IV SA/Wr 604/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Dukiel, Sędziowie Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska (spr.), Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska, , po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 22 marca 2022 r. sprawy ze skargi M. J. na postanowienie z dnia [...] nr [...[ Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie D. we W. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie. Zaskarżonym postanowieniem, działając na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 573) oraz art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735) i § 19 ust. 3 pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (j.t. Dz. U. z 2021 r. poz. 857, zwanego poniżej rozporządzeniem) w związku z wniesieniem w dniu 04.06.2021 r. odwołania przez skarżącego – M. J. - Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie D. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wydanego przez Miejski Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w L. w dniu [...]. W uzasadnieniu orzeczenia podano, że zgodnie z § 16 ust.1 rozporządzenia, osoba zainteresowana może wnieść w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia, odwołanie do wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności, za pośrednictwem powiatowego zespołu, który wydał orzeczenie. W rozpatrywanej sprawie, orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z [...] zostało doręczone skarżącemu 20 maja 2021 r. Odwołanie od orzeczenia organu pierwszej instancji złożono natomiast 4 czerwca 2021 r. Stwierdzić należy zatem w ocenie organu, że nastąpiło przekroczenie ustawowego terminu do złożenia odwołania, który upłynął 3 czerwca 2021 r. Wydane orzeczenie zawierało prawidłowe pouczenie w przedmiocie przysługujących od niego środków odwoławczych, w tym - wyraźnie - o terminie dla dokonania tej czynności. Skarżący nie dochował terminu, mimo prawidłowego pouczenia o warunkach wniesienia odwołania. Organ zaakcentował następnie, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalone jest stanowisko, że przepis § 16 ust. 1 rozporządzenia ustanawia wymóg formalny odwołania odnośnie do terminu. Jest to przepis bezwzględnie obowiązujący, a zatem czynność procesowa, jaką jest wniesienie odwołania - dla uznania jej za skuteczną - musi być dokonana z zachowaniem tego terminu. Termin do przeprowadzenia omawianej czynności procesowej ma charakter wiążący dla stron postępowania, organu oraz sądu administracyjnego i nie może być dowolnie ustalany, czy zmieniany, a przed negatywnymi następstwami niedotrzymania terminu strona może bronić się jedynie poprzez złożenie prośby o przywrócenie uchybionego terminu na warunkach określonych w art. 58 Kodeksu postępowania administracyjnego, to znaczy prośbę musi złożyć w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu - wraz z równoczesnym dokonaniem uchybionej czynności oraz winna jest uprawdopodobnić, że uchybienie nie nastąpiło z jej winy. Organ podkreślił, że skarżący nie złożył wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżący między innymi podał, że miał problemy z dostarczeniem odwołania związane z pandemią COVID-19. Ze względu na niedobór odporności jest osobą szczególnie narażoną na infekcję SARS-CoV-2 i powikłania tej infekcji. Unika skupisk ludzkich i jego mobilność jest w momencie pandemii mocno ograniczona. Z uwagi na terminy badań szpitalnych nie był w stanie dostarczyć odwołania przed dniem 4 czerwca 2020 r. W czasie biegu terminu do złożenia odwołania przypadał dodatkowy dzień wolny (Boże Ciało) i Miejski Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności nie pracował i nie mógł przyjąć odwołania w tej dacie. W odpowiedzi organ wniósł o uchylenie postanowienia. Wskazał, że odwołanie od decyzji strona złożyła osobiście w dniu 4 czerwca 2021 r. Choć pierwotnie mogłoby się wydawać, że termin został uchybiony, to kierując się art. 57 § 4 k.p.a. należy uznać, że zainteresowany złożył odwołanie w ustawowym terminie. Zgodnie bowiem z art. 57 § 4 k.p.a., jeśli koniec terminu do wykonania czynności przypada na dzień uznany ustawowo za wolny od pracy lub na sobotę, termin upływa następnego dnia, który nie jest dniem wolnym od pracy ani sobotą. Zgodnie z art. 1 pkt 1 lit. h ustawy z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy (Dz.U. z 2020, poz. 1920) dzień Bożego Ciała jest wolny od pracy. Analizując sprawę dokonano błędnego ustalenia, iż odwołanie zostało wniesione po upływie ustawowego terminu do wniesienia odwołania, a postanowienie z dnia 8 lipca 2021 r. o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia o stopniu niepełnosprawności było przedwczesne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Przechodząc do merytorycznego rozpoznania niniejszej sprawy należy wskazać, że jego przedmiotem jest postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wydanego przez Miejski Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności. W ocenie Sądu rozstrzygnięcie to jest wadliwe, co przyznał także organ II instancji w odpowiedzi na skargę. Zapadło ono bowiem z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 134 k.p.a., a także art. 7 i 77 § 1 k.p.a., które miało wpływ na wynik sprawy. Organ nieprawidłowo stwierdził, że w niniejszej sprawie doszło do uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Stwierdzenie przez organ odwoławczy uchybienia terminu do wniesienia odwołania na podstawie art. 134 powinno być poprzedzone dokładnym wyjaśnieniem stanu faktycznego co do tego, czy odwołujący się przekroczył termin określony w przepisach prawa dla dokonania tej czynności procesowej, w przeciwnym razie postanowienie takie narusza art. 7 i 77 k.p.a. Stosownie do treści § 16 ust.1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (j.t. Dz. U. z 2021 r. poz. 857), osoba zainteresowana może wnieść w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia, odwołanie do wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności, za pośrednictwem powiatowego zespołu, który wydał orzeczenie. Z kolei w myśl art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej albo państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym. W razie gdy koniec terminu obliczonego z uwzględnieniem przepisów art. 57 § 1–3a przypada na dzień ustawowo wolny od pracy lub na sobotę, za ostatni dzień terminu uważa się najbliższy następny dzień powszedni. Dniami wolnymi od pracy zgodnie z art. 1519 § 1 kodeksu pracy są niedziele i święta określone odrębnymi przepisami. Są to wszystkie niedziele oraz święta państwowe i katolickie określone w ustawie z 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy (Dz.U. z 2015 r. poz. 90), do których zgodnie z art. 1 pkt 1 lit. h zalicza się także dzień Bożego Ciała. W rozpoznanej sprawie orzeczenie wydane przez organ I instancji zostało doręczone skarżącemu 20 maja 2021 r. Koniec terminu czternastodniowego do wniesienia odwołania przypadał na dzień 3 czerwca 2019 r. (czwartek), który był dniem ustawowo wolnym od pracy (Boże Ciało). Odwołanie zaś zostało wniesione w dniu następnym, to jest 4 czerwca 2021 r. W przypadku gdy koniec terminu przypada na dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się najbliższy następny dzień powszedni. Po ustawowo wolnym od pracy dniu 3 czerwca 2021 r. najbliższym następnym dniem powszednim był dzień 4 czerwca 2021 r. W tej sytuacji wniesienie odwołania w tym dniu nie było czynnością spóźnioną, ale dokonaną z zachowaniem terminu do wniesienia odwołania, a organ II instancji błędnie przyjął, iż strona złożyła przedmiotowe odwołanie po upływie terminu wyznaczonego dla tej czynności procesowej. W powyższym świetle stwierdzić należy, iż organ nie wyjaśnił dokładnie stanu faktycznego sprawy zanim orzekł o stwierdzeniu uchybienia do wniesienia odwołania. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz.329), należało orzec jak w sentencji wyroku. Organ ponownie rozpatrując sprawę uwzględni powyższą ocenę prawną i rozpoznana odwołanie skarżącego.