IV SA/Wr 701/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. R. na decyzję Kierownika Zespołu Terenowej Pracy Socjalnej nr 1 w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej we W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego postanawia: I. odrzucić skargę; II. oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Pismem z dnia 27 października 2017 r. Z. R. (zwany dalej stroną lub skarżącym) wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na opisaną w komparycji niniejszego postanowienia decyzję "Kierownika Zespołu Terenowej Pracy Socjalnej nr 1 w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej we W.", wydaną z upoważnienia Prezydenta W. Jednocześnie skarżący wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia tej skargi , podnosząc , że organ błędnie pouczył go o przysługujących środkach odwoławczych. Zażądał ponadto uzupełnienia orzeczeń o dodatkowe pouczenie o prawie wniesienia powództwa do sądu powszechnego, przeprowadzenia mediacji, a także zwolnienia od kosztów sądowych. W odpowiedzi na skargę Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej i wniesionej po upływie terminu . W tym zakresie organ wskazał, że strona została prawidłowo pouczona o przysługujących jej środkach zaskarżenia od wydanych przez ten organ decyzji, w tym także o trybie i terminie ich wniesienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przy czym przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie , o czym stanowi przepis art. 52 § 2 p.p.s.a. W niniejszej sprawie skarżący określił jako przedmiot zaskarżenia decyzję "Kierownika Zespołu Terenowej Pracy Socjalnej nr 1 w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej we W." z dnia 22 sierpnia 2012 r., nr [...]. Wskazane rozstrzygnięcie zawierało – wbrew twierdzeniom skarżącego – prawidłowe pouczenie o przysługującym środku zaskarżenia w postaci odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Jak wynika z przywołanych na wstępie przepisów ustawy procesowej regulującej postępowanie przed sądem administracyjnym możliwość wniesienia skargi do sądu administracyjnego uzależniona jest m.in. od uprzedniego wyczerpania środków zaskarżenia przysługujących w administracyjnym toku instancji. Oznacza to, że strona powinna w pierwszej kolejności wykorzystać drogę postępowania administracyjnego, aby następnie móc zainicjować postępowanie sądowoadministracyjne, którego przedmiotem będzie wówczas rozstrzygnięcie organu drugiej instancji. Wymaga bowiem podkreślenia, że zaskarżeniu do sądu administracyjnego podlega jedynie akt administracyjny (decyzja bądź postanowienie) mający walor ostateczności, czyli wydany w postępowaniu drugoinstancyjnym . Odnosząc powyższe uwagi do przedmiotowej sprawy stwierdzić należy ,że aby weryfikować prawidłowość zaskarżonej decyzji , skarżący winien był uprzednio wnieść - w ustawowym terminie - odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. , a następnie miał prawo zakwestionować wydaną przez Kolegium decyzję w drodze skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Z tych przyczyn skarga wniesiona na decyzję organu pierwszej instancji przedstawia się jako niedopuszczalna. Stwierdzenie powyższego obligowało Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w punkcie I sentencji niniejszego postanowienia. W zaistniałej sytuacji nie było już potrzeby odrębnego rozpatrzenia pozostałych, wynikających ze skargi i z nią ściśle związanych wniosków , obejmujących kwestię postępowania mediacyjnego, uzupełnienia rozstrzygnięcia organu pomocy społecznej, czy w końcu przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Z racji braku możliwości zaskarżenia do sądu administracyjnego decyzji pierwszo-instancyjnej , termin ten skarżącemu w ogóle nie przysługiwał, a więc nie mógł on również rozpocząć swojego biegu. Wprawdzie przepis art. 243 § 1 zd. 1 p.p.s.a. przewiduje ,że prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Jednakże w myśl art. 247 p.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności skargi. Z kolei o oczywistej bezzasadności skargi można mówić wówczas, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. W szczególności dotyczy to sytuacji, w której skarga kwalifikuje się do odrzucenia (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 stycznia 2013 r., sygn. akt II OZ 37/13 oraz z dnia 5 marca 2013 r., sygn. akt I OZ 152/13 – dostępne w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy został zawarty w skardze niedopuszczalnej i z tego powodu podlegającej odrzuceniu. Stanowi to więc o oczywistej bezzasadności skargi, co tym samym obligowało Sąd do oddalenia wniosku o przyznanie prawa pomocy zgodnie z art. 247 p.p.s.a., o czym orzeczono w punkcie II sentencji niniejszego postanowienia. Jedynie dla porządku dodać należy, że strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. – nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych.