IV SA/Wr 828/21
WyrokWSA we Wrocławiu2022-04-20
Skład orzekający: Tomasz Świetlikowski, Ewa Kamieniecka, Katarzyna Radom
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Rektor Uniwersytetu W. zasadnie odmówił udostępnienia informacji publicznej w postaci listy rankingowej, protokołów z posiedzeń komisji konkursowej oraz listy recenzentów, powołując się na tajemnicę przedsiębiorstwa i ochronę danych osobowych?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że Rektor Uniwersytetu W. błędnie zastosował art. 381 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, który nie miał zastosowania do programu "Inicjatywa doskonałości - uczelnia badawcza". Ponadto, organ nie wykazał w sposób należyty, dlaczego żądane informacje miałyby podlegać ochronie ze względu na tajemnicę przedsiębiorstwa lub ochronę danych osobowych, a także nie rozważył szerokiego rozumienia pojęcia "osoby pełniącej funkcję publiczną" w kontekście art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej.Stan faktyczny
Skarżący A. C. zwrócił się do Rektora Uniwersytetu W. o udostępnienie listy rankingowej z punktacją, protokołów z posiedzeń komisji konkursowej oraz listy recenzentów w konkursie na utworzenie Inkubatorów Doskonałości Naukowej. Rektor odmówił udostępnienia tych informacji, powołując się na tajemnicę przedsiębiorstwa (art. 381 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce) oraz ochronę danych osobowych ekspertów. Skarżący zarzucił organowi błędne zastosowanie przepisów, wskazując, że konkurs nie podlegał pod art. 381 u.s.w.n. i że odmowa narusza konstytucyjne prawo do informacji publicznej.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Rektora Uniwersytetu W. oraz zasądzenie od Rektora na rzecz skarżącego kwoty 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka Sędzia WSA Katarzyna Radom (sprawozdawca) Protokolant: Starszy referent sądowy Katarzyna Kiermacka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2022 r. w Wydziale IV sprawy ze skargi: A. C. na decyzję Rektora Uniwersytetu W. z dnia [...]nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej: I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Rektora Uniwersytetu W. na rzecz skarżącego A. C. kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Przedmiotem skargi jest decyzja Rektora Uniwersytetu W. z dnia 7 października 2021 r. odmawiająca udostępnienia informacji publicznej na wniosek A. C.
Jak wynikało z akt sprawy Skarżący pismem z dnia 9 sierpnia 2021 r., nawiązując do pisma prof. dr hab. E. Z. z dnia 4 sierpnia 2021 r. kierowanego do grupy uczestników konkursu na utworzenie Inkubatorów Doskonałości Naukowej (IDN), powołując się na art. 2 ust. 1 i art. 10 ust. 1 ustawy z dnia września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2020 r., poz. 2176 ze zm., dalej u.d.i.p.) domagał się udostępnienia następujących dokumentów:
1. listy rankingowej wraz z ilością punktów każdego wniosku powstałej po II etapie konkursu na utworzenie IDN;
2. wszystkich protokołów z posiedzeń komisji konkursowej na utworzenie IDN;
3. listy recenzentów w konkursie IDN.
We wniosku podał oczekiwany sposób przekazania żądanych informacji.
Zaskarżoną decyzją organ odmówił udostępnienia opisanych informacji. W uzasadnieniu wskazał na art. 1 ust. 1 oraz art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. stwierdzając, że żądane dane stanowią informację publiczną a organ jest obowiązany do jej udostępnienia.
W dalszych wywodach powołał się na art. 5 ust. 2 u.d.i.p. wyjaśniając, że nie każda informacja publiczna podlega udostępnieniu, wyjątki określa powołany przepis odwołujący się do prywatności osoby fizycznej lub tajemnicy przedsiębiorcy. Dodatkowo organ przywołał art. 381 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2021 r., poz. 478 ze zm., dalej u.s.w.n.) stwierdzający, że wnioski, opinie, umowy i raporty dotyczące zadań finansowanych ze środków finansowych, o których mowa w art. 365 pkt 4 lit. b oraz pkt 5, 7, 11 i 12 ww. ustawy oraz dotyczące Mapy stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Normy te odnoszą się do środków finansowych na szkolnictwo wyższe i naukę przeznaczanych na: inwestycje związane z działalnością naukową; utrzymanie aparatury naukowo - badawczej lub stanowiska badawczego, unikatowych w skali kraju oraz specjalnej infrastruktury informatycznej - mających istotne znaczenie dla realizacji polityki naukowej państwa; programy i przedsięwzięcia ustanawiane przez ministra; zadania finansowane przez NCBiR, w tym badania naukowe i prace rozwojowe na rzecz obronności i bezpieczeństwa państwa; zadania finansowane przez NCN.
Zaznaczał, że tajemnica przedsiębiorstwa winna być postrzegana w tożsamy sposób jak tajemnica przedsiębiorcy, która stanowi przesłankę ograniczenia konstytucyjnego prawa dostępu do informacji publicznej.
W opinii organu konkurs na utworzenie IDN w ramach programu Inicjatywa doskonałości - uczenia badawcza wpisuje się w zakres zastosowania art. 381 ust. 1 u.s.w.n., zaś wnioskowane informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa.
Powołując się na art. 381 ust. 3 u.s.w.n. organ dowodził, że dane osób oceniających wnioski o przyznanie środków finansowych, o których mowa w ust. 1 ww. przepisu nie stanowią informacji publicznej i tym samym nie podlegają ujawnieniu. Prowadziłoby to do pozorności ochrony ekspertów niwecząc ich niezależność i obiektywność co jest celem powołanego przepisu. Na poparcie swych racji organ odwołał się do orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 15 stycznia 2021 r. sygn. akt II SA/Kr 1180/20, szeroko cytując jego fragmenty.
W podsumowaniu stwierdził, że przyjęte w decyzji stanowisko ma uzasadnienie w przywołanych normach ograniczających prawo do informacji publicznej z uwagi na ochronę danych osobowych osób oceniających wnioski oraz tajemnicę przedsiębiorstwa, o której mowa w art. 381 u.s.w.n.
W skardze Strona zarzucała naruszenie art. 2 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w zw. z art. 381 ust. 1 i ust. 3 u.s.w.n., poprzez niewłaściwe i niezgodne z art. 61 ust. 1 i ust. 3 Konstytucji zastosowanie polegające na zakwalifikowaniu żądanych informacji jako naruszających tajemnicę przedsiębiorstwa i niestanowiących informacji publicznej, podczas gdy wskazane przepisy nie mają zastosowania do programu Inicjatywa doskonałości - uczenia badawcza. Zarzucała także naruszenie art. 365 pkt 4 lit. b, pkt 5,7,11,12 u.s.w.n., poprzez błędne zastosowanie polegające na zakwalifikowaniu programu Inicjatywa doskonałości - uczenia badawcza do zadań opisanych w ww. przepisach, podczas gdy program został opisany w art. 365 pkt 2 lit. e ww. ustawy i w zakresie którego ustawodawca nie przewidział ograniczenia dostępu do informacji publicznej.
Strona wnioskowała o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu Skarżący wyjaśniał, że konkurs był organizowany w ramach programu Inicjatywa doskonałości - uczenia badawcza, o którym mowa w art. 365 pkt 2 lit. e u.s.w.n. Tym samym nie ma do niego zastosowania art. 381 ust. 1 i ust. 3 ww. ustawy. Natomiast przywołany w decyzji organu wyrok sądu administracyjnego dotyczył innej sytuacji, do której ma zastosowanie art. 381 u.s.w.n., tj. zadań finansowanych przez Narodowe Centrum Nauki. W opinii Skarżącego nie można także stosować powołanego przepisu w drodze analogii, bo godzi to w zasady konstytucyjne i nie znajduje uzasadnienia w treści powoływanych przepisów, precyzyjnie odnoszących się do wskazanych jednostek redakcyjnych bez rozszerzania zakresu ich stosowania. Wskazując na ustawową definicję tajemnicy przedsiębiorstwa zwartą w art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji Skarżący zwracał uwagę na poglądy orzecznictwa, w świetle których niezbędne jest odniesienie się przez adresata wniosku do przesłanek formalnych i materialnych odmowy udzielenia informacji publicznej z uwagi na tajemnicę przedsiębiorstwa (wartości gospodarcze, techniczne, technologiczne, organizacyjne lub inne posiadające realnie określoną wartość gospodarczą).
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie ponownie dowodząc, że podstawą odmowy udostępnienia wnioskowanych informacji jest ochrona danych osobowych i prywatności ekspertów oceniających wnioski, którą gwarantuje art. 5 ust. 2 u.d.i.p., zgodnie z art. 61 ust. 3 Konstytucji. Dalej przywołał art. 4 pkt 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych), art. 47 Konstytucji oraz orzecznictwo sądów administracyjnych wskazujące na ograniczenie prawa do informacji publicznej z uwagi na ochronę danych osobowych.
W dalszych wywodach organ zwracał uwagę na zarządzenie Rektora wprowadzające regulamin konkursu, jego adresatów (osoby z uczelni i spoza niej), zatem nie zawsze ekspertami będą osoby pełniące funkcje publiczne czy nauczyciele akademiccy. Informacje zawarte we wniosku składanym w ramach konkursu zawierają dane objęte ochroną danych osobowych, którą objęci są również eksperci. Nadto dane te stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa, o której mowa w art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Na wstępie trzeba wskazać, że zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2021 r. poz. 137 ze zm.), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145-150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 poz. 329 dalej: p.p.s.a.). Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a. Istotne jest również wskazanie, że sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest wyłącznie w granicach danej sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Skarga jest uzasadniona.
Spór między stronami dotyczy prawidłowości decyzji w zakresie odmowy udostępnienia wnioskowanych przez Stronę informacji dotyczących najogólniej rzecz biorąc przebiegu Konkursu na utworzenie Inkubatorów Doskonałości Naukowej. Skarżący domagał się udostępnienia informacji - dokumentów w postaci: listy rankingowej (wraz z ilością punktów każdego z wniosków) powstałej po II etapie konkursu, wszystkich protokołów z posiedzeń komisji konkursowej oraz listy recenzentów w konkursie.
Odmawiając żądaniu Strony organ uznał, że są to informacje publiczne podlegające wyłączeniu jawności z uwagi na ochronę danych osobowych ekspertów oraz tajemnice zrównane z tajemnicą przedsiębiorcy podlegające ochronie na podstawie art. 381 u.s.w.n.
Pogląd ten zwalczała Strona dowodząc, że powołany przez organ przepis art. 381 u.s.w.n. nie może mieć w sprawie zastosowania ani wprost ani w drodze analogii.
Rozstrzygając tak nakreślony spór Sąd stwierdza, że stanowisko organu odwołujące się do tajemnicy przedsiębiorstwa jest błędne, w tym względzie podnoszone w skardze zarzuty ocenić trzeba jako trafne. Na gruncie rozpoznawanej sprawy nie może znaleźć zastosowania powołany w decyzji przepis art. 381 ust. 1 u.s.w.n. W pozostałym zaś zakresie poddane kontroli Sądu orzeczenie w istocie uchyla się spod kontroli. Zarówno w jego treści jako w przedłożonych Sądowi aktach, próżno szukać informacji pozwalających ocenić całość okoliczności sprawy. Przedstawiona w zaskarżonym akcie argumentacja jest ogólnikowa, nie odnosi się do poszczególnych żądań i dokumentów, nadto nie wyjaśnia zasadności przyjętego poglądu, co nakazywało uchylenie zaskarżonego aktu.
Odnosząc się do argumentacji organu wspartej na treści art. 381 ust. 1 i ust. 3 u.s.w.n., to słusznie wskazuje Skarżący, że przepis ten nie nawiązuje się postępowań związanych z realizowanym konkursem. Zapisy te stanowią, że wnioski, opinie, umowy i raporty dotyczące zadań finansowanych ze środków finansowych, o których mowa w art. 365 pkt 4 lit. b oraz pkt 5, 7, 11 i 12, oraz dotyczące Mapy stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (ust. 1). Dane osobowe osób oceniających wnioski o przyznanie środków finansowych, o których mowa w ust. 1, nie podlegają ujawnieniu i nie stanowią informacji publicznej (ust.3).
Wyraźnie zatem mają odniesienie do wniosków, opinii, umów i raportów dotyczących zadań finansowanych z konkretnych środków finansowych przeznaczonych na inwestycje związane z działalnością naukową, utrzymanie aparatury naukowo-badawczej lub stanowiska badawczego, unikatowych w skali kraju, specjalnej infrastruktury informatycznej - mających istotne znaczenie dla realizacji polityki naukowej państwa; programy i przedsięwzięcia ustanawiane przez ministra; zadania finansowane przez NCBiR, w tym badania naukowe i prace rozwojowe na rzecz obronności i bezpieczeństwa państwa; zadania finansowane przez NCN.
Tajemnicę przedsiębiorstwa stanowią wskazane dokumenty i informacje dotyczące wyłącznie precyzyjnie wskazanych przez ustawodawcę zadań, nie objęto nią danych dotyczących programu "Inicjatywa doskonałości – uczelnia badawcza" wskazanej w art. 365 pkt 2 lit. e u.s.w.n.
Z tych przyczyn argumentacja organu przedstawiona w zaskarżonej decyzji nie znajduje jakiegokolwiek uzasadnienia i jest błędna. Przywołany zaś na jej poparcie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, jak słusznie dostrzega Skarżący, dotyczy innego stanu faktycznego, w którym konkurs odnosił się do wydatków ujętych w art. 365 pkt 12 u.s.w.n.
Dotąd powiedziane stanowiło samodzielną podstawę uchylenia zaskarżonej decyzji jako naruszającej prawo, organ nie wskazał bowiem na żadną mającą umocowanie podstawę prawną uzasadniającą wyłączenie jawności żądanych informacji. Takie postępowanie godzi nie tylko w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. poprzez bezpodstawne zastosowanie ale również przepisy procesowe mające tu zastosowanie za przyczyną art. 16 ust. 1 i ust. 2 ww. ustawy. Chodzi tu o art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej k.p.a.). Zgodnie z ich brzmieniem decyzja zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Tych elementów zabrakło, w uzasadnieniu zaskarżonego aktu organ - poza wskazaną argumentacją - w żaden sposób nie odniósł się do treści poszczególnych żądań Strony, zbiorczo ujmując je w zakresie tajemnicy przedsiębiorcy podlegającej wyłączeniu na podstawie art. 381 ust. 1 u.s.w.n. Wskazał także na ochronę prywatności osób fizycznych, zestawiając ją z treścią art. 381 ust. 3 u.s.w.n. Rozszerzenie tej argumentacji zawiera odpowiedź na skargę, która jednak z uwagi na charakter pisma procesowego nie może uzupełniać decyzji.
W zaskarżonym akcie brak jakikolwiek argumentacji dotyczącej listy rankingowej i przyczyn odmowy udostępnienia zawartych w niej danych, nie sposób ustalić, czy organ postrzega te dane jako tajemnice przedsiębiorcy, czy dane osobowe. Logika podpowiada, że mieszczą się one w tej drugiej grupie, teza ta jednak wsparta jest na domysłach, co w świetle powołanych norm nie może mieć miejsca.
Podobne wątpliwości odnoszą się do protokołów z posiedzeń komisji konkursowej. Zarówno w samej decyzji jak i aktach sprawy brak jakichkolwiek informacji, czy były sporządzane takie protokoły i jakiego rodzaju dane zawierają, co uniemożliwia Sądowi ocenę prawną i przedstawienie jakichkolwiek zaleceń czy wskazań dotyczących dalszego postępowania.
W efekcie konieczne w tym zakresie jest jedynie wskazanie, że ponownie rozpoznając sprawę organ winien ocenić walor tych dokumentów, jeśli takie powstały i dokonać oceny ich treści kierując się zapisami ustawy o dostępie do informacji publicznej. W sytuacji stwierdzenia, że żądane informacje, dokumenty podlegają ochronie wynikającej z przepisów prawa tezę tę należy wykazać, wskazując na konkretne regulacje prawne ograniczające konstytucyjne uprawnienia Strony i wyjaśnić zasadność ich zastosowania w tej sprawie, co musi znaleźć się w treści uzasadnienia decyzji, jeśli zaistniej potrzeba jej wydania.
Natomiast w zakresie dwóch pozostałych żądań zwartych we wniosku Skarżącego uznać trzeba, że niewątpliwe rację ma organ, że stanowią one informację publiczną, gdyż niewątpliwe dotyczą mienia podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5, pochodzącym z zadysponowania majątkiem, o którym mowa w lit. a-c, oraz pożytkach z tego majątku i jego obciążeniach (art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. d u.d.i.p.). Organ zaś jest podmiotem reprezentującym inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym (...) (art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.).
Zatem informacje dotyczące zadysponowania majątkiem publicznym, co do zasady są jawne, ich wyłączenie zgodnie z art. 61 ust. 3 Konstytucji może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu państwa.
Przepisem uzasadniającym wyłączenie jawności informacji publicznej jest m.in. art. 5 ust. 2 u.d.i.p. powoływany także przez organ. Wskazuje on, że
prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa.
Istotny z punktu widzenia rozpoznawanej sprawy jest cały ów przepis, bowiem wyjątkiem od wyjątku jest sytuacja, w której chodzi o ujawnienie informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa.
Przekładając te zapisy na grunt rozpoznawanej sprawy, badając ją ponownie organ winien ocenić, czy osoby, o które pyta Skarżący mieszczą się w zakresie podmiotowym owego wyłączenia wyjątku, jeśli tak, to wskazać czy nie zrzekły się przysługującej im ochrony. Tego zaś w sprawie nie poczyniono, odnosząc się wyłącznie do zagadnienia ochrony danych osobowych ekspertów oceniających prace organ w odpowiedzi na skargę wskazał zbiorczo, że są pośród nich osoby nie pełniące funkcji publicznych. Taka argumentacja nie jest wystarczająca, konieczne jest bowiem wyraźne wskazanie, że nie ma pośród tych osób takich, które spełniają kryteria osób pełniących funkcje publiczne lub mających związek z pełnieniem tych funkcji.
Przy czym konieczne jest wyjaśnienie, że odkodowując to pojęcie (osoby pełniącej funkcje publiczne) organ winien kierować się szerokim postrzeganiem tej definicji. W tym zakresie Sąd wskazuje na orzecznictwo i poglądy doktryny stwierdzające, że pojęcie "osoby pełniącej funkcję publiczną" ma na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej autonomiczne i szerokie znaczenie. Stanowisko w tej kwestii w sposób klarowny i kompleksowy wyraził, na tle zbliżonej problematyki, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 22 września 2021 r. sygn. akt II SA/Łd 461/21 przywołany wyrok jest dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej CBOSA. Wypowiedziane tam poglądy wsparte na powołanym w uzasadnieniu tego wyroku orzecznictwie, Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela. Wskazano tam, że użyte w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. pojęcie "osoby pełniącej funkcję publiczną" obejmuje każdą osobę, która ma wpływ na kształtowanie spraw publicznych w rozumieniu art. 1 ust. 1 tej ustawy, tj. na sferę publiczną (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lipca 2015 r., sygn. I OSK 1530/14, dostępny CBOSA). W wyroku z dnia 12 lutego 2015 r. sygn. akt I OSK 759/14, dostępny w CBOSA, Sąd ten wyraził pogląd, wedle którego "informacja o majątku, którym dysponują zarówno władze publiczne, jak i podmioty realizujące zadania publiczne, podlega udostępnieniu stronie zainteresowanej, zaś kontrahenci zawieranych przez te podmioty umów muszą liczyć się z tym, że korzystanie ze środków publicznych w ramach tychże umów (w jakikolwiek sposób lub formie) podlegać może także społecznej kontroli, wykonywanej w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, i że dane tych kontrahentów nie będą korzystać z ochrony".
Jest to zbieżne ze stanowiskiem prezentowanym w literaturze prawniczej, że każdy kontrahent władzy publicznej, otrzymujący korzyści pochodzące ze środków publicznych, jest osobą mającą związek z pełnieniem funkcji publicznej, o której mowa w art. 5 ust. 2 zdanie 2 u.d.i.p., i w zakresie, w jakim informacje dotyczą tego związku, podlegają zatem udostępnieniu jako publiczne (zob. S. Gajewski, A. Jakubowski, Glosa do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 8 listopada 2012 r. o sygn. akt I CSK 190/12, "Samorząd Terytorialny" 2013, nr 9, s. 88).
W piśmiennictwie wyrażono pogląd, wedle którego nawet osoby fizyczne niewchodzące w skład aparatu państwa czy struktur samorządowych w pewnych warunkach powinny być traktowane jako osoby pełniące funkcje publiczne (E. Olejniczak-Szałowska, Prawo do informacji publicznej a prawo do prywatności osób pełniących funkcje publiczne w świetle orzecznictwa, CASUS 2015, nr 3 (77), s. 17). Odnosi się to w praktyce orzeczniczej Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego np. do kontrahentów zawierających umowy z podmiotami publicznymi (por: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 12 lutego 2015 r., sygn. I OSK 759/14; 6 lutego 2015r., sygn. I OSK 650/14; 4 lutego 2015 r., sygn. I OSK 531/14; 11 grudnia 2014 r., sygn. I OSK 213/14, dostępne w CBOSA; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 listopada 2012 r., sygn. I CSK 190/12; niepubl.), czy nauczycieli realizujących zadania publiczne (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 kwietnia 2015 r., sygn. I OSK 1108/14; dostępny CBOSA). Przyjmuje się zatem generalnie, że funkcja publiczna to funkcja związana z uprawnieniami i obowiązkami w zakresie realizacji zadań o znaczeniu publicznym; "funkcja publiczna" jest postrzegana m.in. przez pryzmat oddziaływania na sferę publiczną.
Warto w tym miejscu zwrócić uwagę na wyrok z dnia 14 lutego 2020 r. sygn. akt I OSK 1644/18, w którym Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że pojęcie osoby pełniącej funkcję publiczną winno być ujmowane szeroko i nie ograniczać się tylko do funkcjonariuszy publicznych, lecz obejmuje każdą osobę mającą związek z realizacją zadań publicznych, a nawet dopiero ubiegającą się o ich wypełnianie. Powyższy pogląd został wyrażony na kanwie sprawy, której przedmiotem było ujawnienie danych osobowych osób wchodzących w skład zespołu ekspertów przygotowujących nową podstawę programową. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zasadnym jest traktowanie osób uczestniczących w opracowaniu podstawy programowej, jako pełniących funkcje publiczne. W wyroku tym Sąd wyraził pogląd, że przy kolizji prawa do informacji publicznej z prawem do ochrony danych osobowych, należy przyznać priorytet prawu do informacji publicznej zważywszy zwłaszcza na to, że w ramach gospodarki rynkowej nie istnieje przymus zawierania umów z podmiotami publicznymi. Dlatego osoby, które wyraziły zgodę na udział w pracach "zespołów" i zawarły umowę cywilnoprawną z Ministrem Edukacji Narodowej, nie mogą oczekiwać, że w zakresie takich danych jak imię i nazwisko oraz status zawodowy, który jest istotny z uwagi na przedmiot umowy, zachowają prawo do prywatności. Dane osobowe osób, z którymi Minister zawarł umowy, umożliwiają bowiem ocenę tego, czy realizację umowy organ powierzył osobom posiadającym odpowiednią wiedzę i umiejętności pozwalające na jej wykonanie, a sama umowa nie była w istocie zakamuflowanym sposobem nieuprawnionego przepływu środków publicznych do osób prywatnych (por. P. Szustakiewicz, Glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 kwietnia 2014 r., sygn. I OSK 2499/13, ZNSA 2015/5/180).
Podzielając w pełni przywołane poglądy wyjaśnić należy, że dane osobowe takie jak imię i nazwisko bezspornie należą do sfery prywatności i są chronione przez ustawę z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2016 r. poz. 922 oraz z 2018 r. poz. 138 i 723) w zw. z art. 175 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (Dz.U. z 2019 r., poz. 1781). Ustawa o ochronie danych osobowych nie ma jednak charakteru szczególnego w stosunku do ustawy o dostępie do informacji publicznej (nie występuje stosunek lex specialis), a co za tym idzie nie można przyjąć, że ma pierwszeństwo. Obie ustawy stanowią równorzędne akty prawne i w każdej takiej sprawie gdy dochodzi do kolizji prawa do informacji z prawem do ochrony danych osobowych konieczne staje się wyważenie, któremu z tych praw przyznać większą wagę i z jakich powodów. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 marca 2013 r. sygn. akt I OSK 2872/12 (dostępny w CBOSA) z przepisów wymienionych ustaw nie można wyprowadzić generalnego zakazu udostępnienia informacji publicznej, w treści której figurują określone dane osobowe. Jednocześnie brak też takiej regulacji, która byłaby podstawą legalizującą co do zasady uzyskanie dostępu do danych osobowych w ramach realizowanego prawa do informacji publicznej. Wobec powyższego przyjąć należy, że jeżeli organ władzy publicznej ma w świetle przepisów art. 4 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 1 i art. 3 u.d.i.p. - obowiązek udostępnienia informacji publicznej, a jednocześnie w konkretnej sprawie nie zachodzą ograniczenia przewidziane w art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p., to dopuszczalne jest przetwarzanie danych osobowych. W szczególności gdy w grę wchodzi udzielenie informacji o osobach pełniących funkcje publiczne i mających związek z pełnieniem tych funkcji, ograniczeniu podlega ochrona prawa do prywatności oraz danych osobowych. Nie oznacza to jednak, że w świetle omawianych przepisów można przypisywać prawu do informacji publicznej większą wartość niż prawu do prywatności, statuowanemu w art. 47 Konstytucji oraz prawu do ochrony danych osobowych przewidzianemu w art. 51 Konstytucji."
W realiach rozpoznawanej sprawy i sformułowanych przez Stronę wniosków trzeba stwierdzić, że ujawnienie listy rankingowej (imion i nazwisk) podmiotów uczestniczących w konkursie realizowanym w ramach programu Inkubatorów Doskonałości Naukowej, którego celem jest uzyskanie środków finansowych pochodzących z majątku publicznego musi być rozważane z uwzględnieniem wskazanych zasad. Powyższe odnosi się także do wniosku opisanego w pkt 3 pisma Strony z dnia 9 sierpnia 2021 r.
Uznając, że organ naruszył przepisy prawa procesowego i prawa materialnego, w szczególności art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. oraz art. 381 ust. 1 i ust. 3 u.s.w.n. Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło