IV SA/Wr 85/22

WyrokWSA we Wrocławiu2022-05-06

Skład orzekający: Ewa Kamieniecka, Marta Pająkiewicz-Kremis, Tomasz Świetlikowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie pobierającej emeryturę może zostać przyznane świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, jeśli nie podejmuje ona zatrudnienia z powodu stanu zdrowia, a niekoniecznie z powodu konieczności sprawowania opieki?
Ratio decidendi
Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobie, która nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Samo pobieranie emerytury nie wyklucza prawa do świadczenia, jednakże kluczowe jest wykazanie bezpośredniego związku przyczynowo-skutkowego między koniecznością sprawowania opieki a niepodejmowaniem zatrudnienia. Jeśli osoba nie podejmuje pracy z powodu własnego stanu zdrowia, a nie z powodu obiektywnej przeszkody w postaci sprawowania opieki, nie spełnia przesłanki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.
Stan faktyczny
Strona J. K. złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad matką, która posiadała znaczny stopień niepełnosprawności. Organy administracji odmówiły przyznania świadczenia, uznając, że skarżąca nie wykazała bezpośredniego związku przyczynowo-skutkowego między koniecznością sprawowania opieki a niepodejmowaniem przez nią zatrudnienia. Skarżąca argumentowała, że jej stan zdrowia uniemożliwia podjęcie pracy, a pobieranie emerytury nie powinno jej dyskwalifikować. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka Sędziowie: Asesor WSA Marta Pająkiewicz-Kremis (sprawozdawca) Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 6 maja 2022 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę w całości. Przedmiotem skargi J. K. (dalej: wnioskodawczyni, strona, skarżąca) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej: SKO, organ drugiej instancji, organ odwoławczy) w L. z dnia [...] grudnia 2021 r., nr [...], mocą której organ ten utrzymał w mocy decyzję – działającego z upoważnienia Wójta Gminy Z. – Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. (dalej: organ pierwszej instancji) z dnia [...] września 2021 r., nr [...], wydaną w przedmiocie odmowy ustalenia stronie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Jak wynika z zaskarżonej decyzji, wnioskiem z dnia 14 lipca 2021 r. strona, reprezentowana przez radcę prawnego, zwróciła się do ośrodka pomocy społecznej z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką J. Ś. (ur. 2 maja 1927 r.). Decyzją z dnia [...] września 2021 r. organ pierwszej instancji odmówił przyznania stronie wnioskowanego świadczenia z uwagi na brak związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy rezygnacją lub niepodejmowaniem przez stronę zatrudnienia, a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką. Organ ten zwrócił uwagę, że strona podejmując się opieki nad matką już nie pracowała i pobierała emeryturę. Wskazała nadto, że w toku wywiadu środowiskowego strona oświadczyła, że "chętnie by popracowała lecz jej zły stan zdrowia nie pozwala na zatrudnienie". W odwołaniu od tej decyzji strona zarzuciła naruszenie art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r., poz. 111, dalej: u.ś.r.) poprzez błędne uznanie, że pobieranie przez nią świadczenia emerytalnego wyklucza możliwość przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaną opieką nad niepełnosprawną matką. Zdaniem strony, całkowite wyłączenie opiekunów – emerytów z kręgu podmiotów uprawnionych do świadczeń pielęgnacyjnych jest sprzeczne z konstytucyjna zasadą równości. Po rozpoznaniu zarzutów odwołania, powołaną na wstępie decyzją SKO utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Analizując zgromadzony w sprawie materiał dowodowy SKO wskazało, że Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w B. zaliczył matkę strony do znacznego stopnia niepełnosprawności na stałe (przyczyna niepełnosprawności 10N, co oznacza choroby neurologiczne, w tym naczyniowopochodny udar mózgu, guzy centralnego układu nerwowego, pourazowa cerebrastenia i encefalopatia, choroby zapalne ośrodkowego i obwodowego układu nerwowego, choroby układu pozapiramidowego, choroby rdzenia kręgowego i inne). Według tego orzeczenia, niepełnosprawność ta istnieje od 89 roku życia, a ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 13 września 2016 r. Organ drugiej instancji w drugiej kolejności odwołał się do wyników wywiadu środowiskowego, jaki został przeprowadzony w miejscu zamieszkania strony w dniu 28 lipca 2021 r. Zwrócił uwagę, że z wywiadu tego wynika, że strona nie pracuje i pobiera emeryturę z ZUS. Jest przewlekle leczona w związku z choroba płuc, serca, kręgosłupa, tarczycy, nadciśnienia tętniczego oraz cierpi na niestrawność. Od kwietnia 2016 r. mieszka u niej matka (wdowa), nad którą wnioskodawczyni sprawuje opiekę. W ramach tej opieki wykonuje czynności związane z zapewnieniem matce wszelkich potrzeb pielęgnacyjnych i życiowych. Zgodnie z wywiadem, strona wystąpiła o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związku z uzyskaną informacją o możliwości otrzymania 1.971 zł miesięcznie. Świadczenie to jest wyższe od pobieranej emerytury (600 zł) i w związku z tym strona chce zawiesić emeryturę na rzecz świadczenia pielęgnacyjnego. Wnioskodawczyni sama nie może dodatkowo pracować ze względu na poprodukcyjny wiek i zły stan zdrowia. Od wielu lat choruje na płuca, ma schorzenia gastryczne i nieprawidłowy układ krążenia. W związku z niewydolnością płuc ma upośledzoną sprawność, co wyklucza możliwość podjęcia zatrudnienia. Matką zajęła się będąc na emeryturze. Strona oświadczyła także, że ma dwie siostry (w wieku 69 i 70 lat), które zamieszkują "odlegle". Starsza siostra jest schorowana, ponadto matka nie chce z nią mieszkać. Z kolei młodsza siostra, u której matka także nie chce mieszkać, jest na emeryturze i ponadto pracuje. Organ drugiej instancji na podstawie włączonej do akt "ankiety osoby ubiegającej się o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego" ustalił nadto, że matka strony porusza się za pomocą laski i korzysta z wózka inwalidzkiego. Ma duże problemy z pamięcią, słuchem, wzrokiem i mową. Nie może samodzielnie przygotowywać posiłków oraz potrzebuje pomocy przy ich spożywaniu. Nie może samodzielnie: robić zakupów, sprzątać, prać, samodzielnie się ubierać. Wymaga pomocy w czynnościach higienicznych (mycie, czesanie, doprowadzanie do toalety). Używa majtek chłonnych. Wymaga ponadto pomocy w uzgadnianiu wizyt lekarskich, wykupowaniu i przyjmowaniu leków. Czasami też przy zmianie pozycji z leżącej na siedzącą. W ocenie SKO, sam fakt posiadania przez stronę prawa do emerytury nie może być podstawa do odmowy przyznania jej wnioskowanego świadczenia. Za taką przeszkodę organ drugiej instancji uznał – w okolicznościach faktycznych sprawy – brak spełnienia przez stronę warunku rezygnacji lub niepodejmowania zatrudnienia z uwagi na konieczność opieki nad matką. Organ drugiej instancji zaakcentował odwołując się do treści oświadczenia strony złożonego w toku wywiadu środowiskowego, że w sprawie nie jest tak, że osoba ubiegająca się o świadczenie pielęgnacyjne i pobierająca emeryturę jednocześnie pracuje lub która mimo pobierania emerytury mogłaby podjąć pracę, lecz tego nie czyni z uwagi na konieczność opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Zdaniem SKO, podniesiona przez pełnomocnika strony argumentacja odnośnie do możliwości podjęcia przez nią pracy jest gołosłowna oraz sprzeczna z informacjami podanymi przez stronę podczas wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 28 lipca 2021 r. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu strona zaskarżyła w całości decyzję SKO, jako wydaną z naruszeniem następujących przepisów prawa: 1) art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 17 ust. 1 u.ś.r. poprzez bezpodstawne uznanie, że w sprawie nie występuje związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy rezygnacją przez stronę z zatrudnienia a sprawowaną przez nią opieką nad matką; 2) art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 77, art. 80 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy i bezpodstawne przyjęcie, że skarżąca z uwagi na swój stan zdrowia nie jest w stanie podjąć żadnego zatrudnienia, a co za tym idzie, że brak jest związku pomiędzy rezygnacją przez nią z zatrudnienia a sprawowaną opieką nad matką. W rozwinięciu zarzutów skargi strona podniosła, że organy administracji publicznej dokonały pobieżnej oceny materiału dowodowego, nie badając szczegółowo sytuacji zdrowotnej strony oraz możliwości podjęcia przez nią zatrudnienia. Jak podkreśliła, sam fakt osiągnięcia prze nią wieku emerytalnego i pobierania emerytury nie oznacza, że jest ona niezdolna do podjęcia dodatkowej pracy. Wskazując na powyższe skarżąca zwróciła uwagę, że ustawodawca przewidział możliwość zwieszenia świadczenia emerytalnego co z kolei oznacza, że również emeryt może kontynuować swoją aktywność zawodową. Końcowo strona podniosła, że zawarte w art. 17 ust. 1 u.ś.r. sformułowanie: "jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki" dotyczy zarówno sytuacji rezygnacji z zatrudnienia, jak również niepodejmowania zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania opieki. Podkreśliła nadto, że była czynna zawodowo przez wiele lat. Wskazała, że również jej obecny stan zdrowia umożliwia jej podjęcie zatrudnienia, ale strona nie może tego zrobić albowiem stale zajmuje się swoją niepełnosprawną mamą. Końcowo zwróciła uwagę, że z jednej strony organ kwestionuje możliwość podjęcia przez nią zatrudnienia, a za drugiej – nie ma zastrzeżeń jeżeli chodzi o sprawowanie przez nią opieki nad matką. W jej ocenie, wykazana niekonsekwencjach w ustaleniach organów narusza zasadę dobrej administracji. Na tle wymienionych zarzutów skargi oraz powołanej w skardze argumentacji na ich poparcie strona wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz o ustalenie na jej rzecz prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Ewentualnie zaś, o o uchylnie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. Strona zgłosiła również wniosek o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę, SKO wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Przesłanki warunkujące ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego pomieszczone zostały w ustawie z dnia z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Okoliczności sporne w sprawie odnoszą się do treści art. 17 ust. 1 pkt 4 wspomnianej ustawy, w myśl którego, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. W sprawie, za bezsporną okoliczność uznać należy to, że skarżąca jako córka osoby wymagającej opieki mieści się w katalogu podmiotowym z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., albowiem ciąży na niej obowiązek alimentacyjny wobec matki. Spór dotyczy natomiast wystąpienia w sprawie związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem przez stronę zatrudnienia a sprawowaniem opieki nad matką. Z ustaleń faktycznych sprawy wynika, że skarżąca opiekuje się matką od kwietnia 2016 r. oraz że w tym czasie skarżąca była już na emeryturze i nie pracowała. Co ważne, przesłanką odmowy ustalenia stronie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jest sam fakt nabycia uprawnień emerytalnych, lecz ocena, że strona nie podejmuje zatrudnienia z powodów innych niż opieka nad matką. Sąd w pełni aprobuje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Przy niekwestionowanej okoliczności, że skarżąca sprawuje opiekę nad matką, w sprawie nie można pominąć treści oświadczeń jakie skarżąca złożyła w trakcie wywiadu środowiskowego, a stanowiącego zasadnicze źródło ustaleń faktycznych w sprawach z zakresu ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Analizując utrwaloną na piśmie (i podpisaną przez skarżącą) treść wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 28 lipca 2021 r. przede wszystkim nie można nie dostrzec, że powód dla którego strona wystąpiła o świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad matką miał związek z powziętą przez stronę informacją, że świadczenie to jest wyższe aniżeli pobierane przez wnioskodawczynię świadczenie emerytalne. O trafności tej konstatacji świadczy w szczególności następujący fragment oświadczenia strony złożonego podczas wywiadu: "W związku z tym, że (wnioskodawczyni – przypis Sądu) pozyskała informację o możliwości otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu sprawowania opieki w kwocie 1971 zł zgodziła się, aby poprzez reprezentującego ją radcę prawnego ubiegać się o takie świadczenie. Tym bardziej, ze jest ono korzystniejsze od pobieranej emerytury [...]". Co również w sprawie niezwykle istotne i na co trafnie także zwraca uwagę SKO w zaskarżonej decyzji - z oświadczenie strony złożonego podczas wspomnianego wywiadu środowiskowego wynika, że skarżąca nie podejmuje zatrudnienia z uwagi na stan zdrowia. Nie inaczej należy bowiem odczytywać zaprotokołowane przez pracownika socjalnego w trakcie wywiadu środowiskowego oświadczenie strony, że: "chętnie by popracowała, ale zły stan zdrowia nie pozwala (jej - przypis Sądu) na zatrudnienie". Na postawie zgromadzonego materiału dowodowego nie podobna zatem przyjąć, że to konieczność opieki nad matką jest tą przyczyną, dla której skarżąca nie podejmuje zatrudnienia. Co ważne, takiego argumentu skarżąca nie podniosła w trakcie przeprowadzonego wywiadu środowiskowego koncentrując się na różnicy finansowej pomiędzy kwotą świadczenia emerytalnego a wysokością świadczenia pielęgnacyjnego. Nie można przecież z góry zakładać, że każda osoba opiekująca się niepełnosprawnym krewnym, która występuje o ustalenie świadczenia pielęgnacyjnego właśnie z uwagi na konieczność tej opieki nie podejmuje zatrudnienia. Jakkolwiek konieczność opieki niewątpliwie, w określonych stanach faktycznych, może stanowić obiektywną przeszkodę do niepodejmowania zatrudnienia, to jednak nie można bezrefleksyjnie przyjmować, że w każdym przypadku sprawowanie opieki równoznaczne jest z wystąpieniem obiektywnej przeszkody w postaci niepodejmowania zatrudnienia. Przesłanka niepodejmowania zatrudnienia w związku z opieką, jako jeden z normatywnych wymogów ustalenia prawa o które wnioskuje skarżąca, musi być każdorazowo przedmiotem ustaleń faktycznych, co jest obowiązkiem organu administracji publicznej. W sprawie nie zostało wykazane, że fakt braku aktywności zawodowej strony na emeryturze związany jest z koniecznością opieki nad matką. Skarżąca na żadnym etapie postępowania nie wykazała ani nawet nie oświadczyła się, że chciałaby podjąć zatrudnienie, lecz konieczność opieki nad matka stoi temu na przeszkodzie. Przeciwnie, treść oświadczenia strony wskazuje, że przeszkodą z powodu której nie podejmuje zatrudnienia, przy niewysokim świadczeniu emerytalnym, jest jej stan zdrowia, a zwłaszcza duszność płucna. W świetle tych faktów nie można uznać, że w sprawie zostały spełnione normatywne przesłanki do ustalenia stronie świadczenia pielęgnacyjnego, które – jak powszechnie akcentuje się w orzecznictwie sądowym – jest niejako surogatem wynagrodzenia za pracę, które - jest uzyskiwane przez uprawnionego nie od pracodawcy z tytułu świadczenia pracy, a na podstawie decyzji administracyjnej, w związku z koniecznością rezygnacji przez wnioskującego z zatrudnienia z powodu opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądowym, celem ustawodawcy było zapewnienie osobie rezygnującej z zatrudnienia lub go niepodejmującej, ekwiwalentu zatrudnienia, którego nie może podjąć lub kontynuować ze względu na sprawowanie opieki nad niepełnosprawną osobą. Sama okoliczność, że skarżąca ma niską emeryturę oraz że opiekuje się niepełnosprawną matką nie jest wystarczająca do tego by przyznać jej wnioskowane świadczenie. Należy dostrzec, że organy administracji publicznej działają na podstawie i w granicach prawa, co oznacza, że świadczenie pielęgnacyjne może zostać przyznane stronie wyłącznie w sytuacji spełnienia normatywnych przesłanek jakie ustawodawca powiązał z tym świadczeniem. Kwestia istnienia związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia (lub rezygnacją z zatrudnienia) jest jedną z zasadniczych jakie należy badać w postępowaniu dotyczącym ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Związek pomiędzy rezygnacją (albo jej niepodejmowaniem) a sprawowaną opieką musi być bezpośredni i ścisły. Przesłanka przyznania świadczenia pielęgnacyjnego polegająca na "niepodejmowaniu lub rezygnacji z zatrudnienia celem sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny" powinna być rozumiana, jako wystąpienie takiej sytuacji, w której sprawowanie osobistych starań o zapewnienie opieki osobie niepełnosprawnej na tyle wypełnia czas podmiotowi tę opiekę sprawującemu, że nie jest on w stanie podjąć innej stałej aktywności wymagającej jej codziennego i stałego zaangażowania, przez którą należy rozumieć aktywność zawodową (wyrok WSA w Białymstoku z dnia 5 grudnia 2012 r., sygn. akt II SA/Bk 624/12). Zdaniem Sądu, w okolicznościach faktycznych rozpatrywanej sprawy prawidłowa jest konstatacja organu odwoławczego, że strona nie spełnia wymogu z art. 17 ust. 1 u.ś.r. albowiem w świetle złożonych przez nią oświadczeń nie można przyjąć, że brak aktywności zawodowej spowodowany jest w sposób bezpośredni i przyczynowo-skutkowy z koniecznością opiekowania się niepełnosprawną matką. W sprawie nie doszło zatem do naruszenia przepisu art. 17 ust. 1 u.ś.r. poprzez jego błędną wykładnię W nawiązaniu do zarzutów podniesionych w skardze należy wyraźnie zaznaczyć, że nie jest prawdą sformułowana w skardze teza, że w związku z osiągnięciem przez stronę wieku emerytalnego bezpodstawnie w sprawie przyjęto, że nie jest ona zdolna do podjęcia dodatkowej pracy. Trzeba podnieść, że tego rodzaju argumentacja nie została wypowiedziana ani przez organ drugiej instancji, ani przez organ pierwszej instancji. Jak to w sposób nie budzący wątpliwości wynika z treści zaskarżonej decyzji, kwestię możliwości podjęcia przez stronę pracy organ SKO odnosiło do twierdzeń samej strony odnośnie do jej subiektywnej oceny stanu zdrowia i zdolności zdrowotnych do wykonywania pracy. Kwestia możliwości podjęcia zatrudnienia przez stronę w żadnym fragmencie zaskarżonej decyzji nie odnosiła się do kwestii wieku skarżącej i tego, że jest ona na emeryturze. Wręcz przeciwnie, z argumentacji pomieszczonej w zaskarżonej decyzji bezsprzecznie wynika, że organ dopuszcza tę linię orzecznictwa sądowego w której wyrażono pogląd o możliwości ubiegania się przez emeryta świadczenia pielęgnacyjnego i akcentując, że prawo każdego obywatela do podjęcia pracy zarobkowej nie jest ograniczone przesłanką wieku. Co więcej, z treści zaskarżonej decyzji wynika, że organ nie ogranicza się w interpretacji art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. do wykładni językowej tego przepisu, akceptując i stosując dyrektywy wykładni funkcjonalnej, celowościowej i konstytucyjnej. Co trzeba podkreślić, odmowa ustalenia stronie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego nie opierała się na stwierdzeniu że strona jest emerytem, lecz wynikała z oceny złożonych przez stronę oświadczeń, w których skarżąca wprost wyraziła przekonanie o tym, że stan zdrowia nie pozwala jej na podjęcie dodatkowej pracy, pomimo skromnych dochodów z emerytury. Przy tej okazji należy również wskazać, że nie jest rzeczą organów administracji publicznej dokonywanie ustaleń w zakresie tego, czy stan zdrowia skarżącej pozwala jej na podjęcie zatrudnienia czy też nie. Niezrozumiałym jest zarzut skargi, że organ drugiej instancji błędnie ustalił, że z uwagi na stan zdrowia skarżąca nie może podjąć pracy. Trzeba w tym miejscu podnieść, że ustalenia organu w tym zakresie nie były dowolne lecz bazowy na oświadczeniach strony, które stanowią dowód w sprawie i podlegały ocenie organu. Bez wątpienia, w sprawie nie mógł mieć znaczenia podnoszony przez stronę argument o aktywności zawodowej do czasu przejścia na emeryturę. Organy nie kwestionowały wcześniej aktywności zawodowej strony, lecz analizowały to, czy niepodejmowanie przez stronę zatrudnienia na dzień rozpatrywania złożonego przez nią wniosku o świadczenie pielęgnacyjne pozostawało w bezpośrednim związku przyczynowo-skutkowym ze sprawowaną przez stroną opieką nad matką. O dowolności ustaleń organu nie może przesądzać również przekonanie strony o niekonsekwencji w argumentacji organu, co strona wiąże z tym, że z jednej stron organ kwestionuje możliwość podjęcia przez stronę zatrudnienia, za z drugiej strony nie ma zastrzeżeń do sprawowanej przez nią opieki. Wypada jeszcze raz w tym miejscu podkreślić, że świadczenie pielęgnacyjne, przewidziane w art. 17 ust. 1 u.ś.r. przysługuje zatem osobie, która sprawuje opiekę nad osobą tego wymagającą i która spełnia przesłanki wskazane w cytowanym przepisie. Świadczenie pielęgnacyjne, jako forma wsparcia rodziny, nie jest kierowane do wszystkich opiekunów osób niepełnosprawnych, lecz tylko do tych z nich, którzy sprawując opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, czynią to w na tyle dużym - a wynikającym ze stopnia oraz charakteru niepełnosprawności osoby, którą się opiekują - zakresie i rozmiarze, że opieka ta nie pozwala im na podjęcie lub kontynuację zatrudnienia. W sprawie, organy drugiej instancji dokonał wyczerpujących ustaleń faktycznych niezbędnych z punktów widzenia normy z art. 17 ust. 1 u.ś.r., a ocena przeprowadzonych w sprawie dowodów nie przekroczyła granic swobodnej oceny dowodów. Nieuzasadnione zatem ocenić należało zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 8 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 9 k.p.a., art. 9 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a Co do tego ostatniego zarzutu to trzeba stwierdzić, że zaskarżona decyzja zawiera niezbędne uzasadnienie faktyczne i prawne. W sprawie zostały wyjaśnione wszystkie istotne z punktu widzenia normy z art. 17 ust. 1 u.ś.r. okoliczności faktyczne. W ocenie Sądu nie budzi także zastrzeżeń sposób (wyczerpujący) ich przedstawienia i oceny. Końcowo już tylko należy dodać, że z uwagi na konstatację organu o niespełnieniu przez stronę normatywnych przesłanek z ar. 17 ust. 1 u.ś.r., nie było podstaw do kierowania do skarżącej wezwania do przedstawienia dowodu na okoliczność zawieszenia prawa do emerytury. Wezwanie takie, zgodnie z orzecznictwem, należy bowiem kierować do wnioskodawców-emerytów wtedy, kiedy są spełnione normatywne przesłanki z art. 17 ust./1 u.ś.r., a jedyną przeszkodą jest okoliczność pobierania przez wnioskodawcę świadczeń emerytalnych. Kierując się przedstawioną argumentacją, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329) Sąd oddalił w całości skargę strony.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło