IV SA/Wr 584/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Masternak-Kubiak, Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński, Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski (spr.), Protokolant Agnieszka Figura, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 26 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie zameldowania na pobyt stały oddala skargę. Przedmiotem skargi jest decyzja z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] Wojewody D., który po rozpatrzeniu odwołania z dnia 12 lipca 2010r. Z. S. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. (dalej Prezydent) z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...], w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji Prezydenta W. z dnia [...] marca 2009r. nr [...] w sprawie zameldowania B. S. wraz z małoletnim synem D. S. na pobyt stały w lokalu przy ulicy [...] we W. W dniu 6 kwietnia 2010r. Z. S. wystąpił o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną Prezydenta W. z dnia [...] marca 2009r. w przedmiocie zameldowania B. S. wraz z małoletnim synem D. na pobyt stały w lokalu przy ulicy [...] we W.. Wnioskodawca podał, że postępowanie administracyjne w sprawie zameldowania wymienionych było przeprowadzone wadliwie, albowiem osoba uprawniona nie potwierdziła faktu ich pobytu na druku meldunkowym. Ponadto dowody na podstawie których ustalono stan faktyczny sprawy są fałszywe. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2010r. Prezydent W. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i 4 w zw. z art. 150 k.p.a wznowił postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie. Następnie decyzją z dnia [...] czerwca 2010r. nr [...] Prezydent W. odmówił uchylenia własnej decyzji z dnia [...] marca 2009r. nr [...] w przedmiocie zameldowania B. S. wraz z małoletnim synem D. S. na pobyt stały w lokalu przy ulicy [...] we W.. W uzasadnieniu podał, że decyzja została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami, gdyż B. S. i jej syn spełnili podstawowy warunek zameldowania na pobyt stały w lokalu. Od tej decyzji Z. S. złożył odwołanie kwestionując jej zasadność. Podał, że Prezydent pominął art. 9 ust. 2a ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz. U. z 2006r. Nr 139 poz. 993 ze zm.) dalej ustawa i nie wymagał zgody od właścicieli lokalu, ani też potwierdzenia tytułu prawnego do lokalu od B. S.. Dodaje, że taka sytuacja jest uchybieniem, gdyż doszło do zameldowania w lokalu osób wbrew woli właściciela. Wojewoda D. decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta W.. W uzasadnieniu podał, że przeprowadzone postępowanie dowodowe, podstawę którego stanowiły oświadczenia złożone przez strony postępowania, a także przesłuchania świadków bezspornie wykazały, że B. S. wraz z małoletnim synem D. S. w chwili składania wniosku o zameldowanie zamieszkiwała w lokalu przy ulicy [...] we W.. Obecnie nadal tam zamieszkuje, posiada klucze do lokalu i ma do niego swobodny dostęp. Wobec powyższego B. S. i jej syn wypełnili przesłankę warunkującą zameldowanie ich w lokalu przy ulicy [...] we W., to obowiązkiem organu ewidencji ludności było zarejestrowanie tego faktu w formie meldunkowej rejestracji miejsca pobytu wyżej wymienionych. Sprzeciwianie się przez obecnych współwłaścicieli zameldowaniu B. S. i jej syna w spornym lokalu, nie może skutkować wydaniem przez organ meldunkowy orzeczenia o odmowie zameldowania strony w tym lokalu, bowiem zameldowanie nie jest uzależnione od zgody właściciela lokalu na tę czynność. W obecnym stanie prawnym ewidencja ludności jest instytucją służąca odzwierciedleniu stanu faktycznego; dostarcza organom wiedzy o rzeczywistym miejscu pobytu obywatela i w żaden sposób nie wiąże się ze sferą praw do lokalu bądź zajmowanego pomieszczenia (wyrok NSA w Warszawie z dnia 24.02.2006r., sygn. akt II OSK 561/05 ). Z tej racji o zameldowaniu bądź jego odmowie decyduje wyłącznie organ ewidencji ludności, który w postępowaniu administracyjnym ustala, czy przesłanka warunkująca zameldowanie zaistniała na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy. Dalej Wojewoda podał, że brak jest podstaw do zmiany lub uchylenia zaskarżonej decyzji, gdyż jak wynika z akt sprawy B.S. w dniu zameldowania na pobyt stały w lokalu przy ul. [...] we W. spełniła przesłanki zameldowania. Zarzut strony dotyczący kwestii wyrażenia zgody na zameldowanie nie zasługuje na uwzględnienie, co zostało wyżej wyjaśnione. Wyjaśnić także należy, że w postępowaniach meldunkowych nie rozstrzyga się spornych kwestii odnośnie uprawnień do zamieszkiwania, jak również roszczeń z tytułu zajmowania lokalu, czy poniesionych nakładów finansowych. Rozstrzyganie sporów w tej materii należy do sądów powszechnych. Wojewoda nie podzielił zarzutu strony w kwestii naruszenia procedury administracyjnej, poprzez naruszenie art. 10 kpa, tj. niezapewnienie stronom czynnego udziału w sprawie. Zdaniem organu odwoławczego zarzut ten jest chybiony, albowiem w aktach sprawy znajdują się zawiadomienia o wszczęciu postępowania kierowane do wszystkich stron postępowania, które to osoby ustalono na podstawie dołączonego przez Z. S. aktu poświadczenia dziedziczenia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości powtarzając zarzuty zawarte w odwołaniu W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), stanowiąc w przepisie art. 1 § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uchylenie decyzji może nastąpić w sytuacji, gdy wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami – zwana dalej p.p.s.a.). Istotnym jest także, że rozstrzygając daną sprawę sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może stosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa a zakres jego procedowania wytyczają granice danej sprawy oraz zakaz reformationis in peius (art. 133 i 134 § 1 i 2 p.p.s.a). W ocenie Sądu skarga nie jest zasadna, bowiem zarówno zaskarżona decyzja Wojewody jak i poprzedzająca ją decyzja z dnia 25 czerwca 2010 r. Prezydenta, nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Wojewoda bowiem słusznie wskazuje, że zameldowanie ma charakter rejestrowy (ewidencyjny). Ewidencja ludności służąca rejestrowaniu pobytu ma charakter wyłącznie porządkowy co oznacza, że zameldowanie nie jest związane z rozstrzyganiem uprawnień do lokalu, ani tym samym prawa do przebywania w nim. Jedynie stwierdzenie faktu przebywania w lokalu powinno być kryterium rozstrzygającym o zameldowaniu, natomiast podstawę do wymeldowania stanowi ustalenie przez właściwy organ faktu opuszczenia lokalu. Żadnego znaczenia w sprawach meldunkowych nie mogą mieć czynione wobec organu administracji publicznej zastrzeżenia właściciela (współwłaściciela) nieruchomości w kwestii podejmowania czynności meldunkowej. Osoba czyniąca takie zastrzeżenie odnośnie rejestrowania pod określonym adresem jakichkolwiek osób bez względu na to, czy tam faktycznie przebywają nie jest uprawniona do tego (brak podstaw prawnych dla takich czynności) a poza tym nie ma interesu prawnego do wysuwania powyższych żądań. Dla osoby zgłaszającej się do zameldowania, jak też dla organu dokonującego czynności zameldowania, wystarczający jest potwierdzony miarodajnym dowodem fakt przebywania w lokalu z określonym zamiarem. Nie można od osoby podlegającej zameldowaniu wymagać legitymowania się prawem do lokalu, w szczególności w postaci zgody właściciela nieruchomości. W wyroku z dnia 27 maja 2002 r., sygn. akt K 20/01 (Dz. U. z 2002 r. Nr 78, poz. 716), uznającego art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych za niekonstytucyjny w zakresie związania zameldowania z legitymowaniem się prawem do lokalu, jednoznacznie Trybunał Konstytucyjny wypowiedział się za ewidencyjnym (rejestrowym) charakterem czynności meldunkowych a w związku z tym brakiem związku z prawem do lokalu, jak też niedopuszczalnością wymagania od osoby podlegającej zameldowaniu udzielenia na tę czynność zgody przez właściciela lokalu (co oznacza też brak możliwości dokonywania jakichkolwiek zastrzeżeń przez właściciela). Trybunał Konstytucyjny stwierdził również, że potwierdzenie przez właściciela lokalu faktu przebywania w nim określonej osoby ma jedynie charakter dowodowy. W braku zatem potwierdzenia tego faktu przez właściciela, może być on poświadczony innymi dowodami np. oświadczeniami świadków. Potwierdza to zajmowane w niniejszej sprawie stanowisko, że właściciel lokalu nie ma w sprawie o wymeldowanie interesu prawnego (nie może być uznawany za stronę), skoro jego oświadczenie stanowi jedynie środek dowodowy, nie będąc stanowiskiem podmiotu mającego w kwestii zameldowania interes prawny. Organ meldunkowy nie rejestruje uprawnień do lokalu osób występujących o zameldowanie, lecz gromadzi informacje dotyczące danych o miejscu pobytu, a więc bada, czy osoba występująca z wnioskiem o zameldowanie faktycznie zamieszkuje w lokalu. Badaniu podlegają zdarzenia ze sfery faktów a nie ze sfery faktów oraz prawa (do lokalu). Ewidencja ludności jest rejestracją stanu faktycznego i nie stanowi formy kontroli legalności zamieszkania i pobytu, czyli posiadania prawa do korzystania z lokalu. Potwierdzenia faktu pobytu nie należy utożsamiać z wyrażeniem zgody na zamieszkanie. O tej ostatniej kwestii rozstrzygają przepisy prawa cywilnego. Potwierdzenie pobytu jest tylko stwierdzeniem faktu - a nie istnienia uprawnienia i ma charakter wyłącznie dowodowy. Postępowanie w sprawie wymeldowania (usunięcia z ewidencji) jest postępowaniem administracyjnym prowadzonym według reguł prawa administracyjnego jako prawa publicznego i ma jedynie na celu doprowadzenie stanu ewidencji ludności do zgodności ze stanem faktycznym, co niewątpliwie leży w interesie Państwa, a nie osób pozostających poza sferą organizacji organów państwowych /osób trzecich/, do których należy zaliczyć właściciela nieruchomości (lokalu). Właściciel dla ochrony swoich prywatnych interesów prawnych ma drogę postępowania cywilnego, która służy do doprowadzenia do usunięcia określonej osoby z lokalu (eksmisji), ta jednak okoliczność nie może być wykorzystywana do powoływania się na istnienie interesu prawnego właściciela w sprawie o wymeldowanie, w której załatwieniu ma on wyłącznie interes faktyczny. Nie powinien więc być traktowany jako podmiot wnioskujący o wszczęcie postępowania administracyjnego (strona) a jedynie jako inicjujący postępowanie właściwego organu, które toczyć się powinno z urzędu, a nie na wniosek. Stanowisko takie wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 30.12.2008 r. sygn. akt II OSK 1681/07. Również taki sam pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19.01.2009 r. sygn. akt II OSK 1803/07. Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela powyższe stanowisko wyrażone w powyższych wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego. Tym samym Sąd przyjmuje w całości za prawidłową argumentację organu odwoławczego zawartą w zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.