IV SA/Wr 758/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Lidia Serwiniowska, Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński, Sędzia NSA Henryk Ożóg (spr.), , Protokolant asystent sędziego Aleksandra Rygielska, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 23 marca 2011 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego oddala skargę. Przedmiotem skargi J. M. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu jest decyzja Wojewody D. z dnia [...], [...] utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta B. G. z dnia [...], nr [...] orzekającą o wymeldowaniu skarżącego z miejsca pobytu stałego z lokalu przy ul. [...] w B. G. W podstawie prawnej zaskarżonej decyzji powołano m.in. przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006r., nr 139, poz. 339 ze zm.), dalej: ustawa. W uzasadnieniu tej decyzji stwierdzono natomiast, co następuje: W orzecznictwie sądowo - administracyjnym utrwalony został pogląd, że " o opuszczeniu miejsca pobytu stałego" w rozumieniu art. 15 ust. 2 cyt. ustawy można mówić wówczas, gdy osoba, której postępowanie dotyczy, fizycznie nie przebywa w lokalu, w którym poprzednio miała zorganizowane centrum życiowe oraz gdy nieprzebywanie w tym lokalu jest wynikiem woli tej osoby. Przez termin "wola" w przypadku - opuszczenia miejsca pobytu - należy pojmować nie tylko wolę wewnętrzną ale wolę dającą się określić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. W niniejszej sprawie zgromadzony materiał dowodowy, na który składają się oświadczenia stron postępowania i ustalenia dokonane przez organ I instancji dają podstawę do uznania, iż J. M. opuścił lokal położony przy ulicy [...] w B.-G., w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy. Bezspornym jest, że wymieniony nie zamieszkuje w tym lokalu od wielu miesięcy. Potwierdził to sam skarżący, jego konkubina i przesłuchani w sprawie świadkowie. Także kontrola meldunkowa przeprowadzona przez Komisariat Policji w B.-G. w rozmowie z sąsiadami ustaliła, że J. M. obecnie zamieszkuje przy ulicy[...] , a pod adresem zameldowania widywany jest sporadycznie. Odnotowano 7 interwencji w lokalu zgłaszanych zarówno przez J. M. jak i E. M. Z informacji Policji wynika, że strony są skonfliktowane a rozmowy pouczające nie przyniosły rezultatu. J. M. kwestionuje dobrowolność opuszczenia lokalu wskazując na utrudnianie mu zamieszkiwania poprzez odłączenie mediów. Z taką argumentacją nie sposób się zgodzić. Wskazać należy, iż odcięcie mediów w przedmiotowym lokalu nie nastąpiło na skutek działań osób trzecich - to właściciele lub osoby użytkujące tę nieruchomość mają obowiązek ponoszenia opłat za podstawowe media: prąd, gaz, czy wodę - nie można zatem twierdzić, że opuszczenie nie nosiło znamion dobrowolnego z tego powodu - przecież każda osoba korzystająca z różnego typu usług - w tym związanych z nieruchomością - jest zobowiązana do uiszczania należnych opłat, zatem jeśli ich nie uiszcza to musi się liczyć z konsekwencjami z tego wynikającymi - odcięciem mediów, licytacją dobytku wskutek zaległości, czy wreszcie eksmisją. Definicję pojęcia "pobytu stałego" zawiera art. 6 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Natomiast w orzecznictwie sądowo-administracyjnym ugruntował się pogląd, że miejsce stałego pobytu danej osoby to miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania, przyjmuje wizyty rodziny lub znajomych. (wyrok WSA w Warszawie sygn. akt IV SA/Wa 600/05 z dnia 22 września 2005r.). Twierdzeń J. M. składanych do protokołu w dniu 4 maja 2010r. nie można uznać za wiarygodne. Wymieniony podaje: "...mieszkam w lokalu przy ulicy [...] w B.-G., a częściowo przy ul. [...] w B.-G. Centrum życiowe moje jest w tych dwóch mieszkaniach. Dwa dni przy [...], a następne dwa dni przy ul. [...]. Nie wymelduję się osobiście z miejsca pobytu stałego... . W miejscu obecnego zamieszkiwania przy ul. [...] nie jestem zameldowany, ponieważ nie mógł główny najemca mnie zameldować, bo straciła prawo najmu do lokalu". Mając powyższe na względzie zauważyć należy, że doświadczenie życiowe wskazuje, iż nie jest możliwe zamieszkiwanie jednocześnie w dwóch lokalach i uznanie, że oba są miejscem pobytu stałego. Nie jest możliwe także zamieszkiwanie w lokalu pozbawionym na stale elektryczności, ogrzewania czy wody. W lokalu, w którym te media nie istnieją nie sposób wykonywać większość podstawowych czynności życia codziennego, które składają się na pojęcie pobytu stałego oraz, że nie można przyjąć, że skarżący został zmuszony do opuszczenia spornego lokalu, który został odcięty od dopływu prądu i gazu w sytuacji, gdy było to następstwem zaległości w opłatach za te media (...). Samo deklarowanie przez J. M. woli zamieszkiwania w spornym lokalu, nie daje podstawy do uznania, iż faktycznie lokal ten stanowi miejsce jego pobytu stałego. Wolę wewnętrzną osoby co do miejsca zamieszkania określa się na podstawie obiektywnych możliwych do stwierdzenia okoliczności faktycznych. Dla potrzeb ewidencji ludności podstawowym kryterium oceny zamieszkania w lokalu, jest rzeczywiste ześrodkowanie w nim interesów życiowych. Utrzymywanie stanu zameldowania w lokalu nie nadającym się do celów mieszkaniowych powodowałoby jedynie podtrzymanie niedozwolonej fikcji meldunkowej. Odnosząc się do kwestii złożenia przez skarżącego w dniu 22 marca 2010 r. do Sądu Rejonowego w Wałbrzychu pozwu o nakazanie przywrócenia do stanu pierwotnego mieszkania w B.-G. przy ulicy [...] wyjaśnić należy, że w sytuacji gdy skarżący otrzyma dla siebie rozstrzygnięcie korzystne i zamieszka w lokalu, będzie mógł ponownie się w nim zameldować. W odwołaniu pełnomocnik strony wnosi także o uzupełnienie postępowania dowodowego i przesłuchanie w charakterze świadków osób, które podpisały oświadczenie potwierdzające zamieszkiwanie w spornym lokalu. Wyjaśnić należy, iż w poprzednim odwołaniu pełnomocnik także wnosił o przesłuchanie tych osób. Organ I instancji uzupełniając materiał dowodowy dopełnił ciążącego na nim obowiązku i wszystkie wskazane osoby zostały przesłuchane. Tylko W. W. pomimo prawidłowego wezwania nie zgłosiła się do organu. Natomiast pozostali świadkowie. P.M., P. C., B. Ch. i A. Cz. złożyły oświadczenia do protokołu. Jednakże żaden ze wskazanych świadków nie potwierdził faktu, że J. M. opuścił mieszkanie niedobrowolnie i aby E. M. wyrzucała z lokalu jego rzeczy. Zdaniem organu odwoławczego ponownie wnioskowanie przez pełnomocnika o przesłuchanie tych samych świadków jest bezzasadne. Wskazane osoby złożyły już zeznania. Natomiast pełnomocnik strony był zawiadomiony o miejscu i terminie przesłuchania świadków, jednak nie skorzystał z przysługującego uprawnienia. Takie zachowanie tylko przedłużyłoby prowadzone postępowanie. Zdaniem organu odwoławczego zebrany w sprawie obszerny materiał dowodowy pozwala na wydanie rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. Wyjaśnić należy, że przepisy z zakresu ewidencji ludności są przepisami porządkowymi. Osoba opuszczająca miejsce pobytu stałego jest zobowiązana przez ustawodawcę do wymeldowania się z lokalu, który opuściła zgodnie z art. 15 ust. 1 cyt. wyżej ustawy. Jeżeli nastąpiło opuszczenie lokalu, a w ślad za tym nie został wypełniony obowiązek wymeldowania się, to ustawowym obowiązkiem organu gminy prowadzącego ewidencję ludności było wydanie decyzji orzekającej o wymeldowaniu J. M. z pobytu stałego. Wobec powyższego organ odwoławczy stwierdza, że w związku z ustaleniem faktu niezamieszkiwania J. M. w lokalu przy ulicy [...] w B.-G, zasadne jest stwierdzenie, że wymieniony spełnił przesłanki wymeldowania decyzją administracyjną wskazane w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych (...). W skardze J. M. działający za pośrednictwem pełnomocnika zarzucił naruszenie art. 15 ust. 2 ustawy poprzez jego zastosowanie w sytuacji gdy J. M. nie opuścił miejsca pobytu stałego przy ul. [...] w B. G.. Skarżący wniósł o uchylenie obu decyzji. Podniósł, że J. M. jest widywany w miejscu zameldowania. Ponadto odnotowano w tym miejscu 7 interwencji zgłaszanych przez skarżącego i E. M. Wobec poczynienia przez organ wskazanych ustaleń faktycznych trudno zgodzić się z kształtem rozstrzygnięcia w sprawie. Skoro J. M. jest widywany w miejscu zameldowania a dodatkowo wnosi o podjęcie interwencji Policji w tym miejscu, nie sposób przyjąć, że opuścił on miejsce pobytu pod tym adresem. Wskazać nadto należy, iż z faktu przebywania przez J. M. również pod innym adresem nie można w sposób prosty wywieść, że zerwał trwale, bez zamiaru pobytu, więzi łączące go z miejscem pobytu w mieszkaniu przy ul. [...]. Pamiętać bowiem należy o utrudnianiu skarżącemu pobytu, przy ul. [...] przez E. M., co sprawia, że skarżący chcący unikać sytuacji konfliktowych przebywa czasowo również w innym miejscu. Okoliczność ta pozostaje jednak bez znaczenia dla woli skarżącego przebywania w miejscu zameldowania. Zauważyć przy tym trzeba, że J. M. przychodzi do mieszkania przy [...], co potwierdzają dokonane w sprawie ustalenia faktyczne a jedynie dla wygody przebywa także w innym miejscu. Wskazane okoliczności świadczą o niewłaściwym zastosowaniu art. 15 ust. 2 ustawy (...). W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie z tych samych powodów jakie przedstawione zostały w uzasadnieniu decyzji ostatecznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zaskarżona bowiem decyzja jak i decyzja ją poprzedzająca nie narusza przepisów powszechnie obowiązującego prawa, a tylko zgodność z nimi jest przedmiotem kontroli tego rodzaju orzeczeń sprawowanej przez sąd administracyjny (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269). Podstawą prawną wymeldowania osoby z miejsca pobytu stałego jest przepis art. 15 ust. 2 ustawy uprawniający organ gminy do wydania na wniosek strony lub z urzędu decyzji w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Istotną kwestię do rozważenia w takich przypadkach stanowi to czy do opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu doszło w sposób dobrowolny i czy w nowym miejscu zamieszkania osoba skoncentrowała swoje interesy życiowe. Z akt sprawy wynika, że przesłanki do wymeldowania J. M. z lokalu [...] w B. G. zostały spełnione, o czym przekonują Sąd następujące ustalenia: Straż Miejska B. G. pismem z dnia 19 kwietnia 2010r. poinformowała Wydział Spraw Obywatelskich Urzędu Miejskiego w B. G. , że skarżący nie przebywa w miejscu zameldowania od 2009r., nie ustalono czy posiada on w tym lokalu swoje rzeczy osobiste i czy mieszkanie opuścił dobrowolnie; ustalono zaś, że obecnie przebywa na terenie Gminy. G. , w dzielnicy K. (brak dokładnego adresu (k. 14). W dniu 31 maja 2010 r. dokonano "oględzin w mieszkaniu w związku z prowadzonym postępowaniem administracyjnym w sprawie wymeldowania" odnotowując, iż w lokalu przy ul. [...] nie było rzeczy codziennego użytku, była jedynie maszynka do golenia. Mieszkanie jest w "fatalnym stanie", bez prądu, wody, gazu. Nie ma rzeczy osobistych, nie ma pościeli. Mieszkanie jest zdewastowane, nie jest zamieszkałe. Brak naczyń codziennego użytku (k. 49). Z pisma Komisariatu Policji w B.–G.z dnia 19 maja 2010 r. do Wydziału Spraw Obywatelskich w B.-G. wynika, że skarżący mieszka w B. G. dzielnicy K. na ul. [...]. Pod adresem zameldowania jak ustalono w rozmowie z sąsiadami, widywany jest sporadycznie (k.43). Oględziny mieszkania przy ul. [...] przeprowadzono w dniu 28 lipca 2010r. W toku tej czynności stwierdzono, że J. M. posiada część rzeczy osobistych w mieszkaniu, tj. odzież, środki higieny osobistej. Inne rzeczy gospodarstwa domowego są własnością A. Cz. Zamieszkanie przybiera postać pobytu stałego. A. Cz. poinformowała o toczącym się postępowaniu w sprawie eksmisji głównego najemcy oraz osób zamieszkałych w lokalu (...). W toku postępowania E. M. (właścicielka lokalu nr 8 przy ul. [...] oświadczyła, że skarżący nie mieszka w tym lokalu, wyprowadził się do konkubiny dobrowolnie, przychodzi by robić awantury i demolować mieszkanie (k. 19). Podobnie zeznała siostra E. M. – D. O. uznając, że skarżący chce tylko utrzymać fikcyjny meldunek (k. 23) oraz matka – I. M. twierdząc, że syn nie mieszka w lokalu, który darowała córce (k.50). Odmiennie twierdził skarżący, że siostra zmusiła go do opuszczenia mieszkania usuwając jego rzeczy i odcinając media (k. 20), ale utrzymywał też, że mieszka w obu mieszkaniach kilka dni w jednym, kilka – w drugim (k. 30, 37). A. Cz. przy tym podała, że J. M. opuścił mieszkanie przy ul.[...], ale nie uczynił tego dobrowolnie (k. 82). Skarżący wniósł przy tym o przesłuchanie na okoliczność sprawy szeregu osób (k. 67). Tylko jedna z nich nie stawiła się na przesłuchanie (k. 84). P. C. zaś zeznał, że nie jest w stanie stwierdzić, czy J. M. (jego sąsiad) przebywał w miejscu pobytu stałego w B. G. przy ul. [...] co drugi dzień. Widywał J. M. przed domem i na klatce schodowej co jakiś czas (nie jest w stanie określić odstępstwa czasowego). Nie wiedział by J. M. był wyrzucony z tego mieszkania. Nie posiada informacji czy J. M. ma jakiekolwiek rzeczy osobiste w mieszkaniu. Od około 1,5 miesiąca nie widział J. M. w bloku przy ul. [...] (k. 85). Podobnie okoliczności sprawy przedstawili P. M. – krewny skarżącego (k. 86) oraz B. Ch., która widywała sporadycznie skarżącego gdy przebywał na podwórku. Nie widziała by kiedykolwiek E. M. wyrzucała J. M. z tego mieszkania. Nie wie czy J. M. ma rzeczy osobiste w lokalu. Zauważyła jedynie, że około roku temu wynosił ze spornego mieszkania fotele. Nigdy nie widziała by E. M. wyrzucała jakiekolwiek rzeczy osobiste J. M. przez okno (k. 87). Dodać do tego warto, że pismem z dnia 22 marca 2010r. (data wpływu pisma do Sądu Rejonowego w Wałbrzychu) J. M. wniósł do tego Sądu "o wydanie nakazu przywrócenia do stanu pierwotnego mieszkania" (k. 44), ale w toku postępowania sądowoadministracyjnego E. M. złożyła do akt kopię Zarządzenia tego Sądu Rejonowego z dnia 5 stycznia 2011 r., sygn. akt IC 327/10 zwracającego pozew gdyż na stosowne wezwanie powód go nie sprecyzował. Można więc zgodzić się – na podstawie przedstawionego stanu dowodowego sprawy z wnioskami wyprowadzonymi z jej materiałów przez organy administracyjne I i II instancji, sprowadzonymi w istocie do tego, że J. M. opuścił lokal położony przy ul. [...] w B. G. w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy. To natomiast uprawniało je do wydania kwestionowanych przez skarżącego rozstrzygnięć. W motywach tych brak wprawdzie przesłuchania W. W., ale – biorąc pod uwagę całokształt okoliczności sprawy, trudno byłoby uznać, że ich treść mogłaby istotnie wpłynąć na ocenę kontrolowanych przez Sąd orzeczeń. Z tych względów skarga, która jedynie odmiennie analizuje okoliczności sprawy to, że skarżący jest widywany w miejscu zameldowania, że w sposób dopuszczalny może przebywać i w lokalu przy ul. [...] i przy ul. [...] nie zasługuje na uwzględnienie. To że skarżący jest widywany w miejscu zameldowania nie znaczy jeszcze, że w tym miejscu na stałe przebywa, tym bardziej, że jak trafnie zauważają organy administracyjne zdewastowany lokal przy ul. [...] raczej nie nadaje się zamieszkania. Ma przy tym rację organ odwoławczy, że doświadczenie życiowe wskazuje, iż nie jest możliwe zamieszkiwanie jednocześnie w dwóch lokalach i uznanie, że obydwa te lokale są miejscem pobytu stałego. Na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę należało zatem oddalić.