IV SA/Wr 778/06
WyrokWSA we Wrocławiu2006-12-13
Skład orzekający: Wanda Wiatkowska-Ilków, Lidia Serwiniowska, Małgorzata Masternak-Kubiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru pedagogicznego może zgłosić umotywowane zastrzeżenia wobec kandydata na stanowisko dyrektora szkoły po upływie 14 dni od przedstawienia mu kandydatury, jeśli organ prowadzący szkołę nie przedstawił pełnej dokumentacji kandydata?Ratio decidendi
Organ nadzoru pedagogicznego może zgłosić umotywowane zastrzeżenia wobec kandydata na stanowisko dyrektora szkoły w terminie 14 dni od dnia przedstawienia mu kandydatury wraz z pełną dokumentacją potwierdzającą spełnianie wymogów kwalifikacyjnych. Przedstawienie kandydata bez wymaganych dokumentów nie rozpoczyna biegu 14-dniowego terminu dla organu nadzoru. Zarządzenie organu prowadzącego szkołę o powierzeniu stanowiska dyrektora wydane przed upływem tego terminu, po zgłoszeniu przez organ nadzoru zastrzeżeń, jest nieważne.Stan faktyczny
Burmistrz Miasta J. powierzył J. P. stanowisko Dyrektora Gimnazjum Nr [...] w J. po wyłonieniu jej w drodze konkursu. Organ nadzoru pedagogicznego (D. Kurator Oświaty) zażądał uzupełnienia dokumentacji kandydata. Burmistrz wydał zarządzenie o powierzeniu stanowiska przed upływem 14 dni od przedstawienia kandydatury, ale przed otrzymaniem przez Kuratora wymaganych dokumentów. Kurator Oświaty wniósł zastrzeżenia wobec kandydatury. Wojewoda D. stwierdził nieważność zarządzenia Burmistrza, uznając, że doszło do naruszenia art. 36a ust. 2 ustawy o systemie oświaty. Burmistrz Miasta J. zaskarżył rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Burmistrza Miasta J. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody D.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków Sędziowie Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Sędzia WSA Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.) Protokolant Anna Rudzińska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 6 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi Burmistrza Miasta J. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody D. z dnia [...]r. PN. [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności zarządzenia w sprawie powierzenia stanowiska Dyrektora Gimnazjum oddala skargę.
UZASADNENIE
Wojewoda D. na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.), stwierdził nieważność zarządzenia Nr [...]Burmistrza Miasta J. z dnia [...]r. w sprawie powierzenia stanowiska Dyrektora Gimnazjum Nr [...] w J..
Burmistrz Miasta J. wydał w dniu [...]r. zarządzenie Nr [...]w sprawie powierzenia stanowiska Dyrektora Gimnazjum nr [...] w J... Zarządzeniem tym Burmistrz Miasta J. powierzył J. P. stanowisko Dyrektora Gimnazjum Nr [...] w J. na okres [...]lat szkolnych od dnia [...]r. do dnia [...]r. W toku badania legalności zarządzenia Nr [...], organ nadzoru stwierdził, że zostało ono wydane z istotnym naruszeniem przepisu art. 36a ust. 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r., Nr 256, poz. 2572 z późn. zm.).
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewoda podniósł, iż w świetle art. 2 Konstytucji RP Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Pochodną zasady demokratycznego państwa prawnego jest art. 7 ustawy zasadniczej, zgodnie z którym organy władzy publicznej działają w granicach i na podstawie prawa. Oznacza to, iż każde działanie organu władzy, w tym także organu samorządu, musi mieć oparcie w obowiązującym prawie.
Przepis art. 36a ustawy o systemie oświaty stanowi, że: "1. Stanowisko dyrektora szkoły lub placówki, z zastrzeżeniem ust. 2, powierza organ prowadzący szkolę lub placówkę. 2. Powierzenie przez organ prowadzący stanowiska dyrektora szkoły lub placówki może nastąpić, jeżeli organ sprawujący nadzór pedagogiczny nie zgłosi, w terminie 14 dni od przedstawienia kandydata na to stanowisko, umotywowanego zastrzeżenia. 3. Kandydata na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki wylania się w drodze konkursu. Kandydatowi nie można odmówić powierzenia stanowiska dyrektora, chyba że organ sprawujący nadzór pedagogiczny zgłosił zastrzeżenie, o którym mowa w ust. 2.".
Zgodnie z przepisami art. 36 i 36a ustawy o systemie oświaty zasadą jest wyłanianie kandydata na stanowisko dyrektora szkoły w drodze konkursu. W dniu [...]r. Komisja Konkursowa powołana w celu przeprowadzenia konkursu na stanowisko dyrektora Gimnazjum Nr [...] w J. wyłoniła kandydata na dyrektora tej szkoły w osobie J.P.. Burmistrz Miasta J. w piśmie z dnia [...]r. (nr [...]) wystąpił do D. Kuratora Oświaty o zaopiniowanie kandydata na stanowisko dyrektora Gimnazjum Nr [...] w J. w osobie J. P.j. Przedmiotowe pismo wpłynęło do Delegatury Kuratorium Oświaty w L. w dniu [...] r. W piśmie z dnia [...]r. (nr [...]), Dyrektor Delegatury Kuratorium Oświaty w L. zwróciła się do Burmistrza Miasta J. o uzupełnienie wniosku, o dokumenty potwierdzające spełnianie przez kandydatkę wymagań określonych w postanowieniach § 1 pkt 1-8 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 6 maja 2003 r. w sprawie wymagań, jakim powinna odpowiadać osoba zajmująca stanowisko dyrektora oraz inne stanowiska kierownicze w poszczególnych typach szkół i placówek (Dz. U. z 2003 r., Nr 89, poz. 826 z późn. zm.). Jak wynika z uzasadnienia pisma, zajęcie przez organ nadzoru pedagogicznego stanowiska, o którym mowa w art. 36a ust. 2 ustawy o systemie oświaty, będzie możliwe dopiero po uzupełnieniu wniosku o ww. dokumenty. Naczelnik Wydziału Edukacji i Spraw Obywatelskich Urzędu Miejskiego w J. pismem z dnia [...]r. (nr [...]) przesłał w tym samym dniu do Delegatury Kuratorium w L. dokumenty potwierdzające spełnianie przez kandydatkę J. P. wymagań określonych w § 1 pkt 1-8 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 6 maja 2003 r. Tymczasem w dniu [...]r. Burmistrz Miasta J. powierzył J. P. stanowisko Dyrektora Gimnazjum Nr [...] w J.. Z kolei w dniu [...]r. D. Kurator Oświaty wniósł zastrzeżenia wobec powierzenia Pani J. P. stanowiska dyrektora Gimnazjum Nr [...] w J. (pismo nr [...]), które to pismo wpłynęło do Urzędu Miejskiego w J. w dniu [...]r.
Dyspozycja normy prawnej art. 36a ust. 2 i 3 ustawy o systemie oświaty stanowi, że organ prowadzący powierza stanowisko dyrektora szkoły wyłonionemu w drodze konkursu kandydatowi, o ile organ sprawujący nadzór pedagogiczny nie zgłosi wobec tego kandydata umotywowanego zastrzeżenia. Z przepisu art. 36a ust. 2 ustawy o systemie oświaty wynika wobec organu prowadzącego szkołę obowiązek przedstawienia organowi sprawującemu nadzór pedagogiczny kandydata na stanowisko dyrektora szkoły. Organ sprawujący nadzór pedagogiczny w terminie 14 dni od dnia przedstawienia kandydata ma prawo zgłosić wobec tego kandydata umotywowane zastrzeżenia.
Z wyżej opisanego stanu faktycznego i przedłożonych dokumentów wynika, że Burmistrz w piśmie otrzymanym przez Kuratorium Oświaty Delegatura w L. w dniu [...] r. wystąpił o zaopiniowanie kandydatki na dyrektora Gimnazjum Nr [...] w J. bez przedłożenia dodatkowych dokumentów potwierdzających spełnianie przez wskazaną osobę wymogów przypisanych kandydatowi pełniącemu funkcję dyrektora szkoły. Tymczasem Słownik Języka Polskiego Wydawnictwa Naukowego PWN w następujący sposób zdefiniował pojęcie słowa "przedstawić – przedstawiać" cyt.: "1. poznać kogoś z kimś, wymieniając jego nazwisko, imię i (lub) krótko informując o tym, kim ten ktoś jest, czym się zajmuje itp. 2. zaprezentować komuś kogoś, podając o nim bliższe informacje lub pokazać coś komuś, aby mógł się z tym zapoznać". W świetle powyższej definicji, zdaniem Wojewody, w piśmie z dnia [...]r. Burmistrz Miasta J. nie przedstawił, lecz jedynie wskazał kandydata na dyrektora Gimnazjum Nr [...] w J.. Zgodnie zaś z art. 36a ust. 2 ustawy o systemie oświaty organ sprawujący nadzór pedagogiczny ma prawo wniesienia umotywowanego zastrzeżenia wobec przedstawionego kandydata na dyrektora. Wypełnienie przez organ nadzoru pedagogicznego kompetencji wynikających z art. 36a ust. 2 ustawy o systemie oświaty wymaga posiadania pełnej udokumentowanej wiedzy o osobie, która będzie pełniła funkcję dyrektora szkoły, a nie tylko jej imienia i nazwiska oraz faktu wygrania przez tę osobę konkursu. Brak dokumentów poświadczających spełnianie wymogów kwalifikacyjnych przez osobę, która ma objąć stanowisko dyrektora szkoły uniemożliwia de facto organowi sprawującemu nadzór pedagogiczny jakiekolwiek zajęcie stanowiska wobec kandydata. Nadto nieudokumentowane przedstawienie kuratorowi oświaty przez organ prowadzący szkołę kandydata na dyrektora szkoły czyniłoby z art. 36a ust. 2 ustawy o systemie oświaty martwy przepis.
Jak już wyżej wskazano ustawodawca zakreślił organowi sprawującemu nadzór pedagogiczny 14 dniowy termin na wniesienie umotywowanego zastrzeżenia wobec przedstawionego kandydata na dyrektora szkoły. Uznać należy, ze D. Kuratorowi Oświaty osoba kandydata na dyrektora Gimnazjum Nr [...] w J. została przedstawiona dopiero w piśmie z dnia [...]r., które wpłynęło do Delegatury Kuratorium Oświaty w L. w dniu [...]r. Dopiero w tym piśmie Kurator otrzymał bowiem dokumenty dotyczące wymagań określonych w § 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu w odniesieniu do J. P. i dopiero w oparciu o tak zgromadzony w tej sprawie komplet dowodów Kurator Oświaty mógł zająć stanowisko wobec przedstawionego kandydata na dyrektora Gimnazjum Nr [...] w J.. Zatem 14 dniowy termin na wniesienie przez D. Kuratora Oświaty zastrzeżenia do kandydata na dyrektora szkoły liczyć należy od dnia [...]r., a nie od dnia [...]r. D. Kurator Oświaty, w 14 dniowym terminie, wniósł zastrzeżenia wobec powierzenia Pani J. P. stanowiska Dyrektora Gimnazjum Nr [...] w J. Wniesienie przez organ sprawujący nadzór pedagogiczny zastrzeżenia wobec kandydata na dyrektora szkoły uniemożliwia organowi prowadzącemu szkołę powierzenia stanowiska dyrektora szkoły kandydatowi wyłonionemu w konkursie.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, pełnomocnik Burmistrza Miasta J. wniósł o uchylenie rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody D. dnia [...] r. [...]. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie przepisu art. 36a ust. 2 ustawy o systemie oświaty:
1) przez przyjęcie, iż do powierzenia stanowiska Dyrektora Gimnazjum nr [...].w J. J. P. doszło przed upływem 14 dniowego terminu zastrzeżonego dla organu nadzoru pedagogicznego na wniesienie "zastrzeżeń". Naruszenie powołanego przepisu polega na jego błędnej wykładni, polegającej na przyjęciu, że przedstawienie kandydatury J. P. w rozumieniu art. 36a ust. 2 ustawy o systemie oświaty nastąpiło nie z dniem otrzymania pisma przedstawiającego Kuratorowi wyłonionego w drodze konkursu kandydata na stanowisko Dyrektora Gimnazjum nr [...] w J., lecz dopiero z chwilą przedłożenia dodatkowej dokumentacji, której zażądał Kurator;
oraz / lub
2) przez przyjęcie, że sam fakt wniesienia zastrzeżeń przez organ nadzoru pedagogicznego wobec przedstawionego kandydata na dyrektora szkoły, wyłonionego w drodze konkursu, uniemożliwia organowi prowadzącemu szkołę powierzenie tej osobie stanowiska dyrektora. Postawa Wojewody w sprawie wskazuje bowiem, że zdaniem tego organu każde zastrzeżenie organu nadzoru pedagogicznego, niezależnie od treści w nim zawartych, jest zastrzeżeniem umotywowanym w rozumieniu art. 36a ust 2 ustawy o systemie oświaty. To stanowisko spowodowało, że Wojewoda w ogóle zaniechał badania merytorycznej treści wniesionych przez Kuratora zastrzeżeń.
Ponadto pełnomocnik strony skarżącej podniósł zarzut naruszenia art. 91 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym oraz przepisów postępowania administracyjnego, do których odsyła art. 91 ust 5 cyt. ustawy, w szczególności art. 107 § 1 i 3 k.p.a., jeśli zważyć, że zaskarżone rozstrzygnięcie zostało oparte na sprzecznych, wzajemnie wykluczających się ustaleniach, oraz w uzasadnieniu skarżonego rozstrzygnięcia brak jest jakiegokolwiek odniesienia do treści zastrzeżeń wysuniętych przez Kuratora wobec kandydatury J. P., co potwierdza także zarzut sformułowany w punkcie 2 skargi, że Wojewoda zaniechał w ogóle badania merytorycznej treści tych zastrzeżeń.
Z uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia wynika, zdaniem pełnomocnika, iż przyjęty przez Wojewodę D. zarzut naruszenia przepisu art. 36a ust. 2 ustawy o systemie oświaty został oparty na sprzecznych, wzajemnie się wykluczających ustaleniach. Z jednej bowiem strony Wojewoda przyjmuje, iż "D. Kurator Oświaty w 14 dniowym terminie wniósł zastrzeżenia wobec powierzenia J. P. stanowiska Dyrektora Gimnazjum Nr [...] w J.", co "uniemożliwia organowi prowadzącemu szkołę powierzenie stanowiska kandydatowi wyłonionemu w konkursie". Jednocześnie zaś Wojewoda dokonuje innego ustalenia, a to że "Burmistrz Miasta J. w trakcie 14 dniowego terminu przysługującemu D. Kuratorowi Oświaty na wniesienie umotywowanego zastrzeżenia wobec kandydatki na dyrektora Gimnazjum Nr [...] w J., wydał Zarządzenie nr [...]powołujące tę osobę na stanowisko w.w. jednostki". Wojewoda przyjął zatem, iż organ prowadzący szkołę (Burmistrz J.) powierzył stanowisko Dyrektora Gimnazjum nr [...] w J. J. P.w trakcie biegu 14-dniowego terminu zastrzeżonego dla organu nadzoru pedagogicznego na zgłoszenie zastrzeżeń, jednocześnie ustalając, iż do powierzenia w/w stanowiska doszło już po zajęciu stanowiska i zgłoszeniu zastrzeżeń przez organ nadzoru pedagogicznego. Wskazana sprzeczność dyskwalifikuje skarżone rozstrzygnięcie, gdyż do naruszenia art. 36a ust. 2 ustawy o systemie oświaty może dojść albo przez naruszenie terminu zastrzeżonego dla Kuratora i powierzenie stanowiska w trakcie jego biegu albo przez powierzenie stanowiska wbrew umotywowanym zastrzeżeniom Kuratora wniesionym w terminie.
Przyjęcie przez Wojewodę stanowiska, iż skarżący powierzył stanowisko Dyrektora Gimnazjum Nr [...] w J. w trakcie 14 dniowego terminu przysługującemu Kuratorowi oświaty na wniesienie umotywowanego zastrzeżenia, narusza art. 36a ust 2 ustawy o systemie oświaty. Prawidłowa interpretacja tego przepisu pozwala zasadnie twierdzić, że w dniu, w którym powierzono J. P. stanowisko dyrektora termin przewidziany cyt. przepisem upłynął. Naruszenie powołanego przepisu polega na jego błędnej wykładni, uznającej, że do przedstawienia kandydatury J. P. doszło dopiero z chwilą przedłożenia Kuratorowi dodatkowej dokumentacji (tj. w dniu [...]). Tymczasem charakter prawny terminu do wniesienia zastrzeżeń - wynikający z art. 36a ust. 2 - przemawia za tym, że do przedstawienia kandydatury doszło w dniu, w którym do Kuratorium wpłynęło pismo Burmistrza przedstawiające J. P. jako wyłonionego przez Komisję Konkursową kandydata na Dyrektora Gimnazjum nr [...] w J., a wiec w dniu [...] r. Wydaje się, że takie stanowisko Wojewody oparte jest na zbyt dosłownym i formalistycznym rozumieniu terminu "przedstawienie kandydata", o którym mowa w art. 36a ust. 2 ustawy. Zakres danych objętych wymogiem "przedstawienia" jest bowiem zróżnicowany w zależności od tego, jakimi informacjami o kandydacie dysponuje Kurator Oświaty w chwili zgłoszenia mu kandydatury na stanowisko dyrektora szkoły. W przypadku J. P.uzasadnionym było poprzestanie przez Burmistrza na przesłaniu informacji o jej wyborze. Wyłoniona bowiem w konkursie J. P. zajmuje stanowiska kierownicze w oświacie nieprzerwanie od [...] r.: najpierw jako Dyrektor Szkoły Podstawowej nr [...]w J., następnie jako Dyrektor Zespołu Szkół, a wreszcie jako Dyrektor Gimnazjum Nr [...] w J. (do [...]r.). Tak więc w okresie ostatnich 14 lat, z racji pełnionych przez J. P. funkcji, Kuratorium Oświaty kilkukrotnie dokonywało oceny jej pracy, w tym wyrażając pozytywne opinie wymagane dla powierzenia tych stanowisk. W trakcie okresu sprawowania funkcji kierowniczych organ nadzoru pedagogicznego zawsze oceniał wyróżniająco J. P., w każdym bądź razie nie zgłaszał wcześniej zastrzeżeń do powierzenia jej stanowiska kierowniczego. Można także wskazać, zdaniem skarżącego, iż w dotychczasowej wieloletniej praktyce powierzania stanowiska dyrektora szkoły kandydatowi wyłonionemu w konkursie, D. Kurator Oświaty nie żądał żadnych dodatkowych dokumentów dotyczących przedstawionych kandydatów, ograniczając się do przyjęcia pisma informującego o wyłonionym kandydacie. Można wręcz uznać, że w relacjach Gminy J. z organem nadzoru pedagogicznego wytworzył się pewien zwyczaj postępowania, dookreślający zakres ustawowego wymogu "przedstawienia" kandydata Kuratorowi. Przemawia to za tym, aby za moment "przedstawienia" Kuratorowi kandydatury przyjąć właśnie datę, w którym Kurator został pisemnie poinformowany o osobie wyłonionej w drodze konkursu na dyrektora szkoły.
Zdaniem skarżącego, gdyby jednak uznać, że Wojewoda prawidłowo przyjął, iż "zastrzeżenia" Kuratora wobec przedstawionej kandydatury zostały wniesione w terminie, to wówczas należałoby też podzielić jego pogląd sprowadzający się do uznania, iż do powierzenia stanowiska Dyrektora Gimnazjum nr [...] w J. J. P. doszło wbrew "zastrzeżeniom" Kuratora. Jednakże już dalej idące twierdzenie Wojewody, że "wniesienie przez organ sprawujący nadzór pedagogiczny zastrzeżenia wobec kandydata na dyrektora szkoły uniemożliwia organowi prowadzącemu szkołę powierzenia stanowiska dyrektora szkoły kandydatowi wyłonionemu w konkursie" stoi w sprzeczności z art. 36a ust. 2 ustawy o systemie oświaty. Zgodnie z powołanym przepisem warunkiem prawnej skuteczności zastrzeżeń zgłaszanych przez Kuratora wobec przedstawionej mu kandydatury jest to, aby zastrzeżenia takie były "umotywowane", a więc uzasadnione i odnoszące się do osoby kandydata i jego kwalifikacji. Tymczasem w uzasadnieniu skarżonego rozstrzygnięcia brak jest jakiegokolwiek odniesienia do tej kwestii, co uprawnia do sformułowania zarzutu, że Wojewoda zaniechał w ogóle badania merytorycznej treści wniesionych zastrzeżeń. Natomiast podzielił stanowisko organu nadzoru pedagogicznego i przyjął niejako automatycznie, iż wniesione zastrzeżenia są "umotywowane", czemu dał wyraz stwierdzając nieważność Zarządzenia Burmistrza powierzającego stanowisko Dyrektora Gimnazjum nr [...] w J. J. P..
Z treści art. 36a ust. 2 ustawy wynika, iż "umotywowane zastrzeżenia" mogą dotyczyć wyłącznie osoby kandydata na stanowisko dyrektora. Inaczej mówiąc owe zastrzeżenia mogą obejmować tylko zarzuty związane z tym, iż kandydat nie spełnia określonych wymagań, stawianych osobom zajmującym stanowiska kierownicze w oświacie. Tymczasem zastrzeżenia Kuratorium kwestionują prawidłowość przeprowadzonego postępowania konkursowego przez podważenie formalnej poprawności jednego z dokumentów złożonych w konkursie, a takie działanie nie ma umocowania w przepisach prawa. Wskazał na to wyraźnie WSA w Warszawie w wyroku z 10 czerwca 2005 r. (I SA/Wa 1707/04, LEX nr 179134) wywodząc, iż wymóg zastrzeżenia umotywowanego w rozumieniu art. 36a ust. 2 ustawy o systemie oświaty oznacza, że zastrzeżenia takie powinny odnosić się do osoby kandydata, w tym zwłaszcza jego kwalifikacji do objęcia stanowiska dyrektora szkoły, a nie do trybu jego wyłonienia.
W ocenie skarżącego, w niniejszej sprawie Kurator wykroczył poza swoje ustawowe kompetencje, gdyż zgodnie z ustawą ocena prawidłowości postępowania konkursowego należy do wyłącznej kompetencji organu prowadzącego szkołę, a więc do Burmistrza (por. art. 36a ust. 5 ustawy oraz § 8 rozporządzenia Ministra Edukacji Nauki i Sportu z dnia 23 października 2003 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora szkoły).
W odpowiedzi na skargę, Wojewoda D. wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację faktyczną i prawną zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 184 Konstytucji RP z 1997 r. i art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej.
Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m. in. orzekanie w sprawach skarg na akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego (art. 3 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).
W myśl przepisu art. 7 Konstytucji RP organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Jest to niezbędny warunek praworządności demokratycznego państwa prawa. Według art. 91 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz.U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.): "Uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem jest nieważne".
Organ nadzoru dokonując ustalenia zgodności z prawem zaskarżonej uchwały lub zarządzenia organu samorządu obowiązany jest wywieść z przepisów prawa określony rodzaj naruszenia prawa.
W niniejszej sprawie, postawę materialnoprawną stanowi przepis art. 36a ust. 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r., Nr 256, poz. 2572 z późn. zm.). Dyspozycja normy prawnej wyrażonej w przepisie art. 36a ust. 2 ustawy o systemie oświaty stanowi, że organ prowadzący powierza stanowisko dyrektora szkoły wyłonionemu w drodze konkursu kandydatowi, o ile organ sprawujący nadzór pedagogiczny nie zgłosi wobec tego kandydata umotywowanego zastrzeżenia. Z treści tego unormowania wynika, wobec organu prowadzącego szkołę, obowiązek przedstawienia organowi sprawującemu nadzór pedagogiczny kandydata na stanowisko dyrektora szkoły. Organ sprawujący nadzór pedagogiczny ma natomiast, w terminie 14 dni od dnia przedstawienia kandydata, prawo zgłosić wobec tego kandydata umotywowane zastrzeżenia. Obowiązkiem organu prowadzącego szkołę jest przedstawienie kandydata organowi sprawującemu nadzór pedagogiczny.
Przepis art. 36a ust. 2 ustawy o systemie oświaty określa tryb współdziałania polegający na zgłoszeniu zastrzeżeń w określonym terminie wobec kandydata na dyrektora szkoły wyłonionego w drodze konkursu. Jednym z elementów tego trybu jest prawo organu nadzoru pedagogicznego do zgłoszenia pisemnie, w terminie 14 dni od przedstawienia kandydata, umotywowanych zastrzeżeń wobec osoby kandydata. Zastrzeżenie 14-dniowego terminu ma miejsce na rzecz organu prowadzącego. Ma on zatem, literalnie, obowiązek wstrzymania się z dalszymi czynnościami postępowania jedynie przez 14 dni, oczekując na ewentualnie negatywne stanowisko organu sprawującego nadzór pedagogiczny. Udział kuratora oświaty w procesie współdziałania ma stanowczy charakter, albowiem zgłoszenie "zastrzeżenia" względem kandydatury wiąże organ prowadzący szkołę w postępowaniu głównym prowadząc do skutku w postaci uniemożliwienia powierzenia stanowiska.
Termin 14-dniowy do zgłoszenia umotywowanych zastrzeżeń jest terminem materialnym. Terminem materialnym jest bowiem okres, w którym może nastąpić ukształtowanie praw lub obowiązków jednostki w ramach administracyjnoprawnego stosunku prawnego. Powołanie na stanowisko dyrektora szkoły jest sprawą z zakresu administracji publicznej z wszystkimi tego konsekwencjami, łącznie z ingerencją nadzorczą wojewody. Powierzenie stanowiska dyrektora szkoły niewątpliwie należy traktować jako władczą wypowiedź organu administracji w sprawie należącej do zakresu jego zadań publicznych.
W ocenie Sądu, w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym, Wojewoda nie naruszył przepisów prawa materialnego. Dokonał prawidłowej wykładni i właściwie zastosował przepis art. 36a ust. 2 ustawy o systemie oświaty. Uznać bowiem należy, że organowi nadzoru pedagogicznego osoba kandydatki na dyrektora Gimnazjum Nr [...] w J. została przedstawiona dopiero w piśmie z dnia [...]r. W tym piśmie D. Kurator Oświaty otrzymał bowiem dokumenty dotyczące wymagań określonych w przepisie § 1 pkt 1-8 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 6 maja 2003 r. w sprawie wymagań, jakim powinna odpowiadać osoba zajmująca stanowisko dyrektora oraz inne stanowiska kierownicze w poszczególnych typach szkół i placówek (Dz. U. z 2003 r., Nr 89, poz. 826 z późn. zm.) i dopiero w oparciu o tak zgromadzony w tej sprawie komplet dowodów, Kurator Oświaty mógł zająć umotywowane stanowisko wobec przedstawionej kandydatury na dyrektora gimnazjum. Zatem 14 dniowy termin na wniesienie przez D. Kuratora Oświaty zastrzeżenia do osoby kandydata na dyrektora szkoły należało liczyć od dnia [...]r., a nie od dnia [...]r. W piśmie z dnia [...] r. Burmistrz Miasta J. nie przedstawił, lecz jedynie wskazał kandydata na dyrektora gimnazjum. Brak dokumentów poświadczających spełnianie wymogów kwalifikacyjnych przez osobę, która ma objąć stanowisko dyrektora szkoły uniemożliwiło de facto organowi sprawującemu nadzór pedagogiczny zajęcie umotywowanego stanowiska wobec osoby kandydatki, a zwłaszcza ocenę jej kwalifikacji do zajmowania stanowiska dyrektora gimnazjum. Wypełnienie przez organ nadzoru pedagogicznego kompetencji wynikających z przepisu art. 36a ust. 2 ustawy o systemie oświaty wymaga bowiem posiadania pełnej udokumentowanej wiedzy o osobie, która będzie pełniła funkcję dyrektora szkoły, a nie tylko jej imienia i nazwiska oraz faktu wygrania przez tę osobę konkursu. Tym samym nie do zaakceptowania jest pogląd strony skarżącej, iż skoro w okresie ostatnich 14 lat, z racji pełnionych przez kandydatkę funkcji, Kuratorium Oświaty kilkakrotnie dokonywało oceny jej pracy, w tym wyrażając pozytywne opinie wymagane dla powierzenie tych stanowisk, to jej osoba i kwalifikacje są znane organowi nadzoru pedagogicznego i nie wymagają ponownej weryfikacji oraz, że w relacjach Gminy J. z organem nadzoru pedagogicznego wytworzył się pewien zwyczaj postępowania, dookreślający zakres ustawowego wymogu "przedstawienia" kandydata Kuratorowi, co przemawia za tym, aby za moment "przedstawienia" Kuratorowi kandydatury przyjąć datę, w którym Kurator został pisemnie poinformowany o osobie wyłonionej w drodze konkursu na dyrektora szkoły ([...]r.).
D. Kurator Oświaty, w ustawowym terminie 14 dni od dnia przedstawienia osoby kandydatki, tj. [...]r., wniósł zastrzeżenia wobec powierzenia J. P. stanowiska Dyrektora Gimnazjum Nr [...] w J.. Skarżący zarzuca, iż Wojewoda zaniechał w ogóle badania merytorycznej treści wniesionych zastrzeżeń. Natomiast podzielił stanowisko organu nadzoru pedagogicznego i przyjął niejako automatycznie, iż wniesione zastrzeżenia są "umotywowane" i czemu dał wyraz stwierdzając nieważność zarządzenia Burmistrza. Sąd podziela stanowisko Wojewody, iż jako organ nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego, badał on wyłącznie legalność zarządzenia Nr [...]w sprawie powierzenia stanowiska dyrektora gimnazjum. Natomiast, wobec braku podstaw prawnych, Wojewoda nie mógł oceniać merytorycznie treści wniesionych przez Kuratora Oświaty zastrzeżeń wobec kandydatki na stanowisko dyrektora gimnazjum, zawartych w piśmie z dnia [...]r.
Rozstrzygnięcie nadzorcze jest zgodne z prawem, jeżeli jest zgodne z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej oraz ustawami. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko Wojewody zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym, iż zarządzenie Burmistrza Miasta J. z dnia [...]r. w sprawie powierzenia stanowiska Dyrektora Gimnazjum nr [...] w J. istotnie naruszyło przepis art. 36a ust. 2 ustawy o systemie oświaty. Wobec powyższego Sąd uznał, że rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody D. z dnia [...]r. nie narusza obowiązującego prawa.
Z tych względów, na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270z późn. zm.), Sąd orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło