IV SA/Wr 830/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym : Przewodniczący: Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński Sędziowie: Sędzia NSA Jolanta Sikorska Asesor WSA Maria Tkacz-Rutkowska –(sprawozdawca) Protokolant: Marzena Korokowska po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2005 r. sprawy ze skargi Gminy Miejskiej Świdnica na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Dolnośląskiego z dnia 6 października 2004 r. nr PN.II.0911-21/141/04 w przedmiocie stwierdzenia nieważności §3 uchwały Nr XXIII/246/04 Rady Miejskiej Świdnicy z dnia 27 sierpnia 2004 r. w sprawie utworzenia jednostki budżetowej o nazwie Świdnicki Ośrodek Sportu i Rekreacji z siedziba w Świdnicy oddala skargę. Przedmiotem skargi Gminy Miejskiej Świdnica jest rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Dolnośląskiego z dnia 6 października 2004 r. nr PN.II.0911-21/141/04 stwierdzające nieważność §3 uchwały nr XXIII/246/04 Rady Miejskiej w Świdnicy z dnia 27 sierpnia 2004 r. zmieniającej uchwałę w sprawie utworzenia jednostki budżetowej o nazwie Świdnicki Ośrodek Sportu i Rekreacji z siedzibą w Świdnicy, jako sprzecznego z prawem. Uchwałą nr XXIII/246/04 z dnia 27 sierpnia 2004 r. Rada Miejska Świdnicy dokonała zmiany w uchwale nr XVI/200/00 z dnia 7 kwietnia 2000 r. w sprawie utworzenia jednostki budżetowej o nazwie Świdnicki Ośrodek Sportu i Rekreacji z siedzibą w Świdnicy. Zmiana polegała na nadaniu statutu Świdnickiemu Ośrodkowi Sportu i Rekreacji. Wykonanie uchwały powierzono Prezydentowi Miasta Świdnica. W § 3 stwierdzono, iż uchwała wchodzi w życie po upływie 14 dni od daty jej ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Dolnośląskiego. Zapis taki oznacza, że dokonaną zmianę Rada Miejska Świdnicy potraktowała jako mająca charakter aktu prawa miejscowego. Z akt sprawy wynika, że Prezydent Świdnicy uchwałę przekazał Wojewodzie Dolnośląskiemu w dniu 6 września 2004 r. Wojewoda Dolnośląski działając w trybie art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm. – dalej w skrócie u.s.g.) stwierdził nieważność §3 uchwały Rady Miejskiej Świdnicy, uznając go za sprzeczny z prawem. Rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewoda wydał w dniu 6 października 2004 r. W uzasadnieniu wskazał, że jako podstawę prawną uchwały Rada Miejska powołała art. 40 ust.2 pkt 2 u.s.g. jednocześnie stwierdzając, że uchwała wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Dolnośląskiego. Zgodnie z art. 42 u.s.g. zasady i tryb ogłaszania aktów prawa miejscowego określa ustawa z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. Nr 62, poz.718). Z art. 4 ust. 1 tej ustawy wynika, że akty normatywne zawierające przepisy powszechnie obowiązujące, ogłaszane w dziennikach urzędowych wchodzą w życie po upływie 14 dni od ich ogłoszenia, chyba że akt normatywny określa dłuższy termin. Zgodnie z art. 40 ust. 1 i 2 u.s.g. gmina ma prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy. W ocenie Wojewody zmiana uchwały dotyczącej utworzenia jednostki budżetowej nie jest aktem prawa miejscowego bowiem nie wypełnia dyspozycji art. 40 ust.2 pkt 2 u.s.g., wskazanej jako podstawa prawna jej podjęcia. Wprawdzie uchwała ta zmienia statut jednostki budżetowej – Świdnicki Ośrodek Sportu i Rekreacji jednak nie stanowi ona ani o organizacji urzędu ani o organizacji instytucji gminnej. Jednostka budżetowa jest bowiem jedynie jednostką sektora finansów publicznych, a nie urzędem lub instytucja gminną. W związku ze stwierdzeniem nieważności §3 uchwały Rady Miejskiej Świdnicy uchwała ta wchodzi w życie z dniem jej podjęcia a nie z dniem ogłoszenia w wojewódzkim dzienniku urzędowym. W dniu 22 października.2004 r. Rada Miejska Świdnicy podjęła uchwałę w sprawie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na rozstrzygniecie nadzorcze Wojewody Dolnośląskiego. W uzasadnieniu skargi wskazała, że bezpodstawne jest przyjęcie, iż jednostka budżetowa - Świdnicki Ośrodek Sportu i Rekreacji nie jest instytucją gminną. Jest to zakład o charakterze publicznym zajmujący się określonym zakresem spraw z dziedziny kultury fizycznej. Z art. 4 ustawy z dnia 18 stycznia 1996 r. o kulturze fizycznej (Dz.U. z 2001 r., Nr 81, poz. 889 ze zm.) wynika, że m in. jednostki samorządu terytorialnego tworzą warunki prawno-organizacyjne i ekonomiczne dla rozwoju kultury fizycznej. Jeśli zatem ustawodawca nałożył na jednostki samorządu terytorialnego takie obowiązki to gmina ma obowiązek tworzenia jednostek działających z tym zakresie. Działania w zakresie nadania takiej jednostce statutu, odnoszące się do ustroju tej jednostki, wyczerpują znamiona instytucji gminnej w rozumieniu przepisu art. 40 ust. 2 pkt 2 u.s.g. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Dolnośląski wniósł o oddalenie skargi i powtórzył argumentację zawartą w rozstrzygnięciu nadzorczym. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje. Rozpatrując skargę rady gminy na rozstrzygniecie nadzorcze wojewody sąd bada legalność zarówno uchwały w części objętej skargą jak i legalność rozstrzygnięcia nadzorczego. Przechodząc do oceny zasadności skargi, Sąd uznał, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie. Zgodnie z art. 87 ust. 2 i art. 94 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej – (Dz.U. Nr 78, poz.483) źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są na obszarze działania organów, które je ustanowiły akty prawa miejscowego. Zasady i tryb wydawania aktów prawa miejscowego określa ustawa. Ustawa o samorządzie gminnym w art. 40 stanowi, że na podstawie upoważnień ustawowych gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy. Organy gminy mogą wydawać akty prawa miejscowego na podstawie upoważnień ustawowych zawartych w innych ustawach a także na podstawie art. 40 ust. 2 u.sg. w zakresie: 1) wewnętrznego ustroju gminy oraz jednostek pomocniczych, 2) organizacji urzędów i instytucji gminnych, 3) zasad zarządu mieniem gminy, 4) zasad i trybu korzystania z gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej. Charakter aktów prawa miejscowego mają także wydawane z mocy art. 40 ust.3 u.s.g. przez radę gminy przepisy porządkowe niezbędne dla ochrony życia lub zdrowia obywateli oraz dla zapewnienia porządku, spokoju i bezpieczeństwa publicznego. Ustawa z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawa (Dz.U. Nr 62, poz.718 ze zm.) w art. 13 pkt 2 stanowi, że w wojewódzkim dzienniku urzędowym ogłasza się akty prawa miejscowego stanowione przez sejmik województwa, organ powiatu oraz organ gminy w tym statuty województwa, powiatu i gminy. Uchwałą Nr XXIII/246/04 z dnia 27 sierpnia 2004 r. Rada Miejska w Świdnicy dokonała zmiany uchwały Nr XVI/200/00 z dnia 7 kwietnia 2000 r. Rady Miejskiej w sprawie utworzenia jednostki budżetowej o nazwie Świdnicki Ośrodek Sportu i Rekreacji z siedzibą w Świdnicy, poprzez zmianę §1 ust. 2 tej uchwały i nadanie powołanej jednostce budżetowej statutu. W §3 uchwały Nr XXIII/246/04 Rada Miejska postanowiła, że uchwała wchodzi w życie po upływie 14 dni od daty jej ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Dolnośląskiego. Dokonując takiego zapisu w uchwale Rada Gminy uznała, że uchwalony statut jednostki budżetowej – Świdnickiego Ośrodka Sportu i Rekreacji jest aktem prawa miejscowego. Obowiązek utworzenia jednostki budżetowej jaką jest Świdnicki Ośrodek Sportu i Rekreacji i nadania jej statutu nie wynika z przepisów ustawy o kulturze fizycznej ani z przepisów ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2003 r. Nr, poz. 148 ze zm.). Ustawa o kulturze fizycznej w art. 6 jako podstawową jednostkę organizacyjna realizującą cele i zadania w zakresie kultury fizycznej wymienia klub sportowy, ustawie tej nie jest znana instytucja o nazwie ośrodek sportu i rekreacji. Powołany zatem uchwałą Nr XVI/200/00 z dnia 7 kwietnia 2000 r. przez Radę Miejską Świdnicy Świdnicki Ośrodek Sportu i Rekreacji należy traktować wyłącznie jak jednostkę budżetową tj jednostkę sektora finansów publicznych o jakiej mowa w art. 18 ustawy o finansach publicznych. Nie ma zatem zastosowania w sprawie przepis art. 40 ust. 1 u.s.g. Powołana jednostka budżetowa gminy nie jest też urzędem ani instytucją gminną o jakich mowa w art. 40 ust. 2 pkt 2 u.s.g. a nadany tej jednostce statut nie jest skierowany do wszystkich mieszkańców gminy i bezpośrednio nie rozstrzyga o ich prawach i obowiązkach. Postanowienia statutu regulują wewnętrzne funkcjonowanie tej jednostki. Zgodnie z art.22 ust. 2 u.s.g. i art. 13 ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych ogłoszeniu w wojewódzkim dzienniku urzędowym podlegają statuty województwa, powiatu i gminy oraz statuty związków międzygminnych i statuty związków powiatów. Statut nadany jednostce budżetowej gminy nie jest aktem prawa miejscowego, a zatem zapis §3 uchwały Nr XXIII/246/04 Rady Miejskiej Świdnicy naruszał obowiązujące przepisy. Z tego względu rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Dolnośląskiego z dnia 6 października 2004 r. wydane na podstawie art. 91 ust 1 u.s.g., stwierdzające nieważność §3 tej uchwały jest zgodne z obowiązującymi przepisami prawa. Nadany przez Radę Gminy jednostce budżetowej statut nie ma charakteru prawa miejscowego a zatem obowiązuje od dnia podjęcia u chwały. Sąd, kierując się przedstawionymi wyżej względami, na mocy art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę - jako nieuzasadnioną – oddalił.