IV SA/Wr 695/13
WyrokWSA we Wrocławiu2014-03-06
Skład orzekający: Julia Szczygielska, Henryk Ożóg, Lidia Serwiniowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy anulowanie czynności materialno-technicznej w postaci przyjęcia i zarejestrowania zgłoszenia pobytu stałego jest uzasadnione, jeśli podany adres zameldowania nie istniał urzędowo w dacie jego dokonania?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że anulowanie czynności materialno-technicznej w postaci przyjęcia i zarejestrowania zgłoszenia pobytu stałego było uzasadnione. Kluczowym argumentem było ustalenie, że w dacie zameldowania skarżących (1983 r.) podany przez nich adres (S. O., nr [...]) nie istniał jako urzędowo nadany. Brak urzędowego nadania nazwy ulicy 'O.' oraz numeru porządkowego '[...]' w miejscowości S. oznaczało, że adres ten nie spełniał wymogów formalnych dla dokonania zameldowania, co uzasadniało jego anulowanie na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności.Stan faktyczny
Skarżący D. H. i J. H. wnieśli skargę na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy o anulowaniu czynności materialno-technicznej w postaci przyjęcia i zarejestrowania zgłoszenia ich pobytu stałego pod adresem S. nr [...]. Organy administracji uznały, że adres ten nie istniał urzędowo w dacie zameldowania w 1983 r., co stanowiło podstawę do jego anulowania. Skarżący kwestionowali tę decyzję, podnosząc m.in. istnienie adresu w dokumentach prywatnych i urzędowych, a także zarzucając naruszenia proceduralne.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Julia Szczygielska, Sędziowie Sędzia NSA Henryk Ożóg, Sędzia WSA Lidia Serwiniowska (spr. ), Protokolant starszy referent Katarzyna Leśniowska, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 6 marca 2014 r. sprawy ze skargi D. H. i J. H. na decyzję Wojewody [..] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie anulowania czynności materialno - technicznej w postaci przyjęcia i zarejestrowania zgłoszenia pobytu stałego oddala skargę.
Wojewoda [...] (dalej: Wojewoda), decyzją z dnia [...] r nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267) oraz art. 47 ust. 2 w związku z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 993 ze zm.; dalej ustawa o ewidencji ludności) po rozpatrzeniu odwołania D. i J. H. (dalej: skarżących) od decyzji Wójta Gminy P. (dalej: Wójt Gminy) z dnia [...] r. nr[...] o anulowaniu czynności materialno-technicznej w postaci przyjęcia i zarejestrowania zgłoszenia pobytu stałego skarżących w lokalu pod adresem S[...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W jej uzasadnieniu Wojewoda wskazał, że postępowanie administracyjne w sprawie anulowania zameldowania skarżących na pobyt stały w lokalu pod adresem S. zostało wszczęte przez organ I instancji z urzędu w dniu [...]. po otrzymaniu za pośrednictwem Wojewody zwróconych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu akt sprawy dotyczącej odmowy wydania skarżącej dowodu osobistego z wyżej podanym adresem zameldowania. W wyroku sygn. akt IV SA/Wr 616/12 z dnia 22 stycznia 2013 r. Sąd zarzucił organowi gminy naruszenie art. 47 ust. 1 i 2 ustawy o ewidencji ludności z uwagi na niepodjęcie wcześniej działań mających na celu weryfikację dotychczasowego adresu zameldowania skarżącej, zatem organ został zobligowany do wszczęcia stosownego postępowania.
W dniu 23 maja 2013 r. do organu gminy wpłynęła odpowiedź skarżącej na zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego. W piśmie tym skarżąca nie wyraziła zgody na anulowanie jej dotychczasowego adresu zameldowania, którym posługuje się od dnia [...] r. i który został wpisany w jej książeczkowym dowodzie osobistym [...]. Natomiast w dniu 29 maja 2013 r. do organu I instancji wpłynęła również odpowiedź skarżącego, który także nie wyraził zgody na anulowanie przedmiotowego zameldowania (w przypadku tej strony zameldowanie powyższe było poprzednim adresem zameldowania, ponieważ osoba ta jest zameldowania obecnie na terenie innej gminy).
W toku postępowania organ gminy wykorzystał materiał dowodowy zebrany w sprawie dotyczącej wymiany dowodu osobistego skarżącej z uwagi na poruszone w nim kwestie związane właśnie z zameldowaniem.
Realizując wynikający z art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego obowiązek zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania, organ skierował do stron pismo informujące o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym i wypowiedzenia się co do tych dowodów przed wydaniem decyzji przez organ, jednakże żadna ze stron nie skorzystała z przysługującego jej prawa.
Mając na uwadze zebrany materiał dowodowy, na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności, Wójt Gminy decyzją nr [...] z dnia [...]r. orzekł o anulowaniu z urzędu czynności materialno-technicznej zameldowania skarżących na pobyt stały w lokalu pod adresem S.. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że powyższy adres nie figurował w rejestrach gruntów i budynków na terenie wsi S..
Od decyzji tej skarżący złożyli w ustawowym terminie odwołanie do Wojewody, w którym podnieśli, że adres zameldowania S. figuruje zarówno w akcie notarialnym dotyczącym kupna-sprzedaży ich nieruchomości, jak i w innych dokumentach jej dotyczących (np. zawiadomieniu Sądu Rejonowego w[...] z dnia [..] r. o założeniu księgi wieczystej czy też w deklaracjach podatkowych składanych przez odwołujących się). Ponadto skarżący zarzucili organowi gminy niezgodne z prawem nadanie nowego numeru porządkowego "[...]" spornej nieruchomości w [...] roku, a także niepowiadomienie o wszczęciu postępowania w rozpatrywanej sprawie mieszkańców pozostałych nieruchomości. Strony podniosły również, że nie wyraziły zgody na anulowanie ich zameldowania, zatem organ gminy winien był umorzyć postępowanie zgodnie z art. 61 § 2 Kpa. Do odwołania został ponadto załączony plik dokumentów zgodnie ze sporządzonym przez strony zestawieniem (w pliku tym brakuje kopii wyroków sądowych oznaczonych nr 8).
Analizując całość akt sprawy Wojewoda stwierdził, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy o ewidencji ludności. Zgodnie z art. 47 ust. 1 tej ustawy organ gminy obowiązany jest na podstawie zgłoszenia dokonać zameldowania lub wymeldowania przez zarejestrowanie danych dotyczących osoby. Jednakże w sytuacji, gdy zgłoszone dane budzą wątpliwości, o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania rozstrzyga właściwy organ gminy (art. 47 ust. 2 ustawy). Czynności materialno- techniczne, jakimi są zameldowanie oraz wymeldowanie, nie mają cech ostateczności ani prawomocności, co oznacza, iż w każdym czasie możliwe jest skorygowanie błędnego wpisu ewidencyjnego, również wtedy, gdy wątpliwości, o których mowa w art. 47 ust. 2 ustawy, ujawniły się już po przyjęciu i zarejestrowaniu zgłoszenia meldunkowego.
W rozpatrywanej sprawie istotne stało się jednoznaczne ustalenie, czy w dacie dokonywania czynności materialno-technicznej zameldowania, tj. w dniu[...] r., istniały podstawy do zameldowania skarżących na pobyt stały w lokalu pod adresem S.. Zgodnie z art. 9b ust. 1 ustawy zameldowanie na pobyt stały lub czasowy następuje pod oznaczonym adresem. W czasie dokonywania zameldowania przez odwołujących się nie istniał jeszcze powyższy artykuł prawny, ale zgodnie z obowiązującym zarówno wówczas, jak i obecnie art. 6 ust. 1 tej ustawy, pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Zatem bezspornie jedną z przesłanek niezbędnych do dokonania zameldowania osoby w danym lokalu jest istnienie konkretnego adresu, którym oznaczony jest lokal, w jakim osoba zamieszkała. Pamiętać przy tym należy, że oznaczenia adresowego nie nadaje sama osoba chcąca dopełnić obowiązku meldunkowego. W dacie dokonywania przedmiotowego zameldowania obowiązywał dekret z dnia 2 lutego 1955 r. o ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. nr 6, poz. 32), zgodnie z którym ewidencję obejmującą grunty i budynki położone na obszarze gromady, osiedla lub miasta prowadziły prezydia powiatowych rad narodowych (art. 9 ust. 1) i zawierała ona m.in. położenie, przeznaczenie i szczegółowy opis budynków (art. 2 ust. 1 pkt 2). Jak wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organu gminy w rejestrze gruntów i budynków dla miejscowości S. nie figurował adres [..]. Według oficjalnych wykazów nazw miejscowości znajdujących się na terenie Rzeczypospolitej Polskiej w gminie P. istnieje tylko wieś o nazwie "S.", nie ma natomiast miejscowości o nazwie "S. O. ". Funkcjonująca potocznie nazwa "S. O. " nie ma charakteru urzędowego ustalonego w sposób formalny, gdyż nie istnieje żaden akt prawny, którym by ustalono taką nazwę, o czym skarżąca była informowana bezpośrednio przez Departament Administracji Publicznej ówczesnego MSWiA. We wsi S. nie ustanowiono również nazwy ulicy "O.", nazwa taka była jedynie potoczną nazwą funkcjonującą podczas budowy na terenie wsi domków pracowniczych przez [...] i nigdy nie została oficjalnie usankcjonowaną stosowną uchwałą. Wręcz przeciwnie - Zarząd Gminy postanowieniem nr [...] z dnia [...] r. nie wyraził zgody na nazwanie ulicy w S. "O.". Skoro więc nie istniał adres, pod którym zameldowani zostali skarżący, zatem rejestracja zgłoszenia przez te osoby pobytu stałego pod adresem S. została dokonana nieprawidłowo i czynność ta powinna zostać anulowana.
Zauważyć jednocześnie należy, iż do ewidencji ludności prowadzonej przez Wójta Gminy jako adres zameldowania skarżących wpisano przy przedmiotowej rejestracji w 1983 roku jeszcze inny adres, a mianowicie adres "S.", co również nie było prawidłowe, bowiem numerem[...] we wsi S. była oznaczona zupełnie inna nieruchomość. Osoby zamieszkałe w niej posiadają zameldowanie od roku nawet 1957, zatem wiele lat przed wybudowaniem i kupnem spornego lokalu przez odwołujących się.
Odnosząc się natomiast do zarzutu zawartego w odwołaniu, iż niezgodnie z prawem nadany został nowy numer porządkowy spornej nieruchomości "[...]" w [...] roku, Wojewoda wskazał, że kwestia ta nie była przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie, a jednocześnie dodał, że Wojewoda nie jest organem sprawującym nadzór nad działalnością organów gmin w powyższym zakresie, bowiem ustalanie numerów porządkowych nieruchomości należy do zadań własnych gminy.
Skarżący podnieśli również, iż organ gminy winien był umorzyć postępowanie zgodnie z art. 61 § 2 Kpa, gdyż oni nie wyrazili zgody na anulowanie ich zameldowania. Stwierdzić w tym miejscu należy, iż powołany przepis stanowi, że organ administracji publicznej może ze względu na szczególnie ważny interes strony wszcząć z urzędu postępowanie także w sprawie, w której przepis prawa wymaga wniosku strony. Organ obowiązany jest wówczas uzyskać na to zgodę strony w toku postępowania, a w razie nieuzyskania zgody - postępowanie umorzyć. Jednakże w rozpatrywanej sprawie nie był wymagany wniosek strony, zatem powyższy przepis prawa nie ma w tym przypadku zastosowania.
Ponadto strony podniosły, że organ gminy nie powiadomił o wszczęciu postępowania w rozpatrywanej sprawie mieszkańców pozostałych nieruchomości oznaczonych numerami od [...] do [..] na spornym [...] w S.. Jednakże pozostałe nieruchomości nie były oznaczone adresem "S.", zatem nie mogło ich dotyczyć postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie.
Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji, o ile nie przekazuje danej sprawy do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Organ odwoławczy nie może przy tym ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu I instancji, ale zobowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę merytorycznie w jej całokształcie.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu administracyjnego we Wrocławiu skarżący wskazali, że zameldowanie/zamieszkanie pod numerem porządkowym [...] nr [...] – S. zgodne jest ze stanem faktycznym i prawnym nieruchomości o numerze porządkowym [...] nr[...] – S. w ewidencji gruntów i budynków oznaczonej numerem działki [...] położonej w S., pow. gruntów [..] m2, pow. Mieszkalna[...] m2, dla której ustalono osoby faktyczne i prawne władające tymi gruntami, budynkiem mieszkalnym w miejscu ich zameldowania/zamieszkania pod adresem S. nr[...] od dnia [...] stycznia 1983 r., ponad 30 lat (ustawa z 17 maja 1989 r. prawo geodezyjne i kartograficzne). Na rzecz tej nieruchomości od 20 lat płacą podatki i inne świadczenia. Urząd Gminy od 1983 r. posiadał wiedzę w przedmiocie stanu faktycznego i prawnego o numerach porządkowych [...] nr [..-...] S. w ewidencji gruntów i budynków oznaczonej numerem działki[..] (podział [...] i [..]) położonej w S., w tym o współwłasność skarżących [...] nr [...] – S. Urząd Gminy posiadał od dnia [...] stycznia 1983 r. wiedzę z urzędu z własnej ewidencji: ludności, ewidencji budynków, wystawianych decyzji podatkowych, wymiany dowodów osobistych, rejestracji pojazdów, wystawianych zezwoleń, decyzji, świadczeń pieniężnych, wystawianych upomnień, własnych pism i postanowień, otrzymywanych zmian w rejestrze gruntów i.t.d.
Mimo to wniosek skarżącej złożony do Urzędu Gminy w dniu [...]r. o wymianę dowodu osobistego [...] z [..]. tytułem utraty jego ważności nie został zrealizowany do dnia dzisiejszego.
Wskazali, że przesyłali do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego do oceny prawnej dowody w sprawie zameldowania/zamieszkania:
- zawiadomienie Urzędu Gminy z dnia [...] r. nr [...]
- postanowienie Sądu Rejonowego w[...]. VI Wydział Ksiąg Wieczystych w [...]. z dnia [..]. Dz. Kw. [...], KW [...]
- decyzja Urzędu Gminy z dnia [..] r. nr [...]
- decyzja Wojewody nr [...] z dnia[...] r.
- Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu sygn. akt IV SA/Wr 616/12 z dnia 22.01.2013 r.
- decyzja [...]z dnia [...]. o przydziale mieszkania funkcyjnego - domek dla skarżącej,
- zawiadomienie Urzędu Wojewódzkiego Wydz. Spraw Obywatelskich z dnia [...] r. nr [...]r. o wyznaczonym terminie wymiany dowodu osobistego skarżącej - dzień [...] r.
- uzasadnienie zaskarżonej decyzji Wojewody z dnia [...] r.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie wskazując, że w dniu [...] r. Wójt Gminy wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie anulowania zameldowania skarżących na pobyt stały w lokalu pod adresem S. z uwagi na nieistnienie tego oznaczenia adresowego w obowiązującej ewidencji adresowej. Mając na uwadze zebrany w przedmiotowej sprawie materiał dowodowy, na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności organ gminy decyzją nr [...] z dnia [...] r. orzekł o anulowaniu czynności materialno-technicznej w postaci przyjęcia i zarejestrowania zgłoszenia pobytu stałego skarżących w przedmiotowym lokalu.
Po analizie akt sprawy organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, wskutek czego osoby te złożyły skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, dołączając do niej dowody wymienione w piśmie przewodnim do skargi (w piśmie tym wskazano 16 załączników, ale do organu odwoławczego wpłynęły jedynie dowody oznaczone numerami 1,4,5,7, 9, 10, 11, 13, 15 i 16).
W odpowiedzi na zarzuty przedmiotowej skargi Wojewoda podtrzymał w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewoda podał, że skarżący zarzucili w swojej skardze, iż organ gminy posiadał wiedzę o miejscu ich zameldowania pod adresem "S. " z własnych ewidencji i adres ten funkcjonował od 1983 roku. W tej kwestii Wojewoda stwierdził, iż - jak wskazano w zaskarżonej decyzji - do ewidencji ludności Gminy P. jako adres zameldowania skarżących wprowadzono w rzeczywistości oznaczenie "S. [...]", zaś w innych ewidencjach wskazanych w skardze prowadzonych przez organ gminy wpisywano adres "S." prawdopodobnie na podstawie zapisu adresu dokonanego w starych dowodach osobistych skarżących. Jednakże oznaczenie adresowe lokalu, w jakim dokonuje się zameldowania musi zostać nadane przez uprawnione do tego podmioty, a adres "S." nigdy nie został urzędowo przyjęty i wprowadzenie takiego adresu jako określenia położenia danej nieruchomości w księdze wieczystej dotyczącej powyższego lokalu nie jest tożsame z nadaniem konkretnego oznaczenia adresowego, bowiem to nie sąd prowadzący księgi wieczyste jest podmiotem właściwym w zakresie nadawania adresów lokali. Ponadto zmiany w oznaczeniu adresowym lokalu nie wpływają na prawo własności danej nieruchomości, tj. ani nie nadają nikomu uprawnień do lokalu, ani ich nie odbierają.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Z przepisu art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 1270, dalej: p.p.s.a.) wynika, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje m. in. skargi na decyzje administracyjne (art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.).
Przedmiotem skargi jest w niniejszej sprawie decyzja Wojewody z dnia [...] r. dotycząca anulowania czynności materialno-technicznej w postaci przyjęcia i zarejestrowania zgłoszenia pobytu stałego skarżących w lokalu pod adresem S. .
Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 47 ust. 2 ustawy, zgodnie z którym, jeżeli zgłoszone dane budzą wątpliwości, o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania rozstrzyga właściwy organ gminy.
Postępowanie administracyjne w sprawie anulowania czynności materialno-technicznej dotyczącej zameldowania skarżących pod wyżej oznaczonym adresem zostało wszczęte przez Wójta Gminy z urzędu zawiadomieniem z dnia [...] r. nr[...] w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 22 stycznia 2013 r. sygn. akt IV SA/Wr 616/12 uchylającym decyzję Wojewody z dnia 27 lipca 2012 r. i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji odmawiającą wpisania do dowodu osobistego skarżącej powyższego adresu zameldowania. W wyroku tym Sąd stwierdził, że bez skutecznego prawnie dotychczasowego wzruszenia zameldowania skarżącej, nie można w postępowaniu w przedmiocie wydania dowodu osobistego skarżącej twierdzić, iż miejsce zameldowania podane przez stronę we wniosku nie odpowiada rzeczywistemu stanowi. Sąd ten wskazał, że organy administracji nie przeprowadziły odrębnego postępowania administracyjnego mającego na celu wzruszenie dotychczasowego adresu zameldowania skarżącej, wskazanego we wniosku z dnia [...] r. o wydanie dowodu osobistego.
Z uzasadnienia tego wyroku wynika ponadto, że nie można zaakceptować stanowiska, iż zmiana adresu zameldowania nastąpiła z urzędu wskutek zmiany numeru porządkowego nieruchomości.
Natomiast z ust. 1 art 47 ustawy o ewidencji ludności wynika, że organ gminy prowadzący ewidencję ludności jest obowiązany na podstawie zgłoszenia dokonać zameldowania i wymeldowania przez zarejestrowanie danych dotyczących osoby i jej miejsca pobytu, jak również innych zdarzeń objętych obowiązkiem meldunkowym.
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie sądowej jest wiec więc ocena czy zachodziły przesłanki do anulowania przez organy administracji czynności materialno- technicznej polegającej na zameldowaniu skarżących w dniu [...] r. pod podanym wyżej adresem.
W dacie zameldowania skarżący pod powyższym adresem obowiązek meldunkowy regulowały przepisy powołanej ustawy o ewidencji ludności, z której art. 4 ust. 1 pkt 1 wynikało, że obowiązek meldunkowy polegał m. in. na zameldowaniu w miejscu pobytu stałego lub czasowego. Z kolei w myśl art. 6 powołanej ustawy o ewidencji ludności, pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Czynność materialno- techniczną zameldowania regulował również wówczas art. 11 ust. 1 tej ustawy, który stanowił, że osoba obowiązana do zameldowania się na pobyt stały zgłasza wymagane dane do zameldowania w urzędzie miejskim, urzędzie miasta i powiatu, urzędzie dzielnicowym, urzędzie gminy lub urzędzie miasta i gminy właściwym ze względu na nowe miejsce swojego pobytu.
Natomiast zakres danych niezbędnych do zameldowania określało rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 20 września 1974 r. w sprawie wykonywania obowiązku meldunkowego i prowadzenia ewidencji ludności (Dz. U. nr 33, poz. 196), którego § 3 ust. 1 stanowił, że zameldowanie na pobyt stały lub czasowy następuje pod oznaczonym adresem. Natomiast w myśl ust. 2 tego przepisu adres określało się przez podanie: 1) w miastach - nazwy miasta, ulicy, numeru domu i lokalu (pomieszczenia), a ponadto: a) w miastach podzielonych na dzielnice - nazwy dzielnicy, b) w miastach nie stanowiących powiatu - nazwy powiatu, 2) we wsiach - nazwy miejscowości, numeru domu i lokalu (pomieszczenia), nazwy gminy i powiatu.
Dodać należy, że zgodnie z obwiązującym obecnie tj. w dacie podjęcia zaskarżonej do Sądu decyzji kwestę tę reguluje w podobny sposób art. 9b ust. 1 ustawy o ewidencji ludności, który stanowi, że zameldowanie na pobyt stały lub czasowy następuje pod oznaczonym adresem. Stosownie do ust. 2 tego przepisu adres określa się przez podanie: 1) w gminach, które uzyskały status miasta – nazwy miasta (dzielnicy), ulicy, numer domu i lokalu, nazwy województwa oraz kodu pocztowego, 2) w innych gminach – nazwy miejscowości, numer domu i lokalu, nazwy gminy, nazwy województwa, kodu pocztowego oraz nazwy ulicy, jeżeli w miejscowości występuje podział na ulice.
W świetle powyższych przepisów przyjąć trzeba, iż zameldowanie na pobyt stały następuje pod oznaczonym adresem.
Słusznie zatem przyjął Wojewoda, że jedną z przesłanek niezbędnych do dokonania zameldowania w danym lokalu jest istnienie konkretnego adresu, którym oznaczony jest lokal objęty wnioskiem o zameldowanie.
Adres obejmuje m. in. takie dane jak: nazwę miejscowości, nazwę ulicy, numer domu.
W dacie zameldowana skarżących, tj. w dniu [...] r. nie istniała miejscowość o urzędowej nazwie S. O., gdyż w dacie tej czynności figurowała jedynie miejscowość o nazwie urzędowej S. (powiat [...]) nadana rozporządzeniem Minister Administracji Publicznej i Minister Ziem Odzyskanych z dnia 15 marca 1947 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości (M.P. 1947m nr 37, poz. 297), w którego § 1 postanowiono, że przepis ten ustala w brzmieniu polskim nazwy oraz pisownię miejscowości podanych w tym przepisie.
Podkreślenia wymaga, że nazwa miejscowości (wsi) S. ujęta została w również w przepisach rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (DZ. U. z 2013 r. poz. 200), wydanego na podstawie ustawy art. 9 ust. 1 z dnia 29 sierpnia 2003 r. o urzędowych nazwach miejscowości i obiektów fizjograficznych (Dz. U. nr 166, poz. 1612 ze zm.), która weszła w życie w dniu 7 października 2003 r. W załączniku do tego rozporządzenia, str. [...], podano bowiem nazwę wsi S. w Gminie P. Powiat [...], z identyfikatorem miejscowości z krajowego rejestru urzędowego podziału terytorialnego kraju [...].
Z akt administracyjnych sprawy wynika ponadto, że we wsi S. nie nadano również nazwy ulicy O. Wręcz przeciwnie Zarząd Gminy postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] nie wraził zgody na nazwanie ulicy w S. "[...]. O postanowieniu tym jest mowa w piśmie Wójta Gminy z dnia [...] r. nr [...] adresowanym do skarżącej, sporządzonym w odpowiedzi na jej skargę, dotyczącą wadliwości postępowania w sprawie nadawania numerów porządkowych nieruchomości.
Z pisma tego wynika jednoznacznie, że ani gromadzka rada narodowa ani następnie rada gminy nie podjęły uchwały o nadaniu nazwy ulicy "O." w S.. Nazwa ulicy nadawana jest bowiem uchwałą właściwego organu.
Zatem nazwa "O." była jedynie nazwą potoczną i nie może stanowić nazwy ulicy, będącej częścią składową adresu, o którym mowa zarówno w § 3 ust. 2 powołanego wyżej rozporządzenia w sprawie wykonywania obowiązku meldunkowego i prowadzenia ewidencji ludności, które obowiązywało w dacie zameldowania skarżących jak i w art. 9b ust. 2 ustawy o ewidencji ludności.
Słusznie przy tym wskazały organy orzekające w sprawie, że w dacie zameldowania skarżących również w ewidencji gruntów i budynków w miejscowości S. nie znajdował się adres O.. Ewidencja ta w dacie zameldowania była prowadzona na podstawie dekretu z dnia 2 lutego 1955 r. o ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z art. 2 pkt 2 tego dekretu ewidencja ta obejmowała co do budynków – położenie, przeznaczenie, materiał z jakiego zostały wykonane, rok ukończenia budowy oraz szczegółowy opis.
Określenie położenia sprecyzowane zostało zaś w załączniku nr 1 i nr 2 do zarządzenia Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 29 lipca 1955 r. (M. P. nr 71 poz. 894), z których wynika, że obejmuje ono nazwę miejscowości, gruntu, nieruchomości, ulicy, nr porządkowy itp.
Prawidłowe są także ustalenia organów administracji, że nieruchomości skarżących nie został nadany numer porządkowy [...]. Potwierdza to zawiadomienie Wójta z dnia [...]. nr [...] z którego wynika, że nieruchomości skarżących został nadany numer porządkowy [..]. Numer porządkowy został nadany na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz. U. z 2010 r. nr 193, poz. 1287 ze zm.), a prace porządkowe mające na celu uporządkowanie numeracji nieruchomości rozpoczęły się dopiero w [..] r., co wynika z uzasadnienia decyzji organu I instancji.
Z zaskarżonej decyzji wynika ponadto, że do ewidencji ludności prowadzonej przez Wójta Gminy jako adres zameldowania skarżących wpisano przy rejestracji w 1983 roku jeszcze inny adres, tj. "S. [...]". Zgodzić się należy ze stanowiskiem Wojewody, że również ten adres jest nieprawidłowy skoro numerem [...] we wsi S. była oznaczona zupełnie inna nieruchomość, a osoby zamieszkałe w niej posiadają długoletnie zameldowanie, tj. od roku 1957, czyli wiele lat przed wybudowaniem i kupnem spornego lokalu przez skarżących i ich zameldowaniem.
Zatem w niniejszej sprawie w dacie zameldowania skarżących ani też w późniejszym okresie w miejscowości S. nie nadano nazwy ulicy podanej przez skarżących we wniosku o zameldowanie (O.) ani numeru porządkowego nieruchomości wskazanego w tym wniosku (nr [...]).
Zgodzić się należy z twierdzeniem Wojewody zawartym w odpowiedzi na skargę, że adres "S." nigdy nie został urzędowo przyjęty, a wprowadzenie takiego adresu jako określenia położenia danej nieruchomości w księdze wieczystej dotyczącej lokalu skarżących nie jest równoznaczne z nadaniem konkretnego oznaczenia adresowego, ponieważ sąd prowadzący księgi wieczyste nie jest podmiotem właściwym w zakresie nadawania adresów lokali.
Zasadnie więc organy orzekające w sprawie przyjęły, że adres podany we wniosku o zameldowanie jest niezgodny ze stanem faktyczny, co uzasadniało uchylenie czynności materialno- technicznej zameldowania z dnia [...] r. w postaci przyjęcia i zarejestrowania zgłoszenie pobytu stałego.
Ewidencja ludności ma bowiem na celu rejestrację danych dotyczących m. in. zameldowania, które powinny być zgodne ze stanem faktycznym.
Rację ma również Wojewoda, że nie zachodziły podstawy do umorzenia przez organ I instancji postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie na podstawie art. 61 § 2 Kpa z uwagi na to, że skarżący nie wyrazili zgody na anulowanie ich zameldowania. Powołany przepis stanowi, że organ administracji publicznej może ze względu na szczególnie ważny interes strony wszcząć z urzędu postępowanie także w sprawie, w której przepis prawa wymaga wniosku strony. Organ obowiązany jest wówczas uzyskać na to zgodę strony w toku postępowania, a w razie nieuzyskania zgody - postępowanie umorzyć. W rozpoznawanej sprawie wszczęcie postępowania nastąpiło z urzędu, na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i nie wymagało wniosku strony, zatem powyższy przepis nie mógł mieć zastosowania.
Ponadto w świetle powyższego przepisu art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji o ludności zgoda strony nie jest wymagana do skutecznego na anulowania czynności materialno - technicznej zameldowania.
W tej sytuacji zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca, nie naruszają prawa.
Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło