IV SA/Wr 889/04

WyrokWSA we Wrocławiu2005-09-29

Skład orzekający: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba ubiegająca się o świadczenie przedemerytalne, która w dniu rejestracji w urzędzie pracy nie spełniała wszystkich warunków określonych w art. 37k ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, może nabyć prawo do tego świadczenia, jeśli później skompletowała dokumenty lub spełniła inne przesłanki?
Ratio decidendi
Prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie, która spełniła wszystkie warunki określone w ustawie w dniu rejestracji w urzędzie pracy. Niespełnienie któregokolwiek z warunków w tym dniu, takich jak wiek, wymagany okres uprawniający do emerytury czy przyczyna rozwiązania stosunku pracy, skutkuje odmową przyznania świadczenia, niezależnie od późniejszego skompletowania dokumentów lub spełnienia innych przesłanek.
Stan faktyczny
Skarżąca E. S. złożyła wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego. Organ I instancji odmówił przyznania świadczenia, wskazując, że w dniu rejestracji w urzędzie pracy skarżąca nie spełniała wymogów dotyczących wieku, okresu uprawniającego do emerytury oraz przyczyny rozwiązania stosunku pracy. Wojewoda D. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, podtrzymując argumentację o niespełnieniu przez skarżącą wszystkich warunków w dniu rejestracji. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, błędy w ustaleniach faktycznych i formalnych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 29 września 2005 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi E. S. na decyzję Wojewody D. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego oddala skargę. Decyzją z dnia [...]r. Nr [...]Starosta Powiatu S., powołując jako podstawę rozstrzygnięcia art. 37k i art. 6 pkt 6 lit. b) ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (t.jedn. Dz.U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514 z późn. zm.) w związku z art. 29 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz.U. Nr 120, poz. 1252) oraz art. 104 kpa, odmówił przyznania skarżącej E. S. prawa do świadczenia przedemerytalnego. W uzasadnieniu organ I instancji, przytoczywszy treść art. 37k ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, wskazał, że skarżąca zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy w S. w dniu [...]r. z prawem do zasiłku na okres 12 miesięcy, bowiem w dniu rejestracji udokumentowała [...]lat, [...] miesiące i [...] dni okresu uprawniającego do zasiłku oraz 25 lat i 9 miesięcy okresu uprawniającego do emerytury, ukończyła [...] lat życia i w ostatnim zakładzie pracy, w którym była zatrudniona, umowa o pracę została rozwiązana za wypowiedzeniem przez zakład pracy. Zasiłek dla bezrobotnych był wypłacany od [...]r. do [...]r. i od [...]r. skarżąca figuruje w ewidencji urzędu pracy jako bezrobotna bez prawa do zasiłku. W dniu [...]r. E. S. złożyła wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego. Wskazując na powyższe organ podkreślił, że prawo do przyznania świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie, która spełniła warunki do jego nabycia w dniu rejestracji w powiatowym urzędzie pracy, a ponieważ w dniu rejestracji skarżąca żadnego z tych warunków nie spełniała, należał orzec jak wyżej. W odwołaniu od tej decyzji E. S. podała, że posiada okres uprawniający do emerytury w wysokości [...] lat i [...] miesięcy. Wskazała, iż prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia [...]r. otrzymała 3-miesięczne odszkodowanie za nieuzasadnione wypowiedzenie umowy o pracę i dokumenty niezbędne do złożenia wniosku emerytalnego zdołała skompletować dopiero w [...] r. Podniosła, iż kończy [...] lat, od [...] r., pomimo usilnych starań, nie znalazła pracy i jest zarejestrowana jako bezrobotna bez prawa do zasiłku. Oświadczyła, że nie ma już żadnej szansy na znalezienie pracy i wnioskowane świadczenie byłoby dla niej jedynym źródłem utrzymania. Decyzją z dnia [...]r. Nr [...]Wojewoda D., po rozpatrzeniu powyższego odwołania, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 37k ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w związku z art. 29 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy powołując się na art. 37k oraz art. 2 ust. 1 pkt 20a ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu podniósł, że skarżąca w dniu rejestracji nie posiadała wymaganego ustawą wieku, gdyż miała wówczas ukończone [...] lat i nie spełniała również dwóch pozostałych warunków wymienionych w ustawie, to jest nie legitymowała się co najmniej 30-letnim okresem uprawniającym do emerytury oraz nie spełniała ustawowego wymogu rozwiązania ostatniego stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Organ II instancji podał, że w dniu rejestracji skarżąca legitymowała się okresem uprawniającym do emerytury w wymiarze [...] lat i [...] miesięcy oraz że dołączyła ona do wniosku o przyznanie świadczenia przedemerytalnego zeznania świadków potwierdzające pracę w gospodarstwie rolnym rodziców w okresie od [...] r. do [...] r. Wojewoda wskazał, iż zeznania świadków nie były badane przez organ I instancji, gdyż stwierdzono, że nie wpłyną one na zmianę sytuacji bezrobotnej. Organ odwoławczy stwierdził, że nawet w przypadku uznania zeznań świadków E. S. nie posiadałaby co najmniej 30 letniego okresu uprawniającego do emerytury. W związku z tym, że wszystkie przesłanki wymienione w ustawie muszą być w dniu rejestracji spełnione łącznie, Wojewoda wywiódł, iż brak jest podstaw do przyznania skarżącej świadczenia przedemerytalnego. Podkreślił przy tym, że przepisy ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu nie przewidują możliwości przyznania świadczenia przedemerytalnego w drodze wyjątku osobom mającym problemy ze znalezieniem pracy oraz znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej. Na powyższą decyzję E. S. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Skarżąca decyzji tej zarzuciła naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, mające wpływ na wynik sprawy, poprzez nieuwzględnienie zgłoszonych przez nią wniosków dowodowych oraz błędy w ustaleniach faktycznych i błędy formalne. Wywodziła, że gdyby organ nie dopuścił się tych uchybień, to łączny okres uprawniający do emerytury wynosiłby [...] lat i [...] miesiące, w tym [...] lat i [...] miesięcy okresu składkowego oraz [...] lata i [...]miesięcy okresu nieskładkowego. Podniosła, że składając w dniu [...]r. wniosek o świadczenie przedemerytalne miała [...] lat, gdyż urodziła się [...]r. Wskazując na powyższe stwierdziła, że nie jest prawdziwe twierdzenie organu, jakoby zeznania świadków nie miały wpływu na jej sytuację jako bezrobotnej. Wywodziła następnie, iż nieuzasadnione wypowiedzenie umowy o pracę stwierdzone przez Sąd Pracy jest jednoznaczne z uznaniem jej rozwiązania za dokonane z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Zdaniem skarżącej nie jest też prawdą, że wszystkie przesłanki wymienione w ustawie muszą być w dniu rejestracji spełnione łącznie, gdyż w art. 37k ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu nie ma słowa "łącznie", a użyte słowo "i" nie musi oznaczać, że wszystkie przesłanki muszą być spełnione razem, w tym samym czasie. Ponadto Starosta mógł na przykład skierować ją do prac interwencyjnych i to rozwiązałoby problem bezrobocia. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanej przez nią w mocy decyzji organu I instancji, względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Starostę oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, "gdyby takowe były". W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał zaskarżoną decyzję i argumenty zawarte w jej uzasadnieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Akt administracyjny jest zgodny z prawem, jeżeli jest zgodny z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie zaskarżonego aktu administracyjnego, względnie stwierdzenie jego nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia nie występują. Skarga zatem nie mogła być uwzględniona. Przepis art. 37k ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (t.jedn. Dz.U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514 z późn. zm.) stanowi, iż świadczenie przedemerytalne przysługuje, z zastrzeżeniem ust. 9, osobie, spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli: 1) osiągnęła wiek co najmniej 58 lat kobieta i 63 lata mężczyzna i posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, lub 2) do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 50 lat kobieta i 55 lat mężczyzna oraz osiągnęła okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn, lub 3) do dnia rozwiązania stosunku pracy, z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, osiągnęła okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn, lub 4) do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy, posiada okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 34 lata dla kobiet i 39 lat dla mężczyzn, a rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w związku z niewypłacalnością pracodawcy w rozumieniu ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz. U. 2002 r. Nr 9, poz. 85, Nr 127, poz. 1088 i Nr 155, poz. 1287), lub 5) zakończyła okres zatrudnienia, o którym mowa w art. 19 ust. 2a, i w wyniku zaliczenia go do okresu uprawniającego do emerytury spełnia warunki określone w pkt 1, 3 lub 4. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 20a ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ilekroć w tej ustawie jest mowa o "przyczynach dotyczących zakładu pracy" - oznacza to: a) rozwiązanie stosunku pracy z przyczyn niedotyczących pracowników, zgodnie z przepisami o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników lub zgodnie z przepisami Kodeksu pracy, w przypadku rozwiązania stosunku pracy z tych przyczyn u pracodawcy zatrudniającego mniej niż 20 pracowników, b) rozwiązanie stosunku służbowego z powodu ogłoszenia upadłości pracodawcy, jego likwidacji lub likwidacji stanowiska pracy z przyczyn ekonomicznych, organizacyjnych, produkcyjnych albo technologicznych, c) wygaśnięcie stosunku pracy (stosunku służbowego) z powodu śmierci pracodawcy lub gdy przepisy ustawy przewidują wygaśnięcie stosunku pracy w przypadku przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę i niezaproponowania przez tego pracodawcę nowych warunków pracy i płacy W myśl art. 29 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz.U. Nr 120, poz. 1252) osoby, które do dnia przejęcia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych wypłaty zasiłków przedemerytalnych spełniały warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego, zachowują to prawo na zasadach określonych w art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół (Dz. U. Nr 154, poz. 1793) (ust. 1). Osoby, które do dnia przejęcia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznawania i wypłaty świadczeń przedemerytalnych zarejestrowały się w urzędzie pracy i spełniały warunki do nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego nabywają to prawo na zasadach określonych w ustawie z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514, z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym w dniu poprzedzającym dzień wejścia w życie niniejszej ustawy (ust. 2). Powiatowe urzędy pracy do dnia przejęcia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznawania i wypłaty świadczeń przedemerytalnych ustalają i wypłacają świadczenia przedemerytalne osobom zarejestrowanym w powiatowych urzędach pracy do dnia przejęcia na zasadach określonych w przepisach ustawy, o której mowa w ust. 2 (ust. 3). W rozpatrywanej sprawie nie budzi wątpliwości, że urodzona w dniu [...] r. skarżąca - z uwagi na swój wiek - nie spełnia warunków określonych w art. 37k ust. 1 pkt 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Abstrahując od tego, czy rozwiązanie stosunku pracy ze skarżącą w ostatnim miejscu jej zatrudnienia nastąpiło z przyczyn dotyczących zakładu pracy oraz od tego, czy prawidłowe jest wyliczenie skarżącej, że posiada okres uprawniający do emerytury w wysokości [...] lat i [...] miesięcy (okres wskazany w skardze), a nawet [...] lat i [...]miesięcy (okres podany w odwołaniu), stwierdzić trzeba, iż skarżąca nie spełnia warunków określonych pkt 2, w pkt 3 i w pkt 4 art. 37k ust. 1, bowiem do dnia rozwiązania stosunku pracy (podkr. WSA) nie ukończyła 50 lat (pkt 2), ani do dnia rozwiązania stosunku pracy nie osiągnęła okresu uprawniającego do emerytury, wynoszącego co najmniej 35 lat (pkt 3), jak również do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy nie posiadała okresu uprawniającego do emerytury wynoszącego co najmniej 34 lata (pkt 4). Skoro skarżąca nie spełnia warunków określonych w pkt 1, 3 lub 4, to tym samym nie spełnia też warunków określonych w pkt 5 art. 37k ust. 1 i to także abstrahując od tego, czy spełnia pozostałe warunki określone w tym przepisie. W tej sytuacji organ administracyjny prawidłowo uznał, że przeprowadzenie dowodów wnioskowanych przez skarżącą nie miałoby wpływu na wynik sprawy, bowiem nawet gdyby przyjąć, że skarżąca posiada okres uprawniający do emerytury w wysokości [...] lat i [...] miesięcy oraz że rozwiązanie z nią stosunku pracy w ostatnim miejscu jej zatrudnienia nastąpiło z przyczyn dotyczących zakładu pracy, to i tak - z przyczyn wyżej wskazanych - nie byłoby możliwości przyznania skarżącej prawa do świadczenia przedemerytalnego. Dlatego też poza rozważaniami Sądu pozostało to, czy skarżąca spełnia pozostałe warunki zawarte w art. 37k ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ponieważ rozstrzygniecie tych kwestii nie miałoby wpływu na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy brak jest podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszyły prawo w zakresie wymagającym usunięcia ich z obrotu prawnego. Podkreślić ponownie należy, iż Sąd Administracyjny jest właściwy jedynie do oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji i nie ma prawa oceniania jej pod innymi względami. Dlatego też stwierdzając, że zaskarżona decyzja jest zgodna z obowiązującym prawem, nie ma możliwości poddawania jej ocenie pod kątem słuszności, czy sprawiedliwości społecznej. Mając na względzie powyższe - zgodnie z art. 151 w związku z art. 119 pkt 2 i art. 120 powołanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło