IV SA/Wr 650/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA – Jolanta Sikorska (spraw.) Sędziowie NSA – Mirosława Rozbicka – Ostrowska WSA – Lidia Serwiniowska po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2009 r. przy udziale --- na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. S. na decyzję Rektora Uniwersytetu W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia na IV rok studiów p o s t a n a w i a: wyłączyć od rozpoznania niniejszej sprawy sędziego NSA Tadeusza Kuczyńskiego. W piśmie procesowym wniesionym w niniejszej sprawie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w dniu 13 stycznia 2009 r. skarżący wniósł o wyłączenie od rozpoznania sprawy sędziego NSA T. K.. W uzasadnieniu wniosku podał, że sędzia T. K. jest pracownikiem Wydziału Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu W., a decyzja "właśnie tego organu została zaskarżona". Podniósł, że sędzia T. K. będąc Prodziekanem Wydziału Prawa i Administracji podejmował w jego sprawie decyzje – wszystkie negatywne. W sprawach udzielenia skarżącemu pomocy materialnej sędzia T. K. również wydał decyzję negatywną mimo pozytywnej opinii komisji stypendialnej. Decyzje te były dla skarżącego tak dotkliwe, że stały się przyczyną rezygnacji przez niego ze studiów stacjonarnych. W tej sytuacji w ocenie skarżącego wniosek o wyłączenie sędziego NSA T. K. od rozpoznania niniejszej sprawy jest uzasadniony. W oświadczeniu z dnia 21 stycznia 2009r. sędzia NSA T. K. podał, że ze skarżącym M. S. nie pozostaje w żadnym stosunku prawnym i osobistym. Jest pracownikiem Wydziału Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu W. W latach 1993 – 1996 był prodziekanem na kierunku - stacjonarne studia prawnicze. Z faktem tym mogło się wiązać podejmowanie decyzji dotyczących spraw studiów skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Wniosek o wyłączenie sędziego zasługuje na uwzględnienie. Z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP wynika m.in. podmiotowe prawo każdego - o randze konstytucyjnej - do bezstronnego sądu. Urzeczywistnienie tego prawa następuje poprzez liczne gwarancje ustawowe. Jedną z nich jest instytucja wyłączenia sędziego, uznawana za "główny mechanizm gwarancyjny do realizacji zasady bezstronności sądu" (por. wyrok TK z 11.12.2004r. sygn. SK 27/01, OTK-A 2002, nr 7, poz. 93, s.1245). Możliwość wyłączenia sędziego od orzekania w konkretnej sprawie została także przewidziana w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Zamieszczony w rozdziale I dziale 5 tej ustawy przepis art. 18 wymienia w sposób enumeratywny przyczyny wyłączenia sędziego z mocy ustawy. Okoliczność przedstawiona we wniosku o wyłączenie sędziego NSA Tadeusza Kuczyńskiego od rozpoznania niniejszej sprawy nie stanowi żadnej z przyczyn wyłączenia sędziego wskazanych w tymże przepisie prawa. W myśl art. 19 p.p.s.a., stanowiącego podstawę zgłoszonego wniosku, "Niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie." Przepis ten daje podstawę do wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy, niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, na żądanie sędziego lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie. Wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego musi być poprzedzone złożeniem przez sędziego, którego dotyczy wniosek, oświadczenia w przedmiocie istnienia podstaw do jego wyłączenia od rozpoznania sprawy. Jak wynika z oświadczenia złożonego w sprawie przez sędziego NSA T. K., nie pozostaje on ze skarżącym w żadnym stosunku prawnym i osobistym. Sędzia podał jednocześnie, że jest pracownikiem Wydziału Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu W. oraz, że w latach 1993–1996 był prodziekanem na kierunku - stacjonarne studia prawnicze, z którym to faktem mogło się wiązać podejmowanie decyzji dotyczących spraw studiów skarżącego. Żądanie wyłączenia od rozpoznania sprawy sędziego NSA T. K. skarżący opiera na fakcie, że sędzia ten jest jednocześnie pracownikiem naukowym Wydziału Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu W., którego studentem jest skarżący oraz, że sędzia ten w przeszłości, będąc Prodziekanem Wydziału Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu W podejmował w sprawie skarżącego w postępowaniu administracyjnym niekorzystne dla niego decyzje administracyjne. W ocenie Sądu rozpoznającego zgłoszony w sprawie wniosek, okoliczność podana jako podstawa wyłączenia sędziego NSA T. K. od rozpoznania sprawy może u skarżącego wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego, chociaż sędzia, którego wniosek dotyczy, był prodziekanem na kierunku - stacjonarne studia prawnicze w latach 1993 – 1996, a w aktach sprawy brak decyzji wydawanych przez tego sędziego jako prodziekana studiów. Skoro jednak, jak wynika z oświadczenia sędziego, z faktem piastowania przez niego urzędu prodziekana stacjonarnych studiów prawniczych mogło się wiązać podejmowanie decyzji dotyczących spraw studiów skarżącego, na którą to okoliczność skarżący wskazuje jako podstawę wniosku o wyłączenie sędziego, Sąd uznał, że okoliczność ta może prowadzić do powstania u skarżącego wątpliwości co do bezstronności sędziego, w związku z czym może stanowić określoną w art. 19 p.p.s.a. przesłankę wyłączenia sędziego. W tej sytuacji wniosek skarżącego o wyłączenie od rozpoznania niniejszej sprawy sędziego NSA Tadeusza Kuczyńskiego należało uwzględnić. Nie można natomiast podzielić poglądu skarżącego, że w każdym przypadku, w którym w postępowaniu sądowoadministracyjnym rozpoznawana jest skarga na decyzję rektora wyższej uczelni wyłączeniu od rozpoznania sprawy winni podlegać sędziowie, którzy są jednocześnie pracownikami naukowo-dydaktycznymi tej uczelni. Brak jest bowiem w przepisach p.p.s.a. uzasadnienia dla takiego stanowiska (por. wyrok NSA z dnia 06.09.2007r. sygn. I OSK 907/07, nie publ.). Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak na wstępie.