IV SA/Wr 722/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Henryk Ożóg, po rozpoznaniu w dniu 11 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu Z. Z. od postanowienia referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu z dnia 29 maja 2017 r. o umorzeniu postępowania sądowoadministracyjnego wszczętego wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi Z. Z. na postanowienie Wojewody D. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o wskazanej treści postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 10 lutego 2016 r. oddalił skargę Z. Z., dalej: skarżący, na postanowienie Wojewody D. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o wskazanej treści. Wyrok ten wraz z uzasadnieniem sporządzonym na wniosek skarżącego został doręczony skarżącemu w dniu 12 kwietnia 2017 r. (k-37) Zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 7 kwietnia 2016 r. pozostawiono bez rozpoznania, zawarty w piśmie skarżącego z dnia 3 marca 2016 r., wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego. Zarządzenie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Sądu z dnia 13 maja 2016 r. wydanym po rozpoznaniu sprzeciwu od tego zarządzenia referendarza sądowego. Postanowieniem Sądu z dnia 23 czerwca 2016 r. odrzucono wniosek o przywrócenie terminu do odbioru korespondencji. Zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 28 lipca 2016 r. pozostawiono bez rozpoznania kolejny wniosek skarżącego o przyznanie prawa z powodu nieuzupełnienia braku formalnego tego wniosku poprzez jego podpisanie. Zarządzenie to zostało doręczone skarżącemu w dniu 8 sierpnia 2016 r. i skarżący nie wniósł sprzeciwu od tego zarządzenia. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 5 września 2016 r. stwierdzono, że powyższy wyrok Sądu z dnia 10 lutego 2016 r. stał się prawomocny od dnia 13 maja 2016 r. W dniu 19 grudnia 2016 r. wpłynęło do Sądu pismo skarżącego z dnia 14 grudnia 2016 r., nazwane zażaleniem na zarządzenie "Sądu z dnia 11 maja 2016 r." W piśmie tym skarżący podał także, że wnosi o udzielenie pomocy prawnej, jeżeli by się okazało, że potrzebna jest pomoc wykwalifikowanego prawnika. Tego samego dnia do Sądu wpłynęło również odrębne pismo skarżącego, opatrzone datą 14 grudnia 2016 r. zawierające zażalenie na powyższe postanowienie Sądu z dnia 23 czerwca 2016 r. odrzucające wniosek o przywrócenie terminu do odbioru korespondencji. Tego samego dnia do Sądu wpłynął także złożony na niepodpisanym urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego i zwolnienie od kosztów sądowych. W rubryce obejmującej zaskarżony organ, skarżący podał WSA we Wrocławiu. Pismem Sądu z dnia 21 grudnia 2016 r. zwrócono się do skarżącego o podanie jakie zarządzenie kwestionuje w powyższym piśmie z dnia 14 grudnia 2016 r., gdyż w niniejszej sprawie, Sąd w dniu 11 maja 2016 r. nie wydał zarządzenia. Skarżący pismem z dnia 4 stycznia 2017 r., nadanym następnego dnia, napisał, że nie rozumie powyższego wezwania (pisma Sądu) z dnia 21 grudnia 2016 r. (k-103). Postanowieniem Sądu z dnia 11 stycznia 2017 r. odrzucono, zawarte w piśmie skarżącego z dnia 14 grudnia 2016 r., które wpłynęło do Sądu w dniu 19 grudnia 2016 r., zażalenie na postanowienie Sądu z dnia 23 czerwca 2016 r. odrzucające wniosek o przywrócenie terminu do odbioru korespondencji. Ponadto w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 28 grudnia 2016 r. do uzupełnienia braku formalnego wniosku o przyznanie prawa pomocy, który wpłynął do Sądu w dniu 19 grudnia 2016 r., poprzez jego podpisanie - skarżący nadesłał, podpisany w dniu 24 stycznia 2017 r., formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy. Po rozpoznaniu tego wniosku (k-90 i k-110) postanowieniem referendarza sądowego z dnia 21 lutego 2017 r. umorzono postępowanie wszczęte tym wnioskiem z uwagi na to, że postępowanie sądowe w niniejszej sprawie zostało już prawomocnie zakończone. Pismem z dnia 22 lutego 2017 r. (k-124) skarżący wniósł zażalenie na postanowienie Sądu z dnia 11 stycznia 2017 r. i dodatkowo (ostanie zdanie pod podpisem) podał, że gdyby się okazało, że potrzebne jest zastępstwo wykwalifikowanego prawnika to prosi o udzielenie pomocy prawnej radcy prawnego urzędującego w miejscowości, w której zamieszkuje. Postanowieniem Sądu z dnia 24 lutego 2017 r. odrzucono zażalenie na powyższe postanowienie Sądu z dnia 13 maja 2016 r. o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego. Pismami z dnia 14 marca 2017 r. skarżący wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z dnia 21 lutego 2017 r. (k- 139) i zażalenie na postanowienie Sądu z dnia 24 lutego 2017 r. (k-140). W zażaleniu tym na marginesie dodał, że gdyby się okazało, że potrzebne jest zastępstwo wykwalifikowanego prawnika to prosi o pomoc prawną, jego sytuacja jest znana sądowi z urzędu, a fakty te nie wymagają dowodu. W sprzeciwie podniósł, że wnosi o pomoc prawną i ten wniosek jest zasadny. Ponadto w dniu 22 lutego 2016 r. do akt innej sprawy sądowej skarżącego o sygn. akt IV SA/Wr 215/16 wpłynął złożony na urzędowym formularzu wniosek (k-43 sygn. akt IV SA/Wr 215/16) o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, w którym skarżący podał pięć sygnatur akt sprawy, w tym także sygnaturę akt niniejszej sprawy. Formularz ten został złożony w odpowiedzi na pismo referendarza sądowego z dnia 24 stycznia 2017 r. sporządzone w sprawach o sygn. akt IV SA/Wr 215/16, IV SA/Wr 216/16 i IV SA/Wr 217/16) wzywające skarżącego do złożenia, w wymienionych trzech sprawach, wniosku o prawo pomocy na urzędowym formularzu. Formularz ten został skutecznie wniesiony tylko w pierwszej z podanych spraw, czyli w sprawie o sygn. akt IV SA/Wr 215/16, bo do każdej z tych trzech spraw przesłano skarżącemu do wypełnienia odrębny formularz. Zatem powyższe pismo referendarza sądowego z dnia 24 stycznia 2017 r. nie dotyczyło niniejszej sprawy. Postanowieniem Sądu z dnia 10 kwietnia 2017 r. utrzymano w mocy powyższe postanowienie referendarza sądowego z dnia 21 lutego 2017 r. umarzające postępowanie wszczęte wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, który wpłynął do Sądu w dniu 19 grudnia 2017 r. i został uzupełniony w dniu 24 stycznia 2017 r. - z uwagi na to, że postępowanie sądowe w niniejszej sprawie zostało już prawomocnie zakończone. Pismem referendarza sądowego z dnia "13 marca 2017 r." (w piśmie tym podano błędna datę wydania, gdyż zostało ono wydane 13 kwietnia 2017 r.) poinformowano skarżącego, że na urzędowym formularzu, złożonym osobiście w Sądzie w dniu 22 lutego 2017 r. podał pięć sygnatur akt sprawy tj. w sprawy o sygn. akt IV SA/Wr 215/16, IV SA/Wr 722/15, IV SA/Wr 216/16, IV SA/Wr 217/16, III SA/Wr 943/16 i że formularz ten w Wydziale IV został skutecznie wniesiony tylko w pierwszej sprawie, tj. w sprawie o sygn. akt IV SA/Wr 215/16. Natomiast w pozostałych sprawach w Wydziale IV o sygn. akt IV SA/Wr 216/16 i IV SA/Wr 217/16 wniosek o przyznanie prawa pomocy zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 1 marca 2017 r. został pozostawiony bez rozpoznania. Ponadto w piśmie tym wskazano, że wniosek o prawo pomocy powinien zostać złożony w każdej sprawie sądowej na odrębnym formularzu i jeżeli intencją skarżącego było złożenie w dniu 22 lutego 2017 r. wniosku o prawo pomocy również w niniejszej sprawie, to w tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu przesyła skarżącemu w niniejszej sprawie o sygn. akt IV SA/Wr 722/15 urzędowy formularz wniosku PPF o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w celu wypełnienia, podpisania i przesłania do Sądu. Pismo to skarżący odebrał w dniu 4 maja 2017 r. Skarżący nie złożył wniosku o przyznanie prawa pomocy na odrębnym urzędowym formularzu, lecz dnia 10 maja 2017 r. nadał w urzędzie pocztowym pismo, opatrzone tą sama datą, w którym podał pięć sygnatur akt sprawy w tym, sygnaturę niniejszej sprawy, czyli IV SA/Wr 722/15 i w którym wskazał, że w związku z wezwaniem Sądu datowanym na dzień "13 marca 2017 r." zawierającym informacje, że w każdej sprawie sądowej wniosek o pomoc prawną należy złożyć do każdej sprawy oddzielnie – informacja ta nie była poparta żadną podstawa prawną i w związku z tym uprzejmie prosi o podanie podstawy prawnej tego żądania. Dodał, że jego sytuacja jest znana sądowi z urzędu i na podstawie danych o majątku Sąd zwalniał go z kosztów i przyznawał pomoc prawną z urzędu. Ponadto odrębnym pismem z dnia 10 maja 2017 r. (k-162) skarżący wniósł zażalenie na postanowienie Sądu z dnia 10 kwietnia 2017 r. i w zażaleniu tym na marginesie dodał, że gdyby się okazało, że potrzebne jest zastępstwo wykwalifikowanego prawnika to prosi o pomoc prawną, jego sytuacja jest znana sądowi z urzędu, a fakty te nie wymagają dowodu. Postanowieniem Sądu z dnia 25 maja 2017 r. odrzucono zażalenie skarżącego z dnia 10 maja 2017 r. na postanowienie Sądu z dnia 10 kwietnia 2017 r. o utrzymaniu w mocy postanowienia referendarza sądowego z dnia 21 lutego 2017 r. umarzającego postępowanie wszczęte wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu z dnia 29 maja 2017 r., sygn. akt IV SA/Wr 722/15 umorzono postępowanie sądowoadministracyjne wszczęte wnioskiem skarżącego z dnia 22 lutego 2017 r. o przyznanie prawa pomocy. W ocenie referendarza, skoro Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 10 lutego 2016 r. oddalił skargę w niniejszej sprawie to wyrok stał się prawomocny z dniem 13 maja 2016 r. (k-10). W tej sytuacji, jak wskazał referendarz, skoro postępowanie sądowe w niniejszej sprawie już się prawomocnie zakończyło, to rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy, złożonego po prawomocnym zakończeniu postępowania, stało się zbędne, a postępowanie wszczęte tym wnioskiem podlega umorzeniu na podstawie art. 249a ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Referendarz zwrócił uwagę, że skarżący jest w niniejszej sprawie zwolniony z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit "b" p.p.s.a., z którego wynika, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej. Skarżący w ustawowym terminie wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia referendarza sądowego. Wniósł o wyeliminowanie wydanego orzeczenia z obrotu prawnego i udzielenie prawa pomocy zgodnie z wymogami ustawy. W treści sprzeciwu skarżący zawarł polemikę z argumentacją referendarza przedstawioną w kwestionowanym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2016 r. poz. 718, dalej: p.p.s.a.) w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. poz. 658), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Na mocy art. 260 § 2 p.p.s.a, w sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 p.p.s.a.). Przepis art. 249a p.p.s.a.) stanowi, że jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. W myśl art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. do czynności w zakresie przyznania prawa pomocy, które wykonuje referendarz sądowy należy wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania (art. 243 § 1 p.p.s.a.). Z powołanego art. 243 §1 p.p.s.a. wynika, że ustawodawca w sposób wyraźny określił ramy czasowe do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Przez określenie "tok postępowania" zawarte w art. 243 §1 p.p.s.a. należy rozumieć tok postępowania sądowoadministracyjnego od chwili jego wszczęcia do prawomocnego zakończenia. Zatem stwierdzenie prawomocności orzeczenia kończącego postępowanie oznacza, że sprawa sądowoadministracyjna nie jest już sprawą rozpoznawaną przez sąd. Wyjątek stanowi sytuacja, w której strona składa wniosek o przyznanie prawa pomocy po uprawomocnieniu się orzeczenia, występując jednocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia środka zaskarżenia od tego orzeczenia (por. post. NSA z dnia 5 października 2016 r. sygn. akt II OZ 1003/16). W niniejszej sprawie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lutego 2016 r. oddalający skargę w całości stał się prawomocny z dniem 13 maja 2016 r. (k-10). W tej sytuacji skoro postępowanie sądowe w niniejszej sprawie już się prawomocnie zakończyło, to rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy, złożonego po prawomocnym zakończeniu postępowania, stało się zbędne, a postępowanie wszczęte tym wnioskiem podlegało umorzeniu na podstawie art. 249a p.p.s.a. Ponadto skarżący jest w niniejszej sprawie zwolniony z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit "b" p.p.s.a., z którego wynika, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej. W tej sytuacji rozpoznanie wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy stało się zbędne, a postępowanie wszczęte tym wnioskiem podlegało umorzeniu na podstawie powołanego wyżej art. 249a p.p.s.a. W świetle powyższego Sąd uznał więc, że zaskarżone postanowienie referendarza sądowego było prawidłowe. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji. Niniejsze postanowienie jest ostateczne i nie podlega zaskarżeniu.