IV SA/Wr 691/12
WyrokWSA we Wrocławiu2013-02-22
Skład orzekający: Henryk Ożóg, Tadeusz Kuczyński, Lidia Serwiniowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca spełnia przesłanki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad ojcem, który został orzeczony jako całkowicie niezdolny do samodzielnej egzystencji, w sytuacji gdy nie mieszka z nim na stałe i nie zrezygnowała całkowicie z możliwości zarobkowania?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że skarżąca nie spełnia ustawowych przesłanek do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Choć ojciec skarżącej spełnia kryterium niepełnosprawności, a skarżąca należy do kręgu osób zobowiązanych do alimentacji, to nie wykazano, aby opieka nad ojcem była tak absorbująca, że wymagała rezygnacji z zatrudnienia lub uniemożliwiała podjęcie pracy zarobkowej w niepełnym wymiarze. Skarżąca nie mieszka z ojcem na stałe i nie sprawuje nad nim opieki w sposób ciągły.Stan faktyczny
Skarżąca M. Z. wniosła o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad ojcem, który posiadał orzeczenie o całkowitej niezdolności do samodzielnej egzystencji. Organy administracji odmówiły przyznania świadczenia, uznając, że skarżąca nie spełnia przesłanki stałej opieki i rezygnacji z zatrudnienia, gdyż nie mieszka z ojcem na stałe, a jej zaangażowanie w opiekę jest ograniczone czasowo i nie wyklucza możliwości podjęcia pracy. Skarżąca zarzuciła organom nieobiektywną ocenę faktów i naruszenie zasad współżycia społecznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Ożóg (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński, Sędzia WSA Lidia Serwiniowska, Protokolant Agnieszka Figura, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 20 lutego 2013 r. sprawy ze skargi M. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego I. oddala skargę: II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na rzecz adwokata R. S. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu sądowym.
Przedmiotem skargi M. Z. (skarżąca) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jest decyzja ostateczna Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...], nr [...]. Utrzymała ona w mocy decyzję Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w C. (MOPS) z dnia [...], nr [...] odmawiającą przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na rzecz R. Z. (ojca). Podstawę prawną decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006 r. nr 139, poz. 992 ze zm).
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził:
Wnioskiem złożonym w MOPS w dniu 15 marca 2012 r. skarżąca zwróciła się o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, w związku z opieką nad ojcem, legitymującym się orzeczeniem zaliczającym go do pierwszej grupy inwalidów, jako całkowicie niezdolnego do pracy i samodzielnej egzystencji, co odpowiada zaliczeniu do znacznego stopnia niepełnosprawności. Do przedmiotowego wniosku dołączony został m.in., wydany przez Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, Placówkę Terenową w L., wypis z treści orzeczenia Lekarza Rzeczoznawcy Kasy z dnia
21 listopada 2011 r., GI-0330358. Zgodnie z treścią tego dokumentu, u ojca, ur.
[...], stwierdzono okresową, całkowitą niezdolność do samodzielnej egzystencji do listopada 2013 r. Wypis taki (z dnia 15 listopada 2011 r., nr GI-0329537) został również wydany przez Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, Placówkę Terenową w L., matce skarżącej – S. Z. ur. [...]
Wg tego wypisu u matki skarżącej stwierdzono okresową niezdolność do samodzielnej egzystencji od 13 października 2011 r. do grudnia 2012 r.
W oświadczeniu, złożonym w dniu 15 marca 2012 r., skarżąca poinformowała, że nie jest zatrudniona i nie posiada zarejestrowanej działalności gospodarczej, jak również nie posiada gospodarstwa rolnego. Źródłem jej dochodu są świadczenia rodzinne i alimenty. Oświadczyła ponadto, że nie ma ustalonego prawa do emerytury, renty, socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, jak również nikt inny w rodzinie nie ma ustalonego prawa do zasiłku rodzinnego ani do świadczenia pielęgnacyjnego wnioskowanego na ojca.
Skarżąca podała, że ojciec choruje na cukrzycę insulinozależną, wysokie ciśnienie. Bierze leki 3 razy dziennie. Wymaga stałej opieki w codziennym funkcjonowaniu. Zakres sprawowanej przez skarżącą opieki obejmuje sprzątanie, gotowanie, podawanie leków, zakupy, palenie w piecu, kąpanie. Ojciec pozostaje pod stałą opieką lekarza i przychodni. Wizyty lekarskie odbywają się w domu, bądź w ośrodku zdrowia lub u specjalisty.
Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w C., decyzją z dnia
[...], nr [...] odmówił wnioskodawczyni przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.
W uzasadnieniu tej decyzji organ I instancji przytoczył treść art. 17 ust. 1 ustawy określającego przesłanki warunkujące prawo do świadczenia pielęgnacyjnego.
Opierając się na dokonanych w trakcie postępowania ustaleniach stwierdzono, że skarżąca (lat 40) jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy w L., Filia w C., jako osoba bezrobotna, bez uprawnień do zasiłku. Zamieszkuje w C., wspólnie z dwiema córkami: N. K. (lat 20) i K. M. (lat 12). Wnioskodawczyni ubiega się o świadczenie pielęgnacyjne z tytułu opieki nad ojcem (lat 59), który jest niezdolny do pracy i samodzielnej egzystencji. Orzeczenie wydano do 30 listopada 2013 r. Ojciec cierpi na wiele schorzeń: cukrzycę, chorobę niedokrwienną serca, nadciśnienie tętnicze, hiperlipidemię mieszaną, stan po udarze mózgu z niedowładem połowicznym prawostronnym i dysfazją motoryczną. Według zaświadczenia lekarskiego (lekarza rodzinnego) wymaga opieki osoby drugiej z powodu chorób przewlekłych, nie rokujących powrotu do zdrowia.
Według wyjaśnień złożonych przez stronę podczas przesłuchania, skarżąca jeździ do rodziców 3-4 razy w tygodniu, wyjeżdża o godz. 1300 i wraca o godz. 1900. Twierdzi, że częściej nie jest w stanie przyjeżdżać do rodziców z uwagi na ograniczenia finansowe oraz konieczność zapewnienia młodszej córce opieki. W czasie wizyt u rodziców sprząta, gotuje, gdyż mama nie zawsze jest w stanie przygotować posiłki, jak jest taka potrzeba to robi pranie. Wnioskodawczyni pierze na ogół cięższe rzeczy (bieliznę osobistą pierze mama), posiłki gotuje u rodziców lub przywozi do rodziców posiłki ugotowane u siebie w domu. Ponadto z wyjaśnień strony wynika, że rodzice sami robią sobie zakupy, sami również jeżdżą do C. do lekarza. Strona nie uczestniczy i nie pomaga przy higienie osobistej ojca, gdyż czynności te wykonuje matka. Ojciec sam bada poziom cukru we krwi i sam robi sobie zastrzyki z insuliną.
Wyjaśnienia skarżącej jak motywuje organ, w całości pokrywają się z wyjaśnieniami matki, która zamieszkuje wraz z mężem w domu w P.. Zgodnie z załączonym do akt orzeczeniem, jest całkowicie niezdolna do pracy i samodzielnej egzystencji do 31 grudnia 2012 r. Cierpi na nerwicę depresyjną i pozostaje pod opieką lekarza psychiatry. Świadek zeznała, że mąż jest całkowicie niezdolny do pracy i samodzielnej egzystencji. Jak zachodzi taka potrzeba, jeździ z mężem do lekarza i pomaga mu przy zachowaniu higieny osobistej.
Nie kwestionując, iż ojciec skarżącej jest osobą całkowicie niezdolną do pracy i samodzielnej egzystencji, w zaskarżonej decyzji Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w C. stwierdził, że ustawodawca nie poprzestał na uwarunkowaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wyłącznie od tego czy osoba wymagająca opieki jest całkowicie niezdolna do pracy i samodzielnej egzystencji, ale również od konieczności rezygnacji lub niepodejmowania pracy przez opiekuna w celu sprawowania opieki. Zdaniem organu pierwszej instancji, ustawodawca przewidział pomoc w formie świadczenia pielęgnacyjnego w takich sytuacjach, gdy opieka nad osobą niepełnosprawną jest tak absorbująca, że konieczna jest rezygnacja, albo nie jest możliwe podjęcie nawet takich form zarobkowania jak umowa zlecenia, umowa o dzieło, czy umowa o pracę w niepełnym wymiarze, które nie wymagają pracy przez 8 godzin dziennie. Wykluczona jest wówczas całkowicie aktywność zawodowa osoby sprawującej opiekę, a w zamian za to otrzymuje ona wsparcie w formie świadczenia pielęgnacyjnego.
Według ustaleń organu ojciec skarżącej wymaga opieki osoby drugiej w wielu sferach życia codziennego, jednakże pomoc w tym zakresie nie świadczy mu wyłącznie córka, która na opiekę nad ojcem poświęca zaledwie kilka godzin przez kilka dni w tygodniu. Znaczną część obowiązków w zakresie opieki nad ojcem wykonuje matka. Przy jej udziale możliwe jest codzienne funkcjonowanie ojca, gdyż to żona dba i pomaga przy higienie osobistej męża, pierze bieliznę i drobne rzeczy, robi zakupy i cały swój czas poświęca na doglądanie męża.
W świetle powyższych ustaleń organ pierwszej instancji stwierdził, iż nie można przyjąć, że obowiązek zapewnienia opieki ojcu obciąża w całości wnioskodawczynię, zwłaszcza, że ma ona jeszcze małoletnie dziecko, któremu musi poświęcić czas. Ponadto prowadzi samodzielnie dom w C. i jeżeli jest taka możliwość, podejmuje prace dorywcze (ostatnio w okresie od 10 do 22 marca 2012 r.).
Reasumując, w ocenie organu pierwszej instancji, skarżąca nie spełnia przesłanki wymienionej w art. 17 ust. 1 ustawy uzasadniającej przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Nie jest bowiem stale dyspozycyjna dla swojego niepełnosprawnego ojca, natomiast zajęcia związane z zapewnieniem ojcu opieki mogłaby realizować w przypadku chociażby zatrudnienia w niepełnym wymiarze.
Skarżąca, nie zgadzając się z rozstrzygnięciem Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w C., pismem z dnia 10 lipca 2012 r., odwołała się od opisanej wyżej decyzji. Twierdzi, że w dniu 15 marca 2012 r. złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad ojcem, jak również nad mamą. Opieka nad rodzicami, jak uzasadnia, stanowi powód nie podejmowania przez nią zatrudnienia. Prace dorywcze (przy truskawkach czy jagodach) nie powodują zaniedbywania obowiązków opiekuńczych. Oświadcza, że zamierza przeprowadzić się do rodziców, ale jest to "zależne od uzyskania opieki nad nimi". Jak podnosi skarżąca, w tym roku opiekuje się rodzicami jeżdżąc do nich codziennie. Opieka ta polega na sprzątaniu, gotowaniu, praniu, zabezpieczeniu opału. Ponadto informuje, że 3 razy dziennie podaje ojcu leki, jak również posiłki, natomiast czynności związane z higieną osobistą ojciec wykonuje sam. W odwołaniu skarżąca twierdzi, że rodzice pod jej opieką jeżdżą do C. do lekarza i na zakupy. Wyjaśnia, iż jest zarejestrowana jako bezrobotna w Biurze Pracy (bez prawa do zasiłku) z uwagi na ubezpieczenie córki. Twierdzi również, iż z młodszą córką musi przeprowadzić się do rodziców w celu sprawowania nad nimi opieki. Dodaje też, że jest u rodziców zameldowana, a ponadto nakazuje jej to moralny obowiązek wobec schorowanych rodziców.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L., w wyniku analizy zgromadzonych w sprawie dokumentów i wniesionego odwołania stwierdza, co następuje.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w C. stanowią przepisy ustawy w brzmieniu obowiązującym od dnia 14 października 2011 r., wprowadzonym ustawą opublikowaną w Dz. U. nr 205, poz. 1212 z 2011 r.
Przytaczając następnie przepisy art. 17 ust. 1, ust. 1a, ust. 5, art. 3 pkt 21 lit. e, organ odwoławczy stwierdził, że w stanie faktycznym rozpatrywanej sprawy bezspornym jest, że ojciec skarżącej pozostaje w związku małżeńskim, a o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawnym ojcem ubiega się córka, na której ciąży ustawowy obowiązek alimentacyjny. Skarżąca jest ze swoim ojcem spokrewniona w pierwszym stopniu, zatem - w myśl art. 17 ust. 1a ustawy - należy do kręgu osób, które w pierwszej kolejności mogą ubiegać się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad swoim ojcem.
Z brzmienia powołanego wcześniej art. 17 ust. 1 ustawy wynika, że przesłankami pozytywnymi przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest spełnienie określonych przesłanek podmiotowych przez wnioskodawcę i przez osobę wymagającą opieki oraz okoliczność niepodejmowania lub rezygnacji przez wnioskodawcę z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą jej wymagającą.
W świetle zamieszczonej w art. 3 pkt 21e ustawy definicji znacznego stopnia niepełnosprawności ojciec skarżącej spełnia wymienione w art. 17 ust. 1 ustawy kryterium. Sama zaś skarżąca należy do "innych osób, na których zgodnie z przepisami ... ciąży obowiązek alimentacyjny" wobec ojca, z tytułu opieki nad którym ubiega się o świadczenie. Stosownie bowiem do art. 128 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego obowiązek alimentacyjny, to jest dostarczenia m.in. środków utrzymania ciąży na rodzeństwie i krewnych w linii prostej, którymi w pierwszej kolejności są, jako zstępni dzieci.
W rozpatrywanej sprawie nie budzi wątpliwości, iż dwoje schorowanych ludzi, niezdolnych do samodzielnej egzystencji, nie może sobie wzajemnie świadczyć stałej pomocy w zakresie, o jakim mowa w art. 17 ust. 1 ustawy i pomoc taką winny świadczyć im dzieci i wnuki. Odwołująca jest zobowiązana z mocy prawa do alimentacji na rzecz rodziców. Jednak z akt sprawy wiadomo, że z nimi nie mieszka. Jej miejsce zamieszkania znajduje się w C., który jest oddalony od domu rodziców w P. około 8 km i jak sama wskazuje, nie jest w stanie jeździć do rodziców codziennie. Wizyty te odbywają się więc 3-4 razy w tygodniu. W tych warunkach, w ocenie Kolegium, nie jest możliwe, aby odwołująca mogła sprawować opiekę nad swoim ojcem w sposób stały tj. w sposób wymagany przepisami art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Przesłuchana w charakterze świadka, w dniu 18 kwietnia 2012 r., matka skarżącej poinformowała, że mąż po domu porusza się samodzielnie, samodzielnie też spożywa przygotowane przez nią lub córkę posiłki. Sam bada sobie poziom cukru, sam dozuje insulinę. Z jej wyjaśnień wynika, że mąż wymaga pomocy przy zachowaniu higieny osobistej. Może pozostać w domu sam, ale nie na długo. Jak podaje, córka przyjeżdża do rodziców około 3 razy w tygodniu, pomaga wówczas przy sprzątaniu, gotowaniu, myciu okien czy zmianie pościeli. Informuje też, że ma problemy ze stawami, z kręgosłupem, cierpi na reumatyzm, w związku z czym nie jest w stanie wykonywać wszystkich prac domowych. Powyższe potwierdza, że większość codziennych czynności opiekuńczych wykonuje żona ojca.
Ponadto matka strony podała, że ma skierowanie do szpitala na rehabilitację. Z uwagi na opiekę nad mężem nie może ustalić terminu tej rehabilitacji.
Z kolei przesłuchana w charakterze strony, w dniu 18 kwietnia 2012 r., skarżąca zeznała do protokołu, że w tym roku jeździ do rodziców na 4 godziny dziennie, przez
3-4 dni w tygodniu. Opieka nad młodszą córką nie pozwala jej na częstsze wizyty. Wyjaśniła też, że siostra nie pomaga w opiece nad ojcem, gdyż ma troje małych dzieci i mieszka 40 km od rodziców. Siostra planuje w maju przeprowadzić się wraz z dziećmi do rodziców i zamieszkać z nimi. Strona zeznała również, że rodzice sami robią sobie zakupy, do lekarza również jeżdżą sami. Wnioskodawczyni przygotowuje lekarstwa do podania dla taty, natomiast mama przygotowuje sobie sama. Tato sam sobie bada poziom cukru we krwi, robi zastrzyki z insuliny. Zeznaniom tym w złożonym odwołaniu skarżąca zaprzecza twierdząc, iż bywa u rodziców codziennie, jeżdżą oni do C. do lekarza i na zakupy pod jej opieką i to ona (a nie siostra) zamierza zamieszkać z rodzicami.
Zauważyć też należy, że skarżąca załączyła do odwołania potwierdzenie zameldowania na pobyt czasowy w miejscowości P. (w domu rodziców) od 16 marca 2012 r. (dzień po złożeniu wniosku o ustalenie prawa do świadczenia) do
16 marca 2016 r. Jednakże, jak sama oświadcza w odwołaniu (mimo zameldowania na pobyt czasowy), wspólne zamieszkanie z rodzicami pozostaje w sferze jej zamierzeń.
Kolegium nie kwestionuje okoliczności, że matka skarżącej, z uwagi na swój stan zdrowia nie jest w stanie sprawować opieki nad mężem. Podkreślenia jednak wymaga, że warunkiem niezbędnym do przyznania świadczenia skarżącej jest sprawowanie opieki w takim wymiarze, która nie pozwala na podjęcie pracy zarobkowej. Z akt sprawy nie wynika, aby opieka skarżącej nad niepełnosprawnym ojcem była tak absorbująca, że konieczną jest rezygnacja przez nią z zatrudnienia, albo nie jest możliwe podjęcie nawet takich form zarobkowania jak umowa zlecenia, umowa o dzieło czy umowa o pracę w niepełnym wymiarze, które nie wymagają pracy przez 8 godzin dziennie.
Wskazać też należy, iż organy orzekające o przyznaniu, bądź odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, nie posiadają w tym zakresie swobody uznania administracyjnego. O przyznaniu świadczenia decyduje spełnienie ustawowych przesłanek, które organ ocenia na podstawie złożonych dokumentów i oświadczeń. Brak spełnienia przesłanek obliguje organ do wydania decyzji odmownej, co ma miejsce w przedmiotowej sprawie. Zdaniem Kolegium, organ pierwszej instancji słusznie stwierdził, że skarżąca nie jest stale dyspozycyjna dla swojego niepełnosprawnego ojca, a zajęcia związane z zapewnieniem ojcu opieki mogłaby realizować w przypadku chociażby zatrudnienia w niepełnym wymiarze". Takie twierdzenie uzasadnia zgromadzona w niniejszej sprawie dokumentacja.
W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L., w świetle jednoznacznego brzmienia art. 17 ust. 1 ustawy wnioskodawczyni nie spełnia łącznie wymienionych w tym przepisie przesłanek, zatem świadczenie pielęgnacyjne nie może zostać jej przyznane.
W skardze zarzucono nieobiektywną ocenę faktów i ich nadinterpretację. Decyzje są wyrazem ,,biurokratycznej znieczulicy". W sytuacji posiadania zatrudnienia skarżąca nie zwracałaby się o zasiłek pielęgnacyjny gdyż zamiast rezygnacji z pracy stać by ją było na właściwą opiekę nad ciężko chorymi rodzicami. Zarówno wobec skarżącej jak i wobec rodziców stosuje się ,,żałośnie obłędny racjonalizm". Ewidentne jest naruszenie zasady współżycia społecznego i międzyludzkiego". Prosi o uwzględnienie jej racji ,,w przeciwieństwie do uproszczeń i założeń wynikających z zaskarżonej decyzji".
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie z powodów przedstawionych w uzasadnieniu decyzji ostatecznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zaskarżona bowiem decyzja nie narusza przepisów powszechnie obowiązującego prawa, a tylko w tym aspekcie sprawowana jest sądowa kontrola decyzji administracyjnych (art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.).
Podstawę prawną kontrolowanego orzeczenia stanowiły przepisy cytowanej ustawy a w szczególności jej art. 17 ust. 1. Zgodnie z nim świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) innym osobom, na których zgodnie z przepisami kodeksu rodzinnego i opiekuńczego ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, 3) opiekunowi faktycznemu dziecka – jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji, albo osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Spełnienie przez wnioskodawcę(czynię), przesłanek w tym przepisie zawartych jest niezbędne do uzyskania pozytywnej decyzji w przedmiocie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Należy do nich zaliczyć: przynależność wnioskodawcy(czyni) do kręgu osób uprawniającego do ubiegania się o tego rodzaju świadczenie, określony stan zdrowia osoby wymagającej opieki stwierdzony stosownym orzeczeniem, rezygnacja osoby opiekującej się chorym(ą) z zatrudnienia lub niepodejmowanie zatrudnienia.
Z wypisu z treści orzeczenia lekarza rzeczoznawcy Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego – Placówki Terenowej w L., wynika, że ojciec skarżącej jest okresowo niezdolny do samodzielnej egzystencji do listopada 2013 r. (k. 2, k. 24). Zgodnie zaś z art. 3 pkt 21 lit. e ustawy przez znaczny stopień niepełnosprawności rozumie się niezdolność do samodzielnej egzystencji orzeczoną na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych lub przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników.
Nie ulega zatem wątpliwości, że ojciec skarżącej spełnia przesłankę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, określoną w art. 17 ust. 1 ustawy, a skarżąca mieści się w kręgu osób, określonych w tym przepisie, uprawniających do starania się o takie świadczenie. Budzi natomiast wątpliwości czy skarżąca spełnia kolejny warunek przyznania tego rodzaju świadczenia – czy jest mianowicie w stanie stale sprawować opiekę nad ojcem jak tego wymaga cytowany przepis ustawy. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że skarżąca nie mieszka z rodzicami, którzy mają dom w miejscowości oddalonej od miejsca jej zamieszkania około 8 km. Przyjeżdża do nich – jak zauważyła,
3-4 razy w tygodniu, ze względów finansowych oraz ze względu na małoletnią córkę mającą 12 lat. Nie jest w stanie jeździć do rodziców codziennie. Jedzie do nich o godzinie 15 i wraca do domu około godz. 1900. U rodziców spędza dziennie 4 godziny. Nie jest w stanie więcej pomagać rodzicom gdyż ma swój dom i córkę. Pomoc udzielana rodzicom polega na sprzątaniu, gotowaniu gdyż matka nie zawsze jest w stanie ugotować i jak jest potrzeba to pierze. Zakupy robią sobie sami, sami też jeżdżą do lekarza. Ojciec sam sobie bada poziom cukru we krwi, robi zastrzyki z insuliny. Nie pomaga ojcu zachowywać higienę osobistą, tym zajmuje się matka. Podobnie zeznała na okoliczności sprawy matka skarżącej.
Z akt sprawy wynika nadto, że skarżąca zameldowała się wprawdzie na pobyt czasowy u rodziców, ale u nich – z podanych wcześniej względów - nie mieszka. Zamierza natomiast przenieść się z małoletnią córką do rodziców pozostawiając mieszkanie pod opieką starszej córki.
W związku z tym trafnie reasumuje organ odwoławczy, że opieka sprawowana przez skarżącą nad ojcem nie jest tak absorbująca by była konieczna rezygnacja przez nią z zatrudnienia lub niemożliwe było zarobkowanie w formach niewymagających zatrudnienia przez osiem godzin dziennie.
W odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżąca zapowiedziała, że zamierza się wprowadzić do rodziców by ,,ich doglądać i sprawować obowiązki", ale jest to zależne od ,,uzyskania opieki nad nimi" bo oni ,,przecież nie będą w stanie sami opiekować się sobą".
W toku postępowania sądowego zaś skarżąca pisemnie poinformowała Sąd, że obojgu rodzicom ,,przyznano I grupę". Nie są w stanie już opiekować się sobą gdyż potrzebują opieki. Skarżąca zamieszkała u rodziców i sprawuje opiekę nad nimi od tego roku ,,gdyż jest taka potrzeba" (pismo z dnia 22 grudnia 2012 r., data wpływu pisma do Sądu: 2 styczeń 2013 r.).
O ile więc okoliczności faktyczne ustalone w toku postępowania administracyjnego, służące Sądowi do skontrolowania zaskarżonej decyzji, nie pozwalały przyznać skarżącej wspomniane świadczenie to fakty, które skarżąca podała w powyższym piśmie mogą stanowić podstawę ponownego ubiegania się przez nią o tego rodzaju świadczenie. Wymagałoby to zatem przeprowadzenia nowego postępowania administracyjnego i wykazania, że w świetle ustalonych okoliczności faktycznych przesłanki z art. 17 ust. 1 ustawy zostały spełnione.
Z tych powodów skarga nie zasługiwała na uwzględnienie toteż została oddalona na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd jednocześnie przyznał pełnomocnikowi skarżącej zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, na podstawie § 18 pkt c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia
28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokacie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu
(Dz. U. nr 163, poz. 1348 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło