IV SA/Wr 761/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zażalenie na przewlekłość postępowania w sprawie załatwienia wniosku z dnia 3 czerwca 2013 r. i wcześniejsze o przyznanie zasiłku z pomocy społecznej postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia 10 września 2013 r. Z. R. (dalej skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. (dalej organ) z dnia 5 września 2013 r. nr [...] w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zażalenie na przewlekłość postępowania Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. Zespół Terenowej Pracy nr [...] w sprawie załatwienia wniosku z dnia 3 czerwca 2013 r. i wcześniejsze o przyznanie zasiłku z pomocy społecznej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, jako niedopuszczalnej. Podał, że po zapoznaniu się z zażaleniem skarżącego wniesionym pismem z dnia 8 lipca 2013 r., na podstawie art. 37 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267), dalej k.p.a., postanowieniem z dnia z dnia 5 września 2013 r., uznał zażalenie na przewlekłość postępowania Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. za nieuzasadnione. Wskazał, że analiza katalogu aktów, czynności i bezczynności, o których mowa w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego prowadzi do wniosku, że rozpoznanie skargi na postanowienie samorządowego kolegium odwoławczego w przedmiocie rozpatrzenia zażalenia wniesionego na podstawie art. 37 § 1 k.p.a. nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjęto, że organ administracyjny właściwy do rozpoznania zażalenia wniesionego na podstawie art. 37 § 1 k.p.a. wydaje w celu jego załatwienia postanowienie, o jakim mowa w art. 123 k.p.a. Jest to postanowienie zaliczane do grupy wydawanych w toku postępowania administracyjnego, dotyczących poszczególnych kwestii wynikających w toku tego postępowania, a nie rozstrzygających o istocie sprawy. Nie jest to też postanowienie kończące postępowanie, a także nie przysługuje od niego zażalenie, gdyż Kodeks postępowania administracyjnego jego nie przewiduje (art. 141 § 1 k.p.a.). Postanowienie to zatem nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. W niniejszej sprawie skarżący w dniu 8 lipca 2013 r. wniósł zażalenie, w trybie art. 37 § 1 k.p.a., do Samorządowego Kolegium Odwoławczego na przewlekłość postępowania Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. w sprawie załatwienia wniosku z dnia 3 czerwca 2013 r. i wcześniejsze o przyznanie zasiłku z pomocy społecznej. Zgodnie bowiem z art. 37 § 1 k.p.a. na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 k.p.a. lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Stosownie do § 2 powołanego przepisu właściwy do rozpatrzenia zażalenia organ albo uznaje je za uzasadnione i wyznacza dodatkowy termin załatwienia sprawy oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, albo uznaje zażalenie za nieuzasadnione. Zażalenie na bezczynność bądź przewlekłość organu jest szczególnym środkiem zaskarżenia, odrębnym od przewidzianego w art. 141 – 144 k.p.a. Nie jest ono wnoszone jako środek zaskarżenia postanowienia, ale służy jedynie zmotywowaniu organu do załatwienia sprawy w ustawowym terminie, a zakres czynności podejmowanych przez organ jest ściśle określony treścią art. 37 § 2 k.p.a. Rozpoznanie zażalenia nie następuje w formie decyzji administracyjnej, ale w drodze czynności nadzorczej, która – nawet jeśli zostanie ujęta w formie postanowienia – nie może być zaskarżona do sądu administracyjnego, ponieważ art. 3 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie wymienia tego rodzaju orzeczeń (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 8 lutego 1995 r., sygn. akt I SAB 86/94, ONSA 1996/1/39, lex nr 23458 oraz z dnia 26 lipca 2012 r. sygn. akt I OSK 1680/12). Zgodzić się należy z organem, że zaskarżone postanowienie nie rozstrzyga o istocie sprawy, nie jest postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie i nie przysługuje od niego zażalenie. Konkludując powyższe rozważania stwierdzić należy, że skoro zaskarżone postanowienie nie jest postanowieniem wymienionym w art. 3 § 2 pkt 2 lub 3 p.p.s.a., ani innym z aktów, o jakich mowa w przytoczonych wyżej przepisach tej ustawy, to nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Stwierdzenie powyższego obligowało Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu do odrzucenia skargi, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., jako niedopuszczalnej, co orzeczono w sentencji postanowienia. Odnosząc się natomiast do wniosku skarżącego zawartego w piśmie z dnia 21 listopada 2013 r. o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu jawnym i wyznaczenie rozprawy w składzie trzech sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego wyjaśnić należy, że sędziowie Naczelnego Sądu Administracyjnego, którzy nie zostali przeniesieni do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie pozostając, po reformie sądownictwa administracyjnego w wojewódzkich sądach administracyjnych, wykonują obowiązki orzecznicze na równi z sędziami wojewódzkich sądów administracyjnych. Brak więc podstaw by uznać powyższy wniosek za zasadny i zarządzić rozpoznanie sprawy w składzie trzech sędziów NSA.