IV SA/Wr 731/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków, Sędziowie NSA Tadeusz Kuczyński, WSA Lidia Serwiniowska /sprawozdawca/, Protokolant Magdalena Domańska-Byskosz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2006r. sprawy ze skargi Wojewody D. na uchwałę Zarządu Województwa D. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie powierzenia stanowiska dyrektora Szkoły Policealnej Pracowników Służb Społecznych we W. I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały; II. zasądza od Województwa D. na rzecz skarżącego kwotę 240 /dwieście czterdzieści/ zł tytułem kosztów postępowania sądowego; III. orzeka, że zaskarżona uchwała nie może być wykonana. Zarząd Województwa D. działając na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie województwa /tj. Dz.U. z 2001r. Nr 42, poz. 1590 ze zm./ - dalej ustawa o samorządzie województwa, art. 36 a ust. 4 ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty /tj. Dz.U. z 1996r. Nr 67, poz. 329 ze zm./ - dalej ustawa o systemie oświaty podjął w dniu [...]r. uchwałę Nr [...]w sprawie powierzenia stanowiska dyrektora Szkoły Policealnej Pracowników Służb Społecznych we W. ul. H. [...]. Wojewoda D. pismem z dnia [...]r. Nr [...], działając na podstawie art. 82 c ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie województwa /tj. Dz.U. z 2001r. Nr 142, poz. 1590 ze zm./, wniósł o stwierdzenie nieważności wspomnianej wyżej uchwały Zarządu Województwa D.. W uzasadnieniu skargi wskazano, iż uchwałę Nr [...]podjęto w dniu [...]r. natomiast do organu nadzoru wpłynęła [...]r. W toku badania legalności przedmiotowej uchwały organ nadzoru stwierdził, iż podjęta została z istotnym naruszeniem art. 36 a ust. 2 ustawy o systemie oświaty. Badaną uchwałą Zarząd powierzył, na podstawie art. 36 a ust. 4 cyt. ustawy pełnienie obowiązków dyrektora Szkoły Policealnej Pracowników Służb Społecznych we W. ul. H. [...], Pani K. D., na okres [...] lat "/do dnia [...]r./". Uchwała weszła w życie z dniem podjęcia. Jak ustalono w toku postępowania nadzorczego Zarząd w [...] r. ogłosił konkurs na stanowisko dyrektora szkoły. Termin konkursu został wyznaczony na dzień [...]r. Odbyty w tym terminie konkurs nie wyłonił kandydata na stanowisko dyrektora. Dlatego Zarząd przekazał pełnienie obowiązków dyrektora szkoły nauczycielowi ze Szkoły Policealnej Pracowników Służb Społecznych we W. Pani K. P. od dnia [...]r. (uchwała Zarządu nr [...]). Zarząd pismem z dnia [...]r. kierowanym do D. Kuratora Oświaty poinformował go o zamiarze powierzenia stanowiska dyrektora Pani K. D. prosząc o zajęcie stanowiska w trybie art. 36a ust. 2 Ustawy. Pismo wpłynęło do Kancelarii Ogólnej Kuratorium Oświaty we W. w dniu [...] r. W dniu [...]r. Zarząd powierzył badaną uchwałą stanowisko dyrektora Pani K. D.. D. Wicekurator Oświaty pismem z dnia [...]r., w odpowiedzi na pismo Zarządu z dnia [...]r., zgłosił umotywowane zastrzeżenia co do trybu powierzenia stanowiska dyrektora szkoły. Pismo D. Wicekuratora Oświaty wpłynęło do Sekretariatu Spraw Społecznych Urzędu Marszałkowskiego w dniu [...]r. Zgodnie z art. 36a ust. 1 - 4a ustawy o systemie oświaty: 1.Stanowisko dyrektora szkoły lub placówki, z zastrzeżeniem ust. 2, powierza organ prowadzący szkołę lub placówkę. 2.Powierzenie przez organ prowadzący stanowiska dyrektora szkoły lub placówki może nastąpić, jeżeli organ sprawujący nadzór pedagogiczny nie zgłosi, w terminie 14 dni od przedstawienia kandydata na to stanowisko, umotywowanego zastrzeżenia. 3.Kandydata na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki wyłania się w drodze konkursu. Kandydatowi nie można odmówić powierzenia stanowiska dyrektora, chyba że organ sprawujący nadzór pedagogiczny zgłosił zastrzeżenie, o którym mowa w ust. 2. 3a.Wymogu przeprowadzania konkursu na stanowisko dyrektora nie stosuje się do szkół i placówek publicznych prowadzonych przez osoby fizyczne lub osoby prawne nie będące jednostkami samorządu terytorialnego. 4.Jeżeli do konkursu nie zgłosi się żaden kandydat albo w wyniku konkursu nie wyłoniono kandydata, organ prowadzący powierza to stanowisko ustalonemu przez siebie kandydatowi, po zasięgnięciu opinii rady szkoły łub placówki i rady pedagogicznej. Przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio. 4a.Do czasu powierzenia stanowiska dyrektora, zgodnie z ust. 3 lub 4, organ prowadzący może powierzyć pełnienie obowiązków dyrektora szkoły wicedyrektorowi, a w szkołach, w których nie ma wicedyrektora, nauczycielowi tej szkoły, jednak nie dłużej niż na okres 6 miesięcy (...). Samodzielność jednostki samorządu terytorialnego jako organu prowadzącego szkołę w zakresie powierzania stanowiska dyrektora szkoły jest poddana ograniczeniom płynącym wprost z art. 36a ustawy o systemie oświaty. Jakkolwiek samego powierzenia stanowiska dokonuje organ prowadzący szkołę to jest on, jako organ władzy publicznej, związany przepisami ustawy o systemie oświaty regulującymi tryb tego powierzenia. Jednym z warunków dokonania aktu powierzenia stanowiska dyrektora jest współdziałanie z właściwym kuratorem oświaty. W ramach tego współdziałania organ prowadzący ma obowiązek przedstawić kandydaturę kuratorowi oświaty. Kurator Oświaty ma zaś kompetencje do zgłaszania umotywowanych zastrzeżeń. Dotyczy to również powierzenia stanowiska kandydatowi ustalonemu przez organ prowadzący (por. art. 36a ust. 4 zd. 2 ustawy). W myśl art. 36a ust. 2 ustawy o systemie oświaty, powierzenie przez organ prowadzący stanowiska dyrektora szkoły lub placówki może bowiem nastąpić, jeżeli organ sprawujący nadzór pedagogiczny nie zgłosi zastrzeżeń, w terminie 14 dni od przedstawienia kandydata na to stanowisko. Oznacza to, że jeśli umotywowane zastrzeżenia zostaną zgłoszone, powierzenie stanowiska dyrektora nastąpić nie może. Należy podkreślić, iż zgłoszenie umotywowanego zastrzeżenia należy do kompetencji właściwego kuratora oświaty jako organu sprawującego nadzór pedagogiczny (por. art. 31 pkt 1 ustawy o systemie oświaty). Wojewoda sprawuje nadzór nad działalnością samorządu terytorialnego w tym m. in. nad uchwałami organów województwa (por. art. 171 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 81 i 82 ustawy o samorządzie województwa). Zatem w ramach sprawowanego nadzoru nad uchwałami organów jednostek samorządu terytorialnego organ nadzoru nie może merytorycznie weryfikować aktu administracyjnego, pochodzącego od właściwego organu administracji publicznej, wydanego w ramach obowiązku współdziałania z jednostką samorządu terytorialnego przy podejmowaniu uchwał. Takie działanie nie mieści się w granicach kompetencji nadzorczych jak i obowiązku organu nadzoru do działania na podstawie i w granicach prawa (co wynika z art. 2 i 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Organ nadzoru w ramach prowadzonego postępowania nadzorczego sprawdza jedynie czy umotywowane zastrzeżenia zostały zgłoszone i w jakim w terminie. Jak ustalono D. Kurator Oświaty zgłosił, w terminie, umotywowane zastrzeżenie pismem z dnia [...]r. Zastrzeżenia dotyczyły trybu powierzenia stanowiska. Jednocześnie Zarząd nie odczekał, aż upłynie 14-dniowy termin dla Kuratora do zajęcia stanowiska. Termin ten upływał dopiero w dniu "[...]r." Dlatego Zarząd nie mógł powierzyć stanowiska dyrektora Pani K. D.. Oczywiste jest, że samodzielność województwa podlega ochronie sądowej (por. art. 165 ist. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Jednak weryfikacja stanowisk zajętych przez kuratora oświaty, w ramach współdziałania z organami województwa, może się odbywać w postępowaniu sądowo - administracyjnym a nie w toku postępowania nadzorczego. W odpowiedzi na skargę Województwo D. Zarząd Województwa wniósł o jej oddalenie. W motywach wskazano, iż w dniu [...]r. Zarząd Województwa D. poinformował D. Kuratora Oświaty o zamiarze powierzenia stanowiska Dyrektora Szkoły Policealnej Pracowników Służb Społecznych we W. Pani K. D.. Z niezrozumiałych dla strony przeciwnej względów pismo to zostało zarejestrowane w Kuratorium Oświaty we W. dopiero pod datą [...]r. Mając ustne zapewnienie Wojewody D., iż Kurator Oświaty nie będzie kierował zastrzeżeń, Zarząd Województwa D. podjął stosowną uchwałę w dniu [...]r. W dniu [...]r. do Członka Zarządu Województwa D. wpłynęło pismo podpisane przez D. Wicekuratora Oświaty przedstawiające stanowisko organu w przedmiocie oceny podstaw prawnych powierzenia stanowiska dyrektora placówki. Zdaniem strony przeciwnej pismo to nie stanowiło umotywowanych zastrzeżeń w rozumieniu art. 36 a ust. 2 ustawy o systemie oświaty, a jedynie prezentowało stanowisko organu w kwestii podstawy prawnej powierzenia stanowiska dyrektora jednostki. Na marginesie należy dodać, iż do dzisiaj niezrozumiała jest dla strony przeciwnej teza prezentowana w piśmie z dnia [...]r., iż powierzenie stanowiska dyrektora placówki może nastąpić tylko w trybie art. 36 a ust. 3, a błędnym było powierzenie stanowiska dyrektora, przy określonym stanie faktycznym, na podstawie art. 36 a ust. 4 ustawy o systemie oświaty. Dlatego też strona przeciwna nie podzielając stanowiska Wojewody D. w przedmiocie naruszenia art. 36 a ust. 4 ustawy o systemie oświaty, wnosi o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: W myśl art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ sądy administracyjne powołane zostały do kontroli działalności administracji publicznej wyrażającej się – między innymi – w rozpoznawaniu skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego. Kontrola ta ma na celu ocenę zgodności z prawem. Według art. 82 ust. 1 ustawy o samorządzie województwa "Uchwała organu samorządu województwa sprzeczna z prawem jest nieważna. O nieważności uchwały w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały w trybie określonym w art. 81." W przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały ograniczając się do wskazania, iż uchwała została wydana z naruszeniem prawa /ust. 5 art. 82 cyt. ustawy/. Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się odpowiednio /ust. 6/. Stosownie do art. 83 c ust. 1 powołanej ustawy "Po upływie terminu wskazanego w art. 82 ust. 1, organ nadzoru nie może we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały organu samorządu województwa. W tym przypadku organ nadzoru może zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego". Według przepisu art. 83 ust. 1 powyższej ustawy "Nie stwierdza się nieważności uchwały organu samorządu województwa po upływie jednego roku od dnia jej podjęcia, chyba, że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały w terminie określonym w art. 81, albo jeżeli uchwała jest aktem prawa miejscowego. Jeżeli nie stwierdzono nieważności uchwały z powodu upływu terminu określonego w ust. 1, a istnieją przesłanki stwierdzenia nieważności, sąd administracyjny orzeka o niezgodności uchwały z prawem. Uchwała taka traci moc prawną z dniem orzeczenia o jej niezgodności z prawem. Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego co do skutków takiego orzeczenia stosuje się odpowiednio /ust. 2/." Istotne naruszenie prawa nie zostało zdefiniowane w ustawach samorządowych, nie pokrywa się w zupełności z przesłankami stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnych. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym za istotne naruszenie prawa przyjmuje się takiego rodzaju naruszenia jak: podjęcie uchwały przez organ niewłaściwy, brak podstawy do podjęcia uchwały określonej treści, niewłaściwe zastosowanie przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały, naruszenie procedury podjęcia uchwały. W dniu [...]r. Zarząd Województwa D. podjął uchwałę nr [...]w sprawie powierzenia stanowiska dyrektora Szkoły Policealnej Pracowników Służb Społecznych we W. ul. H. [...]. Podstawę materialnoprawną tej uchwały stanowił art. 36 a ust. 4 ustawy o systemie oświaty w brzmieniu: "Jeżeli do konkursu nie zgłosi się żaden kandydat albo w wyniku konkursu nie wyłoniono kandydata, organ prowadzący powierza to stanowisko ustalonemu przez siebie kandydatowi, po zasięgnięciu opinii rady szkoły lub placówki i rady pedagogicznej. Przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio". Powyższej uchwale Wojewoda D. postawił zarzut istotnego naruszenia przepisu art. 36 ust. 2 cyt. ustawy z którego wynika, iż "Powierzenie przez organ prowadzący stanowiska dyrektora szkoły lub placówki może nastąpić, jeżeli organ sprawujący nadzór pedagogiczny nie zgłosi, w terminie 14 dni od przedstawienia kandydata na stanowisko, umotywowanego zastrzeżenia." Podzielić należy stanowisko organu nadzoru, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia wskazanej wyżej normy. Jak wynika z prawidłowo ustalonego stanu faktycznego sprawy, Zarząd Województwa D. pismem z dnia [...]r. skierowanym do D. Kuratora poinformował o zamiarze powierzenia stanowiska dyrektora wnosząc jednocześnie o zajęcie stanowiska w trybie art. 36 a ust. 2 ustawy – "Karta Nauczyciela". Pismo wpłynęło do Kancelarii Ogólnej Kuratorium Oświaty we W. w dniu [...]r. W dniu [...]r. Zarząd powierzył uchwałą Nr [...]stanowisko dyrektora szkoły K. D.. Uchwała weszła w życie z dniem podjęcia /§ 3 uchwały/. W odpowiedzi na pismo Zarządu z dnia [...]r. D. Wicekurator Oświaty zgłosił w piśmie z dnia [...]r., umotywowane zastrzeżenie odnośnie trybu powierzenia stanowiska dyrektora szkoły, powyższe pismo wpłynęło do Urzędu Marszałkowskiego w dniu [...]r. Trafnie podniósł organ nadzoru, że samodzielność organu prowadzącego szkołę w zakresie powierzenia stanowiska dyrektora szkoły jest ograniczona przepisem art. 36 a ustawy o systemie oświaty. Powołany przepis bowiem reguluje tryb powierzenia stanowiska dyrektora szkoły. Słuszne jest twierdzenie organu nadzoru, że warunkiem dokonania aktu powierzenia stanowiska dyrektora jest współdziałanie z Kuratorem Oświaty jako organem sprawującym nadzór pedagogiczny /art. 31 pkt 1 ustawy o systemie oświaty/. Każdy z organów współdziałających podejmuje czynności przewidziane prawem. Obowiązkiem organu prowadzącego szkołę jest przedstawić kandydata kuratorowi oświaty. Ten zaś ma uprawnienia do zgłaszania umotywowanych zastrzeżeń w terminie 14 dni od dnia przedstawienia kandydata na stanowisko dyrektora /art. 36 a ust. 2 powołanej ustawy/. W świetle przestawionego stanu faktycznego i prawnego sprawy bezspornym jest, że zaskarżona uchwała Nr [...]Zarządu Województwa D. z dnia [...]r. podjęta została przed upływem terminu określonego w przepisie art. 36 a ust. 2 ustawy o systemie oświaty. Tym samym Zarząd Województwa dopuścił się istotnego naruszenia prawa. Skarga organu nadzoru znajduje usprawiedliwione podstawy. Wobec powyższego, na podstawie art. 147 § 1 – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ w związku z art. 81 ustawy o samorządzie województwa należało orzec jak w sentencji. Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej uchwały z uwagi na zastrzeżenia zgłoszone przez D. Kuratora Oświaty /art. 152 – Prawo o postępowaniu /..././ Orzeczenie o kosztach oparto na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.