IV SA/Wr 655/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków (sprawozdawca), Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński, Sędzia WSA Lidia Serwiniowska, Protokolant Magdalena Domańska-Byskosz, po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2006r. na rozprawie sprawy ze skargi J. K. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia [...] r. bez numeru w przedmiocie odmowy przyznania prawa do odsetek p o s t a n a w i a : odrzucić skargę Decyzją z dnia [...] roku Komendanta Powiatowego Policji w K. na podstawie art. 61 § 1 i 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98 z 2000 roku, poz. 1071 z późniejszymi zmianami) oraz art. 107 ust. 1 i art. 110 ust. 1, 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji (Dz. U. Nr 7 z 2002 roku poz. 58 z późniejszymi zmianami) w związku z § 1 ust. 5 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 lipca 1999 roku w sprawie warunków przyznawania nagród rocznych uznaniowych i zapomóg zmienił decyzję zawartą w Rozkazie Personalnym nr [...] z dnia [...] roku Komendanta Powiatowego Policji w K. w części dotyczącej ustalenia prawa do nagrody rocznej za [...] rok. Kom. K. J. s. H. ([...]) - Zastępcy Naczelnika Sekcji ([...]) Prewencji Komendy Powiatowej Policji w K. - i uznał, że przysługuje mu nagroda roczna za [...] rok w wysokości jednomiesięcznego uposażenia przysługującego na ostatnio zajmowanym stanowisku. Dodał, że uwzględniając fakt, iż p. J. K. otrzymał w [...] roku 1/12 nagrody rocznej za [...] rok, do wypłaty pozostaje 11/12 (jedenaście dwunastych) jednomiesięcznego uposażenia przysługującego na ostatnio zajmowanym stanowisku bez prawa do odsetek. Uzasadniając swoją decyzję twierdził, że w dniu [...] roku do Komendy Wojewódzkiej Policji we W. wpłynęła prośba Pana J. K. - zwolnionego ze służby w Policji z dniem [...] roku - o określenie prawa do nagrody rocznej za [...] rok Postanowieniem z dnia [...] roku Komendant Wojewódzki Policji we W. przekazał sprawę do rozpatrzenia Komendantowi Policji w K.. Przeprowadzone w sprawie postępowanie pozwoliło stwierdzić, że wymieniony w związku ze skierowaniem Komendanta Powiatowego Policji w K. z dnia [...] roku uzyskał w dniu [...] orzeczenie nr [...] Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA we W. o tym, że nie posiada schorzeń uprawniających do renty. W wyniku wniesionego odwołania orzeczeniem Okręgowej Komisji Lekarskiej nr [...] z dnia [...] roku z dniem [...] roku został zaliczony do trzeciej grupy inwalidów a inwalidztwo uznano za związane ze służbą w Policji. Do dnia 10 lipca 2002 roku obowiązywało Rozporządzenie MSwiA z dnia 28.07.1999 roku w sprawie warunków przyznawania policjantom nagród rocznych, nagród uznaniowych i zapomóg, zgodnie, z którym, warunkiem nabycia prawa do nagrody rocznej w wysokości jednomiesięcznego uposażenia bez względu na okres służby pełnionej w tym roku było uzyskanie prawa do renty inwalidzkiej na skutek choroby pozostającej w związku ze służbą. Od 11 lipca 2002 roku obowiązuje Rozporządzenie MSWiA z dnia 20.06.2002 roku w sprawie przyznawania policjantom nagród rocznych, nagród uznaniowych i zapomóg, które zniosło to uprawnienie. Jednak mając na względzie fakt, że opóźnienie w uzyskaniu Orzeczenia o faktycznym stanie zdrowia nastąpiło niezależnie od J. K., biorąc pod uwagę datę od jakiej zaistniało inwalidztwo u badanego oraz kierując się słusznym interesem strony przyznanie nagrody rocznej w wysokości jednomiesięcznego uposażenia należało uznać za w pełni uzasadnione. W związku z tym, że 1/12 nagrody za [...] rok została wypłacona w [...] roku, do wypłaty pozostało 11/12 jednomiesięcznego uposażenia. Odmawiając J. K. prawa do odsetek wzięto pod uwagę fakt, iż żaden z obowiązujących przepisów prawa materialnego nie zobowiązywał Komendanta Powiatowego Policji w K. do wszczynania z urzędu postępowania dla ponownego ustalenia prawa J. K. do nagrody rocznej za [...] rok. Zgodne z zasadą, że strona swobodnie rozporządzania swoimi prawami, wszczęcie postępowania w sprawie określenia prawa do nagrody rocznej za [...] rok mogło nastąpić wyłącznie na wniosek J. K.. Odwołanie od powyższej decyzji złożył J. K.. Wniósł o ponowne rozpoznanie i zmianę decyzji tylko w kwestii dotyczącej prawa do odsetek. Stwierdził, że uznanie przez komisję lekarską inwalidztwa pozostającego w związku ze służbą oraz przesłanie orzeczenie Komisji Lekarskiej do Komendy Powiatowej w K. było podstawą do wszczęcia nowego postępowania w sprawie ustalenia jego prawa do nagrody rocznej. Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28.07.1999r. nie precyzuje przypadków, w których nabycia praw do nagrody następuje już po przejściu na emeryturę - wobec powyższego przepisy powinny być interpretowane na jego korzyść, tym bardziej, że § 7 w/w rozporządzenia nakazuje wypłatę świadczeń w ostatnim dniu służby. Decyzją Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia [...] r. na podstawie art. 138 § 1 ust. 1 Kodeksu Postępowania Administracyjnego ( tekst jednolity Dz. U. nr 22/2000) Komendant Wojewódzki Policji we W. po rozpatrzeniu odwołania Pana J. K. byłego Zastępcy Naczelnika Sekcji Prewencji Komendy Powiatowej w K. zwolnionego ze służby w Policji z dniem [...] roku, od decyzji Komendanta Powiatowego Policji w K. z dnia [...] r. o uznaniu, że nagroda roczna za [...] rok wymienionemu przysługuje w pełnej wysokości bez prawa do odsetek orzekł o utrzymaniu w całości zaskarżonej decyzji. Uzasadniając decyzję stwierdził, że Ustawa o Policji nie przewiduje wypłaty policjantowi odsetek ustawowych oraz iż nie odsyła ona także do stosowania w tym zakresie przepisów prawa ogólnie obowiązujących, jak czyni się to w kodeksie pracy, zatem należało odmówić wymienionemu prawa do wypłaty odsetek. Takie rozstrzygnięcie zostało przyjęte w orzecznictwie Sadu Najwyższego (Uchwała SN z dnia 26.05.1995r. PZP 13/95, OSN nr 23 z 1995 r. poz 286). Zaznaczył też, iż ustawodawca określił z dużym stopniem szczegółowości świadczenia i należności policjanta, natomiast nie przewidział wśród nich odsetek od nieterminowego ich wypłacenia. Ustawa nie zawiera przepisu odsyłającego w kwestiach w niej nie unormowanych do odpowiedniego stosowania przepisów kodeksu cywilnego. Tymczasem w myśl art. 481 § 1 kodeksu cywilnego prawo do odsetek istnieje wtedy, gdy przepis je ustanawia. Aby funkcjonariusz Policji miał prawo do odsetek od opóźnionej wypłaty świadczeń finansowych, musiałaby istnieć wyraźna podstawa prawna. Rozstrzygnięcie takie zostało zawarte w przywołanej uchwale Sądu Najwyższego z dnia 26.05.1995 roku oraz postanowieniu Sadu Najwyższego - Izba Administracyjna Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 17.01.1997r. sygn. akt I PKN 66/96 (nie publ.). Podzielił też pogląd organu I instancji, że wszelkie prawa do nagrody rocznej mogło nastąpić tylko na żądanie zainteresowanego. Skargę od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył J. K. . Wniósł o przyznanie odsetek za nieterminową wypłatę nagrody rocznej za [...] r. Podniósł, że nie może się zgodzić, ze stwierdzeniem Komendanta Wojewódzkiego Policji we W., że prawo do nagrody rocznej mogło być przyznane na żądanie zainteresowanego, gdyż przepis regulujący tę kwestię nie wskazuje takiej ewentualności nakazując jednocześnie wypłatę świadczenia w ostatnim dniu służby. Według skarżącego data wypłaty nagrody rocznej winna wynikać z przepisu prawa i nie może być przedmiotem oceny Komendanta Wojewódzkiego Policji. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji we W., wniósł o jej oddalenie, przywołując argumentację podniesioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Podstawową kwestię do rozważania w niniejszej sprawie jest czy żądanie skarżącego może rozpoznać w ramach swojej kognicji sąd administracyjny tzn. czy sąd administracyjny jest sądem właściwym do rozpoznawania spraw w przedmiocie dochodzenia przez funkcjonariuszy Policji odsetek w razie opóźnienia wypłaty należności głównych z tytułu administracyjno-prawnego stosunku służbowego. Zagadnienie to było niejednolicie rozstrzygane w praktyce sądowej. W uchwale z dnia 25 stycznia 1995r. sygn. akt 14/94 OTK 19885 nr 1 poz. 19 Trybunał uznał, że nie wypłacenia uposażenie funkcjonariuszowi Policji, stanowi opóźnienie ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, uzasadniające żądanie odsetek przed sądem powszechnym. Stanowisko to nie podzielił Sąd Najwyższy i sądy powszechne. Orzecznictwo tych Sądów prezentowało pogląd, iż sprawy te maja charakter spraw administracyjnych i winny być rozpoznawane przez sąd administracyjny. Przykładem na powyższe stanowisko jest uchwała z dnia 28 maja 1995r. I PZP 13/95 OSNAPiUS 1995 nr 23 poz. 286 w której Sąd Najwyższy stwierdził, że droga sądowa do dochodzenia przez funkcjonariuszy Policji przed sądem powszechnym uposażenia i innych świadczeń pieniężnych przewidzianych w rozdziale 9 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (Dz. U. Nr 30 poz. 179 ze zm.) wraz z odsetkami jest niedopuszczalna. Takie samo stanowisko prezentował Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 17 stycznia 1997r. I PKN 66/96 OSNAB 1997 nr 20 poz. 401. Sąd wskazał, że funkcjonariuszowi Policji nie przysługują odsetki od nieterminowo wypłaconego uposażenia, bowiem stosunek służbowy policjanta ma charakter administracyjno-prawny. W związku z tym sprawy z niego wynikające nie są sprawami cywilnymi i nie mogą być dochodzone przed sądem powszechnym. W wyroku z dnia 10 lipca 2000r. sygn. akt SK 12/99 OTK ZN 2000 Nr 5 Trybunał Konstytucyjny orzekł iż art. 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. kodeks postępowania cywilnego rozumiany w ten sposób, iż w zakresie pojęcia "sprawy cywilnej" nie mogą się mieścić roszczenia dotyczące zobowiązań pieniężnych, których źródło stanowi decyzja administracyjna jest niezgodny z art. 5 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Trybunał Konstytucyjny, stwierdził też iż pojęcie "sprawy cywilnej" odejmuje także roszczenie odnoszące się do zobowiązań pieniężnych wynikających z aktów administracyjnych, w szczególności zawiera ono w sobie odsetki od należnych, a niewypłaconych w terminie świadczeń. Takie samo stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale siedmiu sędziów NSA z dnia 5 marca 2001r. (OPS 17/00, ONSA 2001 Nr 3 poz. 100). Sąd ten stwierdził, że sprawa o odsetki..... nie jest sprawą administracyjną, której rozpoznanie należy do właściwości organów administracji publicznej. Uchwala ta została wydana na tle skargi funkcjonariusza służby więziennej, jednakże w uzasadnieniu Sąd odniósł rozważania do służb umundurowanych, w tym Policji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w obecnym składzie podziela pogląd Trybunału Konstytucyjnego oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęty w uchwale z dnia 5 marca 2001r. Konsekwencją zaś przyjęcia tego poglądu jest stwierdzenie niedopuszczalności skierowania skargi w sprawie odsetek od nieterminowo wypłaconego świadczenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, a tym samym odrzucenie skargi po myśli art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 20.08.2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z dnia 20 września 2002r. N 153 poz. 1270 ze zm.). Uznanie sprawy za nie należącą do właściwości sadu administracyjnego powoduje oczywiście, iż Sąd nie rozpoznaje jej merytorycznie.