IV SA/Wr 610/09

WyrokWSA we Wrocławiu2010-04-14

Skład orzekający: Mirosława Rozbicka-Ostrowska, Tadeusz Kuczyński, Małgorzata Masternak-Kubiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy administracyjne wymeldowanie z miejsca pobytu stałego jest uzasadnione, gdy osoba opuściła lokal z powodu groźby ze strony syna, ale nie podjęła kroków prawnych w celu odzyskania posiadania lokalu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo orzekły o wymeldowaniu, ponieważ skarżący opuścił lokal na stałe i dobrowolnie, mimo twierdzeń o przymusie. Brak podjęcia przez skarżącego kroków prawnych w celu odzyskania posiadania lokalu (np. powództwa o przywrócenie posiadania) jest równoznaczny z dobrowolnym opuszczeniem miejsca pobytu stałego, co stanowi przesłankę do wymeldowania administracyjnego.
Stan faktyczny
Skarżący W. G. został wymeldowany z miejsca pobytu stałego decyzją Burmistrza O. Ś., utrzymaną w mocy decyzją Wojewody D. Skarżący twierdził, że opuścił lokal z powodu groźby ze strony syna i żony, a nie dobrowolnie. Podkreślał, że nadal dogląda dom i zamierza do niego powrócić. Organy administracji uznały, że skarżący od listopada 2008 r. nie zamieszkuje w lokalu, a brak podjęcia przez niego kroków prawnych w celu odzyskania posiadania lokalu świadczy o dobrowolnym opuszczeniu miejsca pobytu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska, Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński (sprawozdawca), Sędzia WSA Małgorzata Masternak-Kubiak, Protokolant Robert Hubacz, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi W. G. na decyzję Wojewoda D. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego oddala skargę. Decyzją Wojewody D. z dnia [...] października 2009 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 993 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez W. G., od decyzji Burmistrza O. Ś. z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] orzekającej o wymeldowaniu W. G. z miejsca pobytu stałego w lokalu przy ulicy [...] w O. Ś. – utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję. W motywach uzasadnienia tego rozstrzygnięcia podano, że Burmistrz Miasta O. Ś., na wniosek E.G. przeprowadził postępowanie administracyjne, w wyniku którego wydał w dniu [...] sierpnia 2009 r. decyzję nr [...] orzekającą o wymeldowaniu W. G. z miejsca pobytu stałego z lokalu przy ulicy [...] w O. Ś.. Podstawę prawną decyzji stanowił art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. W faktycznym uzasadnieniu wskazano, że W. G. opuścił przedmiotowy lokal, bez dopełnienia obowiązku wymeldowania się. W związku z czym wypełnił przesłankę art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, warunkującą administracyjne wymeldowanie z pobytu stałego. Od powyższej decyzji W. G. wniósł odwołanie w argumentach którego podnosi, że decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem prawa, poprzez błędnie zastosowaną wykładnię art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Podnosi, że mieszkania nie opuścił dobrowolnie, lecz w wyniku nagannego zachowania syna M., który groził mu pozbawieniem życia. Nie opuścił także mieszkania trwale, gdyż codziennie dogląda dom, chodzi po podwórku i pracował w ogrodzie. Podnosi, że E. G. zamknęła przed nim drzwi do domu i poprzez wymianę zamków uniemożliwia wejście do spornego lokalu. Organ odwoławczy po rozpatrzeniu sprawy w oparciu o przedłożony materiał dowodowy stwierdził co następuje: Materialno - prawną podstawą rozstrzygnięcia w przedmiocie wymeldowania z lokalu jest art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, który stanowi, że organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Definicję pojęcia pobytu stałego zawiera art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, zgodnie z którym pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem pobytu stałego przebywania. Zdaniem organu analiza przedmiotowej sprawy wykazuje, że decyzja Burmistrza O. Ś. z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] orzekająca o wymeldowaniu W. G. ze spornego lokalu odpowiada prawu, a co za tym idzie warunkom wymeldowania określonym art. 15 ust. 2 cyt. ustawy. Organ uznał, że z wyjaśnień złożonych przez strony postępowania tj. W. G. i E. G., a także z ustaleń dokonanych przez Komisariat Policji w O. Ś. bezspornie wynika, że W. G. od listopada 2008r. nie przebywa pod wskazanym adresem. Nie kwestionuje tego faktu także sam skarżący. Zeznając do protokołu w dniu 9 czerwca 2009 r. podał, że dom opuścił na początku listopada 2008 r. pod przymusem w obawie o zdrowie i życie zagrożone ze strony syna M., którego postępowanie było akceptowane przez żonę E.G.. Nie zamierza się dobrowolnie wymeldować z lokalu. Sam ponosi koszty utrzymania lokalu. Pomimo odmowy pozwolenia na wejście do domu ze strony żony E.G., nieruchomość jest pod Jego kontrolą. Ma zamiar powrócić do lokalu po zakończeniu sprawy rozwodowej i o podział majątku. Aktualnie przebywa u syna w T. w wynajętym mieszkaniu. Fakt niezamieszkiwania strony w lokalu przy ulicy [...] w O. Ś. potwierdziły także oględziny przedmiotowego lokalu. W pokoju który poprzednio zajmował skarżący, nie było Jego rzeczy. W aktach sprawy znajduje się także notatka urzędowa sporządzona przez funkcjonariusza Komisariatu Policji w O. Ś., w której opisano sytuację jaka miała miejsce w dniu 5 listopada 2008 r. Z notatki wynika, że W.G. zabrał z domu rzeczy, które stanowiły Jego własność i oświadczył, że wyprowadza się z domu razem z synem M. G. W obecności funkcjonariuszy W. G. powiedział, że w spornym lokalu będzie mieszkał tylko do dnia 7 listopada 2008 r.. Dał małżonce przyzwolenie na wymianę zamków w drzwiach i oświadczył, że "zrzeka się ze swojego nazwiska liczników gazowego, poboru energii i wodomierza". W trakcie postępowania wyżej wymieniony kwestionuje prawdziwość stwierdzeń zawartych w sporządzonej notatce i dołącza kserokopie korespondencji prowadzonej w tej sprawie z Komendantem Komisariatu Policji w O. Ś. Jednakże organ odwoławczy dał wiarę tym twierdzeniom, ponieważ w aktach sprawy znajdują się pisma z PGNiG, Biuro Obsługi Klienta w O. Ś. informujące, że W. G. w dniu 3 listopada 2008 r. złożył wniosek o rozwiązanie umowy sprzedaży gazu dostarczanego do lokalu przy ulicy [...] z powodu zmiany miejsca zamieszkania. Także EnergiaPro Gigawat spółka z o.o. przesłała informację, że W. G. złożył w dniu 13 listopada 2008 r. pismo, a umowa została rozwiązana w dniu 17 listopada 2008 r. z chwilą zdjęcia układu pomiarowego. Fakty te zdaniem organu odwoławczego potwierdzają, że wyżej wymieniony sam podjął decyzję o zmianie miejsca zamieszkania. Organ odwoławczy uznał także, że wbrew twierdzeniu W. G. w sprawie nie zachodzą okoliczności dające podstawę do uznania, iż opuszczenie przez Niego lokalu przy ul. [...] w O. Ś. miało charakter przymusowy i było następstwem bezprawnych działań syna M. i żony. Organ podkreślił, że w orzecznictwie sądowo -administracyjnym utrwalił się pogląd, zgodnie z którym "za równoznaczną z opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 cyt. ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych należy uznać nie tylko dobrowolną zmianę miejsca pobytu stałego, ale także sytuację, w której osoba wbrew własnej woli została usunięta z lokalu, a nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu lub dochodząc tego prawa uzyskała dla siebie rozstrzygnięcie niekorzystne". Podniesione przez W. G. okoliczności nie zostały uwzględnione przez organ odwoławczy. Zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego dla wykazania niedobrowolnego charakteru opuszczenia miejsca pobytu wymagane jest podjęcie przewidzianych prawem środków skutkujących uzyskaniem rozstrzygnięcia sądowego m.in. wyroku przywracającego posiadanie lokalu lub orzeczenia potwierdzającego fakt zmuszania do opuszczenia lokalu (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, sygn. akt V S.A. 1492/2002). Drogą prawną do usunięcia rzekomych przeszkód w swobodnym korzystaniu przez wyżej wymienionego z lokalu położonego przy ulicy [...] w O. Ś. byłoby powództwo, na podstawie art. 344 § 1 Kodeksu cywilnego, przeciwko E. G. o przywrócenie naruszonego posiadania lokalu, które należy wnieść do sądu powszechnego. Z akt sprawy wynika, że W. G. nie występował do sądu z takim powództwem. Brak skutecznych działań strony w powyższym zakresie uważa się zatem za równoznaczne z dobrowolnym opuszczeniem lokalu. Przepis art. 15 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych stanowi, iż osoba, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące, jest obowiązana wymeldować się w organie gminy, właściwym ze względu na dotychczasowe miejsce jej pobytu, najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca. Samo werbalne deklarowanie przez skarżącego woli zamieszkiwania w spornym lokalu, nie daje podstawy do uznania, iż faktycznie lokal ten stanowi miejsce pobytu stałego skarżącego. Wolę wewnętrzną osoby co do miejsca zamieszkania określa się na podstawie obiektywnych możliwych do stwierdzenia okoliczności faktycznych. Dla potrzeb ewidencji ludności podstawowym kryterium oceny zamieszkania w lokalu, jest rzeczywiste ześrodkowanie w nim interesów życiowych. W niniejszej sprawie przeprowadzone postępowanie wykazało, iż skarżący swoje życie osobiste od listopada 2008r. koncentruje poza adresem zameldowania na pobyt stały, spełniając tym samym przesłanki art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, warunkujące Jego administracyjne wymeldowanie. Organ odwoławczy zauważył, że zameldowanie ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w lokalu (art. 9 ust. 2a ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych). Postępowanie w sprawie wymeldowania nie rozstrzyga spornych kwestii odnośnie uprawnień do zamieszkiwania, jak również roszczeń z tytułu zajmowania lokalu. Sporów w tym zakresie należy dochodzić na drodze postępowania cywilnego przed sądem powszechnym. Wobec powyższego organ odwoławczy stwierdził, że w związku z ustaleniem faktu niezamieszkiwania W. G. w lokalu przy ul. [...] w O. Ś., od prawie roku czasu i brakiem dowodów wskazujących na przymuszenie odwołującego się do opuszczenia w/w mieszkania, zasadne było stwierdzenie, że wymieniony spełnił przesłanki wymeldowania decyzją administracyjną wskazane w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. W skardze na powyższą decyzję do sądu administracyjnego W. G. kwestionuje zasadność rozstrzygnięcia Wojewody D. orzekającego o wymeldowaniu skarżącego z miejsca pobytu stałego. Podaje, że uzasadnienie decyzji i zawarte w niej wyroki dotyczą wymeldowania z lokalu czyli z mieszkania. Podnosi, że uwadze organów uszło, iż w rozpatrywanej sprawie chodzi o wymeldowanie z nieruchomości jaką jest dom wraz z budynkiem gospodarczym i garażem. Dalej podnosi, że nie przebywa w domu podczas pobytu w nim E. G. lub M. G. i załącza wyrok Sądu Rejonowego w Trzebnicy oskarżający M. G. W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją wcześniejszą argumentację. Na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2010 r. skarżący przyznał, że od 5 listopada 2008 r. nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu. W piśmie z dnia 12 kwietnia 2010 r. złożonym na rozprawie, w dniu 14 kwietnia 2010 r., skarżący podał, że interesy życiowe skupia nadal w tym domu, który jest dorobkiem jego trudów i wyrzeczeń. Podkreślił, że po wybudowaniu i wykonaniu wszelkich prac wykończeniowych zarówno w samym budynku, jak i na działce, dbał i nadal dba o dobry stan techniczny nieruchomości. Skarżący podał także, że rozwiązał umowy o media by zmobilizować byłą żonę w partycypacji w kosztach utrzymania nieruchomości, a także, że złożył do Sadu pozew o zapłatę – zwrot połowy poniesionych i ponoszonych nadal kosztów opłat związanych z tą nieruchomością (kredyt hipoteczny, ubezpieczenie nieruchomości, podatek od nieruchomości). Ponadto dodał, że w wyniku podziału majątku, nieruchomość niemal w całości stanie się jego własnością, ponieważ dom został wybudowany głównie z jego majątku odrębnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie jest uzasadniona. Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi poprzez uchylenie decyzji lub postanowienia następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. W ocenie sądu, wydane w sprawie decyzje nie uchybiają zarówno przepisom prawa stanowiącym materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia sprawy, jak i przepisom postępowania administracyjnego w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie ich z obrotu prawnego. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.), zgodnie z którym, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Zgodnie zaś z art. 6 ust. 1 ustawy, pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Zamieszkanie w lokalu w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy winno się zatem łączyć ze skoncentrowaniem w tym lokalu centrum życiowego danej osoby. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu powołanego przepisu art. 15 ust. 2 ustawy jest spełniona, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne, (por. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001 r., sygn. V SA 3169/00, Lex nr 50123; wyrok NSA z dnia 21 marca 2001 r., sygn. V SA 2950/00, Lex nr 80643; wyrok NSA z dnia 23 września 1999 r., sygn. V SA 252/99, Lex nr 49952). O opuszczeniu miejsca stałego pobytu można mówić zatem tylko wtedy, gdy dana osoba fizycznie nie przebywa w określonym lokalu. Przy czym, rezygnacja z przebywania w określonym lokalu może nastąpić w sposób wyraźny poprzez złożenie stosownego oświadczenia, ale także w sposób dorozumiany poprzez zachowanie, które w sposób niebudzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby skoncentrowania swojej aktywności życiowej w innym miejscu. Źródłem powinności organu administracji publicznej, właściwym do rozpoznawania spraw w przedmiocie wymeldowania, jest więc dokonanie czynności wymeldowania, gdy nastąpił fakt opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu przez osobę podlegającą wymeldowaniu. Wskazać przy tym należy, że wymeldowanie jest potwierdzeniem określonego faktu. Wskazane w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych przesłanki umożliwiają sprecyzowanie stanu faktycznego, którego efektem ma być stwierdzenie, czy dana osoba opuściła lokal mieszkalny. Podkreślić przy tym należy, że w stanie prawnym obowiązującym od dnia 1 maja 2004 r. wskutek nowelizacji omawianej ustawy ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. Nr 93, poz. 887) wyłączną przesłanką wymeldowania określonej osoby z lokalu stanowiącego miejsce dotychczasowego pobytu jest fakt jego opuszczenia, niezależnie od tego, czy osoba ta utraciła uprawnienie do przebywania w tymże lokalu. W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, ustalenia w zakresie spełnienia przesłanek z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych do wymeldowania W. G. z miejsca pobytu stałego w lokalu położonym w O. Ś. przy ulicy [...] zostały prawidłowo poczynione na podstawie wyczerpująco zebranego dowodowego i właściwie ocenione, a wydane w sprawie decyzje nie uchybiają zarówno przepisom prawa materialnego stanowiącym podstawę rozstrzygnięcia sprawy, jak i przepisom postępowania administracyjnego. Wbrew zarzutom skarżącego, organy orzekające w sprawie prawidłowo ustaliły, że skarżący od 7 listopada 2008 r. nie mieszka w lokalu położonym w O. Ś. przy ul. [...], gdzie był zameldowany na pobyt stały. Lokal ten opuścił bez dopełnienia obowiązku wymeldowania się. Okoliczność powyższa jest okolicznością bezsporną w sprawie. Wynika bowiem nie tylko z notatki urzędowej sporządzonej przez funkcjonariusza Komisariatu Policji w O. Ś., w której opisano sytuację jaka miała miejsce w dniu 5 listopada 2008 r. Co prawda w postępowaniu strona kwestionowała prawdziwość stwierdzeń zawartych w tej notatce, dołączając kserokopie korespondencji prowadzonej w tej sprawie z Komendantem Komisariatu Policji w O. Ś. Jednakże Sąd mając na względzie powołane wyżej okoliczności i oświadczenie skarżącego złożone na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2010 r., uznał, fakt opuszczenia lokalu przez skarżącego za bezsporny. Należy dodać również, że w aktach sprawy znajdują się pisma z PGNiG, Biuro Obsługi Klienta w O. Ś. informujące, że W. G. w dniu 3 listopada 2008r. złożył wniosek o rozwiązanie umowy sprzedaży gazu dostarczanego do lokalu przy ulicy [...] z powodu zmiany miejsca zamieszkania. Także EnergiaPro Gigawat spółka z o.o. przesłała informację, że W. G. złożył w dniu 13 listopada 2008 r. pismo, a umowa została rozwiązana w dniu 17 listopada 2008 r. z chwilą zdjęcia układu pomiarowego. Fakty te zdaniem Sądu potwierdzają, że skarżący opuścił miejsca zamieszkania. Z okoliczności powyższych wynika, że została w sprawie spełniona określona w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych przesłanka opuszczenia miejsca pobytu stałego i niedopełnienia obowiązku wymeldowania się. Skarżący bowiem nie przebywa od 5 listopada 2008 roku w przedmiotowym lokalu, w którym był zameldowany na pobyt stały. Do rozważenia w tej sytuacji pozostaje, czy organy w sposób prawidłowy ustaliły, że opuszczenie przez skarżącego miejsca pobytu stałego ma charakter trwały i czy jest dobrowolne. Wbrew odmiennym w tej mierze twierdzeniom skarżącego organy prawidłowo ustaliły i przyjęły, że opuszczenie przez skarżącego miejsca pobytu stałego ma charakter trwały i było dobrowolne. Skarżący wprawdzie zeznał, że wyprowadził się z miejsca pobytu stałego, w wyniku nagannego zachowania syna M., który groził mu pozbawieniem życia i nie opuścił mieszkania trwale, gdyż codziennie dogląda dom, chodzi po podwórku i pracuje w ogrodzie, lecz okoliczność ta, jak to trafnie przyjęły w świetle materiału dowodowego sprawy organy decyzyjne, nie mogła odnieść zamierzonego skutku, wobec niepodjęcia przez skarżącego działań prawnych zmierzających do odzyskania utraconego posiadania zajmowanego lokalu mieszkalnego, którego postępowania dotyczy. Trafnie bowiem, powołując się w tej mierze na utrwalone już orzecznictwo sądowoadministracyjne (wyrok NSA sygn. akt V SA 1492/2002) organy decyzyjne podały, że dla wykazania niedobrowolnego charakteru opuszczenia miejsca pobytu wymagane jest podjęcie przewidzianych prawem środków zmierzających do uzyskania rozstrzygnięcia sądowego, np. wyroku przywracającego posiadanie lokalu lub orzeczenia potwierdzającego fakt zmuszania do opuszczenia lokalu. Zgodzić się należy ze stanowiskiem organu odwoławczego, że środkiem prawnym zmierzającym do usunięcia rzekomych przeszkód w swobodnym korzystaniu przez skarżącego z lokalu przy ulicy [...] w O. Ś. byłoby powództwo wniesione przez niego na podstawie art. 344 § 1 k.c. przeciwko E. G. o przywrócenie utraconego posiadania lokalu, które należy wnieść do sądu powszechnego w terminie 1 roku od dnia naruszenia. Zgodnie z owym rzecznictwem, brak działań strony w powyższym zakresie uważa się za równoznaczne z dobrowolnym opuszczeniem lokalu. W uzupełnieniu powyższego dodać jedynie należy, że zgodnie z poglądami wyrażonymi w wielu orzeczeniach sądów administracyjnych, za równoznaczną z opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych należy uznać sytuację, w której osoba dotychczas zameldowana została usunięta z lokalu i do niego niedopuszczona, nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu. Jeżeli natomiast strona podjęła przewidziane prawem środki w celu obrony swych praw do przebywania w tym lokalu, to wówczas nie można uznać za dobrowolne opuszczenie przedmiotowego lokalu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lipca 2008 r. sygn. II OSK 739/07, Lex nr 498355, z dnia 22 sierpnia 2000 r., sygn. akt V SA 108/00, Lex nr 49954, z dnia 7 czerwca 1991 r., sygn. akt SA/Wr 302/91, ONSA 1991/3-4/65, z dnia 12 kwietnia 2001 r., sygn. akt V SA 3078/00, Lex nr 78937, z dnia 18 kwietnia 2000 r., sygn. akt V SA 1424/99, Lex nr 79243). W świetle okoliczności faktycznych sprawy nalazło uznać, że organy prawidłowo ustaliły, że opuszczenie przez skarżącego miejsca pobytu stałego miało charakter dobrowolny, co zostało - zdaniem Sądu – wyjaśnione przez organy decyzyjne w sposób wystarczający i zgodny z art. 7 i art. 77 § k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. Mając także na względzie okoliczności faktyczne sprawy stwierdzić należy, że organy decyzyjne w niczym nie uchybiły obowiązkowi wynikającemu z art. 8 k.p.a. Dodać należy, że zameldowanie ma charakter wyłącznie ewidencyjny i powinno odzwierciedlać stan faktyczny związany z zamieszkiwaniem w konkretnym lokalu, a nie jak twierdzi skarżący przebywaniem (nawet codziennym) na posesji, a w związku z powyższym za prawidłowe należy uznać działanie organu administracji, który w następstwie opuszczenia przedmiotowego lokalu przez skarżącego dokonał jego wymeldowania. W takiej sytuacji zasadnie organ uznał, że istniały podstawy do zastosowania w sprawie powołanego przepisu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Skoro zatem wydane w sprawie decyzje w niczym nie naruszają prawa, skarga jako pozbawiona uzasadnionych podstaw podlegała oddaleniu, co orzeczono na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło