IV SA/Wr 883/13
WyrokWSA we Wrocławiu2014-03-12
Skład orzekający: Tadeusz Kuczyński, Lidia Serwiniowska, Alojzy Wyszkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia z powodu naruszenia przepisów postępowania, w szczególności dotyczących prawidłowego oznaczenia stron postępowania i zapewnienia im czynnego udziału?Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, ponieważ organ pierwszej instancji naruszył przepisy postępowania administracyjnego. Naruszenia te polegały na prowadzeniu postępowania wobec nieistniejącej spółki (następcy prawnego) oraz na doręczaniu pism na niewłaściwy adres (adres miejsca pracy zamiast siedziby spółki), co uniemożliwiło czynny udział stron w postępowaniu.Stan faktyczny
Skarżący W. L. domagał się stwierdzenia choroby zawodowej – pylicy płuc. Organ pierwszej instancji wydał decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Organ odwoławczy uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na naruszenia proceduralne popełnione przez organ pierwszej instancji. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na decyzję organu odwoławczego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński (spr.), Sędziowie : Sędzia WSA Lidia Serwiniowska, Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski, Protokolant : Aleksandra Markiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 12 marca 2014 r. sprawy ze skargi W. L. na decyzję D. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] D. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W., działając na podstawie art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2011 r. nr 212, poz. 1263 ze zm.), art. 235¹ i art. 235² Kodeksu pracy (Dz. U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 ze zm.) oraz § 8 ust. 1 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. nr 105, poz. 869 ze zm.) oraz art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267), dalej k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania W. L., dalej skarżący, od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w J. z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - pylicy płuc: pylicy krzemowej (poz. 3.1 wykazu chorób zawodowych wymienionych w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.06.2009 r. w sprawie chorób zawodowych) u skarżącego - uchylił decyzję organu I instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy podał, że skarżący pracował w narażeniu na pył:
- od dnia 1 sierpnia 1973 r. do dnia 14 listopada 1973 r., od dnia 10 grudnia 1973 r. do dnia 25 kwietnia 1974 r., od dnia 3 maja 1976 r. do dnia 31 stycznia 1983 r., od dnia 1 października 1983 r. do dnia 4 października 1984 r. w Zakładach Urządzeń Technicznych W. S.A. w W.; wykreślonej z rejestru, której następcą prawnym jest z dniem 9 października 2012 r. K.M. S.A. Zakład W. na stanowisku ślusarza i mistrza Wydziałów R-3 i R-1, gdzie wykonywane były prace montażowe, naprawy i konserwacje, czyszczenie maszyn i urządzeń górniczych oraz trasowanie, nitowanie, wiercenie konstrukcji stalowych w narażeniu na pył węglowy z zawartością SiO2;
- od dnia 8 października 1984 r. do dnia 31 stycznia 1994 r. w Kopalni Węgla Kamiennego "W." w W. (Kopalnia została zlikwidowana i obecnie następcą prawnym jest Spółka Restrukturyzacji Kopalń S.A. w B.- Oddział w D.G. Zakład "K. W. K. w całkowitej likwidacji", ul. P., [...] D. G.) na stanowisku ślusarza pod ziemią oraz dozorcy i sztygara warsztatu mechanicznego i gospodarki wodnej na powierzchni w narażeniu na pył węglowy i pył wolnej krystalicznej krzemionki;
- od dnia 28 lipca 2003 r. do dnia 31 sierpnia 2005 r. w G. Sp. z o. o. Kopalnie Granitu, [...] G..w obecnie: B. S. Sp. z o. o. [...] W., ul. S. na stanowisku sztygara mechanicznego i maszynowego w narażeniu na pył wolnej krystalicznej krzemionki;
- od dnia 10 lipca 2006 r. do dnia 8 sierpnia 2007 r. w Kopalni Granitu Z.Sp. z o. o. ul. W., [...] W. na stanowisku sztygara ds. maszynowych w narażeniu na pył wolnej krystalicznej krzemionki;
- od 2009 r. skarżący przebywa na rencie;
Organ odwoławczy podał, że w związku ze zgłoszeniem podejrzenia choroby zawodowej organ I instancji w dniu 28 sierpnia 2012 r. wszczął postępowanie w sprawie choroby zawodowej - pylicy płuc: pylica krzemowa (poz. 3.1) u skarżącego.
Podał, że skarżący był badany w D. Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy we W. - Oddział w W., który dnia 16 sierpnia 2012 r. wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - pylicy płuc: pylicy krzemowej (poz. 3.1) u skarżącego.
Na podstawie orzeczenia lekarskiego wydanego przez D. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we W. - Oddział w W. i po przeprowadzeniu oceny narażenia zawodowego organ I instancji w dniu [...] lutego 2013 r. wydał decyzję nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - pylicy płuc: pylicy krzemowej (poz. 3.1) u skarżącego.
Od powyższej decyzji skarżący odwołał się i wniósł o ponowne zbadanie jego dokumentacji medycznej.
Organ odwoławczy, po przeanalizowaniu całości dokumentacji, w dniu 3 kwietnia 2013 r. skierował skarżącego na badania do Instytutu Medycyny Pracy w Ł. celem wydania ostatecznego orzeczenia lekarskiego.
W dniu 12 sierpnia 2013 r. do Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej we W. wpłynęło z Instytutu Medycyny Pracy w Ł. orzeczenie lekarskie z dnia 6 czerwca 2013 r. nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej: pylicy płuc - pylica krzemowa płuc (poz. 3.1) u skarżącego.
D. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. dokonał oceny ww. opinii lekarskich, które zdaniem organu budziły wątpliwości w kwestii klasyfikacji zmian radiologicznych wg ILO. W związku z powyższym organ II instancji pismem z dnia 26 sierpnia 2013 r. zwrócił się z prośbą do placówek orzeczniczych I i II stopnia o wydanie opinii uzupełniającej uwzględniającej odniesienie się do postawionych rozbieżnych klasyfikacji zmian radiologicznych. Obie jednostki orzecznicze udzieliły wyjaśnień w powyższej kwestii (odpowiedź z dnia 2 września 2013 r. udzielona przez D. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we W. - Oddział w W., odpowiedź z dnia 12 września 2013 r. Instytutu Medycyny Pracy w Ł.).
Po przedstawieniu przebiegu postępowania w sprawie D. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. w zaskarżonej decyzji stwierdził, że postępowanie administracyjne przed organem I instancji obarczone jest wadą niepozwalającą na utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji. Wskazał, że organ I instancji prowadził przedmiotowe postępowanie administracyjne w stosunku do Kopalni Granitu Z. Sp. z o. o. z siedzibą w Z. , [...] M., podczas gdy D. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. jednoznacznie ustalił, iż siedziba i adres ww. spółki - zgodnie z KRS: [...] - mieści się we W., [...], przy ul. W. nr [...]. Wskazał, że skarżący od dnia 10 lipca 2006 r. do dnia 8 sierpnia 2007 r. był zatrudniony w Kopalni Granitu Z. Sp. z o. o., z miejscem pracy/wyrobiska w Z. , M., natomiast siedziba ww. spółki znajduje się przy ul. W. nr [...], we W.. Wskazał, że analiza zebranego materiału dowodowego pozwala jednoznacznie stwierdzić, iż Kopalnia Granitu Z. Sp. z o. o. z siedzibą we W. posiada przymiot strony w przedmiotowym postępowaniu. Zatem błędnie organ I instancji nie uznał tego podmiotu za stronę w niniejszym postępowaniu. Podniósł, że wątpliwości organu I instancji na etapie prowadzonego postępowania winien wzbudzić już fakt, niepodjęcia przesyłek (pismo z dnia 30 stycznia 2013 r., decyzja nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r. - znajdujących się w aktach sprawy) skierowanych na adres Kopalni Granitu Z. Sp. z o. o., Z., [...] M.. Wskazał, że organ I instancji pominął tę kwestię załączając jedynie nieodebraną przesyłkę do akt sprawy.
Stwierdził zatem, że już tylko ta okoliczność powoduje, że przedmiotowe postępowanie prowadzone przez organ I instancji jest dotknięte kwalifikowaną wadą wynikającą z naruszenia podstawowych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.
Nadto, organ II instancji podniósł, że w postępowaniu administracyjnym pominięto także spółkę K.M. S.A., która jest następcą prawnym spółki W. S.A. w W.. Wskazał bowiem, że spółka W. S.A. została wykreślona z Rejestru Przedsiębiorców z dniem 9 października 2012 r. w związku z przejęciem jej przez Spółkę K.M. S.A. Oznacza to, zdaniem organu odwoławczego, że zgodnie z art. 494 § 1 Kodeksu spółek handlowych postępowanie administracyjne od dnia przejęcia powinno być prowadzone wobec K.M. S.A. Tymczasem organ I instancji w dalszym ciągu podejmował czynności wobec nieistniejącej już spółki W.S.A. Nic w tym kontekście nie zmienia okoliczność, że doręczeń dokonywano na adres radcy prawnego A. D.. Doręczenia te dokonywano bowiem do ww. radcy jako pełnomocnika W.S.A., nie zaś jako pełnomocnika K.M. S.A.
Wskazał, że instytucja strony postępowania administracyjnego stanowi jeden z węzłowych punktów polskiego postępowania administracyjnego. Zatem pominięcie strony w postępowaniu prowadzi do odmówienia jej czynnego udziału w przedmiotowym postępowaniu wbrew wymaganiom art. 10 k.p.a. Zasada czynnego udziału stron w postępowaniu (art. 10 § 1 k.p.a.) nakłada na organ prowadzący postępowanie dwojakiego rodzaju obowiązki. Po pierwsze, organ ma obowiązek zapewnienia stronie możliwości udziału w każdym stadium postępowania, czyli strona powinna być zawiadomiona, co najmniej na siedem dni wcześniej (art. 79 § 1 k.p.a.) o wszystkich istotnych czynnościach postępowania. Po drugie, organ jest zobowiązany umożliwić stronie wypowiedzenie się, co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Zatem zasada ta obliguje organ prowadzący postępowanie do stworzenia stronie prawnych możliwości podejmowania czynności procesowych w obronie jej interesów. Niedopełnienie pierwszego z tych obowiązków traktowane jest jako wada skutkująca wznowieniem postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), która jest podstawą do wzruszenia decyzji ostatecznej w trybie nadzwyczajnym. Uchybienia takie, mają znamiona wady istotnej powodującej uchylenie decyzji albo stwierdzenie jej nieważności. Wady istotne wynikają z wadliwości procedury poprzedzającej wydanie decyzji lub istnieją w treści decyzji i kwalifikują ją do uchylenia albo stwierdzenia jej nieważności (zob. Adamiak, B. Rektyfikacja decyzji w postępowaniu administracyjnym, za: Adamiak, B., J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2009 r.).
Ponadto przepisy art. 107 k.p.a. jednoznacznie wskazują, że jednym z niezbędnych elementów w wydawanym akcie - decyzji jest prawidłowe oznaczenie strony. Zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu lub obowiązku dotyczy postępowanie. Zgodnie z orzecznictwem sądowym interes prawny należy oceniać w kontekście praw lub obowiązków wynikających z innych przepisów prawa, na które to prawa lub obowiązki może mieć wpływ rozstrzygniecie zawarte w decyzji administracyjnej.
Organ odwoławczy uchylając decyzję organu I instancji wskazał, że przy ponownym rozpatrywaniu przedmiotowej sprawy, organ I instancji winien wyeliminować wskazane powyżej uchybienia.
W świetle powyższych rozważań oraz szeroko rozumianej zasady dbałości o prawa stron D. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. stwierdził, że decyzja organu I instancji została wydana z uchybieniem proceduralnym sformułowanym w art. 10 oraz w art. 107 k.p.a., zatem kwestionowana decyzja nie może pozostać w obrocie prawnym.
Mając na uwadze powyższe, D. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. stwierdził, że wskazane wyżej naruszenia przepisów procedury postępowania mogły mieć wpływ na wynik sprawy, a z uwagi na konieczny do wyjaśnienia zakres postępowania, wykraczający poza zakres postępowania uzupełniającego prowadzonego w trybie odwoławczym przez organ II instancji, na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, by wszystkim stronom zagwarantować zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania pełną ochronę jej praw.
Decyzja ostateczna stała się przedmiotem skargi wywiedzionej przez skarżącego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W..
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Wrocławiu zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd nie dokonuje więc kontroli aktów lub czynności pod względem słusznościowym i nie orzeka w przedmiocie przyznania stronom uprawnień.
Orzeczenie o stwierdzeniu choroby zawodowej bądź o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej następuje w drodze decyzji wydanej przez uprawniony organ administracji publicznej. Sąd nie może wypowiadać się w kwestii stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej, a jedynie ocenić legalność, czyli zgodność z prawem, rozstrzygnięcia dokonanego przez organy administracji.
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja D. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...], którą organ ten – po rozpatrzeniu odwołania skarżącego od decyzji wydanej w I instancji przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w J. z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - pylicy płuc: pylicy krzemowej (poz. 3.1 wykazu chorób zawodowych), na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. - uchylił w całości decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Powołany przepis art. 138 § 2 k.p.a. stanowi, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Wobec tego przedmiotem oceny Sądu jest prawidłowość zastosowania w sprawie wskazanego unormowania.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że organ I instancji - po pierwsze - prowadził postępowanie w sprawie wobec podmiotu, który jest stroną postępowania - Kopalnia Granitu Z. Sp. z o. o., kierując korespondencję na adres miejsca pracy/wyrobiska, tj. Z., [...] M., podczas gdy siedziba i adres ww. spółki - zgodnie z Krajowym Rejestrem Sądowym nr: [...] mieści się we W., przy ul. W. nr [...]. Wskazać również należy, że z akt sprawy wynika, że korespondencja kierowana na adres miejsca wyrobiska, w tym również decyzja organu I instancji z dnia [...] lutego 2013 r. była nieodbierana przez spółkę. Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy uznał, że postępowanie w sprawie prowadzone było z naruszeniem podstawowych zasad postępowania administracyjnego. Po drugie - organ odwoławczy wskazał w zaskarżonej decyzji, że postępowanie pierwszo-instancyjne prowadzone było wobec spółki W.S.A., która z dniem 9 października 2012 r. utraciła byt prawny w związku z przejęciem jej przez spółkę K.M. Spółka Akcyjna. Zatem organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji prowadząc postępowanie w sprawie pominął jedną ze stron - następcę prawnego spółki W.S.A., tj. spółkę K.M. Spółka Akcyjna, której przysługuje przymiot strony w niniejszym postępowaniu, w rozumieniu art. 28 k.p.a.
Przechodząc do oceny pierwszego z opisanych wyżej naruszenia przepisów postępowania, wskazać należy, że Kopalnia Granitu Z.Sp. z o. o., jest osobą prawną, zatem przy doręczaniu pism zaadresowanych do niej, zastosowanie ma art. 45 k.p.a. Przepis ten stanowi, że jednostkom organizacyjnym i organizacjom społecznym doręcza się pisma w lokalu ich siedziby do rąk uprawnionych do odbioru pism. W przypadku niemożności doręczenia pisma osobie uprawnionej, właściwym sposobem postępowania jest awizowanie pisma i pozostawienie informacji o tym w siedzibie strony, stosownie do art. 44 k.p.a. Stosownie zatem do treści tego przepisu, korespondencja kierowana do takiego podmiotu, a tym bardziej korespondencja będąca decyzją administracyjną, powinna być doręczana w lokalu jego siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism. Organy administracji publicznej, stosując się do zasady praworządności, winny zatem dokonywać doręczeń w sposób ściśle określony w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego, bowiem jedynie takie doręczenia wywołają skutek prawny.
Zatem, w niniejszej sprawie, zasadnie organ odwoławczy podniósł, że organ I instancji uchybił przepisom k.p.a. przez doręczanie korespondencji w postępowaniu stronie - Kopalni Granitu Z.Sp. z o. o. na adres miejsca pracy/wyrobiska, tj. Z., M., zamiast na adres siedziby tej spółki. W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie wysłanie korespondencji na inny adres niż siedziba spółki, nie może być uznane jako skuteczne doręczenie przesyłek. Podkreślenia wymaga, iż siedziba i adres podmiotu wpisanego do Krajowego Rejestru Sądowego widnieje w tym rejestrze. Siedzibą spółki Kopalnia Granitu Z.Sp. z o. o. jest niewątpliwie siedziba ujawniona w Krajowym Rejestrze Sądowym (KRS nr [...]), gdzie w dziale 1 dokonano wpisu, że siedzibą i adresem podmiotu jest W., ul. W. nr [...].
Odnosząc się do drugiego naruszenia przepisów postępowania, należy przyznać rację organowi odwoławczemu, kiedy twierdzi, że organ I instancji prowadząc postępowanie w sprawie pominął jedną ze stron - następcę prawnego spółki W.S.A., tj. spółkę K.M. Spółka Akcyjna, której przysługuje przymiot strony w niniejszym postępowaniu, w rozumieniu art. 28 k.p.a.
W orzecznictwie sądów administracyjnych oraz w doktrynie jednolicie wiąże się kwestię uprawnienia do występowania w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony z koniecznością wykazania własnego interesu prawnego, wyznaczonego granicami wynikającymi nie tylko z przepisu art. 28 k.p.a., ale i z konkretnego przepisu prawa materialnego.
Wskazać należy, że stroną postępowania administracyjnego jest, zgodnie z art. 28 k.p.a., każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo każdy, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny wyraża się w możliwości zastosowania normy prawa administracyjnego materialnego w konkretnej sytuacji określonego podmiotu. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego sprowadza się w takim wypadku do ustalenia prawdopodobnego związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa administracyjnego materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu w zakresie prawa administracyjnego. Interes prawny, którego istnienie warunkuje przyznanie osobie przymiotu strony w określonej sprawie, musi bezpośrednio dotyczyć sfery prawnej podmiotu.
W orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że przepisem prawa materialnego przesądzającym o istnieniu po stronie zarówno obecnego jak i byłego pracodawcy interesu prawnego w rozstrzygnięciu zagadnień związanych ze stwierdzeniem choroby zawodowej u pracownika jest art. 30 ust. 5 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (tekst jednolity Dz. U. z 2009 r. nr 167, poz. 1322 ze zm.). Interes prawny wiąże się z możliwością poniesienia dodatkowych kosztów z tytułu ubezpieczenia wypadkowego, a tym samym zwiększenia po stronie pracodawcy ciężaru ekonomicznego ponoszonych kosztów jako płatnika składek w ramach systemu ubezpieczeń społecznych. Oznacza to, że były i aktualny pracodawca, będący płatnikiem składek w ramach systemu ubezpieczeń społecznych posiada przymiot strony postępowania, którego przedmiotem jest stwierdzenie choroby zawodowej (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 września 2011 r. sygn. akt II OSK 593/11, lex 965218 oraz z dnia 13 września 2011 r. sygn. akt II OSK 593/11, lex 965218, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 22 kwietnia 2013 r., sygn. akt IV SA/Gl 566/12).
W niniejszej sprawie organ I instancji uczynił adresatem decyzji z dnia 20 lutego 2013 r. oraz stroną, wobec której prowadził postępowanie, spółkę W.S. A. w W.. Jednakże jak zasadnie podniósł organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji, ww. spółka została przejęta przez K.M. Spółka Akcyjna z siedzibą w Z.. Z Krajowego Rejestru Sądowego ww. spółki (KRS nr [...]) wynika, że spółka ta została wykreślona z rejestru przedsiębiorców z dniem 9 października 2012 r. Podstawą przejęcia ww. spółki był przepis art. 492 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz. 1037 ze zm.). Powyższe znajduje potwierdzenie w aktualnym odpisie z rejestru przedsiębiorców spółki K.M. Spółka Akcyjna z siedzibą w Z. (KRS nr [...]), gdzie w dziale 6 dokonano zapisu, iż połączenie spółek nastąpiło w trybie art. 492 § 1 Kodeksu spółek handlowych przez przeniesienia całego majątku spółek przejmowanych m.in. W.S.A. w W. na spółkę przejmującą tj. spółkę K.M. Spółka Akcyjna z siedzibą w Z..
Z uwagi na powyższe istotny jest zapis przepisu art. 494 § 1 Kodeksu spółek handlowych, w myśl którego spółka przejmująca albo spółka nowo zawiązana wstępuje z dniem połączenia we wszystkie prawa i obowiązki spółki przejmowanej albo spółek łączących się przez zawiązanie nowej spółki. Z powyższego wynika zatem, że status strony przysługujący osobie prawnej wygasa z chwilą jej połączenia się z inną spółką. Sukcesorem jej praw i obowiązków staje się spółka przejmująca. Z chwilą wykreślenia spółka traci zdolność prawną - nie może być podmiotem praw i obowiązków z zakresu prawa administracyjnego. Innymi słowy w stosunku do osoby prawnej, która zakończyła swój byt prawny na skutek połączenia i przejęcia, nie można wszcząć ani prowadzić postępowania. Nie mogą też być do niej kierowane wydane w sprawie rozstrzygnięcia (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 sierpnia 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 982/10, publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://cbois.nsa.gov.pl).
W świetle powyższego skoro z dniem 9 października 2012 r. spółka W.S.A. w W.u utraciła swój byt prawny, w związku z jej przejęciem przez K.M. Spółka Akcyjna, to postępowanie administracyjne w sprawie powinno być prowadzone od dnia przejęcia wobec K.M. Spółka Akcyjna. Tym samym wydana przez organ I instancji w dniu [...] lutego 2013 r. decyzja skierowana została do podmiotu, który już nie istniał. Zasadnie zatem organ odwoławczy podniósł, że czynności w postępowaniu prowadzone były wobec nieistniejącej już spółki W.S.A. w W., a organ I instancji nie zapewnił czynnego udziału w postępowaniu następcy prawnemu ww. spółki, tj. spółce K.M. Spółka Akcyjna.
Zatem, należy przyznać rację organowi odwoławczemu, że w przedmiotowym postępowaniu doszło do naruszenia zasad postępowania administracyjnego, w tym art. 10 k.p.a., gdyż organ I instancji nie zagwarantował wszystkim stronom tego postępowania czynnego udziału na każdym etapie postępowania. Zgodzić się należy z organem odwoławczym, że wskazane wyżej naruszenia przepisów procedury postępowania mogły mieć wpływ na wynik sprawy, a z uwagi na konieczny do wyjaśnienia zakres postępowania, wykraczający poza zakres postępowania uzupełniającego prowadzonego w trybie odwoławczym zasadnie organ II instancji, na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, by wszystkim stronom zagwarantować zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania pełną ochronę jej praw. Stwierdzić również należy, że przeprowadzenie przez organ odwoławczy dodatkowego postępowania wyjaśniającego w granicach wyznaczonych przez art. 136 k.p.a. nie jest wystarczające do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło