IV SA/Wr 678/14

B Sygn. akt IV SA/Wr 678/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 3 marca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Ożóg Sędziowie Sędzia WSA Ewa Kamieniecka Sędzia WSA Anetta Chołuj (spr.) Protokolant st. asystent sędziego Anna Rudzińska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 3 marca 2015 r. sprawy ze skargi W. S. na postanowienie Dolnośląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...] lipca 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i stwierdzenia, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonego orzeczenia. Przedmiotem skargi W. S. (dalej: strona, skarżąca) jest postanowienie Dolnośląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. (dalej: organ II instancji) z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...]o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Jak wynika ze stanu faktycznego sprawy decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...]Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Ś. wydał decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej – pylicy płuc: pylicy spawaczy u J. S.. Decyzja została doręczona sąsiadce skarżącej w dniu [...] czerwca 2014 r., która podjęła się oddania przesyłki adresatowi. W dniu [...] czerwca 2014 r. skarżąca wniosła odwołanie, a następnie w dniu [...] czerwca 2014 r. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania z uwagi na chorobę, która uniemożliwiała jej poruszanie. Do wniosku załączyła zaświadczenie lekarskie z [...] czerwca 2014 r., z którego wynika, że u skarżącej rozpoznano rwę kulszowa lewostronną, która utrudnia chorej chodzenie. Z zaświadczenia wynika wskazanie do leżenia przez okres 4-5 dni. Po rozpoznaniu powyższej prośby opisanym wyżej postanowieniem z dnia [...] lipca 2014 r. organ odwoławczy odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, przyjmując za podstawę prawną rozstrzygnięcia art. 59 § 2 w zw. z art. 129 § 2 i art. 134 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267) dalej zwaną w skrócie k.p.a. W uzasadnieniu postanowienia organ podał, że decyzja została doręczona stronie [...] czerwca 2014 r. Odwołanie wpłynęło do organu w dniu [...] czerwca 2014 r., podczas gdy termin do wniesienia odwołania upływał w dniu [...] czerwca 2014 r. Wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania strona wniosła [...] czerwca 2014 r. wraz z zaświadczeniem lekarskim. Mając na względzie powyższe organ odwoławczy podał, że stosownie do art. 58 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy go przywrócić na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Jednak okoliczność taka nie miała miejsca w rozpatrywanej sprawie, ponieważ choroba usprawiedliwia niedotrzymanie terminu tylko wtedy, gdy nastąpiła nagle i wymaga leżenia, a strona nie ma możliwości wyręczenia się inną osobą. Zdaniem organu zaświadczenie lekarskie zostało wystawione dnia 18 czerwca 2014 r. w trakcie biegu terminu do złożenia odwołania, zatem skoro strona mogła udać się do lekarza celem uzyskania zaświadczenia, w którego treści wskazano "utrudnione chodzenie" to mogła udać się do punktu nadawczego w celu wysłania odwołania. Zdaniem organu zaświadczenie to nie stwierdza bezwzględnej niemożności poruszania się. W ocenie organu fakt wniesienia odwołania z uchybieniem terminu wynika z niedopełnienia przez odwołującą się należytej staranności w dopełnienia tej czynności. Powyższe rozstrzygnięcie zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Skarżąca kwestionuje to rozstrzygnięcie wskazując, że decyzję odebrała sąsiadka która przekazała stronie decyzję dopiero [...] czerwca 2014 r. Ponadto skarżąca wskazuje, że potem zachorowała i nie mogła się poruszać z powodu ataku rwy kulszowej. Dopiero kiedy ustąpiły objawy choroby złożyła w dniu [...] czerwca 2014 r. odwołanie. Dodatkowo skarżąca wyjaśnia, że nie zgadza się decyzją Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ś. odmawiająca stwierdzenia choroby zawodowej u jej zmarłego męża. Wskazała, że jej mąż zmarł na pylicę płuc, co potwierdziła sekcja. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.). Zakres kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), dalej p.p.s.a., z którego wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W myśl art. 151 p.p.s.a. Sąd oddala skargę w razie jej nieuwzględnienia. Skarga jest uzasadniona, bowiem organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Podstawą prawną zaskarżonego postanowienia jest art. 58 k.p.a. Przepis ten stanowi, że w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 1). Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2). Z akt administracyjnych sprawy wynika, że decyzją z dnia [...]czerwca 2014 r. nr [...]Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Ś. wydał decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej – pylicy płuc: pylicy spawaczy u J.S.. Decyzja została doręczona sąsiadce skarżącej w dniu [...] czerwca 2014 r., która podjęła się oddania przesyłki adresatowi. W dniu [...] czerwca 2014 r. skarżąca wniosła odwołanie, a następnie w dniu [...] czerwca 2014 r. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania z uwagi na chorobę, która uniemożliwiała jej poruszanie. Do wniosku załączyła zaświadczenie lekarskie z [...]czerwca 2014., z którego wynika, że w skarżącej rozpoznano rwę kulszowa lewostronną, która utrudnia chorej chodzenie ze wskazaniem leżenia przez okres 4-5 dni. Analiza materiału dowodowego wskazuje, że skarżąca dopełniła również warunków formalnych związanych z dochowaniem siedmiodniowego terminu do wniesienia prośby o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od ustania przyczyny powodującej to uchybienie ( koniec choroby) oraz dokonała wymaganej przepisami czynności, gdyż wniosła odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu. Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy skarżąca uprawdopodobniła, że opóźnienie dotyczące wniesienia odwołania od decyzji nastąpiło bez jej winy. Z akt sprawy wynika, że wniosek o przywrócenie uchybionego terminu do wniesienia odwołania został poparty zaświadczeniem lekarza z dnia [...] czerwca 2014 r., z którego wynika, że u skarżącej stwierdzono atak rwy kulszowej lewostronnej, która utrudnia chorej chodzenie. Lekarz zalecił leżenie przez okres 4-5 dni. Stosownie do art. 58 ust. 1 k.p.a. warunkiem przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego. Uprawdopodobnienie istnienia danej okoliczności jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. Nie oznacza zatem udowodnienia braku winy, ale wskazanie z dużym stopniem prawdopodobieństwa, że dana czynność w określonym przez przepisy prawa czasie nie mogła zostać dokonana z przyczyn nieleżących po stronie zainteresowanego. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przy ocenie winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o interesy swoje. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić, gdy strona nie mogła dopełnić obowiązku z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, której nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Mając na uwadze powyższe przyjąć należy, że nawet najlżejszy stopień zawinienia w uchybieniu terminowi wyłącza możliwość jego przywrócenia. Uniknięcie negatywnych skutków dokonania czynności procesowej po upływie ustawowego terminu, jak wymaga uprawdopodobnienia nie tylko braku winy umyślnej (przy rozpoznaniu umyślności jako zamierzonego działania sprzecznego z regułą lub regułami postępowania, bądź na powstrzymywaniu się od działania mimo obowiązku czynnego zachowania), ale także lżejszej jej postaci - niedbalstwa (rozumianego jako niedołożenie należytej staranności, jakiej można wymagać od każdej osoby dbającej o swoje interesy). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, który podziela skład Sądu, że nawet zwolnienie lekarskie (zaświadczenie lekarskie) nie jest przesłanką do przywrócenia uchybionego terminu, gdy nie wynika z niego, że pacjent nie mógł chodzić, a jego stan nie był na tyle ciężki i poważny, aby badający go lekarz miał podstawy do natychmiastowego skierowania pacjenta na leczenie szpitalne, czy też nakazanie, że chory powinien leżeć (por. wyrok WSA w Krakowie z 24 września 2010 r., sygn. akt I SA/Kr 890/10; NSA z 31 marca 2012 r., sygn. akt II GSK 278/11; NSA z 31 stycznia 2012 r. sygn. akt II OSK 2175/10 - dostępne na pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przedstawione orzeczenia potwierdzają, że nawet sam fakt choroby poświadczony zaświadczeniem lekarskim, nie jest wystarczający dla uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu. W przypadku choroby trzeba wskazać, że rodzaj choroby uniemożliwiał dokonanie czynności oraz że nie istniała możliwość skorzystania z pomocy innych osób w jej dokonaniu. Ocena, czy uprawdopodobniony został brak winy w uchybieniu terminu nie ogranicza się zatem do ustalenia, czy twierdzenia wnioskodawcy o chorobie są wiarygodne, ale należy również uwzględnić na przykład to, czy wskazana przyczyna uchybienia terminowi stanowi przeszkodę niemożliwą do przezwyciężenia i czy zainteresowany wskazał należytą staranność w podjęciu działań mogących zapobiec uchybieniu terminu przykładowo poprzez wyręczenia się inną osobą. Oznacza to, że okoliczności przemawiające za brakiem winy w uchybieniu terminowi muszą mieć charakter wyjątkowy i szczególny i być niezależne od wnioskodawcy. W ocenie Sądu skarżąca podjęła wszystkie niezbędne czynności dla dochowania należytej staranności celem dochowania terminu. Na uzasadnienie wniosku skarżąca powołała się na nagłą chorobę która uniemożliwiała jej chodzenie. Co więcej fakt ten został potwierdzony przez lekarza zaświadczeniem z którego wynika, że u skarżącej rozpoznano nagłą chorobę (atak rwy kulszowej), która uniemożliwiała chodzenie i tym samym złożenie w terminie odwołania. Ponadto z zaświadczenia lekarskiego – wbrew twierdzeniom organu odwoławczego – wynika, że skarżąca musi leżeć. Co więcej z akt sprawy i wyjaśnień strony na rozprawie wynika, że skarżąca mieszka sama i nie utrzymuje kontaktów z sąsiadką. Zatem nie można uznać, że skarżąca aby dochować terminu mogła wyręczyć się inną osobą. Dodatkowo należy wskazać, że skarżąca otrzymała od sąsiadki, której nie upoważniała do odbioru przesyłek, decyzją dopiero w dniu [...]czerwca 2014 r. Za wiarygodne zatem należy uznać i to twierdzenie skarżącej, że mogła przypuszczać, że termin do wniesienia odwołania upływa w dniu, w którym złożyła odwołanie. W ocenie Sądu podniesione wyżej okoliczności uprawdopodobniają, że opóźnienie dotyczące wniesienia odwołania od decyzji nastąpiło bez winy strony. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ będzie kierował się stanowiskiem Sądu zaprezentowanym w niniejszym uzasadnieniu. Wobec nieuwzględnienia braku winy w uchybieniu terminu do złożenia odwołania które ma istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd uznał skargę za zasadną i na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie. Po myśli art. 152 p.p.s.a. Sąd nie orzekł w przedmiocie zaskarżonego postanowienia.