IV SA/Wr 873/13
PostanowienieWSA we Wrocławiu2016-08-04
Skład orzekający: Ewa Orłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy referendarz sądowy jest właściwy do przyznania wynagrodzenia adwokatowi z urzędu za udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, gdy sprawa została zakończona wyrokiem NSA oddalającym skargę kasacyjną?Ratio decidendi
Referendarz sądowy jest właściwy do przyznania wynagrodzenia adwokatowi z urzędu za udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, zgodnie z art. 258 § 2 pkt 8 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują wynagrodzenie adwokata oraz niezbędne wydatki, a ich wysokość jest ustalana na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, z uwzględnieniem stawek minimalnych i podatku VAT.Stan faktyczny
Sprawa dotyczy wniosku adwokata R. D., ustanowionego z urzędu, o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Wniosek dotyczy wynagrodzenia za udział w rozprawie przed NSA, po tym jak WSA we Wrocławiu oddalił skargę K. K. na decyzję Inspektora Sanitarnego, a następnie NSA oddalił skargę kasacyjną. Adwokat D. H.-K. pierwotnie wniosła skargę kasacyjną, a następnie wyznaczono adwokata R. P. D. do czynności przed NSA. Wskutek omyłki, sprawa o sygnaturze IV SA/Wr 873/13 została błędnie przypisana adwokatowi R. P. D. zamiast sprawy II SA/Wr 873/13. Ostatecznie wniosek o zwrot kosztów złożył adwokat R. D.Rozstrzygnięcie
Przyznano od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu adwokatowi, ustanowionemu z urzędu, wynagrodzenie za udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, w wysokości 180 zł wraz ze stawką podatku VAT w kwocie 41,40 zł, czyli ogółem 221,40 zł.Pełny tekst orzeczenia
Ewa Orłowska – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 4 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku adwokata, ustanowionego z urzędu, R. D. o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi K. K. na decyzję [...] Państwowego [...] Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej postanawia: przyznać od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu adwokatowi, ustanowionemu z urzędu, wynagrodzenie za udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, w wysokości 180 zł wraz ze stawką podatku VAT w kwocie 41,40 zł, czyli ogółem 221,40 zł.
Postanowieniem referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu z dnia 27 listopada 2013 r. przyznano stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu.
W celu realizacji tego postanowienia Okręgowa Rada Adwokacka we W. pismem z dnia 2 grudnia 2013 r. wyznaczyła pełnomocnika z urzędu adwokat D. H. - K.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2014 r. oddalił skargę na wskazaną w sentencji decyzję. W wyroku tym zasądzono na rzecz powyższej adwokat z urzędu wynagrodzenie za udział w postępowaniu przed sądem I instancji w wysokości 295,20 zł zawierające podatek VAT.
Wyrok ten został doręczony powyższemu pełnomocnikowi z urzędu w dniu 23 maja 2014 r.
Pismem z dnia 18 czerwca 2014 r. wyżej wskazana adwokat z urzędu sporządziła i wniosła skargę kasacyjną od wspomnianego wyroku Sądu.
Następnie Okręgowa Rada Adwokacka w W. pismem z dnia 6 sierpnia 2014 r. wyznaczyła adwokata z urzędu R. P. D. do pełnienia czynności przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie o sygn. akt II SA/Wr 873/13. Pismo to zostało również wysłane do wiadomości Tutejszego Sądu i wyżej wyznaczonej pełnomocnik z urzędu, która sporządziła i wniosła skargę kasacyjną.
Następnie pismem z dnia 5 września 2014 r. Okręgowa Rada Adwokacka w Warszawie poinformowała, że w piśmie z dnia 6 sierpnia 2013 r. omyłkowo wyznaczyła adwokata z urzędu R. P. w sprawie o sygn. akt II SA/Wr 873/13, a powinna być to sprawa o sygnaturze akt IV SA/Wr 873/13. Pismo to zostało również wysłane do wiadomości Tutejszego Sądu i obu pełnomocników z urzędu.
Naczelny Sad Administracyjny zawiadomił o rozprawie wyznaczonej na dzień 17 maja 2016 r. pełnomocnika z urzędu wyznaczonego przez Okręgową Radę Adwokacką w W. tj. adw. z urzędu R. P. D., który 17 maja 2016 r. udzielił pełnomocnictwa substytucyjnego innemu adwokatowi.
Z protokołu rozprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym z dnia 17 maja 2016 r. wynika, że stawił się na niej wyżej ustanowiony pełnomocnik substytucyjny. Tego samego dnia NSA wyrokiem oddalił skargę kasacyjną, odnośnie zaś wynagrodzenia za pomoc prawną świadczona z urzędu w uzasadnieniu tego orzeczenia wskazano, że jest ono przyznawane przez Sąd I instancji.
Odrębnym postanowieniem referendarza sądowego z dnia 4 sierpnia 2016 r. przyznano adwokat ustanowionej z urzędu D. H. - K. wynagrodzenie za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej.
Pismem z dnia 19 maja 2016 r. adwokat z urzędu R. D. wskazał, że w związku z rozstrzygnięciem NSA wnosi o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu przed NSA i oświadczył, że koszty te nie zostały opłacone w całości ani w części.
Rozpoznaniu w niniejszej sprawie podlega powyższy wniosek, wyznaczonego przez Okręgową Radę Adwokacką w W., pełnomocnika z urzędu o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielnej z urzędu z tytułu reprezentacji na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 718) wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad prawnych określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrot niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Stosownie do art. 258 § 2 pkt 8 powołanej ustawy do czynności referendarza sądowego w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy należy m. in. wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi lub radcy prawnemu za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz o zwrocie niezbędnych udokumentowanych wydatków.
Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu reguluje dotychczasowe rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz. U. nr 163, poz. 1348 ze zm. ).
Przepis § 19 cytowanego wyżej rozporządzenia stanowi, że koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb państwa obejmują:
1) opłatę w wysokości nie wyższej niż 150 % stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3 – 5 oraz
2) niezbędne udokumentowane wydatki adwokata.
Natomiast § 20 tego rozporządzenia stanowi, że wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części.
Z treści § 18 ust. 1 pkt 2 lit " c " rozporządzenia wynika, że stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji za udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym - 50 % stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy w drugiej instancji ten sam adwokat, nie sporządził i nie wniósł kasacji – 75 % tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł.
Stawka minimalna określona w pkt 1, dotyczącym postępowania przed sądem administracyjnym w I instancji, do którego nawiązuje § 18 ust. 1 pkt 2 lit " c " rozporządzenia, wynosi w niniejszej sprawie 240 zł (§ 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" ), zaś 75 % tej stawki, obowiązującej w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji, stanowi kwota 180 zł.
W rozpoznawanej sprawie pełnomocnik z urzędu został wyznaczony w celu podjęcia czynności przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Pełnomocnik ten udzielił skarżącej pomocy prawnej poprzez udział ustanowionego pełnomocnika substytucyjnego w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, natomiast nie sporządził i nie wniósł skargi kasacyjnej.
Minimalne wynagrodzenie adwokata z urzędu za udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym instancji, który nie sporządził i nie wniósł kasacji i nie prowadził sprawy w I instancji wynosi zatem 75% stawki minimalnej, czyli 180 zł (75 % x 240 zł).
Stosownie do § 2 ust. 3 rozporządzenia, w sprawach w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu, opłaty o których mowa w ust. 1, sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. Stawka podatku od towarów i usług wynosi zaś 23% (art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług; Dz. U. nr 54, poz. 535 ze zm.).
Mając powyższe na uwadze, należało przyznać wynagrodzenie za udzieloną pomoc prawną obejmującą udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym - powiększone o stawkę podatku od towarów i usług- w łącznej wysokości 221,40 zł (wynagrodzenie: 180 zł + podatek VAT: 41,40 zł =221,40 zł).
Uwzględniono przy tym treść § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 5 listopada 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. poz. 1801). Z przepisu tego wynika bowiem, że mimo, iż nowe rozporządzenie weszło w życie z dniem 1 stycznia 2016 r., to jednak w sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tego rozporządzenia, stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji.
Z tych względów, na podstawie art. 250 i art. 258 § 2 pkt 8 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 18 ust. 1 pkt 2 lit "c" i § 18 ust. 1 pkt 1 lit "c" oraz § 2 ust. 3 i rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło