miejscowe, - od 01 kwietnia 1997r. do 26 stycznia 2009r. na stanowisku montera urządzeń wodno - kanalizacyjnych i elektryka w Zakładzie Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w Złotoryi z/s w W. - Baza K. (brak wyników pomiarów), praca bez narażenia na drgania ogólne i miejscowe. W dniu 7 grudnia 2007r. do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Z. wpłynął odpis skierowania na badania w celu rozpoznania choroby zawodowej -przewlekła choroba obwodowego układu nerwowego wywołana sposobem wykonywania pracy: zespół cieśni nadgarstka - poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych u Pana M. T., wystawione przez dr n. med. J. K. - Lekarza Chorób Wewnętrznych - Specjalistę Medycyny Pracy do D. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy we W. Oddział w L. Na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich, dokumentacji medycznej, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego, wydane zostało orzeczenie lekarskie Nr [...] z dnia [...] roku o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - przewlekłe choroby obwodowego układu nerwowego wywołane sposobem wykonywania pracy - zespół cieśni w obrębie nadgarstka - poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych. Z uzasadnienia orzeczenia lekarskiego wynikało, że na podstawie całości obrazu klinicznego, wykonywanych badań dodatkowych, konsultacji specjalistycznych neurologicznej i ortopedycznej rozpoznano u pacjenta obustronny zespół cieśni nadgarstka oraz dyskopatię wielopoziomową kręgosłupa szyjnego z objawową radiculopatią. Dla rozpoznania zespołu cieśni nadgarstka jako choroby zawodowej wymagane jest udokumentowanie sposobu wykonywania pracy w warunkach, które stwarzałyby długotrwały ucisk na pień nerwu lub mikrourazy. Wymagałoby to w przypadku zespołu cieśni nadgarstka, wykonywania częstych ruchów, zginania i prostowania ręki w stawie nadgarstkowym. Po analizie charakterystyki stanowisk pracy, brak jest danych o wykonywaniu ruchów monotypowych w obrębie nadgarstka przez M. T. Od powyższego orzeczenia lekarskiego odwołał się M.T., w związku z czym D. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we W. Oddział w L. złożył wniosek o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego w trybie odwoławczym do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. W dniu 5 stycznia 2009r do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Z. wpłynęło pismo D.Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy we W. Oddział w L.z dnia 30 grudnia 2008r. informujące, że M. T. nie zgłosił się na dwa wyznaczone terminy badania w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. W dniu 28 stycznia 2009r. M. T. wystąpił do D. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy we W. Oddział w L. z prośbą o przesłanie dokumentacji do innej jednostki orzeczniczej i wydanie orzeczenia bez badania, W związku z powyższym pismem D. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we Wrocławiu Oddział w L. w piśmie z dnia 11 lutego 2009r. zwrócił się z prośbą o rozważenie możliwości prawnych wydania orzeczenia w trybie odwoławczym na postawie zebranej w toku postępowania dokumentacji, bez badania pacjenta, do Instytutu Medycyny Pracy im. prof. Nofera w Ł.. W odpowiedzi na pismo [...] z [...] Instytut Medycyny Pracy im. prof. Nofera w Ł. i poinformował, że nie jest możliwe wydanie orzeczenie na podstawie dokumentacji lekarskiej, bez badania pacjenta. W związku z czym D. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we W. Oddział w L. w piśmie z dnia 22 kwietnia 2009r. poinformował, że orzeczenie lekarskie Nr [...] z [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - zespół cieśni w obrębie nadgarstka - poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych jest prawomocne. W tych okolicznościach Powiatowy Inspektor Sanitarny w Z. zważył co następuje: Do stwierdzenia choroby zawodowej przez Państwową Inspekcję Sanitarną muszą być spełnione jednocześnie, jak to wynika z § 2 ust. 1 i § 5 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach, dwa warunki: 1. choroba musi być rozpoznana przez upoważnioną do tego placówkę służby zdrowia i znajdować się w wykazie chorób zawodowych, 2. choroba ta musi być wywołana czynnikami szkodliwymi znajdującymi się w środowisku pracy. W niniejszej sprawie warunki powyższe nie zostały spełnione. Odwołanie od powyższego orzeczenia złożył M.T., zarzucił nieprawidłowości oraz brak rzetelnej informacji ze strony DWOMP we W. Oddział w L. Odnosząc się zaś do orzeczenia lekarskiego nr [...] prosił po raz kolejny o wyjaśnienie czy praca przy obsłudze młota pneumatycznego MP-9 i wiertarki udarowej oraz przy budowie linii elektrycznych, przebudowaniu kabli i urządzeń elektrycznych, podłączania odbiorników prądu, naprawianiu i remontowaniu instalacji elektrycznych w maszynach ciężkich nie była przyczyną powstania u niego choroby zawodowej – zespół ciśnień w obrębie nadgarstka. Zwrócił się również z pytaniem na podstawie jakich przepisów skierowano go na obserwacje szpitalną do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. pomimo dwukrotnego przedstawienia negatywnego staniu jego zdrowia do odbycia podróży, w pismach z dnia 01 września 2008 i 15 września 2009 oraz pomimo wyraźnego sprzeciwu z jego strony. Poprosił również o poinformowanie go na jakiej podstawie skierowano go na badanie w trybie odwoławczym jeżeli z godnie z pouczeniem zawartym w pouczeniu lekarskim nr [...] nie złożył wniosku o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego w jednostce badawczo-rozwojowej. Wręcz przeciwnie, kilkakrotnie pytał jaki jest cel wezwania go na badania skoro nie złożył sprzeciwu w związku z diagnozowanym u niego schorzeniem. Zwrócił się także o rzetelną diagnozę lekarską w sprawie choroby wibracyjnej gdzie w ogóle nie odniesiono się do "błędnej" opinii lekarskiej docenta J.P. oraz lekarzy z Akademii Medycznej we W. Dodał, że do obecnej chwili nie wie po czyjej stronie jest prawda ponieważ nie otrzymał żadnej odpowiedzi od lekarza orzecznika z DWOMP we W. Oddział L. Stwierdził, że uważa, że bez względu na to czy przed postawioną diagnozą jest podpis lekarza czy też nie to należy mu się umotywowane czy jest to diagnoza błędna czy też nie udokumentowana w sposób medyczny. Po rozpoznaniu odwołania Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. decyzją z dnia [...] na podstawie art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (D.z. U. z 2006r., Nr 122, poz. 851 ze zm.) oraz §8 ust. 1 i 4 w związku z §10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 105, poz. 869 ze zm.), art. 138§1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji ustalił stan faktyczny sprawy odpowiadający ustaleniom stanu faktycznego organu I instancji. Dokonując zaś rozważań wskazał, że w przypadku choroby zawodowej u M. T. prowadzone postępowanie dotyczyło choroby zawodowej - przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka, poz. 20.1 wg wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 roku w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115). Rozporządzenie to zostało uchylone wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 czerwca 2008r. i utraciło moc z dniem 03 lipca 2009 r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. na podstawie § 11 ust. 1 aktualnie obowiązującego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych stwierdził, że dokonane czynności w toku postępowania pozostają skuteczne, wobec czego nie odmawia mocy dowodowej orzeczeniom lekarskim, wydanym na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. Do stwierdzenia choroby zawodowej przez Państwową Inspekcję Sanitarną muszą być spełnione łącznie, jak to wynika z definicji choroby zawodowej zawartej w art. 235 Kodeksu pracy oraz § 5 ust. 2 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, dwa warunki: 1. choroba musi być rozpoznana przez upoważnioną do tego placówkę służby zdrowia i znajdować się w wykazie chorób zawodowych, 2. choroba ta musi być wywołana czynnikami szkodliwymi znajdującymi się w środowisku pracy. W rozpatrywanej sprawie dotyczącej zespołu cieśni w obrębie nadgarstka należy stwierdzić, iż D. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we W. Oddział w L. rozpoznał kliniczne objawy tej choroby, jednak w obliczu braku narażenia na ruchy monotypowe nie wiąże jej przyczynowo z wykonywaną pracą zawodową. Do stwierdzenia choroby zawodowej konieczne jest wykazanie związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy stwierdzonym schorzeniem, znajdującym się w wykazie chorób zawodowych, a narażeniem zawodowym. Brak takiego związku wyklucza możliwość stwierdzenia choroby zawodowej. W odpowiedzi na zarzuty zawarte w odwołaniu stwierdził, że: - zgodnie ze stanowiskiem lekarzy specjalistów w dziedzinie medycyny pracy zespół cieśni w obrębie nadgarstka można rozpatrywać jako chorobę zawodową w przypadku narażenia na wykonywanie ruchów monotypowych. Przez ruchy monotypowe rozumie się wielokrotne zginanie i prostowanie rąk w stawie nadgarstkowym, co występuje np. w pracy maszynistek i włókniarek. Zainteresowany pracował w narażeniu na drgania mechaniczne generowane przez wiertarki udarowe i młoty pneumatyczne, co zdaniem lekarzy specjalistów nie powoduje takich skutków zdrowotnych jak zespół cieśni w obrębie nadgarstków; skierowanie M. T. na badania lekarskie w trybie odwoławczym nastąpiło na skutek odwołania z dnia 20 lipca 2008 r. od orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - zespołu cieśni w obrębie nadgarstka. Odwołanie takie, zgodnie z przyjętą linią orzeczniczą Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, równoważne jest z wnioskiem o ponowne badanie lekarskie; - odnośnie sprawy choroby zawodowej - zespołu wibracyjnego - którą podnosi w odwołaniu M.T. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. informuje, że zakończyła się ona na etapie I instancji, decyzją z dnia [...] nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Wobec braku odwołania się pacjenta decyzja ta pozostaje prawomocna. W skardze na powyższą decyzję M. T. podniósł, że choroby zawodowej nie uznano mu w związku z brakiem narażenia zawodowego. Podał, że do tego stwierdzenia ma duże wątpliwości ponieważ z opisu wykonywanych przez niego prac w kopalni na stronie drugiej decyzji nr [...] z dnia [...] Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z Z. wynika, że jego praca w kopalni nie polegała tylko i wyłącznie na obsłudze ruchu w wydziałach górniczych. Wykonywał prace związane z utrzymaniem ruchu w wydziałach górniczych. Polegały one na odłączeniu kabli z rozdzielni i odbiorników elektrycznych, przeciąganiem ich w inne, oddalone o setki metrów miejsca i ponowne ich połączenie. Wskazał, że często oprócz kluczy należało użyć młota i przecinaka ponieważ w kopalni było mokro i najczęściej odkręcenie śrub kluczami było niemożliwe. Dodał, że w kopalni pracował od 18 roku życia i wykonywał najgorsze prace . Stwierdził też, że ma duże wątpliwości co do decyzji lekarzy. Swoje wątpliwości uzasadnia tym, iż pomimo wielokrotnych próśb o rzetelną diagnozę lekarską w sprawie choroby wibracyjnej, do obecnej chwili jej nie otrzymał. W związku z powyższym nie wie po czyjej stronie jest prawda i czy nie został oszukany. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie a uzasadniając swoje stanowisko przywołał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Skarga nie jest uzasadniona. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny właściwy jest do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej względne stwierdzenia jej nieważności przez sąd następuje tylko w przypadku wystąpienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. Rozważając skargę w kategorii powyższych obowiązków w pierwszej kolejności Sąd podjął kontrolę decyzji w zakresie stosowania prawa. Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Nr [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...] oraz poprzedzająca ją decyzja Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Z. z dnia [...]. Decyzja organu II instancji została wydana na podstawie art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006r., Nr 122, poz. 851 ze zm.) art. 235 kodeks pracy (Dz. U. z 1998r. Nr 21 poz. 94 ze zm.) oraz §8 ust. 1 i 4 w związku z §11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869). W tym miejscu należy stwierdzić, że organ I instancji podjął decyzję w innym stanie prawnym, obowiązującym w dacie jej wydania. Mianowicie obowiązywało wówczas rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2007r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłoszenia podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. u. Nr 132, poz. 1115). Załącznik do tego rozporządzenia w poz. 20.01 wskazywał chorobę zawodową – przewlekłą chorobę obwodowego układu nerwowego, wywołaną sposobem wykonywania pracy pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka. Rozporządzenie powyższe zostało uchylone wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 czerwca 2008r. i utraciło moc z dniem 3 lipca 2009r. Aktualnie obowiązujące rozporządzenie to rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869). Jak wynika z sentencji zaskarżonej decyzji stanowiło ono podstawą prawną do wydania zaskarżonej decyzji z 6 października 2009r. §11 ust. 1 obowiązującego rozporządzenia stanowił, że do postępowań w sprawie zgłoszenia podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia stosuje się przepisy tego rozporządzenia, z tym, że czynności dokonane w toku wszczętych postępowań pozostają skuteczne. Z sytuacją opisaną we wskazanym wyżej przepisie mamy do czynienia w niniejszej sprawie, sprawę wszczęto, lecz nie zakończono przed dniem wejścia w życie tego rozporządzenia czyli przed 3 lipca 2009r. (art. 12 rozporządzenia). Tym samym stwierdzenie organu II instancji dotyczące skuteczności wcześniej dokonanych czynności znajduje oparcie w prawie. Opisane wyżej rozporządzenie z 30 czerwca 2009r. szczegółowo określa między innymi, sposób i tryb postępowania zgłoszenia podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzenia chorób zawodowych, a także podmioty właściwe w sprawie rozpoznawania chorób zawodowych. Powołany akt prawny wprowadza formalistyczne postępowanie w sprawie chorób zawodowych. Właściwy państwowym powiatowy inspektor sanitarny, który otrzymał zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej, wszczyna postępowanie, a w szczególności kieruje na badanie w celu wydania orzeczenia o rozpoznaniu choroby lub jej braku. Właściwym do orzekania jest lekarz, który spełnia wymagania określone w § 5 ust. 1 zatrudniony w jednej z jednostek orzeczniczych, o których mowa w ust. 2 i 3. Pierwsze orzeczenie w tej sprawie wydał lekarz zatrudniony w D. Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy we W., Oddział w L., czyli w jednostce opisanej w §5 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia. Po analizie charakterystyki miejsca pracy skarżącego i przeprowadzonych badaniach lekarskich i pomocniczych stwierdzono u niego brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy, pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka. Rozpoznanie tego schorzenia jako choroby zawodowej w ocenie orzecznika wymaga udokumentowania sposobu wykonywania pracy w warunkach, które stwarzałyby długotrwały ucisk na pień nerwu lub mikrourazu. Wymagałoby to częstych ruchów zginania i prostowania ręki w stawie nadgarstkowym. Charakterystyka miejsc pracy odwołującego się nie wskazuje na wykonywanie ruchów monotypowych w obrębie nadgarstka. W ocenie Sądu z powyższego wynika, że właściwe osoby wydały orzeczenie, a poprzedziły je badania dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego – czyli orzeczenie wydano po wypełnieniu przesłanek z §6 ust. 1 rozporządzenia. Również po wniesieniu odwołania w sprawie działały właściwe organy - lekarze zatrudnieni po myśli § 5 ust. 3 rozporządzenia w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. i na wniosek skarżącego w Instytucie Medycyny Pracy w Ł. Zatem uznać należy że w I i II instancji tryb postępowania w sprawie chorób zawodowych był prawidłowy. Dodać też należy, że § 6 rozporządzenia wyraźnie stanowi, że podstawą do wydania orzeczenia jest przeprowadzenie badań lekarskich. Poddania się takowym, ponownie, skarżący odmówił, tak w postępowaniu przed organami I instancji jak również w swoim oświadczeniu przed organami II instancji. Dodać też należy, że nie przedstawił zaświadczenia lekarskiego, z którego wynikałoby, że z uwagi na stan zdrowia nie może odbyć podróży do ośrodków wydających opinie. W tych okolicznościach uznać należy, że zainteresowany odmówił współdziałania z lekarzami w celu dokonania właściwych ustaleń (badań) niezbędnych, jak wynika z powołanych przepisów i koniecznych w ocenie lekarzy, którzy mieli je przeprowadzić. W tych okolicznościach organ II instancji podtrzymał stanowisko organu I instancji. Odnosząc się do zarzutów a właściwie wątpliwości skargi Sąd stwierdza, że zakres kontroli sądowej o którym mowa była na wstępie rozważań daje podstawę do stwierdzenia, że nie doszło do naruszenia przepisów prawa. Jeśli idzie o rozpoznanie choroby w tym przypadku podejrzenie istnienia zespołu cieśni nadgarstka – kontrola Sądu jest wyłączona z uwagi na brak w tym zakresie wiedzy i możliwości kontroli sądowej. Opis stanowisk i wykonywanej przez skarżącego pracy od momentu jej podjęcia w ocenie lekarzy nie jest źródłem rozpoznanego schorzenia. Tym samym nie zostały spełnione warunki do uznania, że stwierdzona choroba nie jest chorobą zawodową. Po myśli bowiem art. 235¹ Kodeksu pracy oraz §5 ust. 2 i 3 rozporządzenia z 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych muszą być spełnione dwa warunki: - choroba może być rozpoznana przez upoważnioną do tego placówkę służby zdrowia i znajdować się w wykazie chorób zawodowych, - choroba ta musi być wywołana czynnikami szkodliwymi znajdującymi się w środowisku pracy. Lekarze wykluczyli istnienie drugiej przesłanki a tym samym istnienie choroby zawodowej. Stwierdzili bowiem, że wykazywane przez skarżącego czynności, które wykonywał nie mogły być przyczyną powstałej choroby zespołu mięsni nadgarstka. Skarżący nie tylko nie podjął skutecznych czynności aby potwierdzić swoje stanowisko ale wręcz odmówił współdziałania, niezbędnego do wydania orzeczenia w zakresie istnienia choroby zawodowej. Sąd stwierdza również, że podnoszone przez skarżącego zarzuty dotyczące stwierdzenia istnienia choroby zawodowej wibracyjnej nie mogą być przedmiotem rozważań w niniejszej sprawie - albowiem nie dotyczy ona tej choroby. W tych okolicznościach po myśli art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak wyżej.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło