IV SA/Wr 726/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Lidia Serwiniowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Ewa Kamieniecka, sędzia NSA Henryk Ożóg, Protokolant Krzysztof Erbel, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 20 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi M. J. na postanowienie Rektora [...] we W. z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Rektora [...] we W. na rzecz skarżącej M. J. kwotę 357 (słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem kosztów postępowania sądowego. W dniu 22 czerwca 2015 r. M. J. (zwana dalej stroną lub skarżącą) przystąpiła do egzaminu dyplomowego przed Komisją Egzaminacyjną A we W. składając go z wynikiem dostatecznym plus. Ponadto Komisja Egzaminacyjna postanowiła nadać skarżącej tytuł licencjata z wpisem do dyplomu oceny dostatecznej plus. Dyplom ukończenia studiów wraz z jego odpisami oraz suplementem skarżąca odebrała w dniu 26 lipca 2015 r. Pismem z dnia 7 sierpnia 2015 r., nadanym w placówce pocztowej operatora wyznaczonego w dniu 10 sierpnia 2015 r., strona odwołała się od wydanej decyzji w zakresie ustalenia oceny na dyplomie oraz średniej ocen ze studiów. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2015 r., [...] Rektor A we W., działając na podstawie art. 134 w zw. z art. 129 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., zwanej dalej k.p.a.) oraz w związku z § 79 ust. 1 regulaminu studiów w A we W., stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu organ wskazał, że studentka otrzymała dyplom ukończenia studiów w dniu 26 lipca 2015 r., co zostało potwierdzone jej podpisem złożonym na protokole z przebiegu egzaminu dyplomowego. Czternastodniowy termin na złożenie odwołania upłynął w dniu 9 sierpnia 2014 r. (winno być 2015 r. – przypis Sądu), zaś odwołanie wpłynęło do Rektora w dniu 11 sierpnia 2015 r. W takiej zaś sytuacji – zdaniem organu – odwołanie należało uznać za wniesione z uchybieniem terminu. Pismem z dnia 16 września 2015 r. skarżąca zwróciła się o reasumpcję postanowienia z dnia [...] sierpnia 2015 r., jednakże organ nie uwzględnił jej żądania wydając w tej sprawie postanowienie z dnia [...] września 2015 r., [...], którym odmówił wznowienia postępowania i stwierdził – po raz kolejny – uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu strona zaskarżyła w całości postanowienie Rektora z dnia [...] sierpnia 2015 r., doręczone w dniu 10 września 2015 r., zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 134 w zw. z art. 57 § 4 i art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a., poprzez stwierdzenie przez organ uchybienia terminu do wniesienia odwołania podczas, gdy decyzja została doręczona w dniu 26 lipca 2015 r., zaś odwołanie zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w dniu 10 sierpnia 2015 r., a więc w następnym dniu powszednim przypadającym po końcu terminu, który wypadał w dniu ustawowo wolnym od pracy. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że dzień 26 lipca 2015 r., w którym odebrała dyplom wraz z suplementem, wypadał w niedzielę – tym samym był to dzień ustawowo wolny od pracy w rozumieniu art. 1519 § 1 kodeksu pracy oraz art. 1 pkt 2 ustawy o dniach wolnych od pracy. W związku z tym zastosowanie w niniejszej sprawie znajdował przepis art. 57 § 4 k.p.a., stanowiący o przesunięciu końca terminu wypadającego w dzień wolny od pracy na kolejny dzień powszedni, którym w niniejszej sprawie był poniedziałek, 10 sierpnia 2015 r. Dalej skarżąca podkreśliła, że dochowała rzeczonemu terminowi, gdyż w tym dniu nadała odwołanie w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego. Strona odniosła się również do stanowiska organu zawartego w postanowieniu z dnia [...] września 2015 r., które uznała za przyjętą linię obrony, zwłaszcza że nie zostało ono wyrażone w treści skarżonego postanowienia. Mając na uwadze powyższe okoliczności skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę organ wskazał, że studentka uzyskała dyplom ukończenia studiów I stopnia w dniu 22 czerwca 2015 r., bowiem w tym dniu złożyła przez Komisją Egzaminacyjną egzamin dyplomowy, a następnie podano jej do wiadomości m.in. podstawy ustalenia oceny końcowej na dyplomie oraz samą ocenę. Organ podkreślił, że powyższa decyzja została ogłoszona stronie w trybie art. 109 § 2 w zw. z art. 14 § 2 k.p.a. Dyplom zaś został jej fizycznie doręczony w dniu 26 lipca 2015 r. Termin na wniesienie odwołania od decyzji z dnia 22 czerwca 2015 r. upłynął więc zdaniem organu w dniu 6 lipca 2015 r. Rektor wskazał również, że wniesione odwołanie zostało rozpatrzone postanowieniem z dnia [...] września 2015 r., którym odmówiono wznowienia postanowienia i stwierdzono uchybienie terminu do jego wniesienia. W pozostałej części swojego stanowiska organ odniósł się do wniosku skarżącej z dnia 17 września 2015 r., zaś w konkluzji wniósł o oddalenie skargi w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 718, zwanej dalej p.p.s.a.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Należy również pamiętać, że sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest wyłącznie w granicach danej sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Stosownie do treści art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 572 ze zm., zwanej dalej u.p.s.w.), do decyzji, o których mowa w art. 169 ust. 10 i 11 oraz art. 196 ust. 3, decyzji podjętych przez organy uczelni, kierownika studiów doktoranckich lub dyrektora jednostki naukowej w indywidualnych sprawach studentów i doktorantów, a także w sprawach nadzoru nad działalnością uczelnianych organizacji studenckich oraz samorządu studenckiego i doktoranckiego, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego. W niniejszym postępowaniu przedmiotem zaskarżenia było postanowienie Rektora z dnia [...] sierpnia 2015 r., [...] stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji wydanej w zakresie ustalenia oceny końcowej na dyplomie oraz średniej ocen ze studiów. Podstawę prawną wydanego aktu stanowił art. 134 k.p.a., zgodnie z którym, organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. W myśl natomiast art. 129 § 2 k.p.a., odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie. Z powyższego przepisu wynika, że o rozpoczęciu biegu terminu do wniesienia odwołania decyduje – co do zasady – moment doręczenia. Jedynie w wyjątkowych sytuacjach możliwe jest ogłoszenie rozstrzygnięcia stronie w sposób ustny. Stosownie bowiem do treści art. 109 § 2 k.p.a., ogłoszenie ustne może nastąpić w przypadkach określonych w art. 14 § 2 k.p.a., a więc wówczas, gdy przemawia za tym interes strony, a przepis prawny nie stoi temu na przeszkodzie. Przy czym treść oraz istotne motywy takiego załatwienia powinny zostać utrwalone w aktach w formie protokołu lub podpisanej przez stronę adnotacji. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że ustalenie oceny końcowej na dyplomie oraz ostatecznego wyniku studiów nastąpiło na posiedzeniu Komisji Egzaminacyjnej w dniu 22 czerwca 2015 r. Jednakże rozstrzygnięcie zapadłe w tym dniu – wbrew twierdzeniom organu – nie zostało jednocześnie skarżącej ogłoszone w trybie art. 109 § 2 w zw. z art. 14 § 2 k.p.a. Brak jest bowiem w aktach sprawy jakiegokolwiek potwierdzenia tej informacji. W szczególności nie znajduje się w nich ani protokół ustnego ogłoszenia rozstrzygnięcia, ani nie ma podpisanej przez stronę adnotacji. Okoliczności tych – zdaniem Sądu – nie może potwierdzać protokół egzaminu dyplomowego, gdyż brak w nim informacji, że skarżącej zostały zakomunikowane ustalenia Komisji Egzaminacyjnej. Natomiast jej podpis widniejący na protokole dotyczy faktu doręczenia dyplomu wraz z odpisami i suplementem, co nastąpiło w dniu 26 lipca 2015 r. Od tego też dnia należy liczyć bieg terminu do wniesienia właściwego środka zaskarżenia skierowanego do Rektora. Zgodnie z art. 57 § 1 k.p.a., jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu. Jeżeli koniec terminu przypada na dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się najbliższy następny dzień powszedni (§ 4). Ponadto w myśl art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a., termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe. Przy zastosowaniu powyższych zasad obliczania terminów należało przyjąć, że czternastodniowy termin na wniesienie odwołania upłynął z dniem 9 sierpnia 2015 r., który przypadał na niedzielę. Niewątpliwie zaś niedziela stanowi dzień wolny od pracy, co znajduje potwierdzenie w art.1 pkt 2 ustawy z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r., poz. 90 ze zm.). Odnosząc zatem tę regulację do ostatniego dnia terminu na wniesienie odwołania – a nie do jego początku jak niezasadnie wskazywała skarżąca – należało uznać, że ostatni dzień tego terminu wypadał w kolejny dzień powszedni tj. w poniedziałek, 10 sierpnia 2015 r. Z akt sprawy bezspornie wynika, że odwołanie skarżącej zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w dniu 10 sierpnia 2015 r. Zatem strona wniosła odwołanie z zachowaniem ustawowego terminu. Odnosząc się do stanowiska zaprezentowanego przez organ w odpowiedzi na skargę trzeba przede wszystkim zwrócić uwagę, że nie jest ono spójne z ustalonym przez Sąd stanem faktycznym. Po pierwsze, przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie było postanowienie z dnia [...] sierpnia 2015 r., a nie zaś postanowienie z dnia [...] września 2015 r., jak podawał organ. Po drugie zaś, zaprezentowana argumentacja nie tylko uzupełnia, ale nawet stoi w sprzeczności z uzasadnieniem zaskarżonego aktu z dnia [...] sierpnia 2015 r. W ocenie Sądu niedopuszczalne jest dokonywanie uzupełniającego uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia w formie odpowiedzi na skargę. W szczególności zaś z takim działaniem nie można się zgodzić zwłaszcza wówczas, gdy odpowiedź na skargę prezentuje odmienną argumentację, aniżeli ta, która stanowiła podstawę do wydania zakwestionowanego rozstrzygnięcia (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 24 kwietnia 2014 r., sygn. akt IV SA/Po 1287/13 wraz z powołanym w nim orzecznictwem – dostępny w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Reasumując powyższe rozważania należało stwierdzić, że odwołanie w niniejszej sprawie zostało wniesione przez stronę z zachowaniem ustawowego terminu i brak było podstaw do stwierdzenia uchybienia terminu do jego wniesienia. Wobec tego zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, co stanowiło podstawę do jego uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., o czym orzeczono w punkcie I sentencji wyroku. Podstawę prawną wydania rozstrzygnięcia w punkcie II sentencji stanowił natomiast art. 200 p.p.s.a. oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 461 ze zm.) w zw. z § 21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800).