IV SA/Wr 636/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Sikorska, Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński (spr.), Sędzia WSA Lidia Serwiniowska, Protokolant Agnieszka Figura, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 14 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi R. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uznania za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych oddala skargę. Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania R. O. od, wydanej z upoważnienia Prezydenta W., decyzji Zastępcy Kierownika Działu Świadczeń Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. z dnia [...] maja 2012 r. (...) o uznaniu R. O. za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, na podstawie art. 138 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję. W motywach uzasadnienia tego orzeczenia podano, że na mocy decyzji z dnia [...] listopada 2011 r. ([...]) organ pierwszej instancji przyznał świadczenia alimentacyjne na rzecz córki R. O. – W. O. Następnie w piśmie z dnia [...] lutego 2012 r. (...) organ pierwszej instancji, zobowiązał R. O. do zgłoszenia się w Powiatowym Urzędzie Pracy we W. w celu zarejestrowania się jako osoba bezrobotna lub poszukująca pracy w terminie 7 dni od otrzymania pisma. Jednocześnie w piśmie tym podkreślono, że niedostarczenie dokumentu potwierdzającego rejestrację lub niepowiadomienie organu w terminie 7 dni od otrzymania pisma o braku możliwości zarejestrowania się w urzędzie pracy zostanie potraktowane jako odmowa wspomnianej rejestracji. Jak wynika z akt sprawy, R. O. otrzymał ww. pismo organu w dniu [...] lutego 2012 r. Z zaświadczenia Powiatowego Urzędu Pracy we W. z dnia [...] marca 2012 r. wynika, że R. O. nie dopełnił obowiązku zarejestrowania się w urzędzie pracy. Nie poinformował również organu o braku możliwości takiej rejestracji. Wobec powyższego, organ pierwszej instancji wydał zaskarżoną decyzję, na mocy której uznał K. O. za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. R. O. odwołał się od tej decyzji, wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu odwołania podniósł, że nie może poszukiwać i podjąć pracy, gdyż musi opiekować się chorą matką. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zważyło, co następuje: Zgodnie z art. 5 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2009 r., Nr 1, poz. 7 ze zm.), w przypadku gdy dłużnik alimentacyjny odmawia zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny albo poszukujący pracy (...) - organ właściwy dłużnika wszczyna postępowanie dotyczące uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Nadto, wedle art. 5 ust. 2 ustawy, w przypadku gdy dłużnik alimentacyjny nie może wywiązać się ze swoich zobowiązań z powodu braku zatrudnienia, organ właściwy dłużnika zobowiązuje dłużnika alimentacyjnego do zarejestrowania się jako bezrobotny albo jako poszukujący pracy w przypadku braku możliwości zarejestrowania się jako bezrobotny oraz informuje właściwy powiatowy urząd pracy o potrzebie aktywizacji zawodowej dłużnika alimentacyjnego. Jak wynika z powołanego przepisu, decyzję o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych bezwzględnie poprzedzać powinno stwierdzenie, że dłużnik alimentacyjny odmawia zarejestrowania się w urzędzie pracy. Stosownie do powyższych przepisów, organ pierwszej instancji, w piśmie [...] lutego 2012 r. zobowiązał R. O. do zgłoszenia się w Powiatowym Urzędzie Pracy we W. w celu zarejestrowania się jako osoba bezrobotna lub poszukująca pracy w terminie 7 dni od otrzymania wezwania. Jednocześnie w piśmie tym podkreślono, że niedostarczenie dokumentu potwierdzającego rejestrację lub niepowiadomienie organu w terminie 7 dni od otrzymania pisma o braku możliwości zarejestrowania się w urzędzie pracy zostanie potraktowane jako odmowa wspomnianej rejestracji. Jak wynika z akt sprawy, R. O. otrzymał ww. pismo organu w dniu [...] lutego 2012 r. Z zaświadczenia Powiatowego Urzędu Pracy we W. z dnia [...] marca 2012 r. wynika, że R. O. nie dopełnił obowiązku zarejestrowania się w urzędzie pracy. Nie poinformował również organu o braku możliwości takiej rejestracji. Nadto, z treści odwołania wynika, że R. O. nie zamierza zarejestrować się w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna albo poszukująca pracy z powodu konieczności sprawowania opieki nad matką. Kolegium zauważa, że głównym kryterium decydującym o uznaniu osoby za uchylającą się od zobowiązań alimentacyjnych jest zaistnienie jednej z przesłanek wskazanych w art. 5 ust. 3 ustawy. Przesłanki te mają charakter obiektywny, tzn. ich wyłączenie może nastąpić tylko w przypadkach wynikających z przepisów prawa. Przykładowo, nie można by zakwalifikować jako odmowy zarejestrowania się w urzędzie pracy sytuacji, gdy - zgodnie z art. 2 pkt 2 lit. j ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r., Nr 69, poz. 415 - t.j.) osoba pobiera świadczenie pielęgnacyjne. Świadczenie to - w myśl art. 17 ust. 1 pkt 2 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. u. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 - t.j.) - przysługuje osobom, na których, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59, z późn. zm.), ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Dlatego też, w ocenie Kolegium, na kierunek rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji nie mogła mieć wpływu argumentacja podnoszona przez odwołującego się. Sprawowanie opieki nad matką z którym to faktem nie wiąże się przyznane na mocy decyzji prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, nie stanowi bowiem przesłanki wyłączającej obowiązek zarejestrowania się w urzędzie pracy zgodnie z art. 5 ust. 3 pkt 2 ustawy. W skardze na decyzję Kolegium R. O. podniósł, że po wyjściu z zakładu karnego nie mógł podjąć pracy z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad swoją matką. Stwierdził, że jego sytuacja materialna pozwalała na uiszczenie alimentów tylko w kwocie 200 zł miesięcznie. Zwrócił także uwagę na swój zły stan zdrowia. Poinformował, że obecnie został zatrudniony (od dnia [...] sierpnia 2012 r.) i płaci alimenty. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoją wcześniejszą argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie rozważań wskazać należy, iż zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie zaś do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012r, poz. 270 ze zm., - dalej jako p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem kontroli sądu, dokonanej pod kątem zgodności z prawem, stała się decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta o uznaniu R. O. za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2009 r. Nr 1, poz. 7 ze zm.) W myśl art. 5 ust. 3 ww. ustawy, w przypadku gdy dłużnik alimentacyjny uniemożliwia przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego lub odmówił: 1) złożenia oświadczenia majątkowego, 2) zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny albo poszukujący pracy, 3) bez uzasadnionej przyczyny, w rozumieniu przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wykonywania prac społecznie użytecznych, prac interwencyjnych, robót publicznych, prac na zasadach robót publicznych albo udziału w szkoleniu, stażu lub przygotowaniu zawodowym dorosłych organ właściwy dłużnika wszczyna postępowanie dotyczące uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Stosownie do art. 5 ust. 3a cytowanej ustawy, decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych nie wydaje się wobec dłużnika alimentacyjnego, który przez okres ostatnich 6 miesięcy wywiązywał się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów. Z treści podanych przepisów wynika, że przesłanki pozytywne wszczęcia postępowania dotyczącego uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych wymienione zostały w sposób enumeratywny w pkt od 1 do 3 ust. 3 art. 5 ustawy. Wystąpienie którejkolwiek z nich, nie może jednak stanowić podstawy do wydania decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych w przypadku określonym w art. 5 ust. 3a ustawy, tzn. wówczas gdy dłużnik przez okres ostatnich 6 miesięcy wywiązywał się ze swych zobowiązań w każdym miesiącu w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów. W sprawie jest niesporne, że pismem z dnia [...] lutego 2012 r. (...) organ pierwszej instancji zobowiązał R. O. do zgłoszenia się w Powiatowym Urzędzie Pracy we W. w celu zarejestrowania się jako osoba bezrobotna lub poszukująca pracy, w terminie 7 dni od otrzymania wezwania. Jednocześnie w piśmie tym podkreślono, że niedostarczenie dokumentu potwierdzającego rejestrację lub niepowiadomienie organu w terminie 7 dni od otrzymania pisma o braku możliwości zarejestrowania się w urzędzie pracy zostanie potraktowane jako odmowa wspomnianej rejestracji. R. O. był pouczony o konsekwencjach niezastosowania się do wezwania. Nie dopełnił obowiązku zarejestrowania się w urzędzie pracy i nie poinformował organu o braku możliwości takiej rejestracji. W odwołaniu podał, że nie zamierza zarejestrować się w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna albo poszukująca pracy z powodu konieczności sprawowania opieki nad matką. Należy zgodzić się ze stanowiskiem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że przesłanki prowadzące do wszczęcia postępowania w sprawie uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, zawarte w art. 5 ust. 3 ustawy, mają charakter obiektywny i wynikają z przepisów prawa. W rozważanym przypadku odmowa zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy w charakterze bezrobotnego albo poszukującego pracy musiałoby nastąpić z przyczyn uzasadniających taką odmowę lub stanowiących negatywną przesłankę rejestracyjną, tzn. uniemożliwiającą zarejestrowanie w charakterze bezrobotnego lub poszukującego pracy. Skarżący nie wykazał ani też nie uprawdopodobnił, by taka sytuacja miała miejsce. Kolegium zasadnie zauważyło, że sprawowanie opieki nad matką, z czym jednak nie wiąże się przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, nie stanowi przesłanki wyłączającej obowiązek zarejestrowania się w urzędzie pracy, zgodnie z przepisem art. 5 ust. 3 pkt 2 ustawy. Sąd chciałby tylko na marginesie zauważyć, że z dołączonych do akt sprawy egzemplarzy historii leczenia matki skarżącego B. K. wynika, że każdorazowo w rubryce: adres opiekuna wpisywano nie skarżącego lecz córkę B. K. – A. D. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi, wobec czego na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.