IV SA/Wr 77/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Lidia Serwiniowska, Sędziowie sędzia NSA Henryk Ożóg, sędzia NSA Julia Szczygielska (spraw.), po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 24 października 2017 r. sprawy ze skargi D. C. na postanowienie Wojewody D. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddalono skargę w całości. Decyzją z dnia 22 kwietnia 2015 r., nr [...], Starosta W. (zwany dalej organem I instancji) orzekł o uznaniu D. C. (zwanego dalej skarżącym) z dniem 22 kwietnia 2015 r. za osobę bezrobotną i odmówił przyznania prawa do zasiłku. W dniu 27 maja 2015 r. skarżący zawarł umowę o dofinansowanie w ramach Programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwój 2014-2020 Projekt "Aktywizacja osób młodych pozostających bez pracy w Powiecie W. Ziemskim i W. Grodzkim (1)". Wypłata środków pieniężnych na ten cel została poczyniona w dniu 28 maja 2015 r. W związku z tym, decyzją Starosty W. z dnia 5 czerwca 2015 r., Nr [...] orzeczono o utracie przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej z dniem 29 maja 2015 r. W dniu 29 lipca 2016 r. skarżący przedłożył w Powiatowym Urzędzie Pracy w W. zaświadczenie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. z 25 lipca 2016 r., z którego wynikało, że w okresie od 19 grudnia 2014 r. do 30 czerwca 2016 r. był zgłoszony do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania umowy zlecenia w [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. W piśmie z dnia 29 lipca 2016 r. skarżący wyjaśnił, że współpracował z powyższą Spółką do kwietnia, jednak ze względu na specyfikę pracy w charakterze agenta ubezpieczeniowego wynagrodzenie w postaci prowizji za wykonane uprzednio zlecenia wpływało na jego konto jeszcze do czerwca 2015 r. W świetle powyższych okoliczności, organ I instancji przyjął, że powyższa umowa była wykonywana także w dacie rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy w W., tj. 22 kwietnia 2015 r., konsekwencją, czego było wydanie przez Starostę W. w dniu 22 sierpnia 2016 r. postanowienia o wznowieniu postępowania administracyjnego, zakończonego w/w decyzją z dnia 22 kwietnia 2015 r., nr [...] oraz w/w decyzją z dnia 5 czerwca 2015 r., nr [...] . W wyniku przeprowadzonego postępowania wznowieniowego, w dniu 8 września 2016 r. organ I instancji powołując się m. innymi na przepis art. 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wydał decyzję nr [...] o uchyleniu decyzji z dnia 22 kwietnia 2015 r., nr [...] w sprawie uznania skarżącego z dniem 22 kwietnia 2015 r. za osobę bezrobotną i odmowie przyznania prawa do zasiłku. Organ I instancji jednocześnie orzekł o odmowie uznania skarżącego za osobę bezrobotną z dniem 22 kwietnia 2015 r. Powyższa decyzja została doręczona dorosłemu domownikowi w dniu 26 września 2016r. Z akt sprawy wynika, że decyzja ta została wysłana listem poleconym, za zwrotnym potwierdzeniem odbioru - na adres wskazany przez skarżącego w karcie rejestracyjnej. Przesyłka została odebrana w powyższym dniu przez A.R. (domownika) - matkę skarżącego. Skarżący reprezentowany przez radcę prawnego E. S., w dniu 23 listopada 2016 r. (data stempla pocztowego) wniósł odwołanie od powyższej decyzji, załączając oświadczenie matki skarżącego tj. A. R., że powyższą przesyłkę doręczyła skarżącemu w dniu 17 listopada 2016 r. W odwołaniu tym skarżący zawarł równocześnie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W dniu 12 grudnia 2016r. Wojewoda D. (zwany dalej organem II instancji), powołując się na przepis art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. - wydał postanowienie nr [...] o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Zdaniem organu w okolicznościach niniejszej sprawy nie zaszły przesłanki do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, wynikające z przepisu art. 58 k.p.a., z tej to przede wszystkim przyczyny, że skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminowi nastąpiło bez winy zainteresowanego. Na powyższe postanowienie pełnomocnik skarżącego, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Zarzucając zaskarżonemu postanowieniu: - rażące naruszenie prawa procesowego tj. art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie na skutek błędnego przyjęcia, że data odebrania przesyłki przez dorosłego domownika jest równoznaczna z datą doręczenia przesyłki stronie, podczas gdy data odebrania przesyłki przez dorosłego domownika jest równoznaczna z datą złożenia oświadczenia o podjęciu się przez tę osobę oddania przesyłki adresatowi; - rażące naruszenie prawa procesowego poprzez naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu na każdym jego etapie poprzez zaniechanie zapewnienia stronie czynnego udziału przed wydaniem zaskarżonego postanowienia; - rażące naruszenie prawa procesowego poprzez naruszenie zasady wnikliwości działania organu, co przejawiało się w zaniechaniu zebrania materiału dowodowego i wyjaśnienia wszelkich okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie powyższego postanowienia w całości i umorzenie postępowania, względnie o uchylenie powyższego postanowienia w całości i zwrot akt organowi do ponownego rozpoznania W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego wskazał, że podstawą zaskarżonego orzeczenia był fakt, że odbiór orzeczenia dokonany przez dorosłego domownika jest równoznaczny z doręczeniem go samemu adresatowi. Zdaniem pełnomocnika oświadczenie złożone przez matkę skarżącego o oddaniu skarżącemu przesyłki w dniu 17 listopada 2016r. obaliło domniemanie doręczenia adresatowi przesyłki w dniu 26 września 2016r. Ta okoliczność wskazywała na konieczność umorzenia postępowania z wniosku o przywrócenie terminu, czego organ nie dokonał. Ponadto, pełnomocnik skarżącego podniósł, że organ nie wyjaśnił, co było powodem doręczenia mu przesyłki przez dorosłego domownika dopiero 17 listopada 2016r., nie przeprowadzając na tę okoliczność żadnego dowodu, w tym nie przesłuchując skarżącego i jego matki. Pełnomocnik podkreślił, że w czasie doręczenia przesyłki ww. osobie, skarżący był poza granicami kraju, w związku, z czym nie miał kontaktu z matką. Decyzja z dnia 8 września 2016 r. trafiła do jego rąk dopiero po powrocie do domu tj. 17 listopada 2016r. W międzyczasie, matka skarżącego z przyczyn zdrowotnych wyjechała poza miejsce zamieszkania. W związku z tym, pełnomocnik skarżącego podniósł, że żadnemu z nich nie można przypisać złej woli, a odwołanie od powyższej decyzji zostało wniesione po upływie 6 dni od daty otrzymania przesyłki przez skarżącego, zatem nastąpiło w terminie. Pismem z dnia 14 lutego 2017 r. organ II instancji złożył odpowiedź na ww. skargę. Wnosząc o jej oddalenie, organ podkreślił, że skarżący zarówno we wniosku o przywrócenie terminu, jak i w skardze do Sądu nie uprawdopodobnił, iż uchybił terminowi do złożenia odwołania bez własnej winy. To, że pismo odebrane za pokwitowaniem przez dorosłego domownika nie zostało przekazane adresatowi w stosownym czasie nie ma wpływu na skuteczność doręczenia zastępczego i tym samym na bieg terminu do wniesienia odwołania. Również wyjazd za granicę nie stanowił przeszkody niezależnej od skarżącego. Został on bowiem prawidłowo poinformowany o wznowieniu postępowania administracyjnego w sprawie statusu osoby bezrobotnej (postanowienie z dnia 22 sierpnia 2016 r.). W odpowiedzi na powyższą odpowiedź organu, pełnomocnik skarżącego w piśmie procesowym z dnia 3 kwietnia 2017 r., stwierdził, że "czym innym jest zaniedbanie dorosłego domownika w niedoręczeniu korespondencji, a czym innym obiektywna niemożność jej przekazania adresatowi." Ponadto, podtrzymał zarzuty skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl natomiast art. 1 § 2 wymienionej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017r.,poz. 1369 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Z powyższych przepisów wynika, że sąd administracyjny bada legalność zaskarżonych aktów, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 p.p.s.a.). Mając na uwadze powyższe, Sąd stwierdził, że skarga nie może być uwzględniona, jako że uchylenie postanowienia, względnie stwierdzenie jego nieważności, przez Sąd następuje tylko w razie istnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy /art. 145 § 1 p.p.s.a./, a taka sytuacja nie ma miejsca w niniejszej sprawie. Wskazać przy tym należy, że złożona w niniejszej sprawie skarga na postanowienie Wojewody D. z dnia 12 grudnia 2016r., odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty W. z dnia 8 września, nr [...], została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Od dnia 15 sierpnia 2015 r. obowiązuje bowiem regulacja art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stosownie do którego sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie. Przepis ten, zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r. poz. 658), ma zastosowanie również do postępowań wszczętych przed dniem wejścia w życie nowelizacji p.p.s.a. Oznacza to, że w przypadku skarg na określone wyżej postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym w obecnym stanie prawnym skierowanie ich do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony. Jak to już wyżej Sąd podkreślił, przedmiotem kontroli sądowej w rozpoznawanej sprawie jest wydane w oparciu o przepis art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. oraz art.59 § 2 k.p.a. postanowienie Wojewody D. z dnia 12 grudnia 2016 r. odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty W. z dnia 8 września 2016 r., nr [...]. Wskazać należy, że instytucja przywrócenia terminu została uregulowana w art. 58 k.p.a. I tak zgodnie z § 1 tegoż przepisu - w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie to nastąpiło bez jego winy. Z kolei w myśl § 2 wymienionego przepisu, prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Stosownie do art. 59 § 2 k.p.a. o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania postanawia ostatecznie organ właściwy do jego rozpatrzenia. O przywróceniu terminu decyduje zatem spełnienie łącznie czterech przesłanek, do których zalicza się: wystąpienie z wnioskiem o przywrócenie terminu, wniesienie wniosku w tym przedmiocie w terminie siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, jednoczesne dopełnienie czynności, dla której określony był termin oraz uprawdopodobnienie okoliczności, wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu oraz powstanie ujemnych dla strony skutki w zakresie postępowania. Podkreślić przy tym należy, że w postępowaniu w przedmiocie przywrócenia terminu, to na stronie ubiegającej się o przywrócenie terminu spoczywa ciężar wykazania, że nie ponosi ona winy w uchybieniu terminu. Jednakże okoliczność ta nie musi zostać udowodniona, lecz jedynie uprawdopodobniona. Uwzględniając dorobek judykatury i literatury przypomnieć należy, że uprawdopodobnienie jest niewątpliwie środkiem zastępczym dowodu, nie dającym pewności, lecz tylko wiarygodność twierdzenia o jakimś fakcie. W odróżnieniu od udowodnienia, uprawdopodobnienie nie musi uczynić określonego faktu pewnym. Zasadnie więc przyjmuje się, że celem uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu dla podjęcia czynności procesowej w postępowaniu administracyjnym jest stworzenie w świadomości organu orzekającego przekonania o prawdopodobieństwie, wiarygodności wskazywanych przez stronę okoliczności. Mając powyższe na względzie stwierdzić należy, że rozstrzygając kwestię przywrócenia terminu, organy nie są zobowiązane do poszukiwania z urzędu wszelkich okoliczności służących potwierdzeniu tezy strony. Jednak, stosownie do art. 7 k.p.a., w przypadku powzięcia wątpliwości co do treści przedstawianych materiałów służących uprawdopodobnieniu, są one zobowiązane do podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Z obowiązku tego wynika wspomniany już zakaz dokonywania przez organy dowolnych ustaleń faktycznych, a co w niniejszej sprawie nie ma miejsca. Nawiązując do treści przywołanego wyżej przepisu art. 58 § 1 k.p.a., podkreślić należy, że niezbędną przesłanką do przywrócenia terminu jest brak winy po stronie zainteresowanego przywróceniem terminu. Jakikolwiek stopień zawinienia w uchybieniu terminu powoduje niedopuszczalność jego przywrócenia. Wskazać należy, że w orzecznictwie przyjęte zostało, iż przywrócenie terminu jest dopuszczalne jedynie w przypadku zaistnienia obiektywnych, występujących bez woli strony okoliczności, które mimo dołożenia przez stronę odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności w terminie (zob. wyrok NSA z dnia 28 lipca 2011r., sygn. akt II OSK 1096/11, http:// orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie, pełnomocnik skarżącego, wnosząc o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, argumentował to odebraniem przesyłki zawierającej decyzję Starosty W. z dnia 8 września 2016 r. przez matkę skarżącego – A. R. w dniu 26 września 2016r., gdy skarżący, z uwagi na jego czasowy pobyt poza granicami kraju otrzymał tę przesyłkę z rąk matki dopiero w dniu 17 listopada 2017r. Wcześniej nie miał z matką kontaktu, stąd nie wiedział o przedmiotowej decyzji i o toczącym się postepowaniu. To, zdaniem pełnomocnika skarżącego, stanowiło okoliczność świadczącą o braku winy skarżącego w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał zaistnienia przesłanek warunkujących pozytywne rozpatrzenie wniosku o przywrócenie przedmiotowego terminu. Wprawdzie pełnomocnik skarżącego dopełnił czynności, w postaci wniesienia odwołania wraz z wniesieniem przedmiotowego wniosku, tym niemniej nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania od w/w decyzji organu I instancji - nastąpiło bez Jego winy. Podzielić należy stanowisko organu II instancji, że wyjazd skarżącego poza granice kraju nie stanowił w niniejszej sprawie niezależnej od skarżącego przeszkody, która uniemożliwiałaby mu dotrzymanie terminu. Z akt sprawy niewątpliwie zaś wynika, że skarżący został w dniu 22 sierpnia 2016 r. prawidłowo zawiadomiony o wznowieniu postępowania administracyjnego w sprawie statusu osoby bezrobotnej (k.28 akt administracyjnych), co wiąże się, z tym, że mógł spodziewać się wydania kończącego je orzeczenia i tym samym zapewnić kontrolę przychodzącej korespondencji na wskazany przez siebie adres - na czas wyjazdu. W świetle powyższych ustaleń, przyjąć należało, że organ odwoławczy odmawiając przywrócenia terminu od wniesienia odwołania od opisanej wyżej decyzji, wbrew zarzutom skargi - zasadnie przyjął, iż wniesiony przez skarżącego wniosek nie spełniał warunków określonych w cyt. wyżej art.58 § 1 k.p.a. Z tych powodów, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.. Na marginesie Sąd zauważa, że z urzędu jest mu wiadomym, iż wyrokiem tut. Sądu z dnia 24 października 2017r., sygn. akt IV SA/Wr 76/17 oddalona została skarga skarżącego na postanowienie Wojewody D. z 12 grudnia 2016r., Nr [...] o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania od w/w decyzji Starosty W. z dnia 8 września 2016 r., nr [...]. Sąd oddalając skargę na powyższe postanowienie, wydane w oparciu o przepis art.134 k.p.a. przyjął tak jak uczynił to organ odwoławczy, że przesyłka zawierająca decyzję Starosty W. z dnia 8 września 2017 r., nr 1167/09/16 - została skutecznie doręczona skarżącemu już w dniu 26 września 2016 r., poprzez odebranie jej w tymże dniu przez matkę skarżącego – A. R., czyli dorosłego domownika i podjęcie się jej oddania skarżącemu. W konsekwencji powyższego, Sąd podzielając stanowisko organu II instancji, że skoro termin do wniesienia odwołania od decyzji Starosty W. z dnia 8 września 2016 r. rozpoczął swój bieg od dnia doręczenia niniejszej decyzji matce skarżącego tj. od dnia 26 września 2016r., to odwołanie wniesione przez pełnomocnika skarżącego w dniu 23 listopada 2016r. (data stempla pocztowego), wniesione zostało z uchybieniem terminu określonego w cyt. wyżej art.129 § 2 k.p.a.