IV SA/Wr 809/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński /sprawozdawca/, Sędzia WSA Lidia Serwiniowska, Sędzia WSA Małgorzata Masternak-Kubiak, Protokolant Anna Rudzińska, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 7 lipca 2006r. sprawy ze skargi L. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczeń z pomocy społecznej uchyla decyzję I i II instancji Wnioskiem z dnia [...] oraz z [...]r. L. Z. zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. o udzielenie pomocy finansowej z przeznaczeniem na zaspokojenie podstawowych potrzeb bytowych, jako osoba samotna, bez jakichkolwiek dochodów. Decyzją Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. z dnia [...]r. nr [...], na podstawie art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego, art. 106 ust. 4, art. 38 ust. 1, art. 39 w związku z art. 8 ust. 1 pkt 3 ustawy o pomocy społecznej z dnia 12 marca 2004r. /Dz.U. z 2004r. nr 64, poz. 593 ze zm./ oraz na podstawie § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19.10.2004r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji w 2005r. Rządowego Programu "Posiłek dla potrzebujących" /Dz.U. z 2004r. nr 236, poz. 2363/, postanowiono: 1.odmówić przyznania zasiłku okresowego, 2.odmówić przyznania pomocy w naturze w formie gorącego posiłku, 3.odmówić przyznania zasiłku celowego pieniężnego na zakup leków. W motywach uzasadnienia wskazano, że strona pozostaje bez stałego miejsca zamieszkania, zamieszkuje (bez zameldowania) wspólnie z byłą żoną K. Z. i jej synem K. P., pozostając z nimi we wspólnym gospodarstwie domowym. Dochód w gospodarstwie domowym w którym pozostaje strona to kwota [...]zł miesięcznie, podczas gdy kryterium dochodowe w gospodarstwie trzyosobowym to kwota 948,-zł miesięcznie, a więc dochód w gospodarstwie domowym strony przewyższa przewidziane przepisami ustawy kryterium dochodowe. Brak spełnienia przesłanki kryterium dochodowego warunkującej przyznanie wnioskowanych świadczeń stanowił podstawę do wydania decyzji odmownej przez organ pierwszej instancji. Od powyższej decyzji odwołanie wniósł L. Z. Strona zaprzeczyła jakoby prowadziła wspólne gospodarstwo domowe z byłą żoną K. Z., jednocześnie wyjaśniła, że jest osobą chorą, bezdomną, bezrobotną bez prawa do zasiłku i jakiegokolwiek źródła dochodu. W związku z tym że pomimo rozwodu pozostaje w dobrych stosunkach z byłą żoną to wspomagają się wzajemnie w trudnych sytuacjach życiowych. Strona stwierdza, że tylko nocuje u byłej żony natomiast nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego. Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. decyzją z dnia [...]r. nr [...], powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 8, 38 i 39 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Stwierdzono, że zgodnie z przepisem art. 2 ust. 1 pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie przezwyciężenia trudnych sytuacji życiowych osobom i rodzinom, których nie są one w stanie samodzielnie pokonać, wykorzystując własne środki, możliwości i uprawnienia. Ze zgromadzonego w aktach materiału wynika, że pismem dnia [...]r. L. Z. zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w J. G. z wnioskiem o udzielenie pomocy w formie zasiłku okresowego oraz pomocy w naturze w formie obiadów oraz pismem z dnia [...]r. o pomoc w formie zasiłku celowego. Ze zgromadzonych w aktach dokumentów wynika, że strona jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku, chorą i pozostaje bez stałego zameldowania. Z przeprowadzonego w dniu [...] i uaktualnionego [...] wywiadu środowiskowego wynika, że zamieszkuje wraz z byłą żoną K. Z. i jej synem K. P. Strona zaprzecza, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z byłą żoną i utrzymuje że jest osobą bezdomną, jedynie nocuje u byłej żony, jednakże nie przyjął kilkakrotnie ponawianych propozycji MOPS umieszczenia w Schronisku dla Bezdomnych Mężczyzn w J. G. W świetle powyższych faktów brak jednoznacznych podstaw by dać wiarę twierdzeniom strony dotyczącym samotnego gospodarowania. Jak wynika z przepisów ustawy, pomocy społecznej udziela się osobom i rodzinom będącym w trudnych sytuacjach życiowych wyszczególnionych w art. 7 ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie z brzmieniem przepisu art. 6 ust. 14 rodzina to osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące. Odnosząc stan faktyczny do wyżej powołanego przepisu należy stwierdzić, że w sytuacji strony jedna z przesłanek zawartych w ustawowej definicji rodziny jest z całą pewnością spełniona mianowicie przesłanka wspólnego zamieszkiwania. Kwestią wątpliwą pozostaje kwestia samotnego gospodarowania strony. Fakt wspólnego zamieszkiwania, oraz wyniki wywiadu środowiskowego nie pozwalają jednoznacznie wykluczyć wspólnego gospodarowania i zakwalifikowania strony jako osoby samotnej. Nie dając zatem wiary twierdzeniom strony o samotnym gospodarowaniu organ przyjął założenie że L. Z. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z K. Z. i po dokonaniu wyliczenia dochodu, który wynosi łącznie [...]zł uznał że strona nie spełnia wymogów kwalifikujących do przyznania wnioskowanych świadczeń. Zgodnie z brzmieniem art. 8 ust.1 pkt 3 prawo do świadczeń z pomocy społecznej przysługuje rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza 316 zł, co w przypadku rodziny trzyosobowej daje kwotę 948 zł. W skardze do Sądu administracyjnego L. Z. zakwestionował to rozstrzygnięcie, powtarzając argumentację przytoczoną w postępowaniu odwoławczym. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. wniosło o jej oddalenie, również powołując się na wcześniejszą argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności jej działań z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Wzorcem wskazanej zgodności jest zarówno prawo materialne, jak i procesowe. W niniejszej sprawie Sąd dopatrzył się naruszenia przez organy prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia. Pierwszy zarzut dotyczy naruszenia dyrektywy art. 62 k.p.a., określającej dopuszczalność formalnie łącznego prowadzenia jednego postępowania w wypadku wielości spraw administracyjnych, wszczętych wnioskami o przyznanie zasiłku okresowego, pomocy w naturze w formie gorącego posiłku oraz zasiłku celowego. Przepis art. 62 k.p.a. umożliwia rozpatrzenie i rozstrzygnięcie w jednym postępowaniu kilku odrębnych co do przedmiotu spraw administracyjnych przy łącznym spełnieniu następujących warunków: 1) prawa lub obowiązki stron wynikają z "tego samego" stanu faktycznego /tzn. w różnych sprawach stan faktyczny jest taki sam/; 2) dla praw lub obowiązków stron istnieje "ta sama" podstawa prawna /tzn. podstawą nawiązania stosunków materialnoprawnych jest ta sama norma prawna/; 3) we wszystkich sprawach właściwy /rzeczowo i miejscowo/ jest ten sam organ administracji publicznej /chodzi o właściwość zarówno rzeczową, jak i miejscową/. Nie ulega wątpliwości, że chociażby ze względu na nieidentyczność podstaw prawnych /podstaw nawiązania stosunków materialnoprawnych/ wynikających z żądania przyznania zasiłku okresowego /art. 38 ustawy o pomocy społecznej/, zasiłku celowego /art. 41 ustawy o pomocy społecznej/, pomocy w naturze w formie gorącego posiłku /§ 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19.X.2004r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji w [...]r. Rządowego Programu "posiłek dla potrzebujących/ można mówić co najwyżej o tożsamości zewnętrznej tych spraw będących pod względem materialnoprawnym sprawami administracyjnymi. Należało zatem wszcząć odrębne postępowania w poszczególnych sprawach i po wyważeniu interesów strony wytyczonych przesłankami warunkującymi przyznanie poszczególnych świadczeń z pomocy społecznej /np. w wypadku wniosku o zasiłek celowy determinowany kryterium dochodowym należy rozważyć także możliwość przyznania zasiłku celowego specjalnego, który nie jest determinowany kryterium dochodowym/ i wydać odrębne decyzje. Tymczasem łączne rozstrzygnięcie w jednym postępowaniu kilku odrębnych sprawy nie pozwala na ich wszechstronne i wyczerpujące rozpatrzenie, co może kolidować ze słusznym interesem strony. Po drugie, organy nie wyjaśniły w niebudzący wątpliwości sposób podstawowej dla sposobu rozstrzygnięcia kwestii samotnego bądź wspólnego gospodarowania strony. W orzecznictwie przyjmuje się, że w rozumieniu przepisów ustawy o pomocy społecznej, za rodzinę uważa się osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku wspólnie zamieszkujące i gospodarujące /art. 6 ust. 14 ustawy o pomocy społecznej/. Zatem, aby uznać, iż przy obliczaniu dochodu skarżącego należy uwzględnić dochody byłej żony, organy winny ustalić fakt nie tylko wspólnego zamieszkiwania, lecz także wspólnego gospodarowania. Ustalenie to nie może opierać się na przypuszczeniach lub domniemaniach, lecz na dowodach przeprowadzonych i zgromadzonych zgodnie z zasadami ustalonymi w kodeksie postępowania administracyjnego. Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm./ orzeczono jak w sentencji. Z uwagi na odmowny charakter decyzji, Sąd nie orzekał w przedmiocie jej wykonalności.