IV SA/Wr 886/13

Ewa Orłowska – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokat, ustanowionej z urzędu A. M. – S. o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego postanawia: przyznać od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu adwokat, ustanowionej z urzędu, wynagrodzenie za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w wysokości 180 zł wraz ze stawką podatku VAT w kwocie 41,40 zł, czyli ogółem 221,40 zł. Postanowieniem referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu z dnia 20 stycznia 2014 r. przyznano stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Okręgowa Rada Adwokacka wyznaczyła pełnomocnika z urzędu adwokat A. M. - S. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 6 marca 2014 r. oddalił skargę w pkt I sentencji. W wyroku tym w pkt II sentencji zasądzono na rzecz adwokata z urzędu wynagrodzenie za udział w postępowaniu przed sądem I instancji w wysokości 295,20 zł (wynagrodzenie 240 zł powiększone o podatek VAT 55,20 zł). Pismem z dnia 12 maja 2014 r. adwokat z urzędu sporządziła i wniosła skargę kasacyjną od pkt I sentencji wspomnianego wyroku Sądu. Skarga ta zawiera wniosek o zasądzenie nieopłaconej w całości kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu w II instancji według norm przepisanych(k-66). Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 18 listopada 2015 r., sygn. akt I OSK 1664/14 uchylił zaskarżony wyrok, zaskarżoną decyzję i decyzję organu I instancji. Z protokołu rozprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wynika, że stawiła się na niej w imieniu skarżącego ustanowiona w sprawie pełnomocnik z urzędu, która poparła wnioski i wywody skargi kasacyjnej oraz wniosła o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu nie opłaconej w części ani w całości. Rozpoznaniu w niniejszej sprawie podlega zatem wniosek pełnomocnika z urzędu o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu z tytułu sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej oraz udziału w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad prawnych określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrot niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Stosownie do art. 258 § 2 pkt 8 powołanej ustawy do czynności referendarza sądowego w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy należy m. in. wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi lub radcy prawnemu za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz o zwrocie niezbędnych udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz. U. nr 163, poz. 1348 ze zm. ). Przepis § 19 cytowanego wyżej rozporządzenia stanowi, że koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb państwa obejmują: 1) opłatę w wysokości nie wyższej niż 150 % stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3 – 5 oraz 2) niezbędne udokumentowane wydatki adwokata. Natomiast § 20 tego rozporządzenia stanowi, że wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Z treści § 18 ust. 1 pkt 2 lit " a " rozporządzenia wynika, że stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym - 75 % stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli w II instancji sprawy nie prowadził ten sam adwokat – 100 % tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. Stawka minimalna określona w pkt 1, dotyczącym postępowania przed sądem administracyjnym w I instancji, do którego nawiązuje § 18 ust. 1 pkt 2 lit " a " rozporządzenia, wynosi w niniejszej sprawie 240 zł (§ 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" ), zaś 75 % tej stawki, obowiązującej w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji w niniejszej sprawie, stanowi kwota 180 zł. Minimalne wynagrodzenie adwokata za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej, oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, który prowadził sprawę w I instancji, co miało miejsce w rozpoznawanej sprawie, wynosi zatem 75% stawki minimalnej, czyli 180 zł (75 % x 240 zł). Stosownie do § 2 ust. 3 rozporządzenia, w sprawach w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, opłaty o których mowa w ust. 1 (za czynności radcy prawnego z tytułu zastępstwa prawnego), sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. Pojęcie opłaty określa § 1 pkt 1 rozporządzenia, z którego wynika, iż obejmuje ono opłaty za czynności radców prawnych przed organami wymiaru sprawiedliwości. Stawka podatku od towarów i usług wynosi zaś 23% (art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i sług; Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.). W świetle powyższego należało przyznać adwokatowi ustanowionemu z urzędu który prowadził sprawę także w I instancji, wynagrodzenie za udzieloną pomoc prawną, obejmującą sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w kwocie 180 zł - powiększone o stawkę podatku od towarów i usług obejmującą kwotę 41,40 zł (23% x 180) - w łącznej wysokości 221,40 zł (wynagrodzenie: 180 zł + podatek VAT: 41,40 zł =221,40 zł). Uwzględniono przy tym treść § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 5 listopada 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. poz. 1801). Z przepisu tego wynika bowiem, że mimo, iż nowe rozporządzenie weszło w życie z dniem 1 stycznia 2016 r., to jednak w sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tego rozporządzenia, stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Z tych względów, na podstawie art. 250 i art. 258 § 2 pkt 8 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 18 ust. 1 pkt 2 lit "a" i § 18 ust. 1 pkt 1 lit "c" oraz § 2 ust. 3 rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, należało orzec jak w sentencji.