IV SA/Wr 731/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym Przewodniczący : Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Sędziowie : Sędzia NSA Henryk Ożóg Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski (spr.) Protokolant : Dorota Hurman po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 25 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi H. Ś. na postanowienie Dowódcy Śląskiego Okręgu Wojskowego we W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie przekazania sprawy według właściwości oddala skargę. Przedmiotem skargi jest postanowienie Dowódcy [...] Okręgu Wojskowego z dnia [...], nr [...] który po rozpatrzeniu zażalenia H. Ś. z dnia 27 lipca 2011 r. (data wpływu 12 sierpnia 2011 r.) na postanowienie Nr [...] Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w R. z dnia [...] w sprawie przekazania sprawy zgodnie z właściwością Wojskowemu Komendantowi Uzupełnień w J. - na podstawie art. 138 § 1 pkt. 2 w związku z art. 65 § 1, art. 105 § 1, art. 126 i art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego dalej kpa uchylił zaskarżone postanowienie w całości oraz umorzył postępowanie pierwszej instancji w całości. W dniu 14 lipca 2011 r. do Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w R. wpłynął wniosek H. Ś. o wydanie zaświadczenia o odbywaniu w latach 1954-1956 zastępczej służby wojskowej w ramach organizacji "Służba Polsce". Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w R. postanowieniem z dnia [...], nr [...] na podstawie art. 65 kpa przekazał sprawę do Wojskowego Komendanta Uzupełnień w J. jako organu właściwego do jej rozpoznania. Na powyższe postanowienie H. Ś. w dniu 27 lipca 2011 r. wniósł do Dowódcy [...] Okręgu Wojskowego, pismo zatytułowane "odwołanie", stanowiące w istocie zażalenie na postanowienie z dnia [...] Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Rzeszowie z dnia [...] w sprawie przekazania sprawy zgodnie z właściwością Wojskowemu Komendantowi Uzupełnień w J. - zaskarżając przedmiotowe postanowienie w całości. Dowódca [...] Okręgu Wojskowego uchylił zaskarżone postanowienie w całości oraz umorzył postępowanie pierwszej instancji w całości. W uzasadnieniu podał, że z dniem 11 kwietnia 2011 r. art. 65 § 1 kpa uległ zmianie na mocy art. 1 pkt. 12 ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 6. poz. 18, ze. zm.). Przed tą datą, jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, był niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazywał je do organu właściwego - w drodze postanowienia, na które służyło zażalenie. Natomiast według stanu prawnego obowiązującego obecnie, w sytuacji stwierdzenia braku właściwości do rozpoznania sprawy organ administracji publicznej przekazuje ją do organu właściwego - zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszącego podanie, przy czym zawiadomienie powinno być sporządzone w formie pisemnej oraz zawierać uzasadnienie Dalej stwierdził, że postanowienie Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w R. z dnia [...] wydane zostało bez podstawy prawnej, jest zatem dotknięte wadą określoną w art. 156 § 1 pkt. 2 kpa. Przekazując sprawę do organu właściwego, Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego wydał postanowienie pomimo, że przewidziana została inna forma działania - tj. czynność materialne - techniczna, o której dokonaniu stronę jedynie zawiadamia się pismem zawierającym uzasadnienie. Wobec tego brak podstaw prawnych do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, o której mowa w art. 65 § 1 kpa, (tj. przekazania podania strony do organu właściwego), w drodze postępowania administracyjnego oznaczał tym samym brak przedmiotu postępowania, trwałą przeszkodę przedmiotową uniemożliwiającą wydanie rozstrzygnięcia co do istoty. Bezprzedmiotowość postępowania pierwszej instancji stanowi natomiast przesłankę jego umorzenia, określone w art. 105 § 1 kpa. Zastosowanie znajduje zatem art. 138 § 1 pkt 2 in fine Kodeksu postępowania administracyjnego.: "W przypadku gdy organ odwoławczy ustali, że decyzja organu l instancji jest dotknięta jedną z wad wyliczonych w art. 156 § 1 kpa, może jedynie (...) uchylić i umorzyć postępowanie l instancji." (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 września 1999 r., sygn. IV SA 39/99) - wystąpienie bowiem bezprzedmiotowości postępowania "... sprawia, że zbędnym jest badanie przez organ odwoławczy zarzutów strony postępowania dotyczących wadliwości dotychczas prowadzonego postępowania w zakresie w jakim zarzuty te nie dotyczą kwestii pierwszorzędnej, czyli zaistnienia podstaw do umorzenia postępowania." (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 maja 2007 r., sygn. III SA/Wa 689/07. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona wniosła o ponowne rozpatrzenie "odwołania". W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), stanowiąc w przepisie art. 1 § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uchylenie decyzji może nastąpić w sytuacji, gdy wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami – zwana dalej p.p.s.a.). Istotnym jest także, że rozstrzygając daną sprawę sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może stosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa a zakres jego procedowania wytyczają granice danej sprawy oraz zakaz reformationis in peius (art. 133 i 134 § 1 i 2 p.p.s.a). W ocenie Sądu skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżone postanowienie Dowódcy [...] Okręgu Wojskowego z dnia [...], nr [...] nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie. Postępowanie dotyczące wydawania zaświadczeń stanowi rodzaj uproszczonego i w znacznym stopniu odformalizowanego postępowania o charakterze administracyjnym, obowiązującego organy administracyjne przy podejmowaniu czynności materialno - technicznych polegających na urzędowym potwierdzeniu stanu faktycznego lub prawnego. Postępowanie to ma charakter uproszczony ze względu na niezbyt rozbudowaną jego regulację prawną, założoną w przepisach szybkość działania organu administracyjnego przy ograniczonym formalizmie czynności. Postępowanie w sprawach zaświadczeń nie jest postępowaniem administracyjnym, jakiego dotyczy art. 1 pkt 1 kpa, a jedynie ma charakter administracyjny z uwagi na organy je stosujące i na jedną z prawnych form działania administracji, do których się ono odnosi. Stosownie do art. 219 wyróżnić należy trzy przypadki odmowy wystawienia zaświadczenia: przy braku interesu prawnego osoby ubiegającej się o zaświadczenie; w przypadku nie właściwości organu, do którego skierowano żądanie; gdy nie można spełnić żądania odnośnie do treści zaświadczenia czy to ze względu na treść posiadanych danych lub dokumentów, czy też ze względu na wyraźny zakaz ustanowiony w przepisach odrębnych. Odmowa następuje przez wydanie postanowienia, natomiast w przypadku uwzględnienia żądania od razu wystawia się zaświadczenie (B. Adamiak. J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego - komentarz wydanie 10, 2009 r. s. 660) Postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia jest nie tylko zaskarżalne zażaleniem, ale ze względu na to, że jest ono wydawane poza ramami postępowania administracyjnego ogólnego, dopuszczalność wniesienia skargi do sądu administracyjnego będzie wynikała z przepisu art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), bo chodzi w tym przypadku o czynności z zakresu administracji publicznej (materialno - techniczne). Błędnie zatem organ odwoławczy powołał się na art. 65 § 1 kpa jako podstawę do uchylenia postanowienia o przekazaniu sprawy wg właściwości, gdyż przepis ten znajduje zastosowanie sensu stricte postępowania administracyjnego kończącego się decyzją lub postanowieniem, a nie w sprawach o wydanie zaświadczenia. Mimo jednak wadliwego uzasadnienia rozstrzygnięcie jest prawidłowe, gdyż uchylenie postanowienia o przekazaniu jest prawidłowe i umorzenie postępowania I instancji było zasadne, skoro postępowanie w przedmiocie wydania zaświadczenia stało się zbędne. Wynikało, to z faktu, że nastąpiła już odmowa wydania zaświadczenia przez właściwy organ, który zasadnie wskazuje na okoliczności uniemożliwiające wydanie zaświadczenia w postaci niespełnienia warunku posiadania statusu żołnierza. Niezależnie zatem od przesłanek postępowanie zakończyłoby się odmową wydania zaświadczenia, a toczenie go przed Szefem Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w R. byłoby niemożliwe z uwagi na zakończenie go już postanowieniem Wojskowego Komendanta Uzupełnień w J. na które przysługiwało stronie zażalenie. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.