IV SA/Wr 685/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Rozbicka- Ostrowska po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale IV sprawy sprzeciwu skarżącej od postanowienia z dnia 31 marca 2015 r. przyznającego wynagrodzenie pełnomocnikowi wyznaczonemu z urzędu ze skargi Z. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie przyznania dodatku mieszkaniowego postanawia: odrzucić sprzeciw. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 21 stycznia 2015 r. oddalił skargę Z. W. na oznaczoną wyżej decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. Pismem z dnia 6 marca 2015 r. ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącej adwokat J. K. wystąpiła do tut. Sądu z wnioskiem o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącej , składając jednocześnie oświadczenie, że koszty udzielonej pomocy prawnej nie zostały zapłacone w żadnej części. W piśmie tym adwokat, w ramach wykonywanych czynności, poinformował o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, w załączeniu przesyłając stosowną opinię. Postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 31 marca 2015 r. przyznano od Skarbu Państwa na rzecz adwokata zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie z urzędu. Odpis powyższego postanowienia został doręczony pełnomocnikowi w dniu 7 kwietnia 2015 r. Skarżąca kolejnymi pismami z dnia 7 i 8 kwietnia 2015 r. złożyła sprzeciw od powyższego postanowienia . Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 259 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.), od zarządzeń i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, strona albo adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy mogą wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia zarządzenia lub postanowienia. Sprzeciw wniesiony przez adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego wymaga uzasadnienia. Brzmienie powołanego przepisu oznacza, że w toku postępowania sądowego prowadzonego w sprawie o przyznanie prawa pomocy, prawo do zaskarżania zarządzeń i postanowień wydawanych w toku tegoż postępowania przysługuje jedynie tym osobom, których praw lub obowiązków dotyczą, czyli tym, którzy z wnioskiem o przyznanie tego prawa wystąpili. Stroną w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, jest osoba ubiegająca się o przyznanie jej takiego prawa, a sprawa toczy się pomiędzy tymże wnioskodawcą, a rozpatrującym wniosek sądem administracyjnym. Ustawodawca mówiąc o stronie postępowania dotyczącego przyznania prawa pomocy, utożsamia pojęcie "strony" z pojęciem podmiotu występującego z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, na przykład w art. 255 p.p.s.a.(por. post. NSA z dnia 23 lipca 2008 r., sygn. akt I OZ 545/08 publ cbois.nsa.gov.pl). Natomiast przepis art. 247 p.p.s.a uściślił jeszcze pozycję procesową wnioskodawcy stanowiąc, że odnosi się ona tylko do strony występującej z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy i będącej jednocześnie stroną skarżącą. Tezę, że krąg stron w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy ograniczony jest tylko do podmiotu występującego z takim wnioskiem, potwierdza także treść art. 252 §3 p.p.s.a., który stanowi, że postanowienie co do przyznania lub odmowy przyznania prawa pomocy doręcza się stronie, która złożyła wniosek. Zażalenie na to postanowienie przysługuje wyłącznie wnioskodawcy. Z uwagi na treść art. 258-260 p.p.s.a. dotyczy to odpowiednio postanowień wydanych przez referendarzy oraz sprzeciwu od tego rodzaju orzeczeń. Tym samym strona nie występująca z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy nie ma legitymacji skargowej do wniesienia zarówno sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego w przedmiocie przyznania, bądź odmowy przyznania prawa pomocy, jak i do złożenia zażalenia od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego wydanego na skutek rozpoznania sprzeciwu od postanowienia referendarza (wniesionego przez uprawnioną "stronę") w tejże sprawie. Zgodnie z art. 250 p.p.s.a., wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Natomiast kwestie dotyczące wynagrodzenia dla adwokata z urzędu określa rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). W ocenie sądu wskazane wyżej rozważania odnoszące sią do pojęcia "strony" w postępowaniu w sprawie o przyznanie prawa pomocy, dotyczą także sytuacji, w której prawo pomocy dotyczyło przyznania pełnomocnika z urzędu wnioskującego o wynagrodzenie za nieopłaconą pomoc prawną, które następnie zostaje pełnomocnikowi przyznane. Sprawa zatem o ustalenie i przyznanie wynagrodzenia pełnomocnikowi z urzędu w ramach przyznanego i skonsumowanego prawa pomocy, jest sprawą pomiędzy tymże pełnomocnikiem , a Sądem, który przyznaje należne wynagrodzenie ze Skarbu Państwa. Tylko zatem konkretny pełnomocnik, niezadowolony z przyznanego mu postanowieniem wynagrodzenia, może składać sprzeciw od postanowienia referendarza w tym przedmiocie, a w dalszej kolejności zażalenie na postanowienie sądu wojewódzkiego utrzymujące w mocy postanowienie referendarza. Takie środki odwoławcze nie przysługują natomiast skarżącemu, na rzecz którego działał profesjonalny pełnomocnik. Zarówno bowiem z art. 250 p.p.s.a. jak i z przepisów wskazanego wyżej rozporządzenia wykonawczego nie wynika możliwość dokonania, najpierw przez referendarza sądowego, a potem przez Sąd, weryfikacji działań pełnomocnika z urzędu pod kątem rzetelności wykonywanych działań i etyki zawodowej. Dlatego też strona, której nie odpowiada sposób, w jaki jest reprezentowana przez wyznaczonego pełnomocnika z urzędu, powinna swoje zastrzeżenie zgłosić odpowiednio uprawnionym organom korporacji zawodowych, a nie Sądowi (por post. NSA z dnia 8 stycznia 2009 r. sygn. akt I OZ 946/08 publ.cbois). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że z wnioskiem o przyznanie wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną wystąpił właściwy adwokat i w wyniku rozpoznania tego wniosku orzeczeniem referendarskim z dnia 31 marca 2015 r. przyznano mu od Skarbu Państwa wynagrodzenie tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu tj za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej). W związku z tym "stroną" w tym postępowaniu był tenże adwokat, a sprawa toczyła się pomiędzy nim a Sądem. Skarżąca natomiast złożyła sprzeciw do którego wniesienia nie miała legitymacji skargowej, nie była bowiem "stroną" w tym incydentalnym postępowaniu, o czym wspomniano już wyżej. Zatem, skoro z wnioskiem o przyznanie wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną wystąpił adwokat i w wyniku tego wniosku wydane zostało przez referendarza sądowego postanowienie, to wniesienie sprzeciwu od tegoż postanowienia przez skarżącą , było niedopuszczalne i dlatego sprzeciw podlegał odrzuceniu. W obrocie prawnym pozostaje zatem postanowienie referendarza sądowego z dnia 31 marca 2014 r., które zgodnie z art. 259 § 3 p.p.s.a., jako skutecznie niezaskarżone – ma skutki prawomocnego orzeczenia sądu. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 259 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.