IV SA/Wr 66/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anetta Makowska-Hrycyk po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale IV sprawy ze skargi S. na uchwałę Rady Miejskiej w Świerzawie z dnia 27 listopada 2025 r., nr XXI/103/2025 w przedmiocie udzielenia odpowiedzi na wniosek o udzielenie informacji publicznej z dnia 12 listopada 2025 r. postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić stronie skarżącej z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego. M. K. oraz B. E., działając w ramach S. (dalej: Komitet), wniosły skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Świerzawie z 27 listopada 2025 r. w sprawie udzielenia odpowiedzi na wniosek o udzielenie informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Skarga wniesiona przez Komitet podlega odrzuceniu. Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny każdorazowo bada w pierwszej kolejności jej dopuszczalność, ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek odrzucenia wymienionych w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej: p.p.s.a.). Niedopuszczalność skargi może mieć miejsce zarówno z przyczyn przedmiotowych, jak i podmiotowych. Stosownie do art. 50 § 1 p.p.s.a., uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Z kolei zgodnie z art. 50 § 2 p.p.s.a., uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie. Komitet społeczny jest formą prawną przewidzianą w ustawie z dnia 14 marca 2014 r. o zasadach prowadzenia zbiórek publicznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1672; dalej: ustawa). Zgodnie z art. 3 ustawy, uprawnionym do prowadzenia zbiórki publicznej, zwanym dalej "organizatorem zbiórki", jest: 1) organizacja pozarządowa w rozumieniu art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie; 2) podmiot, o którym mowa w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie; 3) komitet społeczny powołany w celu przeprowadzenia zbiórki publicznej. W myśl art. 4 ust. 1 ustawy, komitet społeczny powołują aktem założycielskim co najmniej 3 osoby fizyczne posiadające pełną zdolność do czynności prawnych oraz niekarane za popełnienie przestępstwa przeciwko wiarygodności dokumentów, mieniu, obrotowi gospodarczemu, obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi lub za przestępstwo skarbowe. Wedle art. 25 p.p.s.a., osoba fizyczna, osoba prawna lub organ administracji publicznej mają zdolność występowania przed sądem administracyjnym jako strona (zdolność sądowa) (§ 1). Zdolność sądową mają także państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej oraz organizacje społeczne nieposiadające osobowości prawnej (§ 2). Zdolność sądową posiadają również inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli przepisy prawa dopuszczają możliwość nałożenia na te jednostki obowiązków lub przyznania uprawnień lub skierowania do nich nakazów i zakazów, a także stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (§ 3). Zdolność sądową mają ponadto organizacje społeczne, choćby nie posiadały osobowości prawnej, w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób (§ 4). Zgodnie natomiast z art. 33 kodeksu cywilnego, osobami prawnymi są Skarb Państwa i jednostki organizacyjne, którym przepisy szczególne przyznają osobowość prawną. Do jednostek organizacyjnych niebędących osobami prawnymi, którym ustawa przyznaje zdolność prawną, stosuje się odpowiednio przepisy o osobach prawnych (art. 33 ¹ § 1 kodeku cywilnego). Jak wynika z powyższego, warunkiem uznania, że dana jednostka organizacyjna ma zdolność prawną i zdolność sądową jest przyznanie jej takiej zdolności przepisem ustawy. Komitet społeczny do takiej kategorii podmiotów nie należy. Ustawa o zasadach prowadzenia zbiórek publicznych nie przyznaje mu zdolności prawnej ani sądowej, a jedynie uprawnienie do prowadzenia zbiórki publicznej. Również żaden inny przepis prawa nie przyznaje komitetom społecznym statusu osoby prawnej ani tzw. "ułomniej osoby prawnej". Tym samym komitet społeczny nie mieści się w żadnej z grup wymienionych w art. 25 p.p.s.a., co powoduje, że nie może on występować w postępowaniu sądowym w charakterze strony (por. postanowienie WSA w Krakowie z 7 października 2021 r., II SAB/Kr 121/21; postanowienie WSA w Gdańsku z 21 czerwca 2022 r., II SA/Gd 379/22 – dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl). W tych okolicznościach, na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a., skargę Komitetu należało odrzucić z uwagi na brak zdolności sądowej tego podmiotu do występowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym, o czym Sąd orzekł w punkcie pierwszym sentencji postanowienia. O zwrocie uiszczonego wpisu od skargi orzeczono w punkcie drugim sentencji postanowienia na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.