IV SA/Wr 832/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska, Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński /sprawozdawca/, Asesor WSA Ewa Kamieniecka, Protokolant Robert Hubacz, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 12 lipca 2006r. sprawy ze skargi A S.A. W. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy we W. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zapewnienia pracownikom higienicznych warunków przechowywania odzieży własnej i roboczej I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Okręgowego Inspektora Pracy we W. na rzecz strony skarżącej kwotę 240 zł /dwieście czterdzieści złotych/ tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego; III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Decyzją wydaną z upoważnienia Okręgowego Inspektora Pracy we W. z dnia [...]r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i 2 kodeksu postępowania administracyjnego /k.p.a./ oraz art. 16 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 6 marca 1981r. o Państwowej Inspekcji Pracy /Dz.U. z 2001r. nr 124, poz. 1362 ze zm./, po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez A SA we W. m.in. od decyzji nr [...] i [...], zawartych w nakazie z dnia [...]r. nr [...] dotyczących zapewnienia w pomieszczeniu szatni podstawowej męskiej i damskiej na wydziale zmywarek dwóch szaf pojedynczych lub jednej podwójnej, spełniających wymagania Polskiej Normy, przeznaczonych do indywidualnego użytku dla każdego pracownika korzystającego z tej szatni, w terminie do [...]r., powołując się na art. 9 pkt 1 ustawy z dnia 6 marca 1981 r. o Państwowej Inspekcji Pracy, art. 233 ustawy z dnia 26 czerwca 1974r. Kodeks pracy § 8 ust. 3 i § 14 ust. 3 załącznika nr 3 do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. z 2003 r. Nr 169, poz. 1650), w związku z postanowieniami Polskiej Normy PN-75/M-78711 - Szafy stalowe na ubrania, uchylono zaskarżone decyzje nr [...] i [...] w części terminu realizacji, ustalając nowy termin ich wykonania na dzień [...]r. W motywach podniesiono m.in. że inspektor pracy przeprowadził w dniach [...],[...] i [...]r. kontrolę w zakładzie i stwierdził, że pracodawca wyposażył szatnie damską i męską na wydziale zmywarek w nowe dwudrzwiowe szafy ubraniowe. Każda część z drzwiami ma następujące wymiary: szerokość 40 cm, głębokość 48 cm i wysokość 172 cm Za drzwiami wewnątrz szaf wstawione zostały przegrody dzielące każde wnętrze na dwie części o szerokościach około 25 i 15 cm. Inspektor pracy porównując wymiary zakupionych do zakładu szaf z zapisami zawartymi w Polskiej Normie PN-75/M-78711 "Szafy stalowe na ubrania", uznał, że powyższe wymiary są charakterystyczne dla szaf podwójnych typu "B", jednakże pracodawca wyposażając szatnie podstawowe w szafy podwójne z przegrodami wewnętrznymi, przydzielił w użytkowanie poszczególnym pracownikom tylko połowę takiej szafy, ograniczając możliwość oddzielnego przechowywania odzieży własnej i odzieży roboczej. Wskazane podczas kontroli między innymi powyższe uchybienia, stanowiły przesłankę do wydania przez inspektora pracy decyzji nr [...] i [...] zawartych w nakazie z dnia [...]r. w sprawie zapewnienia w szatni męskiej i damskiej dwóch szafek pojedynczych lub jednej podwójnej do indywidualnego użytku dla każdego pracownika korzystającego z tych szatni oraz zapewnienia w pomieszczeniu jadalni lub w jej pobliżu indywidualnych zamykanych szafek przeznaczonych do przechowywania w higienicznych warunkach własnego posiłku pracownika. Pracodawca odwołując się od powyższych decyzji, zarzucił inspektorowi pracy naruszenie § 15 załącznika Nr 3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26.09.1997r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, to jest nieuwzględnienia możliwości zastosowania odpowiednio przepisu § 12 załącznika Nr 3 przedmiotowego rozporządzenia dotyczącego urządzenia szatni podstawowej również w formie szatni wieszakowej . Okręgowy Inspektor Pracy rozpatrując odwołanie od zaskarżonych decyzji nr [...] i [...] stwierdził, że stosownie do zapisów § 8 ust. 3 załącznika nr 3 do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, szafy na odzież powinny spełniać wymagania Polskiej Normy. Natomiast § 14 ust. 3 załącznika nr 3 do powyższego rozporządzenia stanowi, że szatnia podstawowa powinna być wyposażona w dwie szafy pojedyncze lub jedną szafę podwójną dla każdego pracownika korzystającego z tej szatni (jedna szafa pojedyncza lub jedna część szafy podwójnej powinna być przeznaczona na odzież roboczą i środki ochrony indywidualnej, zaś druga - na odzież własną pracowników). Jedyną normą regulującą omawiane zagadnienie, to Polska Norma PN-75/M-78711 - Szafy stalowe na ubrania. W Normie tej określone są typy szaf ubraniowych oraz wymagania jakie muszą być spełnione zarówno w zakresie konstrukcji jak i wymiarów. Mając na względzie stwierdzony przez inspektora pracy stan faktyczny (poparty fotografiami) opisany w protokole kontroli nr [...], podpisanym przez pracodawcę bez żadnych zastrzeżeń oraz uwzględniając wymagania przepisów i powołanej Polskiej Normy, niewątpliwie stwierdzić należy, że pracodawca przydzielając pracownikom jedną część podwójnej szafy odzieżowej o szerokości 400 mm, uwidocznionej na fotografiach zawartych w protokole kontroli, nie wywiązał się z obowiązku nałożonego w § 14 ust. 3 załącznika nr 3 do ww. rozporządzenia, gdyż we wskazanej wyżej Polskiej Normie określono wymiary szaf podwójnych, które zgodnie z ww. przepisem w całości powinny być przekazane każdemu pracownikowi, korzystającemu z danej szatni. Pracodawca w uzasadnieniu do odwołania, wskazując na niemożliwość wykonania decyzji nr [...] i [...] ze względu na ograniczenie powierzchni aktualnych szatni oraz na możliwość zastosowania innych rozwiązań, to jest szatni wieszakowej, nie przedstawił jednak żadnych dowodów świadczących, że tego typu szatnia może powstać w zakładzie. Sugestia zawarta w treści odwołania aby szafy na ubrania pracowników wykorzystać dla stworzenia szatni wieszakowej nie mogła być też uwzględniona przez Okręgowego Inspektora Pracy przy rozpatrywaniu odwołania, gdyż tylko od pracodawcy zależy jakiego typu szatnie zorganizuje dla zapewnienia pracownikom właściwych warunków higieniczno sanitarnych przy przechowywaniu ubrań własnych oraz odzieży roboczej i ochronnej. Z zebranego materiału dowodowego wynika, iż taką decyzję pracodawca podjął wcześniej wyposażając szatnie w indywidualne szafki z przeznaczeniem dla każdego pracownika, zamiast stojaków wieszakowych spełniających wymagania określone w § 12 ust. l załącznika nr 3 do rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów bhp. W skardze na to rozstrzygnięcie do Sądu administracyjnego A S.A we W. stwierdził, że jego zdaniem szatnia zakładu zmywarek została zorganizowana w optymalny sposób, a zastosowane w niej szafki ubraniowe spełniają wymagania i są powszechnie stosowane w zakładach przemysłu metalowego. Nadto skarżący oświadczył, że dla zapewnienia realizacji zasady zachowania bezpiecznych i higienicznych warunków przechowywania odzieży w własnej i roboczej ustali zasady podziału szafek ubraniowych wg zabrudzenia odzieży i ilości odzieży roboczej zimowej. W odpowiedzi na skargę Okręgowy Inspektor Pracy we W. wniósł o jej oddalenie. Oświadczył, że skarżący, poza przedstawieniem własnej oceny organizacji szatni zakładu zmywarek, którą ocenia jako optymalną nie podnosi żadnych merytorycznych zarzutów wobec zaskarżonego rozstrzygnięcia. Nie zarzuca przedmiotowemu rozstrzygnięciu zarówno naruszenia prawa materialnego jak i procesowego. Nie podważa także ustaleń faktycznych, stanowiących podstawę dla zastosowania powołanych przepisów § 14 ust. 3 załącznika do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej a także powoływanej Polskiej Normy. W złożonym na rozprawie piśmie procesowym pełnomocnik skarżącego zarzucił, że organ nie dokonał w sprawie własnych ustaleń, opierając się wyłącznie na treści Polskiej Normy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 10 ustawy z dnia 6 marca 1981r. o Państwowej Inspekcji Pracy powołanej wyżej, w postępowaniu przed organami Państwowej Inspekcji Pracy w sprawach nie uregulowanych w ustawie bądź przepisach wydanych na jej podstawie albo w przepisach szczególnych stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego /k.p.a./. Do takich spraw nie uregulowanych w systemie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy należy m.in. kwestia warunków formalnej prawidłowości decyzji administracyjnej, do których należy odnieść przepisy k.p.a. Przepis art. 107 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego wymienia składniki decyzji, które służą pełnemu określeniu elementów stosunku prawnego, tak materialnego, jak i procesowego. W orzecznictwie przyjęto, że spośród elementów wymienionych w art. 107 § 1 k.p.a., każda decyzja musi zawierać co najmniej cztery konieczne składniki: 1) wskazanie autora, 2) adresata, 3) rozstrzygnięcie, 4) podpis osoby reprezentującej organ. Braki /uchybienia/ w sposobie określenia tych składników uniemożliwiają lub utrudniają wskazanie, czy mamy do czynienia z objawem woli organu. Taki zarzut można postawić pod adresem zaskarżonej decyzji. Otóż, jednym z prawotwórczych jej składników jest podpis pod decyzją, z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji. Badaniu podlega przede wszystkim, czy podpis został złożony przez osobę piastującą funkcję organu administracyjnego lub przez osobę działającą z jej upoważnienia. Wskazanemu w zaskarżonej decyzji imieniu i nazwisku decydenta /M. W./, jego stanowisku służbowemu /Okręgowy Inspektor Pracy/ towarzyszy nieczytelny podpis poprzedzony zwrotem: z.u. Z powyższego wynika, że zaskarżona decyzja nie została podpisana przez Okręgowego Inspektora Pracy lecz przez nie dającą się zidentyfikować osobę działającą, jak można przypuszczać, "z upoważnienia" organu, zwłaszcza, że wzmiankowany podpis różni się wyraźnie od podpisu Okręgowego Inspektora Pracy złożonego na innym dokumencie, t.j. pełnomocnictwie z dnia [...]r. Zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 3 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy rozpatrywanie odwołań od nakazów inspektorów pracy należy do właściwości okręgowego inspektora pracy. Cesja tego uprawnienia może nastąpić na rzecz innych pracowników jednostki w drodze stosownego upoważnienia wydanego przez organ administracji publicznej /art. 268 "a" k.p.a./, a fakt ten powinien znaleźć odzwierciedlenie w podpisie decyzji /w formule "z upoważnienia"/. Upoważnienie udzielone na podstawie art. 268 "a" k.p.a. wywiera ten skutek, że zmienia się osoba wykonująca kompetencje organu przez podejmowane czynności w prawnych formach działania administracji publicznej. Jest do tego wyznaczony któryś z pracowników urzędu, a nie sam piastun funkcji organu, czyli osoba, która powołaniem na to stanowisko jest umocowana do wykonywanie kompetencji. W takiej sytuacji decyzja powinna zawierać podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji, a nie z podaniem imienia i nazwiska osoby piastującej funkcję organu administracyjnego /tzn. Okręgowego Inspektora Pracy/. Mimo, że decyzja taka jest zaliczana na rachunek podmiotu upoważniającego, to jednak jest ona podejmowana przez osobę upoważnioną do wykonywania kompetencji organu, co – zgodnie z art. 107 § 1 k.p.a. winno znaleźć swój formalny wyraz w jej zawartości. Podpisanie decyzji przez niezidentyfikowaną osobę, bez podania imienia, nazwiska i stanowiska służbowego, z którego wynikałoby upoważnienie do jej wydania, uniemożliwia zbadanie przez Sąd, czy decyzja stanowi objaw woli uprawnionego podmiotu, czy też podpisana została przez osobę nieupoważnioną. Sąd nie wypowiadał się w kwestii zarzutów skarżącego dotyczących merytorycznej zawartości zaskarżonej decyzji, gdyż decyzja w tej sprawie, jako nieostateczna i nieprawomocna nie podlega rozpoznaniu. Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm./ orzeczono jak w sentencji. O kosztach zastępstwa procesowego orzeczono na podstawie § 18 ust. 1 pkt "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu /Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm./. Na podstawie art. 152 powołanej wyżej ustawy orzeczono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku.