IV SA/Wr 81/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Henryk Ożóg, Sędziowie sędzia WSA Lidia Serwiniowska (spr.), sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków, Protokolant Z-ca Kierownika Sekretariatu Agnieszka Figura, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 15 września 2016 r. sprawy ze skargi K. P. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zwiększonego stypendium socjalnego I. oddala skargę w całości; II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na rzecz radcy prawnego K. T. kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych w tym 23 % podatku VAT tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu sądowym. Pismem z dnia 14 października 2015 r. K. P. (zwana dalej stroną, skarżącą lub wnioskodawczynią) wystąpiła do Dziekana Wydziału Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu W. z wnioskiem o przyznanie stypendium socjalnego na rok akademicki 2015/2016. W tym samym dniu wystąpiła również z wnioskiem o przyznanie stypendium socjalnego w zwiększonej wysokości z tytułu zamieszkiwania w domu studenckim lub w obiekcie innym niż dom studencki. Do wniosku skarżąca przedłożyła oświadczenie o zamieszkiwaniu w lokalu mieszkalnym położonym we W. przy ul. [...], a także umowę najmu tego lokalu mieszkalnego. Decyzją z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...] Dziekan Wydziału Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu W., działając na podstawie art. 175 ust. 1 w zw. z art. 182 ust. 1 i art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 572 ze zm., zwanej dalej u.p.s.w.), art. 104 i art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., zwanej dalej k.p.a.) oraz § 7 ust. 1 Regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów Uniwersytetu W., stanowiącego załącznik do zarządzenia Rektora Uniwersytetu W. z dnia 9 września 2014 r., nr 104/2014 (zwanego dalej regulaminem), odmówił skarżącej zwiększenia stypendium socjalnego z tytułu zamieszkiwania w domu studenckim lub innym obiekcie niż dom studencki. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji – powołując się na treść § 7 ust. 1 regulaminu – wskazał, że w związku z negatywnym rozpatrzeniem podania strony o przyznanie stypendium socjalnego brak było formalnych podstaw do zwiększenia tego stypendium z tytułu zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym. W odwołaniu skarżąca podniosła, że zakwestionowane rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o decyzję z dnia 21 listopada 2015 r. odmawiającą przyznania stypendium socjalnego, która narusza przepisy prawa materialnego poprzez nieuznanie dochodu z zasiłku chorobowego ojca pobranego w 2014 r. za dochód utracony w rozumieniu art. 3 pkt 23 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2003 r., nr 228, poz. 2255 ze zm., zwanej dalej u.ś.r.). Decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...] Rektor Uniwersytetu W., działając na podstawie art. 175 ust. 3 w zw. z art. 173 ust. 1 pkt 1, art. 182 ust. 1 i art. 207 ust. 1 u.p.s.w., art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz § 39 ust. 1 Regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów Uniwersytetu W., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że § 7 ust. 1 regulaminu przewiduje, że stypendium socjalne w zwiększonej wysokości z tytułu zamieszkiwania w domu studenckim lub w innym lokalu mieszkalnym może otrzymać student, który ma przyznane stypendium socjalne. Mając na uwadze, że skarżąca nie uzyskała tej formy pomocy materialnej, nie było również możliwe jej zwiększenie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu strona zarzuciła zakwestionowanej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 3 pkt 23 u.ś.r., poprzez jego błędna wykładnię polegającą na nieuznaniu dochodu z zasiłku chorobowego ojca w 2014 r. za dochód utracony, przez co zawyżony został dochód stanowiący podstawę do przyznania stypendium socjalnego. Skarżąca podniosła, że zgodnie z treścią art. 3 pkt 23 lit. f) u.ś.r., utratą dochodu w zakresie działalności gospodarczej jest nie tylko wyrejestrowanie działalności, ale także jej zawieszenie. Zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej przez jej ojca powodowało więc utratę wszystkich dochodów jakie były związane z jej prowadzeniem, w tym także pobranych zasiłków chorobowych. Gdyby uznano dochód z zasiłku chorobowego za utracony, spełniłaby kryterium dochodowe warunkujące przyznania stypendium socjalnego Z tych też przyczyn skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi drugiej instancji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz wniósł o oddalenie skargi. W piśmie procesowym z dnia 13 września 2016 r. ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącej podtrzymał stanowisko oraz żądania zawarte w skardze, wnosząc dodatkowo o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej według norm przepisanych. Ponadto rozszerzył zakres zarzutów podnosząc: – naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6, art. 8 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez niepodjęcie działań zmierzających do załatwienia sprawy, a także prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do władzy publicznej przez brak wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, które doprowadziło do błędnego wyliczenia dochodu przypadającego na członka rodziny, co w konsekwencji spowodowało odmowę przyznania skarżącej zwiększonego stypendium socjalnego; – naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 3 pkt 23 lit. f) u.ś.r., poprzez nieuznanie dochodu z zasiłku chorobowego ojca skarżącej jako dochodu utraconego mimo, że w 2014 r. doszło do wyrejestrowania prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, co spowodowało zawyżenie dochodu przypadającego na jednego członka rodzinny skarżącej, a w konsekwencji niespełnienie przez nią kryterium dochodowego warunkującego przyznanie stypendium socjalnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Należy również pamiętać, że sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest wyłącznie w granicach danej sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Podstawą prawną kwestionowanej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji były przepisy ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym, a także wynikające z nich przepisy regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów. Zgodnie z art. 173 ust. 1 pkt 1 wskazanej ustawy, student może ubiegać się o pomoc materialną ze środków przeznaczonych na ten cel w budżecie państwa w formie stypendium socjalnego. W myśl art. 182 ust. 1 u.p.s.w., student studiów stacjonarnych znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej może otrzymać stypendium socjalne w zwiększonej wysokości z tytułu zamieszkania w domu studenckim lub w obiekcie innym niż dom studencki, jeżeli codzienny dojazd z miejsca stałego zamieszkania do uczelni uniemożliwiałby lub w znacznym stopniu utrudniał studiowanie. Jak wynika zaś z treści § 7 ust. 1 regulaminu, zwiększenie stypendium socjalnego może otrzymać student spełniający przesłanki wynikające z powołanego przepisu ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym, który ma przyznane stypendium socjalne. Na wstępie rozważań należało podkreślić, że przedmiotem niniejszej sprawy jest odmowa przyznania zwiększonego stypendium socjalnego z tytułu zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym. Będąc związanym granicami sprawy Sąd nie mógł dokonać jednoczesnej kontroli decyzji odmawiającej skarżącej przyznania stypendium socjalnego, zwłaszcza że decyzja ta została objęta inną sprawą sądowoadministracyjną o sygnaturze akt IV SA/Wr 80/16. Z tak zakreślonych granic sprawy wynika, że chybione okazać się musiały wszystkie zarzuty, które odnosiły się do prawidłowości ustalenia wysokości dochodu uprawniającego do otrzymania stypendium socjalnego. Organy stypendialne orzekające w sprawie zwiększenia stypendium socjalnego nie stosowały art. 3 pkt 23 u.ś.r. Nie mogły więc go w ogóle naruszyć. Nie można zgodzić się również z zarzutami dotyczącymi naruszenia przepisów postępowania (art. 6, art. 8 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.), które – w ocenie strony – miały istotny wpływ na wynik sprawy. Organy obu instancji w sposób przejrzysty przedstawiły stronie motywy swoich rozstrzygnięć, działając w tym zakresie na podstawie obowiązującego prawa. Istota niniejszej sprawy odnosi się do konieczności uwzględnienia zależności zachodzącej pomiędzy decyzją zaskarżoną w przedmiotowym postępowaniu od innego rozstrzygnięcia, mającego prejudycjalny charakter. Skoro z § 7 ust. 1 regulaminu, bazującego na przepisach rangi ustawowej, wnika, że zwiększenie stypendium socjalnego wiązało się z uprzednim jego przyznaniem, to organy stypendialne nie miały innej możliwości jak odmówić uwzględnienia żądania skarżącej. W obrocie prawnym znajdowała się bowiem decyzja Dziekana Wydziału Prawa, Administracji i Ekonomii z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...], którą orzeczono o odmowie przyznania stypendium socjalnego. Reasumując powyższe rozważania należało stwierdzić, że zaskarżona decyzja była prawidłowa i została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Organ stypendialny nie mógł bowiem zwiększyć stronie skarżącej stypendium socjalnego, w sytuacji gdy stypendium takie w ogóle nie zostało przyznane. Mając więc na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. zobowiązany był do oddalenia skargi, o czym orzeczono w punkcie I wyroku. Podstawę prawną wydania rozstrzygnięcia w punkcie II sentencji stanowił natomiast art. 250 § 1 p.p.s.a. oraz § 4 ust. 2 w zw. z 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1805).