IV SA/Wr 817/17

WyrokWSA we Wrocławiu2018-02-07

Skład orzekający: Wanda Wiatkowska-Ilków, Ewa Kamieniecka, Lidia Serwiniowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku zbiegu prawa do świadczenia rodzicielskiego i świadczenia pielęgnacyjnego, przyznanych na opiekę nad różnymi osobami, osobie uprawnionej przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez nią, czy też może pobierać oba świadczenia jednocześnie?
Ratio decidendi
W przypadku zbiegu uprawnień do świadczenia rodzicielskiego i świadczenia pielęgnacyjnego, nawet jeśli dotyczą one opieki nad różnymi osobami, osobie uprawnionej przysługuje tylko jedno z tych świadczeń, które musi wybrać. Nie jest możliwa kumulacja obu świadczeń. Sąd oddalił skargę, uznając, że organ prawidłowo odmówił przyznania świadczenia rodzicielskiego, ponieważ skarżąca pobierała już świadczenie pielęgnacyjne i nie dokonała wyboru jednego świadczenia.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie świadczenia rodzicielskiego na urodzoną córkę M. W. Jednocześnie pobierała świadczenie pielęgnacyjne na syna K. W.. Organy administracji odmówiły przyznania świadczenia rodzicielskiego, wskazując na przepis o zbiegu uprawnień, który nakazuje wybór jednego świadczenia. Skarżąca argumentowała, że świadczenia dotyczą różnych dzieci i są jej niezbędne ze względu na niemożność podjęcia pracy.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków, Sędziowie sędzia WSA Ewa Kamieniecka, sędzia WSA Lidia Serwiniowska (spr.), Protokolant Aleksandra Markiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 7 lutego 2018 r. sprawy ze skargi A.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia rodzicielskiego oddala skargę w całości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. decyzją z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] wydaną po rozpatrzeniu odwołania A. W. (dalej: skarżąca, odwołująca się, wnioskodawczyni, strona) od decyzji nr [...] z dnia [...] września 2017 r. działającej z upoważnienia Burmistrza P., Zastępcy Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w P. odmawiającej przyznania świadczenia rodzicielskiego wnioskowanego na dziecko: M. W. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji Kolegium Odwoławcze wskazało, że w dniu 29 sierpnia 2017 r. wpłynął do Ośrodka Pomocy Społecznej w P. wniosek A. W. o ustalenie prawa do świadczenia rodzicielskiego na M. W. ur. [...] 2017 r. Organ I instancji powołując w podstawie prawnej m.in. przepisy art. 3 pkt 11, art. 17c, art. 20, art. 23, art. 24 ust. 1, ust. 9-10 i art. 27 ust. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 1518 z późn. zm.) oraz rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 lipca 2017 r. w sprawie postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. z 2017 r., poz. 1466) odmówił przyznania wnioskodawczyni żądanego świadczenia. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ I instancji przytoczył treść art. 27 ust. 5 powołanej ustawy dotyczący zbiegu prawa do świadczeń rodzinnych, a jako powód odmownego załatwienia wniosku wskazał fakt przyznania stronie świadczenia pielęgnacyjnego do dnia 30 czerwca 2018 r. na syna K. W.. Od niniejszej decyzji skarżąca wniosła odwołanie. Uważa, że zgodnie z art. 17c ust. 9 ustawy o świadczeniach rodzinnych, świadczenie rodzicielskie nie przysługuje, jeżeli zostało ustalone prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z wychowywaniem tego samego dziecka. Aktualnie opiekuje się zarówno niepełnosprawnym synem ur. 4 stycznia 2013 r. Świadczenie pielęgnacyjne zostało przyznane na syna K., natomiast ona wnioskowała na świadczenie rodzicielskie w związku z urodzeniem córki M.. Wobec powyższego uważa odwołanie za uzasadnione. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. po rozpatrzeniu odwołania oraz zgromadzonego materiału dowodowego ustaliło, co następuje. Świadczenie rodzicielskie jest jednym ze świadczeń rodzinnych, do którego prawo regulują przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1952) - zwanej dalej ustawą. Zgodnie z art. 17c ust. 1 pkt 1 ustawy świadczenie rodzicielskie przysługuje matce albo ojcu dziecka, z uwzględnieniem ust. 2. Przy tym wskazany ust. 2 art. 17c ustawy określa przesłanki warunkujące prawo do tego świadczenia dla ojca dziecka. Świadczenie rodzicielskie przysługuje w wysokości 1.000,00 zł miesięcznie, z uwzględnieniem ust. 6 (art. 17c ust. 5 ustawy). Zgodnie z art. 27 ust. 5 ustawy w przypadku zbiegu uprawnień do następujących świadczeń: 1) świadczenia rodzicielskiego, lub 2) świadczenia pielęgnacyjnego, lub 3) specjalnego zasiłku opiekuńczego, lub 4) dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, lub 5) zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów – przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną - także w przypadku gdy świadczenia te przysługują w związku z opieką nad różnymi osobami. W realiach rozpatrywanej sprawy, wnioskiem złożonym dnia 29 sierpnia 2017 r. odwołująca się zwróciła się do Ośrodka Pomocy Społecznej w P. o ustalenie prawa do świadczenia rodzicielskiego na córkę – M. ur. [...] 2017 r. Z oświadczeń podpisanych przez skarżącą w formularzu wniosku wynika, że nie występują określone w art. 17c ust. 9 ustawy przesłanki negatywne wyłączające prawo do wnioskowanego świadczenia rodzicielskiego. Jednocześnie z akt sprawy wynika, że wnioskodawczyni pobiera świadczenie pielęgnacyjne na syna K., ur. [...] 2013 r., przyznane decyzją organu I instancji z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...], zmienioną następnie decyzją z dnia [...]stycznia 2017 r. nr [...] na okres od 1 czerwca 2016 r. do 30 czerwca 2018 r. Jako przyczynę odmowy przyznania stronie wnioskowanego świadczenia organ I instancji wskazał brak możliwości równoczesnego pobierania przez stronę obu ww. świadczeń (świadczenia pielęgnacyjnego i świadczenia rodzicielskiego) i nie dokonanie przez stronę wyboru jednego z nich. W odwołaniu, strona nie zgodziła się z argumentacją organu I instancji i prezentuje stanowisko, że przysługuje jej prawo do obu ww. świadczeń. Podkreślić zatem należy, że art. 27 ust. 5 część wspólna, został zmieniony przez art. 6 pkt 17 ustawy z dnia 7 lipca 2017 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z systemami wsparcia rodzin (Dz. U. z 2017 r., poz.1428) zmieniającej ustawę o świadczeniach rodzinnych z dniem 1 sierpnia 2017 r. Powyższa zmiana usunęła zatem wątpliwości interpretacyjne organów właściwych realizujących zadania z zakresu świadczeń rodzinnych. Celem tej zmiany jest zapewnienie jednolitości stosowania przepisów ustawy i jednoznaczne wskazanie, że nie jest możliwa kumulacja wielu rodzajów świadczeń finansowanych z budżetu państwa, które są związane z brakiem aktywności zawodowej spowodowanej opieką nad dzieckiem lub innym członkiem rodziny. Reasumując Kolegium Odwoławcze stwierdziło, iż uwagi na posiadanie przez stronę prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na okres od 1 stycznia 2017 r. do 30 czerwca 2018 r. w związku ze sprawowaniem opieki nad synem K. i nie wskazaniem przez stronę, iż z obu przysługujących jej świadczeń wybiera świadczenie rodzicielskie, należało odmówić prawa do świadczenia rodzicielskiego, o czym prawidłowo orzekł organ I instancji. Na powyższą decyzję A. W. złożyła skargę, w której wskazała, że aktualnie opiekują się także córką urodzoną dnia 20 czerwca 2014 r. oraz niepełnosprawnym synem K. ur. [...] 2013 r. Świadczenie pielęgnacyjne zostało przyznane na syna K., natomiast wnioskowała o świadczenie rodzicielskie w związku z urodzeniem córki M.. W związku z opieką nad trójką dzieci, w tym nad niepełnosprawnym synem K., na którego pobiera świadczenie pielęgnacyjne, nie może podjąć stałej pracy. Dodała, że świadczenie pielęgnacyjne jest jej dochodem, z którego opłacane są wizyty oraz dojazdy do lekarza oraz świadczenie to przeznacza na zakup pasków do pomiaru INR, których koszt wynosi 400,00 zł. Wobec powyższego uważa, że skarga jest uzasadniona. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm. - dalej ppsa) uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawę materialną wydanego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1518 z późn. zm. – dalej ustawa). I tak zgodnie z art. 17c ust. 1 pkt 1 powyższej ustawy, świadczenie rodzicielskie przysługuje w pierwszej kolejności matce dziecka. Z uwzględnieniem ust. 2, który enumeratywnie wymienia przypadki, w których świadczenie rodzicielskie przysługuje ojcu dziecka. Świadczenie rodzicielskie przysługuje w wysokości 1.000,00 zł miesięcznie z uwzględnieniem ust. 6 (art. 17c ust. 5 ustawy). Według art. 27 ust. 5 ustawy, w brzmieniu obowiązującym w dacie złożenia przez skarżącą wniosku, w przypadku zbiegu uprawnień do następujących świadczeń: 1) świadczenia rodzicielskiego, lub 2) świadczenia pielęgnacyjnego, lub 3) specjalnego zasiłku opiekuńczego, lub 4) dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, lub 5) zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów – przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną - także w przypadku gdy świadczenia te przysługują w związku z opieką nad różnymi osobami. Zaznaczyć należy, że treść art. 27 ust. 5 ustawy w obecnym brzmieniu obowiązuje od dnia 1 sierpnia 2017 r. Ustawą nowelizującą z dnia 7 lipca 2017 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z systemami wsparcia rodzin (Dz. U. z 2017 r. poz. 1428) ustawodawca po słowach "przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną" dodał zwrot "także w przypadku gdy świadczenia te przysługują w związku z opieką nad różnymi osobami" (art. 6 pkt 17 ustawy nowelizującej). Z uzasadnienia projektu ustawy z dnia 7 lipca 2017 r. wynika, że nowelizując art. 27 ust. 5 ustawodawca nie tyle zmieniał jego dotychczasową treść, co ją jedynie doprecyzował, tłumacząc iż uczynił to "w celu zapewnienia jednolitości stosowania przepisów ustawy przez organy właściwe i jednoznacznego wskazania, że nie jest możliwa kumulacja wielu rodzajów świadczeń finansowanych z budżetu państwa, które są związane z brakiem aktywności zawodowej, spowodowanej opieką nad dzieckiem lub innym członkiem rodziny" (Sejm RP VIII kadencji nr druku 1625). Jak wynika z niespornego stanu faktycznego sprawy, skarżąca w dniu 29 sierpnia 2017 r. złożyła do Ośrodka Pomocy Społecznej w P. wniosek o ustalenie prawa do świadczenia rodzicielskiego na córkę M. W. ur. [...] 2017 r. W sprawie nie było nadto kwestionowane, że skarżąca pobiera świadczenie pielęgnacyjne na syna – K., przyznane decyzją działającego z upoważnienia Burmistrza P., Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w P. z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...], zmienioną następnie decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] na okres od 1 czerwca 2016 r. do 30 czerwca 2018 r. W sytuacji jaka miała miejsce w kontrolowanej sprawie, zgodnie z art. 27 ust. 5 ustawy – w dacie złożenia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia rodzicielskiego, wobec zbiegu prawa do tego świadczenia i świadczenia pielęgnacyjnego, przysługiwało skarżącej prawo wyboru świadczenia, które chciałaby pobierać. Jak wiadomo skarżąca takiego wyboru nie dokonała. Z powyższych przyczyn skargę jako pozbawioną uzasadnionych podstaw, należało oddalić na podstawie art. 151 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło