IV SA/Wr 678/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Ożóg po rozpoznaniu w dniu 21 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale IV sprawy ze skargi R. R. w przedmiocie organizacji nauczania w Zakładzie Karnym nr [...] we W. postanawia: I. odrzucić skargę; II. oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w całości. Pismem z dnia 5 października 2015 r. R. R. dalej skarżący, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na "decyzję nauczyciela o nazwisku K. z C.K.W. [...], [...], z dnia 2 października 2015 r. dotyczącego zwolnienia mnie z części lekcji po 15:00". Powyższa sprawa dotyczy osoby osadzonej w Zakładzie Karnym we W. W skardze strona zawarła także wniosek o zwolnienie z opłat i przyznanie adwokata lub radcy prawnego z urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Kwestie zawarte w skardze nie mogą być przedmiotem merytorycznej kontroli sądowej, albowiem skarga nie została wniesiona na akt lub czynność, o jakich mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a., a co za tym idzie podlegać musi odrzuceniu jako niedopuszczalna (art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie do powołanego na wstępie przepisu, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, ze zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Wyszczególnienie wymienionych wyżej aktów jest wyczerpujące, a to oznacza, że skarga wniesiona w jakichkolwiek innych przypadkach niż określone w dyspozycji art. 3 § 2 pkt 1 – 9 p.p.s.a. jest niedopuszczalna. W niniejszej sprawie pismem z dnia 5 października 2015 r. skarżący złożył skargę na czynności nauczyciela (wychowawcy więziennego), które związane są z procesem resocjalizacji więźniów i funkcjonowaniem Zakładu Karnego we W. Skarżący nie wskazuje zatem decyzji, postanowienia lub innego aktu czy czynności, które organy administracji publicznej wydały, a które zgodnie z obowiązującymi przepisami mogłyby być przedmiotem skargi przed sądem administracyjnym. W tym miejscu wskazać należy, że prawa i obowiązki osadzonych zostały uregulowane w ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. Nr 90, poz. 557 ze zm.), dalej zwanej K.k.w., a konkretnie w Oddziale 4 "Prawa i obowiązki skazanego". Powyższe nie może być jednak przedmiotem oceny przez sąd administracyjny, bowiem nadzór nad wykonywaniem kary pozbawienia wolności wykonują określone w powołanej wyżej ustawie organy. Są wśród nich nie tylko organy Służby Więziennej, ale też sąd powszechny, w szczególności sąd penitencjarny lub sędzia penitencjarny, należący do organów postępowania wykonawczego w myśl art. 2 K.k.w. Nadto zgodnie z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 sierpnia 2003r. w sprawie sposobów załatwiania wniosków, skarg i próśb osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych (Dz. U. Nr 151, poz. 1467), skargi dotyczące działalności jednostek organizacyjnych oraz postępowania funkcjonariusza Służby Więziennej, załatwiają odpowiednio - w zależności od treści skargi i zarzutów w niej podniesionych – Kierownik Służby Więziennej, Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej, Dyrektor Generalny Służby Więziennej i Minister Sprawiedliwości. Konsekwentnie, skoro nie podlega kognicji sądów administracyjnych skarga dotycząca działalności i funkcjonowania Zakładu Karnego, to skarga na czynności funkcjonariuszy służby więziennej była niedopuszczalna. Podkreślenia bowiem wymaga, że sąd administracyjny kontroluje jedynie legalność prawnych form działania organów administracji publicznej, zaskarżalnych do sądu administracyjnego, i tylko w takim zakresie może badać także skargę na bezczynność. W tej sytuacji skarga podlegała odrzuceniu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., co orzeczono w pkt I postanowienia. W odniesieniu zaś do zawartego w skardze wniosku o zwolnienie z opłat od skargi i przyznania adwokata lub radcy prawnego z urzędu, należało wskazać, że w myśl art. 247 p.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności skargi. Przy czym przesłanka oczywistej bezzasadności skargi, o której mowa w art. 247 p.p.s.a., odnosi się do skargi wszczynającej postępowanie przed sądem administracyjnym. Z kolei bezzasadność skargi zachodzi wówczas, gdy obowiązujące prawo jasno i jednoznacznie, bez konieczności dokonywania głębszej analizy prawnej, wyklucza możliwość uznania żądania skarżącego. A zatem oczywista bezzasadność skargi wyklucza możliwość przyznania prawa pomocy. Z akt sprawy wynika jednoznacznie, że skarga złożona w tej sprawie nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Wskazana okoliczność stanowiła podstawę odrzucenia skargi stosownie do treści art. 58 §1 pkt 1 p.p.s.a. Z uwagi na powyższe ustalenia oczywistym jest, że skarga jest bezzasadna z przyczyn procesowych, a zatem skarżącemu nie przysługuje prawo pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 28 września 2006 r.,sygn. akt I OZ 1338/06, a także J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, komentarz do art. 247, teza 5). W świetle powyższego domaganie się prawa pomocy w tej sprawie skutkowało oddaleniem wniosku na podstawie art. 247 p.p.s.a co orzeczono w pkt II postanowienia.