IV SA/Wr 619/15
WyrokWSA we Wrocławiu2015-10-27
Skład orzekający: Mirosława Rozbicka – Ostrowska, Julia Szczygielska, Alojzy Wyszkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Dolnośląskiego stwierdzające nieważność uchwały Rady Miejskiej w Świdnicy w sprawie określenia kryteriów rekrutacji do przedszkoli, z powodu nieuwzględnienia sytuacji rodzica samotnie wychowującego dziecko, jest zgodne z prawem?Ratio decidendi
Rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Dolnośląskiego stwierdzające nieważność uchwały Rady Miejskiej w Świdnicy w sprawie określenia kryteriów rekrutacji do przedszkoli jest zgodne z prawem, ponieważ uchwała ta została podjęta z istotnym naruszeniem art. 20c ust. 4 ustawy o systemie oświaty w związku z art. 2 i 32 Konstytucji RP. Brak uwzględnienia w kryteriach rekrutacyjnych sytuacji rodzica samotnie wychowującego dziecko stanowi niepełne wypełnienie normy kompetencyjnej ustawodawcy.Stan faktyczny
Wojewoda Dolnośląski stwierdził nieważność uchwały Rady Miejskiej w Świdnicy dotyczącej kryteriów rekrutacji do przedszkoli, uznając, że nie uwzględnia ona wystarczająco sytuacji rodziców samotnie wychowujących dzieci, co stanowi naruszenie ustawy o systemie oświaty i Konstytucji RP. Gmina Miasta Świdnica zaskarżyła to rozstrzygnięcie, argumentując, że wyczerpała upoważnienie ustawowe i że sytuacja rodziców samotnie wychowujących dzieci została uwzględniona, a różnice w punktacji wynikają ze swobody przyznanej organowi prowadzącemu. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Mirosława Rozbicka – Ostrowska, Sędziowie: Sędzia NSA Julia Szczygielska (spr.), Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski, Protokolant: Asystent sędziego Marcin Jarecki, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 27 października 2015 r. sprawy ze skargi Gminy Miejskiej Świdnica na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Dolnośląskiego z dnia 31 marca 2015 r., nr NK-N.4131.136.20.2015.AS w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały w sprawie określenia kryteriów wraz z liczbą punktów w drugim etapie postępowania rekrutacyjnego do publicznych przedszkoli i oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych prowadzonych przez miasto Świdnicę oddala skargę w całości.
Rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia 31 marca 2015r., Nr NK-N.4131.136. 20.2015.AS, wydanym na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2013r., poz.594 ze zm.) - Wojewoda Dolnośląski stwierdził nieważność uchwały Rady Miejskiej w Świdnicy Nr V/36/15 z dnia 27 lutego 2015r. w sprawie określenia kryteriów wraz z liczbą punktów w drugim etapie postępowania rekrutacyjnego do publicznych przedszkoli i oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych prowadzonych przez miasta Świdnicę, stwierdzając, że uchwała ta została podjęta z istotnym naruszeniem art.20c ust.4 ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2004r" Nr 256, poz.2572 ze zm.) w związku z art.2 i art.32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997r. (Dz.U. Nr 78,poz.483 ze zm.).
W ocenie organu nadzoru, organ prowadzący powinien był, określając kryteria rekrutacji, wziąć pod uwagę wskazane w art. 20c ust. 4 ustawy o systemie oświaty wytyczne, które ustawodawca uznał za niezbędne przy realizacji przedmiotowego upoważnienia. Do wytycznych tych należy m.in. jak najpełniejsza realizacja potrzeb rodziny, w której rodzic samotnie wychowujący dziecko musi pogodzić obowiązki zawodowe z obowiązkami rodzinnymi. Rada gminy określając kryteria rekrutacji do przedszkoli, brane pod uwagę na drugim jej etapie, powinna zatem wyraźnie wyodrębnić kryterium związane z uwzględnieniem potrzeb i sytuacji rodzica, który samotnie wychowuje dziecko.
Organ nadzoru wskazał, że w przedmiotowej uchwale określone zostało - w następującym brzmieniu, sześć kryteriów z określoną ilością punktów, branych pod uwagę na drugim etapie postępowania rekrutacyjnego do publicznych przedszkoli oraz do oddziałów przedszkolnych w publicznych szkołach podstawowych prowadzonych przez miasto Świdnicę :
1) dziecko, którego oboje rodzice/prawni opiekunowie pracują lub studiują w trybie dziennym lub prowadzą gospodarstwo rolne lub pozarolniczą działalność gospodarczą - 10 punktów,
2) dziecko, którego jeden z rodziców/prawnych opiekunów pracuje lub studiuje w trybie dziennym lub prowadzi gospodarstwo rolne lub pozarolniczą działalność gospodarczą - 5 punktów,
3) dziecko czteroletnie mające prawo do korzystania z wychowania przedszkolnego - 5 punktów,
4) zgłoszenie przez rodziców/opiekunów prawnych jednocześnie do tej samej placówki dwojga i więcej dzieci,
5) zgłoszenie przez rodziców/opiekunów prawnych dziecka, którego rodzeństwo korzysta z usług tego przedszkola/szkoły podstawowej,
6) dziecko w ubiegłym roku brało udział w postępowaniu rekrutacyjnym i nie zostało przyjęte.
Powyższa regulacja oznacza zdaniem organu nadzoru, że w przypadku pierwszego kryterium nie została uwzględniona sytuacja rodzica samotnie wychowującego dziecko (dzieci). Z zapisu tegoż wynika, że dziecko rodzica samotnie wychowującego dziecko, ale pracującego, prowadzącego działalność gospodarczą lub studiującego w trybie dziennym będzie na starcie w postępowaniu rekrutacyjnym z mniejszą ilością punków niż dziecko rodziców spełniających to kryterium. Pierwsze kryterium określa bowiem, że punkty w postępowaniu rekrutacyjnym otrzymują rodzice (opiekunowie prawni dziecka) zatrudnieni, prowadzący gospodarstwo rolne lub pozarolniczą działalność gospodarczą lub studiujący w trybie dziennym. Pominięto w tym kryterium rodzica samotnie wychowującego dziecko, ale pracującego, prowadzącego gospodarstwo rolne lub pozarolniczą działalność gospodarczą lub studiującego w trybie dziennym. Takie rozwiązanie jest sprzeczne z wytycznymi zawartymi w art. 20c ust. 4 ustawy o systemie oświaty, a ponadto godzi w zasadę sprawiedliwości społecznej i zasadę równości wobec prawa.
Regulacja ta prowadzi - w ocenie organu do sytuacji, w której dzieci (kandydaci) charakteryzujący się wspólną cechą będą traktowani w sposób odmienny. Dzieci rodzica samotnie wychowującego dziecko, ale pracującego, prowadzącego gospodarstwo rolne lub pozarolniczą działalność gospodarczą lub studiującego w trybie dziennym nie otrzymają w postępowaniu rekrutacyjnym punktów w ramach tego kryterium, podczas gdy dzieci obojga rodziców spełniających to kryterium otrzymają stosowną ilość punktów, tj. 10 punktów.
Nawet gdyby przyjąć, zauważył dalej organ nadzoru, że sytuacja rodzica samotnie wychowującego dziecko została uwzględniona w kryteriach określonych w punkcie 2 § 1 analizowanej uchwały, to należy zauważyć, że dzieci, których obydwoje rodzice pracują, prowadzą gospodarstwo rolne lub pozarolniczą działalność gospodarczą lub studiują w trybie dziennym otrzymają w trakcie postępowania rekrutacyjnego 10 punktów, natomiast dzieci rodziców samotnie wychowujących dziecko, stosownie do kryterium określonego w punkcie 2 § 1 otrzymają w trakcie postępowania rekrutacyjnego tylko 5 punktów.
Ponadto – zauważył dalej organ nadzoru, z postanowień cyt. wyżej § 1 pkt 4 i 5 uchwały wynika obowiązek zgłoszenia dziecka (dzieci) wyłącznie przez oboje rodziców, (uchwałodawca użył liczby mnogiej). Powyższe może doprowadzić do sytuacji, że przy uwzględnianiu kryteriów: uczęszczania do danego przedszkola rodzeństwa kandydata oraz zgłoszenia do tej samej placówki dwojga i więcej dzieci, nie zostaną wzięte pod uwagę potrzeby rodziców samotnie wychowujących dzieci.
Zdaniem organu nadzoru, uchwalone przedmiotowe kryteria rekrutacyjne rażąco, naruszają art. 32 RP, zgodnie z którym wszyscy są wobec prawa równi i mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne, a nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny. Ustalenie zaś kryteriów naboru, które w jakikolwiek sposób będą dyskryminujące dla dzieci wychowywanych samotnie przez jednego z rodziców (opiekunów prawnych), stanowi istotne naruszenie art. 20c ust. 4 i ust. 6 ustawy o systemie oświaty w związku z art. 2 i art. 32 Konstytucji RP.
W konsekwencji powyższego, organ nadzoru stwierdził, że brak uwzględnienia przez organ prowadzący (tu: Radę Miejską w Świdnicy) wśród kryteriów regulujących drugi etap rekrutacji do przedszkoli i oddziałów przedszkolnych, kryterium związanego z uwzględnieniem potrzeb i sytuacji rodziców samotnie wychowujących dzieci, stanowi niepełne wypełnienie normy kompetencyjnej wyrażonej w art. 20c ust. 4 ustawy o systemie oświaty, co z kolei stanowi istotne naruszenie prawa uzasadniające stwierdzenie nieważności uchwały.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu Gmina Miasta Świdnica wniosła o uchylenie powyższego rozstrzygnięcia nadzorczego, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj. art.20c ust.4 ustawy o systemie oświaty w związku z art.2 i art.32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Uzasadniając swe żądanie, strona skarżąca wskazała, że bezspornym jest, że materia objętą zaskarżoną uchwałą została zastrzeżona do kompetencji rady gminy. Rozstrzygającą kwestią w niniejszej sprawie jest to, czy Rada Miejska w Świdnicy realizując normę kompetencyjną określając kryteria rekrutacji, wzięła pod uwagę wskazane w art. 20 c ust.4 ustawy o systemie oświaty wytyczne, które ustawodawca uznał za niezbędne przy realizacji wskazanego upoważnienia ustawowego.
Strona skarżąca stwierdzając, że Rada wyczerpała w całości upoważnienie ustawowe wynikające z art. 20 c ust.4 i 6 ustawy o systemie oświaty, wskazała, iż kryteria i zasady przeprowadzania rekrutacji do przedszkola lub publicznej innej formy wychowania przedszkolnego zostały określone w przepisach art. 20c ustawy o systemie oświaty.
W dalszej części skargi, strona skarżąca przywołując przepis art.20c ust.4 oraz art.20c ust.5 ustawy o systemie oświaty podkreśliła, że organ prowadzący określa nie więcej niż sześć kryteriów, o których mowa w ust. 4 i 5, oraz przyznaje każdemu kryterium określoną liczbę punktów, przy czym każde kryterium może mieć różną wartość (art. 20c ust. 6 ustawy).
Strona skarżąca podkreśliła, że ustawodawca założył, iż podstawowym (pierwszym) kryterium do przyjęcia kandydata do publicznego przedszkola lub publicznej innej formy wychowania przedszkolnego jest kryterium "miejsca zamieszkania na obszarze danej gminy". Kryterium to ma charakter obiektywny, a ponadto jest uzasadnione dobrem dziecka i rodziny. Wskazano przy tym, że kryteria określone w pierwszym etapie rekrutacji (art. 20c ust. 2 ustawy), uwzględniające stan zdrowia kandydata lub jego rodziców oraz wielodzietność rodziny, są ściśle określone, a ponadto są uzasadnione w świetle art. 69 i art. 71 ust. 1 Konstytucji. Zgodnie z art. 69 Konstytucji RP, władze publiczne udzielają osobom niepełnosprawnym pomocy w zabezpieczaniu egzystencji, przysposobieniu do pracy oraz komunikacji społecznej. Na podstawie art. 71 ust. 1 Konstytucji RP rodziny wielodzietne i niepełne, mają prawo do szczególnej pomocy ze strony władz publicznych. Tym samym kryteria określone na pierwszym etapie są dla gminy (jako jej adresata) wiążące i gmina musi przyjąć dzieci kandydata do publicznego przedszkola lub publicznej innej formy wychowania przedszkolnego spełniające te kryteria.
W drugim etapie postępowania rekrutacyjnego (uzupełniający) ustawodawca przyjął, że kryteria są określane przez organ prowadzący, który powinien uwzględnić "zapewnienie jak najpełniejszej realizacji potrzeb dziecka i jego rodziny, zwłaszcza potrzeb rodziny, w której rodzice albo rodzic samotnic wychowujący kandydata muszą pogodzić obowiązki zawodowe z obowiązkami rodzinnymi, oraz lokalne potrzeby społeczne", przy czym organ ten określając kryteria powinien określić ich nie więcej niż sześć, a każdemu z nich może przyznać różną wartość. Dodatkowym kryterium może być kryterium dochodu. Wprowadzone ustawą upoważnienie zezwalające organowi prowadzącemu placówkę jest – zdaniem strony skarżącej, na tyle elastyczne, że wprowadza swobodę w tym zakresie w gminach gdzie problemy społeczności lokalnej są dobrze znane. To od gminy zależy przy rozeznaniu potrzeb i możliwości finansowych, w jakim zakresie i na jakich zasadach będzie prowadzone postępowania uzupełniające do publicznego przedszkola lub publicznej innej formy wychowania przedszkolnego. Może się przecież zdarzyć, że postępowanie uzupełniające może się nie odbyć kiedy na pierwszym etapie będzie więcej kandydatów niż miejsc w przedszkolach.
W ocenie strony skarżącej, wbrew wywodowi zawartemu w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym, sytuacja rodzica samotnie wychowującego została uwzględniona w kryteriach określonych uchwałą, natomiast ilość punktów, jakie dzieci otrzymają w trakcie postępowania rekrutacyjnego na drugim etapie, wynika ze swobody, jaką ustawodawca dał organowi prowadzącemu w świetle art. 20c ust.6 ustawy o systemie.
W tej sytuacji nie można – zdaniem strony skarżącej mówić o dyskryminacji osób samotnie wychowujących dzieci, gdy ustawodawca a priori założył, że dzieci te mają ustawowo zagwarantowanie prawo do przyjęcia do publicznego przedszkola lub publicznej innej formy wychowania przedszkolnego, na pierwszym etapie postępowania rekrutacyjnego.
Przedstawione argumenty wskazują na zasadność stanowiska Rady Miejskiej w Świdnicy, a co za tym idzie wskazują – w ocenie skarżącej, na oczywiście błędne stanowisko Wojewody Dolnośląskiego zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Dolnośląski wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko oraz argumentację przedstawioną w rozstrzygnięciu nadzorczym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014r., poz.1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi - odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi - przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.
W świetle art. 3 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.; dalej w skrócie: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego, badając czy organ wydający rozstrzygniecie nadzorcze właściwie zastosował przepisy prawa materialnego oraz czy przestrzegał przepisów prawa proceduralnego.
Rozpatrując stan faktyczny i prawny sprawy Sąd stwierdził, że przedmiotowa skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze nie narusza przepisów prawa w zakresie wskazanym w art.145 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi .
Wskazać należy, że przesłanki zgodności z prawem rozstrzygnięcia nadzorczego są wyznaczone w art. 91 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2013r., poz.594 ze zm.), który stanowi, iż "uchwała organu gminy sprzeczna z prawem jest nieważna (...). O nieważności uchwały w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia jej doręczenia organowi nadzoru (ust. 1), a rozstrzygnięcie nadzorcze powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne (ust. 3). W przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały, ograniczając się do wskazania, iż uchwałę wydano z naruszeniem prawa (ust. 4)."
Istotne jest przy tym, że cyt. wyżej przepis, wyróżniając kategorie wad uchwał organu gminy, a to istotne naruszenie prawa oraz nieistotne naruszenie prawa, nie wymienia (nie określa) rodzaju wad, które należą do istotnego naruszenia prawa. Ta sytuacja wymaga zatem wykładni, jaki stopień naruszenia prawa można zakwalifikować do istotnego naruszenia prawa, dający podstawę do podjęcia przez wojewodę rozstrzygnięcia nadzorczego. Ustawa o samorządzie gminnym, w art.91 ust. 5 stanowi, że "przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się odpowiednio". Ustalenie zatem pojęcia "istotnego naruszenia prawa" należy oprzeć na rozwiązaniach przyjętych w kodeksie postępowania administracyjnego.
I tak w oparciu o rozwiązania przyjęte w kodeksie postępowania administracyjnego, do naruszeń przepisów prawa tzw. "istotnych naruszeń" należy zaliczyć naruszenie przepisów wyznaczających kompetencje do podejmowania uchwał, przepisów regulujących hipotetyczną treść uchwał – przepisów ustrojowych, przepisów prawa materialnego oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania i ogłaszania uchwał.
Oznacza to tyle, że w uzasadnieniu rozstrzygnięcia nadzorczego organ obowiązany jest, zatem wykazać naruszenie prawa, zawierające w uzasadnieniu prawnym wykładnię przepisu prawa i jego zastosowanie do danego rozwiązania przyjętego w uchwale organu gminy.
Oceniając zgodność z prawem zaskarżonego aktu, Sąd w pełni podzielił stanowisko Wojewody wyczerpująco umotywowane w przedmiotowym rozstrzygnięciu nadzorczym.
Organ nadzoru po bardzo wnikliwym przeanalizowaniu poszczególnych postanowień uchwały Rady Miejskiej w Świdnicy Nr V/36/15 z dnia 27 lutego 2015r., zasadnie przyjął, że uchwała ta podjęta została z istotnym naruszeniem przepisu art.20c ust.4 ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2004r., Nr 256, poz.2572 ze zm.) w związku z art.2 i art.32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997r. (Dz.U. Nr 78,poz.483 ze zm.).
Niesporne jest w sprawie, że zakwestionowana przez organ nadzoru uchwała Rady Miejskiej w Świdnicy Nr V/36/15 z dnia 27 lutego 2015r., została podjęta na podstawie ogólnego upoważnienia do stanowienia w innych sprawach zastrzeżonych ustawami do kompetencji rady gminy (odpowiednio rady miejskiej), zawartego w art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym oraz konkretyzującym to upoważnienie obowiązku rady gminy, określonym w art. 20c ust. 4 i 6 w/w ustawy o systemie oświaty.
I tak zgodnie z przepisem art. 20c ust. 4 ustawy o systemie oświaty, w przypadku równorzędnych wyników uzyskanych na pierwszym etapie postępowania rekrutacyjnego lub, jeżeli po zakończeniu tego etapu dane publiczne przedszkole albo dana publiczna inna forma wychowania przedszkolnego nadal dysponuje wolnymi miejscami, na drugim etapie postępowania rekrutacyjnego są brane pod uwagę kryteria określone przez organ prowadzący, z uwzględnieniem zapewnienia jak najpełniejszej realizacji potrzeb dziecka i jego rodziny, zwłaszcza potrzeb rodziny, w której rodzice albo rodzic samotnie wychowujący kandydata muszą pogodzić obowiązki zawodowe z obowiązkami rodzinnymi, oraz lokalnych potrzeb społecznych. Organ prowadzący określa dokumenty niezbędne do potwierdzenia tych kryteriów.
Niewątpliwe jest w sprawie, że organem prowadzącym jest w tym przypadku gmina (miasto), albowiem zakładanie i prowadzenie publicznych przedszkoli, stosownie do art.5 ust.5 omawianej ustawy o systemie oświaty, należy do zadań własnych gmin.
Oznacza to, że w przypadku publicznych przedszkoli, zadania i kompetencje określone w art. 20 c ust.4 - 6 w/w ustawy wykonuje odpowiednio rada gminy (miasta).
Niewątpliwe jest także, że cyt. wyżej przepis art. 20 c ust.4 ustawy wskazuje na zakres spraw, które wymagają uregulowania w akcie wykonawczym. Oznacza to, ze organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego realizujący ustawowy obowiązek określenia kryteriów drugiego etapu postępowania rekrutacyjnego dla publicznych przedszkoli jest zobowiązany uwzględnić wszystkie wskazane w ustawie elementy kształtujące treść takiego aktu. Innymi słowy, rada ustalając kryteria naboru w drugim etapie postępowania rekrutacyjnego do przedszkoli publicznych, dostosowuje je wprawdzie do uwarunkowań lokalnych, z tym że nie może jednak pominąć żadnych kwestii (dyrektyw), które - z punktu widzenia ustawodawcy - są istotne, i które winny znaleźć się w treści uchwały.
Tymczasem analizując treść postanowień zakwestionowanej uchwały z postanowieniami przepisu art.20c ust.4 omawianej ustawy, zgodzić się należy z organem nadzoru, że uchwalone kryteria na drugim etapie postępowania rekrutacyjnego do przedszkoli publicznych oraz do oddziałów przedszkolnych w publicznych szkołach podstawowych prowadzonych przez miasto Świdnicę, nie określają w wymaganym zakresie, kryteriów uwzględniających potrzeby rodzin, w której rodzic samotnie wychowujący musi pogodzić obowiązki zawodowe z obowiązkami rodzinnymi.
Wprawdzie w zakwestionowanej przez Wojewodę uchwale określono sześć kryteriów branych pod uwagę na drugim etapie postępowania rekrutacyjnego do publicznych przedszkoli oraz do oddziałów przedszkolnych w publicznych szkołach podstawowych prowadzonych przez miasto Świdnicę, tym niemniej brak jest uwzględnienia w uchwalonych kryteriach dyrektywy odwołującej się do konieczności zapewnienia jak najpełniejszej realizacji potrzeb dziecka i jego rodziny, w której rodzic samotnie wychowujący kandydata musi pogodzić obowiązki zawodowe z obowiązkami rodzinnymi.
Konsekwencją powyższej sytuacji jest to, że dziecko rodzica samotnie wychowującego dziecko, ale pracującego, prowadzącego działalność gospodarczą lub studiującego w trybie dziennym, będzie w postępowaniu rekrutacyjnym posiadaczem mniejszej ilości punktów, od dziecka, które nie jest wychowywane przez samotnego rodzica.
Trafnie w tej sytuacji przyjmuje Wojewoda, że przyjęta przez organ gminy przedmiotowa regulacja, nie jest zgodna z omówionymi wyżej wytycznymi zawartymi w art. 20c ust. 4 ustawy o systemie oświaty. Organ prowadzący powinien bowiem na drugim etapie postępowania rekrutacyjnego, określając kryteria rekrutacji, wziąć pod uwagę wskazane w art. 20 c ust. 4 wytyczne (dyrektywy), które ustawodawca uznał za niezbędne przy realizacji owego upoważnienia. Do jednej z wytycznych (dyrektyw) należy m.in. jak najpełniejsza realizacja potrzeb rodziny, w której rodzic samotnie wychowujący dziecko musi pogodzić obowiązki zawodowe z obowiązkami rodzinnymi.
Jak wskazał WSA we Wrocławiu w wyroku z dnia 20 sierpnia 2015r., sygn.akt IV S.A./Wr 238/15, brak uwzględnienia przez Radę wśród kryteriów regulujących drugi etap rekrutacji do publicznych przedszkoli i oddziałów przedszkolnych kryterium związanego z uwzględnieniem potrzeb i sytuacji rodziców samotnie wychowujących dzieci, stanowi niepełne wypełnienie normy kompetencyjnej wyrażonej w tym przepisie.
W konsekwencji powyższego, przyjąć należy za składem orzekającym w sprawie rozstrzygniętej w/w wyrokiem, że, cyt. "(...) w zakresie przedmiotowym przepis art. 20 c ust. 4 ustawy o systemie oświaty nakładający na organ prowadzący publiczne przedszkole lub publiczną inną formę wychowania przedszkolnego, obowiązek określenia na drugim etapie postępowania rekrutacyjnego kryteriów, które powinny być ujęte w akcie prawa miejscowego, nie tworzy zamkniętego katalogu elementów składających się na nie. Rada gminy, ustalając te kryteria ma wprawdzie autonomię przy ich określaniu i przyznania każdemu z ustalonych przez siebie kryteriów rekrutacyjnych określonej wartości punktowej, lecz z tym istotnym ograniczeniem, że musi brać pod uwagę wszystkie dyrektywy wskazane przez ustawodawcę w art. 20c ust. 4 ustawy o systemie oświaty, o czym świadczy użyte w nim wyrażenie "z uwzględnieniem. Pominięcie przez radę gminy wskazanych w tym przepisie dyrektyw skutkuje brakiem pełnej realizacji upoważnienia ustawowego i ma istotny wpływ na ocenę zgodności z prawem podjętego aktu. Rada obowiązana jest bowiem przestrzegać zakresu upoważnienia, udzielonego jej przez ustawę, także w kontekście powołanych wyżej zasad konstytucyjnych określonych w art. 7 i 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Niewyczerpanie zakresu przedmiotowego przekazanego przez ustawodawcę do uregulowania w drodze uchwały, skutkuje w rezultacie istotnym naruszeniem prawa."
W świetle powyższych ustaleń, stwierdzić należy, że kontrola zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego, a do czego ograniczają się kompetencje Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie wykazała, by zaskarżona rozstrzygniecie wydane zostało z naruszeniem przepisów prawa, o którym stanowi przepis art. 145 p.p.s.a. Brak zatem było uzasadnionych podstaw do uwzględnienia skargi i z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
H.B.24.11.2015 r.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło