IV SA/Wr 810/12
WyrokWSA we Wrocławiu2013-06-11
Skład orzekający: Lidia Serwiniowska, Wanda Wiatkowska-Ilków, Alojzy Wyszkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i umorzyło postępowanie, stosując art. 155 k.p.a., w sytuacji gdy skarżący nie wyraził jednoznacznej zgody na uchylenie decyzji przyznającej świadczenie w postaci usług opiekuńczych?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo zinterpretowało art. 155 k.p.a., stwierdzając, że zgoda strony na uchylenie lub zmianę decyzji musi być wyraźna i nie może być domniemana. Ponieważ skarżący nie udzielił takiej zgody, a jego odwołanie świadczyło o braku takiej woli, uchylenie decyzji przez organ pierwszej instancji było wadliwe. Ponadto, decyzja wydana na podstawie art. 155 k.p.a. nie może działać wstecz, co oznacza, że nie mogła uchylić decyzji przyznającej świadczenie z mocą wsteczną.Stan faktyczny
Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej uchylił decyzję przyznającą usługi opiekuńcze na wniosek strony, która wyraziła zgodę na zmianę decyzji w związku z wyjazdem do Domu Opieki Społecznej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło tę decyzję i umorzyło postępowanie, uznając, że zgoda strony nie była wystarczająca do zastosowania art. 155 k.p.a. oraz że decyzja nie może działać wstecz. Strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, podnosząc zarzuty dotyczące błędnej informacji o skierowaniu do Domu Pomocy Społecznej, a nie kwestii usług opiekuńczych.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym Przewodniczący : Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Sędziowie : Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków (spr.) Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski Protokolant : Dorota Hurman po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 11 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji uchylającej od dnia [...] r. "za zgodą Strony decyzję własną z dnia [...] r. GOPS/[...] w sprawie usług opiekuńczych" i umorzenie postępowania pierwszej instancji oddala skargę.
Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w K. W. decyzją z dnia
[...] sierpnia 2012 r. Nr [...] na podstawie art. 155 ustawy z dnia
14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) – dalej k.p.a. – uchylił od dnia [...] sierpnia 2012 r. za zgodą strony M. B. decyzję własną z dnia 6 czerwca 2012 r. w sprawie usług opiekuńczych.
W uzasadnieniu podano, że przyznano zainteresowanemu decyzją z dnia
[...] maja 2012 r. pomoc w sprawie usług opiekuńczych, decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. zmieniono wymiar świadczeń. W dniu 24 maja 2012 r. zainteresowany złożył pisemny wniosek w którym oświadczył, że rezygnuje z dalszej pomocy w formie usług opiekuńczych, ponieważ od 24 sierpnia 2012 r. przebywa w Domu Opieki Społecznej w J.
W oświadczeniu z dnia 24 sierpnia 2012 r. wnioskodawca wyraził zgodę na zmianę decyzji w sprawie usług opiekuńczych.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył zainteresowany. W pierwszym zdaniu tego pisma podał, że przedmiotem skargi jest decyzja nr 8134/[...]. Podał, że przez 30 lat pracował we W., w służbie zdrowia. W końcu 2011 r. znalazł się w trudnych warunkach życiowo – mieszkaniowych ponadto jest niepełnosprawny. Prosił o miejsce w Domu Pomocy Społecznej (DPS) we W. ale mu odmówiono, bo tam nie kierują. W. to najbliższe miejsce zamieszkania w DPS, o czym pisał i mówił, ale SKO – odmówiło skierowania do DPS we W., kierowano skarżącego do K.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. decyzją z dnia [...] września 2012 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i umorzyło postępowanie I instancji w całości.
W uzasadnieniu decyzji podano, że stosownie do art. 155 k.p.a. decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Postępowanie prowadzone w tym trybie ma charakter nadzwyczajny.
Z powołanego przepisu wynika, że w toku postepowania opartego na art. 155 k.p.a. organ obowiązany jest zbadać zaistnienie wszystkich przesłanek wynikających z tego przepisu. Wystąpienie wszystkich przesłanek daje podstawę do wzruszenia decyzji. Omawiany tryb postępowania odnosi się tylko do decyzji ostatecznej, na mocy której strona nabyła prawo i jednocześnie wyraziła zgodę na zmianę lub uchylenie takiej decyzji. Przedmiotem postępowania jest nowa sprawa administracyjna, która może doprowadzić do zmiany lub uchylenia ukształtowanych już uprawnień lub obowiązków, nie można jednak w tym przepisie upatrywać środka zmierzającego do ponownego rozpoznania sprawy, zakończonej ostateczną decyzją administracyjną w kolejnej instancji.
Stwierdzono też, że zgoda strony, od której jest uzależnione uchylenie lub zmiana decyzji w trybie art. 155 k.p.a. musi być udzielona wprost i wyraźnie przez stosowne oświadczenie złożone organowi; nie może być ona dorozumiana ani domniemana, wzruszenie decyzji bez zgody strony stanowi rażące naruszenie prawa.
Podkreślono, że decyzja wydana w trybie art. 155 k.p.a. na charakter konstytutywny i wywołuje skutki prawne dopiero od chwili jej ustatecznienia. Tym samym niedopuszczalne jest – na podstawie tego przepisu – uchylenie lub zmiana decyzji przyznającej prawo do określonych świadczeń z mocą wsteczną.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy organ stwierdził, że skarżący w dniu 24 stycznia 2012 r. nie wyraził zgody na uchylenie jakiejkolwiek decyzji administracyjnej na podstawie art. 155 k.p.a. Oświadczenie skarżącego z tej daty brzmi: ,,w związku z wyjazdem do DPS w J. rezygnuję z usług opiekuńczych (...) wyrażam zgodę na zmianę decyzji dotyczącej GOPS/8134/[...] z dnia [...].06.2012 r.". Z oświadczenia tego nie wynika w jakim trybie ma nastąpić zmiana decyzji z dnia
[...] czerwca 2012 r., a nie jej uchylenie, a po drugie strona nie wskazała jaką postać zmiana ta miałaby przybrać. Ponadto wniesienie odwołania od decyzji organu
I instancji świadczy o tym, że strona nie wyraża zgody na uchylenie decyzji z dnia
[...] czerwca 2012 r. na podstawie art. 155 k.p.a.
Organ podniósł również, że ewentualne wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji w sprawie usług opiekuńczych w razie rezygnacji z nich przez stronę, winno dotyczyć decyzji ,,pierwotnej" z dnia [...] maja 2012 r., a nie decyzji zmieniającej z dnia
[...] czerwca 2012 r.
Stwierdził również, że brak jest podstawy do określenia w decyzji wydanej na podstawie art. 155 k.p.a. terminu jej uchylenia lub zmiany, jak uczynił to organ I instancji.
Skargę na powyższą decyzję złożył zainteresowany. Skarga brzmi: ,,W wyniku błędnej informacji na początku sprawy 2010 r. przez Gminny Ośr. Pomocy Społecznej K. W. naruszono mój interes prawny ponieważ informowano, że do Domów Pom. Społ. we W. nie kieruje się, bo tam ich nie przyjmują. Stąd też z pocz. 2011 r. dowiedziałem się, że w K. W. przyjmują niepełnosprawnych starszych i.t.p. Dowód pismo do Gm. Ośr. Pom. Spo. z m-ca czerwca 2012 r. w załączeniu, stąd też jestem w J. mimo p/ 30 lat pracy we W. w zał. dowód.
W wyniku błędnej informacji, wynikła decyzja z dnia [...] września 2012 r.
SKO[...].
Poza tym załączam orzeczenie Zakładu ZUS".
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie a argumentując swój wniosek przywołał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Zauważono też, że skarżący ,,nie sformułował w skardze zarzutów bezpośrednio dotyczących decyzji Kolegium, co jednak nie przeszkodziło w uznaniu w skardze decyzji z dnia [...] września 2012 r. ([...]) za wynikającą z błędnej informacji, który to kontekst uznano za naruszający interes prawny skarżącego". Podkreślono też, że argumentacja skarżącego dotyczy kwestii skierowania go do Domu Pomocy Społecznej w J., a sprawa ta nie była rozstrzygana zaskarżonym aktem administracyjnym.
Po doręczeniu odpowiedzi na skargę – skarżący pismem z dnia 11 stycznia
2013 r. stwierdził, że nie zgłasza żadnych uwag do otrzymanego pisma. Podał, że jego wniosek dotyczy tylko kwestii skierowania go do Domu Pomocy Społecznej w J.; został do niego skierowany na skutek błędnej informacji. Dodał, że ,,i nic innego nie wnosi tylko o rozstrzygnięcie tej sprawy o co zaskarżam".
W dalszych pismach składanych do akt sprawy skarżący konsekwentnie poruszył sprawę skierowania go do Domu Pomocy Społecznej w J., a także kradzieży jego pieniędzy, która miała miejsce w tym Domu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2010 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie zaś do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej: p.p.s.a. – sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Z wymienionych przepisów wynika, że Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, a więc czy jest ona zgodna z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Dokonując zatem oceny zaskarżonej decyzji wyłącznie pod takim kątem Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydana została z uchybieniem, które powodowałoby konieczność ich wyeliminowania z obrotu prawnego.
Organ II instancji właściwie zinterpretował art. 155 k.p.a. i ocenił przesłanki wynikające z tego przepisu, również na tle stanu faktycznego sprawy.
Podkreślić należy przede wszystkim dwie okoliczności wyartykułowane przez organ a istotne dla rozpoznania sprawy.
Decyzja oparta na art. 155 k.p.a. jest decyzją konstytucyjną, tym samym nie może działać wstecz. Zatem decyzja z dnia 28 stycznia 2012 r. nie może uchylić decyzji z dniem 24 stycznia 2012 r.
Ponadto w związku z uchyleniem przez organ I instancji decyzji zmieniającej
(z dnia 24 sierpnia 2012 r.) decyzja podstawowa pozostawałaby w obrocie prawnym.
W związku z tym decyzja oparta na art. 155 k.p.a. nie wywarła zamierzonego skutku, w dalszym ciągu obowiązywała decyzja przyznająca prawo do usług opiekuńczych z dnia 15 maja 2012 r.
Po wydaniu przez organ II instancji decyzji z dnia 24 września 2012 r. w obrocie prawnym funkcjonują dwie decyzje.
Podkreślić w tym miejscu należy, że skarga nie zawiera żadnych zarzutów dotyczących decyzji organu I i II instancji. Odwrotnie z powołanego wyżej pisma skarżącego z dnia 11 stycznia 2013 r. wynika, że skarżący nie kwestionuje decyzji. To oświadczenie pozostaje w sprzeczności ze skargą i odwołaniem, w którym jako przedmiot zaskarżenia wskazane są decyzje organu I instancji i II instancji. W pierwszym zdaniu odwołania z sierpnia 2012 r. (brak daty dniowej) skarżący podał: ,,odwołuję się od decyzji nr 8134/[...]...", w skardze z dnia 14 listopada 2012 r. w przedostatnim zdaniu skarżący oświadczył, że ,,w wyniku błędnej informacji wynikła decyzja z dnia 24 września 2012 r. SKO [...]".
Skarga i odwołanie, a także wszystkie pisma składane w sprawie przez skarżącego nie odnoszą się do decyzji, które są przedmiotem zaskarżenia; podstawą kwestią jest skierowanie skarżącego do Domu Pomocy Społecznej w J. Skarżący uważa, że gdyby była prawidłowa informacja GOPS ubiegałby się o skierowanie do Domu Pomocy Społecznej we W., do którego chciałby być skierowany.
Tymczasem decyzję, które zaskarżył zainteresowany nie dotyczą sprawy skierowania skarżącego do określonego domu pomocy społecznej, dotyczą usług opiekuńczych, które były świadczone wówczas, gdy skarżący mieszkał w K. W. W ramach decyzji dotyczącej usług opiekuńczych skarżący nie może zaskarżyć decyzji dotyczącej innej kwestii – skierowania do określonego domu pomocy społecznej, a Sąd nie jest uprawniony do rozpoznania takich zarzutów skarżącego (skierowania do domu pomocy społecznej we W.). Jest to odrębna sprawa. Ponadto, jak wyjaśniono na wstępie rozważań, Sąd nie rozpoznaje wniosków, a tylko w ramach kontroli wynikającej z art. 1 ustawy prawo o ustroju sądów administracyjnych ustala, czy decyzje i inne akty wydane przez organy administracyjne są zgodne z przepisami prawa.
Wszystkie uwagi, które zostały wyartykułowane powyżej należy odnieść również do poniesionej przez skarżącego sprawy kradzieży jego pieniędzy.
Przede wszystkim zaś wypada podkreślić, że jest to sprawa, które może być przedmiotem rozpoznania policji, prokuratury i ewentualnie sądów powszechnych.
Sąd stwierdza ponadto, że w aktach sprawy znajduje się decyzja Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. W. z dnia 12 kwietnia 2012 r. kierująca zainteresowanego do Domu Pomocy Społecznej w J. oraz z dnia
21 maja 2012 r., na mocy której umieszczono skarżącego w wyznaczonym wyżej Domu Pomocy Społecznej. Jak wynika z akt sprawy zainteresowany nie złożył odwołań od powyższych decyzji, choć to one dotyczyły podnoszonych w pismach kwestii. Decyzje te stały się prawomocne i ostateczne. Zresztą uwzględniały one wolę skarżącego – co wynika choćby z pisma skarżącego z dnia 26 marca 2012 r.
Sąd zauważa również, że w aktach administracyjnych jak również sądowych znajdują się pisma skarżącego do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia 4 czerwca 2012 r. i z czerwca 2012 r. (bez daty dniowej), w których podnosi zarzuty, które znajdują się w rozpatrywanym odwołaniu i skardze oraz dalszych pismach kierowanych do sądu.
Na piśmie z dnia 4 czerwca 2012 r. widnieje pieczątka Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. W. potwierdzająca datę złożenia pisma.
W związku choćby z tym pismami skarżący w sprawie, którą przedstawił otrzymał odpowiedź organu.
Natomiast jeśli idzie o zaskarżone decyzje odpowiadają one prawu, zatem Sąd na podstawie art. 151 prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak wyżej.
PM 03.07.2013 r.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło