IV SA/Wr 616/10

WyrokWSA we Wrocławiu2011-02-02

Skład orzekający: Wanda Wiatkowska, Tadeusz Kuczyński, Henryk Ożóg

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej dotyczące zdolności do zawodowej służby wojskowej, wydane z naruszeniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, podlega uchyleniu przez sąd administracyjny?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny jest właściwy do kontroli orzeczeń wojskowych komisji lekarskich w zakresie zdolności do zawodowej służby wojskowej, jeśli zostały one wydane z naruszeniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku stwierdzenia takich naruszeń, sąd uchyla zaskarżoną decyzję. Natomiast skarga dotycząca związku schorzeń ze służbą wojskową oraz określenia inwalidztwa nie podlega kognicji sądu administracyjnego.
Stan faktyczny
Skarżący R.S. został uznany przez Terenową Wojskową Komisję Lekarską za zdolnego do zawodowej służby wojskowej, mimo licznych schorzeń, w tym wielopoziomowej dyskopatii lędźwiowej leczonej operacyjnie. Po odwołaniu, Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska orzekła o trwałej niezdolności do zawodowej służby wojskowej (kategoria N), uznając niektóre schorzenia za związane ze służbą wojskową. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów KPA i kwestionując brak związku inwalidztwa ze służbą wojskową oraz wadliwość uchylenia przez organ odwoławczy wcześniejszego orzeczenia.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję w zakresie orzeczenia o zdolności do zawodowej służby wojskowej, odrzucił skargę w pozostałej części (dotyczącej inwalidztwa i związku schorzeń ze służbą wojskową), orzekł o niemożności wykonania decyzji w części uchylonej i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Wiatkowska – Ilków (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński Sędzia NSA Henryk Ożóg Protokolant Jolanta Pociejowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 2 lutego 2011 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zdolności do zawodowej służby wojskowej i określenia inwalidztwa I. uchyla zaskarżoną decyzję w zakresie orzeczenia o zdolności do zawodowej służby wojskowej; II. dalej idącą skargę odrzuca; III. orzeka, że zaskarżona decyzja w części jak w punkcie I wyroku nie może być wykonana; IV. zasądza od organu odwoławczego na rzecz skarżącego R. S. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Orzeczeniem z dnia [...] nr [...] Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w Ż., działając na podstawie ogólnie powołanych przepisów ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. nr 179, poz. 1750 ze zm.), ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (t.j. Dz.U. z 2004 r. nr 8, poz. 66 ze zm.), rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie utworzenia wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz.U. nr 151, poz. 1594 ze zm.), rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. z 2010 r. nr 15, poz. 80 ze zm.) oraz Kodeksu postępowania administracyjnego stwierdziła, że orzekany w grupie II badanych R. S. jest zdolny do zawodowej służby wojskowej – kategoria Z. Po przeprowadzonym u wyżej wymienionego badaniu lekarskim Komisja w rozpoznaniu wymieniła: 1) wielopoziomową dyskopatię lędźwiową leczoną operacyjnie z ograniczeniem ruchomości kręgosłupa i przewlekłym zespołem korzeniowym (§ 34 pkt 2), 2) otyłość upośledzającą sprawność ustroju (§ 1 pkt 8), 3) bliznę po appendectomii (§ 3 pkt 1), 4) wadę wzroku (§ 13 pkt 1), 5) obustronne upośledzenie słuchu w zakresie tonów wysokich (§ 21 pkt 1), 6) utratę zdolności żucia (§ 24 pkt 1). Przy czym wskazała, iż kategorię zdolności do służby ustaliła w oparciu o rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004 r. podając, zresztą już po raz drugi, publikator rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach oraz publikator rozporządzenia z dnia 29 listopada 2009 r. zmieniającego rozporządzenie z dnia 10 maja 2004 r. W uzasadnieniu orzeczenia Komisja wskazała, że rozpoznania dokonano w oparciu o badania specjalistyczne i dokumentację medyczną badanego. Stwierdziła, iż stopień nasilenia schorzenia wymienionego w pkt pkt 1, 2, 3, 4, 5 i 6 rozpoznania czyni badanego zdolnym do zawodowej służby wojskowej. Nadto, Komisja zdecydowała o braku związku rozpoznanych schorzeń ze służbą wojskową. Wypowiedziała się także w zakresie określenia inwalidztwa i konieczności zmiany przez stronę stanowiska pracy. 1 Niezgadzając się z tym rozstrzygnięciem R.S. odwołał się. W odwołaniu wskazał, że do czasu wypadku w pracy, który miał miejsce dnia 20 września 2007 r. nigdy nie cierpiał na dolegliwości ze strony kręgosłupa. Pierwsze tego typu objawy pojawiły się bezpośrednio po wypadku. Podjęte leczenie zachowawcze nie przyniosło żadnej poprawy. Wykonana diagnostyka, w tym badanie rezonansu magnetycznego, wykazało masywną przepuklinę dysku na poziomie L4-L5 oraz mniejszych rozmiarów przepukliny na poziomach L3-L4, L5-S1. Przepukliny te miały charakter zdecydowanie pourazowy, o czym świadczy jednoznacznie czas i okoliczności pojawienia się objawów. Z tego też powodu, w dniu 14 marca 2008 r., był operowany. Usunięto mu wówczas dysk z poziomu L4-L5. Pomimo rehabilitacji poszpitalnej w dalszym ciągu utrzymywały się objawy bólowe oraz znaczne ograniczenie ruchomości kręgosłupa, co spowodowało istotne pogorszenie sprawności ogólnej. Jak dalej podał odwołujący się, kilkukrotnie podejmował próby powrotu do pracy zawodowej, które za każdym razem kończyły się bardzo silnymi bólami kręgosłupa i kończyn dolnych, drętwieniem prawej stopy. Kontrolny rezonans z listopada 2008 r. ponownie wykazał przepukliny dysków na poziomach L4-L5, L5-S1. Na przełomie września i października 2009 r. był po raz kolejny leczony szpitalnie na Oddziale Neurochirurgicznym 4 WSK. Nie zdecydowano się wówczas na operację. Obecnie w dalszym ciągu odczuwa silne bóle kręgosłupa lędźwiowego, szczególnie w pozycji siedzącej, przy próbach zginania, dźwigania, ruchach obrotowych. Bóle promieniują do prawej nogi - tylna strona uda, podudzia, pięty prawej stopy. Występują u niego mrowienie, drętwienie obu kończyn dolnych, zaburzenia czucia w obrębie stóp po wstaniu rano. Dolegliwości te w znaczny sposób ograniczają aktywność odwołującego się i utrudniają codzienną egzystencję. Dłuższy marsz wymaga użycia kuli łokciowej. Z tych też powodów decyzję Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej uważa za krzywdzącą. Podniósł również, że punkt 90 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 sierpnia 2003 r. określa ubytek na zdrowiu do 15 % w wypadku ograniczenia ruchomości odcinka lędźwiowego - "rotacja powyżej 20 stopni, zgięcie pow. 50 cm." Odwołujący się stwierdził, iż w jego wypadku każdorazowo w Kartach Informacyjnych leczenia szpitalnego miała miejsce adnotacja o ograniczeniu ruchomości kręgosłupa lędźwiowego. Oświadczył, że zarówno w zakresie zgięcia jak i rotacji, ograniczenia są znacznie większego stopnia niż ujęte w rozporządzeniu. Punkt 94c powyższego rozporządzenia określa ubytek na zdrowiu na poziomie od 5% do 25% w wypadku urazowych zespołów korzonkowych z odcinka lędźwiowego. Odwołujący się uznał, że w jego przypadku objawy te, w postaci silnego bólu prawej nogi, drętwienia obu kończyn, niewątpliwie występują. Dodatnie objawy korzeniowe, jak również promieniowanie bólu do nóg opisane są przez specjalistów we wszystkich kartach leczenia szpitalnego. Uważa, że jego dolegliwości można z pewnością określić jako długotrwałe, jeśli nie stałe. Od czasu wypadku minęło 2,5 roku, a bóle i drętwienie kończyn dolnych, pomimo leczenia, nadal trwają i nie mają tendencji do ustępowania. Leki przeciwbólowe oraz zabiegi rehabilitacyjne w pewnym stopniu łagodzą dolegliwości, ale jedynie na krótki czas. Po zaprzestaniu ich używania ból staje się nie do zniesienia. W dalszym ciągu jest pod stałą opieką neurochirurgiczną. Ma wyznaczony kolejny termin badania IMMR na 12 maja br., zaś dalsze postępowanie lekarskie będzie zależało od jego wyniku. Całość dolegliwości, które w tak znacznym stopniu upośledziły sprawność, R.S. wiąże zdecydowanie z wypadkiem w pracy. Nadto, nie zgodził się z punktem 5 rozpoznania - obustronne upośledzenie słuchu w zakresie tonów wysokich. Uważa, że schorzenie to ma związek ze służbą, gdyż spowodowało je przebywanie na strzelaninach artyleryjskich. Wniósł o ponowne rozpatrzenie decyzji o "Trwałym uszczerbku na zdrowiu w związku ze służbą" odnośnie punktu 1 i 5 kwestionowanego orzeczenia. Po rozpoznaniu odwołania, Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W. wydała w dniu [...] orzeczenie nr [...], którym z powołaniem się na ustawę z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. nr 179, poz. 1750 ze zm.), rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie utworzenia wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz.U. nr 151, poz. 1594 ze zm.), rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. nr 15, poz. 80), a także art.art. 127 § 1, 138 k.p.a., w związku z § 5 pkt 1, § 30 ust. 1 i 2, § 31 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 stycznia 2006 r. w sprawie orzekania o inwalidztwie żołnierzy zawodowych, żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej oraz emerytów i rencistów wojskowych, a także właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. nr 12, poz. 75), "w miejsce uchylonego" orzeczenia organu I instancji orzekła o trwałej niezdolności strony do zawodowej służby wojskowej – kategoria N (Grupa II badanych). Przy czym wskazała, iż kategorię zdolności ustaliła według Załącznika nr 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004 r. W rozpoznaniu, jako schorzenie powodujące niezdolność do zawodowej służby wojskowej, wskazała wielopoziomową dyskopatię kręgosłupa lędźwiowo-krzyżowego na poziomie L3/L4, L4/L5, L5/S1 ze znacznymi zwyrodnieniami trzonów kręgów L4 i L5 leczoną operacyjnie lewostronną fenestracją L4/L5 z usunięciem wypadniętego podwięzadłowo krążka międzykręgowego znacznie upośledzającą sprawność ruchową (§ 34 pkt 11, § 34 pkt 6). Z kolei, jako schorzenia współistniejące rozpoznano: 2. otyłość upośledzającą sprawność ustroju BMI – 36 (§ 1 pkt 8); 3. przebyty uraz przeciążeniowy odcinka lędźwiowo krzyżowego kręgosłupa (w zast. § 62 pkt 1); 4. obustronne upośledzenie słuchu w zakresie tonów wysokich (§ 21 pkt 1); 5. obniżenie ostrości wzroku Voutr. – 0,5 (§ 13 pkt 1); 6. bliznę po appendektomii (§ 3 pkt 1); 7. utratę zdolności żucia 36% (§ 24 pkt 1); 8. przebyte złamanie kości piętowej i łuseczkowej stopy lewej (§ 75 pkt 2); 9. przebyty uraz skrętny stawu skokowo-goleniowego lewego (§ 77 pkt 5). Jednocześnie Komisja wypowiedziała się w zakresie związku poszczególnych chorób ze służbą wojskową oraz w zakresie inwalidztwa odwołującego się. W motywach rozstrzygnięcia zaś podała, że schorzenia ad. pkt pkt 3, 8 i 9 rozpoznania pozostają w związku ze służbą wojskową w następstwie wypadku: podstawa - orzeczenie RWKL W. nr [...] z dnia [...], orzeczenie nr [...] z dnia [...] RWKL W., orzeczenie nr [...] z dnia [...] TWKL Ż. Schorzenia ad. pkt pkt 1, 2, 4, 5, 6 i 7 rozpoznania nie pozostają w związku ze służbą wojskową: ad. pkt pkt 1, 2 i 7 rozpoznania podstawa: orzeczenie TWKL Ż. nr [...] z dnia [...], ad. pkt pkt 4, 5 i 6 rozpoznania - brak podstaw do uznania by warunki i właściwości służby wojskowej miały wpływu na ich powstanie lub ujawnienie się. Orzekanego zaliczono do III (trzeciej) grupy inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia i żadnej grupy inwalidztwa w związku ze służbą wojskową, ponieważ przy stwierdzonej niezdolności do zawodowej służby wojskowej jest on zdolny do pracy, a schorzenie powodujące to inwalidztwo (ad. pkt 1 rozpoznania) nie pozostaje w związku ze służbą wojskową. D.M. wniósł skargę na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. W skardze podniósł, że wydanemu orzeczeniu zarzuca naruszenie przepisów postępowania, a to art. 9, art. 7, art. 11, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niedokładne wyjaśnienie sprawy, a przez to podjęcie niezrozumiałego i krzywdzącego rozstrzygnięcia. W związku z powyższym, wniósł o jego uchylenie w całości oraz o uchylenie poprzedzającego go orzeczenia organu pierwszej instancji. Uzasadniając swą skargę R.S. wskazał, że zaskarżone orzeczenie jest wadliwe i powinno zostać uchylone. Na potwierdzenie przywołał pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wyrażony w wyroku z dnia 23 czerwca 2010 r., sygn. akt IV SA/Wr 12/10, zgodnie z którym kontrola orzeczeń wojskowych komisji lekarskich, dokonywana przez sąd administracyjny, polega na sprawdzeniu prawidłowości postępowania poprzedzającego ustalenie stanu zdrowia żołnierza, tzn. czy badanie stanu zdrowia było wszechstronne, i pełne oraz czy dokonana następnie kwalifikacja zdolności żołnierza jest zgodna z przepisami dotyczącymi zasad określania zdolności do służby wojskowej. Obowiązkiem każdego organu administracji jest jak najstaranniejsze wyjaśnienie podstawy faktycznej i prawnej decyzji co wypływa także z zasad ogólnych wyrażonych w art. 9 k.p.a. (zasada udzielania informacji) oraz art. 11 k.p.a. (zasada przekonywania czyli wyjaśniania stronie zasadności przesłanek rozstrzygnięcia). Warunkiem wydania prawidłowej decyzji jest podejmowanie przez organ wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego przez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego (art. 7 i 77 § 1 k.p.a.). Proces, jaki poprzedzał dojście do wydania orzeczenia, organ orzeczniczy ma obowiązek przedstawić w uzasadnieniu swojej decyzji, które powinno spełniać warunki określone w art. 107 § 3 k.p.a. Uchybienia, jakich dopuścił się w tym zakresie organ orzeczniczy, mogą mieć wpływ na podjęte rozstrzygnięcie, bo mogą powodować, że orzeczenie nie poddaje się kontroli. Zaskarżone orzeczenie przedstawionych powyżej warunków niewadliwego rozstrzygnięcia administracyjnego, zdaniem skarżącego, nie spełnia. Przede wszystkim, skarżący zakwestionował to, iż nie został uznany związek jego inwalidztwa ze służbą wojskową. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska wskazała konkretne schorzenia, które zakwalifikowała do poszczególnych pozycji załącznika do rozporządzenia. I tak, odmawiając związku schorzeń wymienionych w punktach 1, 2 i 7 ze służbą wojskową odwołała się do orzeczenia TWKL Żary nr 2535/3/2007 z dnia 16 maja 2007 r. Jednakże w tym orzeczeniu schorzenia z punktu 1 - § 34 pkt 11 i § 34 pkt 6 oraz z punktu 7 - § 24 pkt 1 - wcale nie zostały wymienione. To oznacza, że co do tych schorzeń Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska wcale się nie wypowiadała, a tym samym, jej orzeczenie nie mogło być podstawą do wydania zaskarżonego orzeczenia. Natomiast odnośnie schorzeń z punktów 4, 5 i 6 orzeczenia, to Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska zupełnie nie wyjaśniła, dlaczego jej zdaniem i na podstawie jakich faktów i okoliczności nie miały wpływu na ich powstanie lub ujawnienie się warunki i właściwości służby wojskowej. W tym zakresie w zaskarżonym orzeczeniu nie ma żadnej argumentacji, a jest tylko kategoryczne stwierdzenie organu orzekającego. Tak samo ma się rzecz z arbitralnym i nieuzasadnionym orzeczeniem o braku związku stwierdzonego inwalidztwa ze służbą wojskową. W świetle powyższego dla skarżącego niezrozumiałym jest, dlaczego zostało wydane takie orzeczenie. Jego zdaniem przedstawiona dokumentacja leczenia oraz zapadłe już wcześniej inne orzeczenia, które potwierdzają, iż uległ w dniu 20 września 2007 r. wypadkowi w związku ze służbą wojskową - podczas zakładania bębna hamulcowego o masie około 15 kg na piastę koła w pozycji klęczącej poczuł ból w okolicy kręgosłupa lędźwiowego, wskazują na nierozerwalny związek istniejących schorzeń ze służbą wojskową. Jednakże w zaskarżonym orzeczeniu zupełnie tych okoliczności i wyjaśniono. Zaskarżone orzeczenie wadliwe jest również i z tego powodu, że uchyla wcześniejsze orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej pierwszej instancji. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska uchylając to orzeczenie zupełnie nie wyjaśniła, dlaczego tak postąpiła i jakie poczyniła - rozpoznając odwołanie - odmienne ustalenia, że orzekła inaczej. Powyższe uchybienia, jakich dopuściła się Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska, oznaczają, że zaskarżone orzeczenie nie poddaje się jakiejkolwiek rzeczowej ocenie i tym samym nie może rozstrzygać o prawach skarżącego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej odrzucenie, z uwagi na niedopuszczalność drogi sądowej, gdyż zdaniem organu skarżący zakwestionował orzeczenie w zakresie dotyczącym orzeczenia o inwalidztwie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zaważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 stycznia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny właściwy jest do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać swojej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku wystąpienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że wojskowe komisje lekarskie stanowią organy administracji publicznej wydające decyzje w indywidualnych sprawach, (...). Dlatego też, do tego rodzaju rozstrzygnięć jak orzeczenia o zdolności do służby wojskowej odnoszą się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 10 lutego 1999 r., sygn. akt l SA 2114/97, LEX 47973, wyrok NSA z dnia 16 listopada 1995 r., sygn. akt SA/Gd 1655/95, OSP z 1997 r. Nr 7 - 8, poz. 135 i inne). Tym samym, w zakresie nienormowanym przepisami szczegółowymi do postępowania w sprawach tego rodzaju mają zastosowanie określone w k.p.a. ogólne zasady postępowania administracyjnego. Rozstrzyganie o zdolności do służby wojskowej odbywa się w postępowaniu administracyjnym z gwarancjami dwuinstancyjnego toku orzecznictwa o charakterze sformalizowanym i z zagwarantowaniem czynnego udziału strony w tym postępowaniu. Warunkiem wydania prawidłowej decyzji jest podjęcie przez organ wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego poprzez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego (art.art. 7 i 77 k.p.a.). Decyzja zaś powinna zawierać m. in. uzasadnienie faktyczne i prawne (art. 107 § 1 k.p.a.). Przepis art. 107 § 3 k.p.a. stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Obowiązkiem każdego organu administracji jest zatem jak najstaranniejsze wyjaśnienie podstawy faktycznej i prawnej decyzji, co wypływa także z zasad ogólnych wyrażonych w art. 9 k.p.a. (zasada udzielenia informacji) oraz art. 11 k.p.a. (zasada przekonywania, czyli wyjaśniania stronie zasadności przesłanek rozstrzygnięcia). Organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie zaskarżone orzeczenie zostało wydane z naruszeniem powyższych zasad procedury administracyjnej, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przede wszystkim powiedzieć należy, że zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji. Sentencja decyzji wydanej na tej podstawie prawnej, winna zatem składać się z dwóch części, a mianowicie z części uchylającej w stosownym zakresie decyzję organu I instancji oraz z części, również w stosownym zakresie, orzekającej o istocie sprawy bądź umorzeniu postępowania. Tymczasem, w sentencji zaskarżonej decyzji brak rozstrzygnięcia w przedmiocie uchylenia decyzji ją poprzedzającej, gdyż za takowe nie można w żadnym razie uznać stwierdzenia, iż "w miejsce uchylonego" orzeczenia organu I instancji wydano orzeczenie zaskarżone. Z kolei, konstrukcja uzasadnienia tej decyzji, w ogóle uniemożliwia Sądowi dokonanie jej oceny. Po pierwsze dlatego, iż w istocie organ wojskowy wypowiada się w nim w zakresie, który jak to przedstawi Sąd w dalszej części niniejszego uzasadnienia, pozostaje poza jego właściwością, a zatem nie może on w tej mierze zająć merytorycznego stanowiska. Po drugie z tej przyczyny, iż w istocie uzasadnienie ogranicza się do tego, iż organ odwoławczy powołuje szereg orzeczeń wojskowych komisji lekarskich, wskazując ich numery i daty, dotyczących stwierdzenia u skarżącego uszczerbku na zdrowiu w celach odszkodowawczych. Tak skonstruowane uzasadnienie w żadnym razie nie wypełnia dyspozycji art. 107 k.p.a., stanowiącego o jego właściwościach. Tym bardziej w sytuacji, kiedy skarżący w odwołaniu podniósł szereg okoliczności dotyczących stanu jego zdrowia, mających na celu podważenie stanowiska organu I instancji w kwestii stwierdzenia, iż jest on zdolny do zawodowej służby wojskowej. Co więcej, organ odwoławczy nie zażądał od skarżącego na ówczesnym etapie postępowania żadnej dokumentacji medycznej, sporządzonej przez inne jednostki medyczne niż jednostki wojskowe, którą jak mógł się domyślać skarżący posiadał. Zresztą liczną dokumentację medyczną, opatrzoną datami wcześniejszymi niż zaskarżone orzeczenie, skarżący przedstawił wraz ze skargą. Niemniej jednak, Komisja uznała, iż skoro orzekła m.in. o trwałej niezdolności skarżącego do służby wojskowej, nie musiała szerzej tej kwestii badać, a tym bardziej wyczerpująco jej uzasadnić. Sąd, nie może z kolei dokonać oceny tych dokumentów, gdyż jego rola sprowadza się m.in. do sprawdzenia prawidłowości postępowania poprzedzającego ustalenie stanu zdrowia żołnierza, tzn. czy badanie stanu zdrowia było wszechstronne, oparte na pełnych badaniach, a dokonana następnie kwalifikacja zdolności żołnierza do pełnienia służby zgodna z przepisami dotyczącymi zasad określania zdolności do służby wojskowej. Sąd nie może wypowiadać się w kwestiach medycznych, oceniać wyników badań. To organ powinien wyjaśnić co spowodowało zmianę stanowiska w sprawie. Ten jednak, w rzeczywistości, ograniczył się jedynie do wymienienia rozpoznanych u skarżącego jednostek chorobowych i zakwalifikowaniu ich do odpowiedniego paragrafu. Niemniej jednak i w tej mierze okazał się nieprecyzyjny, gdyż rozpoznając u skarżącego większą liczbę schorzeń niż Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska - dodatkowo wskazał na § 34 pkt 6 i pkt 11, § 62 pkt 1, § 75 pkt 2 oraz § 77 pkt 5, pomijając natomiast rozpoznanie mieszczące się w zakresie § 34 pkt 2, w ogóle nie podał motywów swego działania. Co nadto istotne i co sprawiło, iż do tej pory Sąd nie przywołał aktu prawnego stanowiącego materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w zakresie orzeczenia o zdolności do zawodowej służby wojskowej, to fakt, iż Komisja odwoławcza określając tę podstawę, jednocześnie przywołała uchylone z dniem 13 grudnia 2009 r. rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. nr 133, poz. 1422 ze zm.) jak i rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. nr 15, poz. 80), które weszło w życie dnia 2 lutego 2010 r. Po dokonaniu porównania poszczególnych, wskazanych rozpoznaniu paragrafów, odpowiednio z załącznika nr 2 do pierwszego rozporządzenia oraz z załącznika nr 1 do drugiego z nich okazało się, że jednostki te mają identyczny zakres pojęciowy, a w grupie II badanych kwalifikują do tych samych kategorii zdolności do służby wojskowej. W tej sytuacji nie jest dla Sądu jasnym, który z tych aktów prawnych był podstawą orzeczenia o zdolności skarżącego do służby. Na marginesie dodać też można, że zaskarżona decyzja nie posiada pouczenia, co niewątpliwie również godzi w opisane na wstępie zasady postępowania administracyjnego. Wobec powyższego, na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.); dalej p.p.s.a. zaskarżona decyzja w zakresie, w jakim orzeka o zdolności skarżącego do zawodowej służby wojskowej podlegała uchyleniu, o czym orzeczono w pkt I sentencji wyroku. Punkt III orzeczenia znajduje uzasadnienie w art. 152 p.p.s.a. Orzeczenie o kosztach podjęto na podstawie art. 200 p.p.s.a. (pkt IV). Odnoście zaś pkt II sentencji wyroku powiedzieć należy, że skargę w pozostałej części należało odrzucić albowiem sprawa objęta zaskarżeniem nie należy do kognicji sądu administracyjnego. Zgodnie bowiem z przepisem art. 2 p.p.s.a. sądy administracyjne rozpoznają sprawy sądowoadministracyjne. Art. 3 § 1 p.p.s.a. stanowi, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty i czynności wskazane w art. 3 § 2 pkt 1-7 p.p.s.a. oraz na bezczynność organów w przypadkach określonych art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. W zakresie związku poszczególnych chorób lub ułomności ze służbą wojskową oraz określenia inwalidztwa skarga podlega odrzuceniu, gdyż od ostatecznych orzeczeń wojskowych komisji lekarskich dotyczących tych kwestii, skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje. Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 27 października 1999 r., sygn. akt III ZP 9/99 (OSNAP i US nr 5, poz. 167 z 2000 r.) stwierdził, iż Naczelny Sąd Administracyjny nie jest właściwy w sprawie ze skargi żołnierza na orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w przedmiocie związku choroby (inwalidztwa) ze służbą wojskową. Reasumując swoje wywody Sąd Najwyższy uznał, iż przepisy prawa powinny być interpretowane przy uwzględnieniu zasady, że regułą jest to, iż sprawy są rozstrzygane przez sądy powszechne, a to m.in. przemawia przeciwko rozszerzającej wykładni regulacji dotyczących kognicji sądownictwa administracyjnego w sprawach dotyczących stwierdzenia inwalidztwa oraz związku chorób, a także wypadków z taką lub inną służbą. Uchwała ta nie straciła aktualności także po reformie sądownictwa administracyjnego, w toku której powstały sądy I instancji. Konkludując powyższe rozważania stwierdzić należy, iż wniesiona w niniejszej sprawie skarga na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. w części dotyczącej związku schorzenia ze służbą wojskową oraz określenia stopnia inwalidztwa niewątpliwie nie podlega kognicji sądu administracyjnego. W tej sytuacji skargę jako niedopuszczalną, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., należało odrzucić o czym orzeczono w pkt II sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło