IV SA/Wr 761/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA – Tadeusz Kuczyński po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi S. T. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy zameldowania na pobyt stały postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Postanowieniem z dnia 22 grudnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił skarżącemu S. T. przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie jego skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy zameldowania na pobyt stały. Wyrokiem z dnia 4 kwietnia 2012 r. Sąd skargę oddalił. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 31 maja 2012 r. odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. W uzasadnieniu wskazano, że brak jest na obecnym etapie postępowania podstaw do przyznania skarżącemu prawa pomocy. W sprzeciwie od tego postanowienia skarżący wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy i przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, względnie podanie adresów kancelarii prawnych, gdzie skargi do NSA sporządza się bezpłatnie lub za niską opłatą. Podniósł, że kancelarie prawne za sporządzenie skarg kasacyjnych pobierają opłaty w kwocie 700-900 zł i skarżący nie jest w stanie takiej kwoty uiścić. Do sprzeciwu dołączył formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, z którego wynika, że jego dochód miesięczny wynosi 3000 zł brutto (2281 zł netto), pomniejszony o 600 zł na rzecz egzekucji komorniczej. Ponadto skarżący ponosi miesięczne wydatki związane z najmem lokalu, opłaty za gaz, energię, TV w kwocie 550 zł, wydatki na opiekę lekarską – 150 zł, opłaty za telefon komórkowy - 100 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Przepis art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej: p.p.s.a., stanowi, że w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega ponownie rozpoznaniu przez Sąd. Stosownie do art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony. Zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, wówczas gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Oznacza to, że instytucja zwolnienia z kosztów sądowych może być stosowana jedynie do osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej. Podkreślić bowiem należy, iż udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania z budżetu Państwa. Zatem powinno mieć ono miejsce tylko w przypadkach, kiedy zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2009 r. sygn. akt I OZ 1146/09 publ. w Centralnej Bazie Orzecznictwa Sadów Administracyjnych). Tym bardziej, że koszty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych, a zwolnienie z ich uiszczenia jest odstępstwem od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia wynikającego z art. 84 ustawy zasadniczej. Dlatego też tego rodzaju ulgi mogą być stosowane wyłącznie w sytuacjach szczególnych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucania ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. Wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata - nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ skarżący pozostaje w zatrudnieniu i na bieżąco osiąga z tego tytułu dochód w wysokości 3000 zł miesięcznie, (2281 zł netto), pomniejszony o potrącenia komornicze w wysokości 600 zł miesięcznie, który przekracza kwotę minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującą w 2012 r., tj. kwotę 1500 zł, co oznacza, że skarżący jest w stanie ponieść koszty postępowania sądowego. Skarżący nie nadesłał przy tym żadnych dowodów potwierdzających wysokość ponoszonych wydatków. Podnieść jednocześnie należy, że dochód skarżącego, nieposiadającego żadnych osób na utrzymaniu, znacznie przekracza kwotę 477 zł stanowiącą kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej określone w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2003 r. o pomocy społecznej (Dz. U. nr 64, poz. 593 ze zm.), uprawniające do ubiegania się o świadczenia z pomocy społecznej, które przysługują m. in. osobom znajdującym się w trudniej sytuacji materialnej. Powyższe oznacza, iż skarżący nie znajduje się w takiej sytuacji, a zasadą jest, że strona powinna partycypować w kosztach postępowania, w szczególności jeśli posiada stały miesięczny dochód. Wobec powyższego Sąd stwierdził, że wnioskodawca nie wykazał, że spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy. Z tych względów, na podstawie art. 245 § 2 w związku art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., należało orzec jak sentencji postanowienia. Jednocześnie Sąd informuje skarżącego, że nie posiada wiedzy dotyczącej adresów kancelarii świadczących bezpłatną pomoc prawną, wyszukanie takich kancelarii pozostaje już w gestii skarżącego, tym bardziej, że z akt administracyjnych sprawy wynika, że skarżący z takiej pomocy wcześniej korzystał.