IV SA/Wr 9/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Lidia Serwiniowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w Wydziale IV w dniu 21 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi A. D. na decyzję Rektora Akademii Medycznej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia na I rok studiów I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Rektora Akademii Medycznej we W. na rzecz skarżącej kwotę 200 (dwieście) zł tytułem zwrotu poniesionych kosztów postępowania; III. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Wydziałowa Komisja Rekrutacyjna Wydziału Lekarsko-Stomatologicznego stwierdziła, że w wyniku postępowania rekrutacyjnego na rok akademicki [...] , przeprowadzonego w oparciu o przepisy ustawy z dnia 12 września 1990r. o szkolnictwie wyższym (Dz.U. z 1990r. Nr 65, poz. 385 z późn. zm.), Statut Akademii Medycznej (tekst jednolity Zarządzenie nr 5/XIII/2003 Rektora Akademii Medycznej we Wrocławiu z dnia 05.02.2003r. z późn. zm.) i Uchwały Senatu Akademii Medycznej z dnia 22 grudnia 2003r., A. D. otrzymała [...] punktów. Odmówiła tym samym przyjęcia wyżej wymienionej na I rok studiów. W uzasadnieniu niniejszej decyzji organ pierwszej instancji wskazał, iż minimalna liczba punktów kwalifikująca kandydata na I rok studiów (Wydział Lekarsko-Stomatologiczny Akademii Medycznej) w roku akademickim [...] wynosi [...] punktów. Dalej organ podał, iż ze względu na nieosiągnięcie wymaganej liczby punktów w postępowaniu rekrutacyjnym, wyżej wymieniona nie została przyjęta na I rok studiów. W odwołaniu od tej decyzji A. D. domagała się jej zmiany przez przyjęcie jej na studia dzienne Akademii Medycznej we W. na Wydziale Lekarsko-Stomatologicznym. W odwołaniu podniosła, że udzieliła prawidłowych odpowiedzi na zadania nr [...] z chemii oraz zadania nr [...] z biologii. Odwołująca się wskazała, że udzielone przez nią odpowiedzi na niniejsze pytania znajdują odzwierciedlenie w obowiązującej do egzaminu wstępnego literaturze. Zresztą, jak podała, tak samo uczono ją na kursie przygotowującym do egzaminu wstępnego organizowanego przez Akademię Medyczną we W. , prowadzonego przez wykładowców Akademii. W związku z powyższym strona wniosła o doliczenie odpowiedniej liczby punktów do uzyskanej przez nią puli punktów i przyjęcie jej na I rok studiów na powyżej wskazanym Wydziale. Rektor Akademii Medycznej we W. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] , zgodnie z wnioskiem Uczelnianej Komisji Rekrutacyjnej, na podstawie art. 141 ustawy z dnia 12 września 1990r. o szkolnictwie wyższym (Dz.U. Nr 65, poz. 385 z późn. zm.), Statutu Akademii Medycznej (tekst jednolity Zarządzenie nr 5/XIII/2003 Rektora Akademii Medycznej we Wrocławiu z późn. zm.) i w zw. z Uchwałą Senatu Akademii Medycznej we Wrocławiu z dnia 24 maja 2004r. z późn. zm. oraz art. 104, 127 § i 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu zastrzeżeń do zadań nr [...] z biologii i nr [...] z chemii, postanowił utrzymać w mocy decyzję Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej o nieprzyjęciu A. D. na I rok studiów Wydziału Lekarsko-Somatologicznego. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż po rozpatrzeniu wszystkich zarzutów zgłoszonych w trakcie egzaminu wstępnego i po uwzględnieniu opinii recenzentów Uczelniana Komisja Rekrutacyjna uznała za zasadne zarzuty dotyczące zadania [...] z chemii, co podniosło punktację za każde z tych zadań o [...] punkt, czyli w sumie o [...] punkty egzaminacyjne z [...] do [...] punktów tj. o [...] punkty rankingowe z [...] do [...] (za egzamin z chemii). Zaś nie uznano zasadności zastrzeżeń do zadań [...] z biologii oraz [...] z chemii. Tak więc kandydatka po zakończeniu postępowania rekrutacyjnego uzyskała [...] punktów, w związku z czym stwierdzono, iż nie stanowi to podstawy do przyjęcia jej na I rok studiów Wydziału Lekarskiego w roku akademickim [...] , gdyż minimalna liczba punktów uprawniających do przyjęcia wynosiła [...] punktów. Na powyższą decyzję A. D. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, zarzucając jej naruszenie art. 107 § 1, § 3 kpa, przez niepełne, niejasne i nieścisłe uzasadnienie decyzji, art. 7 i 77 § 1 kpa przez wydanie decyzji bez uprzedniego wyjaśnienia wszystkich istotnych w sprawie okoliczności oraz art. 32 Konstytucji RP, przez nierówne i nieobiektywne kryteria stosowne wobec kandydatów podczas rekrutacji na studia. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu skargi A. D. stwierdziła, iż decyzja pierwszej instancji jest niezwykle lakoniczna i nie odpowiada jej zdaniem wymogom formalnym z art. 107 § 3 kpa. Dalej wskazała, iż wobec wątpliwości co do prawidłowości udzielonych przez nią odpowiedzi na pytania egzaminacyjne, zwróciła się do organu I instancji w dniu [...] r. z prośbą o umożliwienie jej wglądu do pracy egzaminacyjnej. W trakcie przeglądania pracy stwierdziła, że za udzielenie odpowiedzi na niektóre z pytań uzyskała [...] punktów, za inne zaś minimalną liczbę punktów, co oznacza że odpowiedzi nie zostały zaliczone, bądź że były niewystarczające mimo, iż w jej przekonaniu były prawidłowe. W zaistniałej sytuacji wniosła odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji. Mimo upływu przewidzianych przez przepis art. 35 § 3 kpa terminów do załatwienia sprawy i złożenia pism wzywających do usunięcia naruszenia prawa polegającego na bezczynności organu, zarówno do Uczelnianej Komisji Rekrutacyjnej jak i do Rektora Akademii Medycznej we W. , organ pozostawał bezczynny. W dniu [...] r. skarżąca otrzymała pismo od Prorektora Akademii Medycznej we W. , w którym poinformowano ją, że jej sprawa jest nadal nierozpatrzona. Wobec powyższego A. D. wniosła skargę na bezczynność organu uczelnianego. W dniu [...] r. organ odwoławczy wydał decyzję w przedmiotowej sprawie. A. D. stwierdziła, że również ta decyzja nie odpowiada wymogom art. 107 § 3 kpa. W decyzji tej organ odwoławczy nie ustosunkował się do zarzutów podniesionych w odwołaniu. Z jego uzasadnienia nie wynika, które z zarzutów i w jakim stopniu zostały uwzględnione, a do których zarzutów organ się nie przychylił. Jak podała, trudno nawet w tej sytuacji podjąć polemikę z argumentami decyzji administracyjnej. Tej treści uzasadnienie nie wyjaśnia sprawy w sposób zakreślony przepisami art. 7 i art. 77 § 1 kpa. W jej przekonaniu powyższe daje podstawę do przyjęcia, że organ drugoinstancyjny wydał zaskarżoną decyzję bez uprzedniego wyjaśnienia wszystkich istotnych w sprawie okoliczności, co czyni zasadnym zarzut naruszenia art. 7 i 77 § 1 kpa. Nadto powołała się na wyrok z dnia 15 listopada 2000r., sygn. akt I SA/Gd 668/98 (LEX nr 4710), w którym Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że: "Zgodnie z art. 107 § 3 kpa uzasadnienie decyzji stanowi integralną część decyzji. Z uzasadnienia wynikać ma ocena faktów, prawa i subsumpcji oraz celów i skutków rozstrzygnięcia. Zatem ocenie Sądu nie może podlegać sama osnowa decyzji, ale decyzja jako całość, a więc łącznie z uzasadnieniem". Jak wskazała dalej uzasadnienie stanowi integralną część decyzji, a jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia, stanowiącego dyspozytywną część decyzji. Postępowanie odwoławcze, co wynika z brzmienia przepisu art. 138 kpa, powinno polegać na ponownym rozpatrzeniu sprawy od nowa i to pod względem legalności, jak i celowości. Rozpatrując sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie organ odwoławczy ma obowiązek rozpatrzyć wszystkie podniesione w odwołaniu zarzuty strony i ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swojej decyzji. Skarżąca powołała się także na wyrok z dnia 22 kwietnia 1998r. sygn. akt I SA/Lu 21/98 (LEX nr 34147), w którym Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż: "Na organie odwoławczym ciąży obowiązek ustosunkowania się do wszystkich podniesionych w odwołaniu zarzutów, zgodnie z wymaganiami określonymi w art. 107 § 3 kpa, przez wskazanie faktów, które uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn dla których odmówił innym dowodom wiarygodności i mocy dowodowej, a także przyczyn, dla których wnioskowanych dowodów nie przeprowadził i dlaczego nie uznał zasadności argumentów podniesionych w odwołaniu". Podobnie, jak podaje skarżąca, w wyroku z dnia 16 marca 1998r. sygn. akt II SA 96/98 (LEX nr 41681) Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że "Motywy decyzji powinny być tak ujęte, aby strona mogła zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy wydaną decyzją. Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie oraz nieuzasadnienie decyzji w sposób właściwy narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji". W tej sytuacji, zdaniem A. D. , nie można uznać za prawidłowe uzasadnienie faktyczne decyzji wydanej w sprawie przez organ II instancji lapidarnego wskazania, że Zespół Ekspertów nie uznał zasadności zastrzeżeń odwołującej się do pytań wskazanych w odwołaniu. Ponadto skarżąca dodała, że niezależnie od powyższego w postępowaniu administracyjnym została naruszona zasada równości z art. 32 Konstytucji RP. Wskazała, iż jest kandydatką na studia, która zdawała maturę sprzed jej reformy. W tegorocznym postępowaniu rekrutacyjnym na Wydział Lekarsko-Stomatologiczny, maturzyści zdający nową maturę mieli inne, obiektywnie prostsze zadania na testach egzaminacyjnych niż osoby, które zdawały starą maturę i były objęte tym samym postępowaniem rekrutacyjnym. Różnice w skali trudności egzaminów "nowych" i "starych" maturzystów na studia wynikają zaś z treści poszczególnych pytań zawartych w tych testach. Podobnie arkusze egzaminacyjne w oczywisty sposób różniły się od siebie pod względem trudności. Skarżąca zaznaczyła także, iż wyznaczenie egzaminów na Wydział Lekarsko-Stomatologiczny Akademii Medycznej we W. w terminach, pomiędzy którymi jest kilka dni przerwy, daje większą możliwość swobody w ich zdawaniu dla "nowych" maturzystów, w sytuacji gdy "starzy" maturzyści ubiegający się o miejsca na tym samym kierunku, wobec których stosuje się to samo postępowanie rekrutacyjne, zdawali trzy egzaminy w przeciągu dwóch dni. W tej sytuacji skarżąca stwierdziła, iż skarga jest uzasadniona. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podając, iż w ocenie strony przeciwnej postępowanie o przyjęcie na I rok studiów nie było prowadzone w sposób przewlekły, ani też organ nie pozostawał bezczynny. Merytoryczna (co do treści odpowiedzi) ocena zasadności odwołań dokonywana jest przez osoby spoza Akademii Medycznej we W. (ekspertów z Akademii Medycznej z L. ), co powoduje wydłużenie czasu oczekiwania na uzyskanie odpowiedzi na zgłoszone wątpliwości. Wbrew twierdzeniom skarżącej jej odwołanie w zakresie treści pytań było lakoniczne i pozbawione szczegółów. Mimo tego Akademia Medyczna we W. uzyskała wyjaśnienia ekspertów odnośnie zarzutów odwołania. Organ drugiej instancji stwierdził, że zastrzeżenia skarżącej co do udzielonych prze nią odpowiedzi na pytania testowe są pozbawione podstaw. W kwestii zarzutów dotyczących niewystarczającej treści uzasadnienia organ wskazał, iż kandydat miał możliwość zapoznania się z treścią opinii ekspertów, które szczegółowo uzasadniają decyzję o nie przyjęciu na I rok studiów. Co do zarzutów naruszenia art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej organ jednoznacznie stwierdził, że szkoły wyższe przeprowadzające rekrutacje na I rok studiów realizują jedynie ustanowione prawo bez wnikania w subiektywne odczucia kandydatów na studia. Zaś powstała w wyniku reformy systemu szkolnictwa średniego sytuacja "swoistej nierówności" kandydatów nie jest wynikiem działań podejmowanych przez uczelnie i nie może być postrzegana jako celowe działania mające na celu utrudnienie dostępu do bezpłatnego systemu szkolnictwa wyższego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w art. 3 § 1 stanowi, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty i czynności wskazane w art. 3 § 2 pkt 1 - 7 i w § 3, a także na bezczynność organów administracji publicznej w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1- 4 omawianej ustawy. Kontrola ta obejmuje badanie zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Zgodnie z art. 145 § 1 cytowanej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Podjęte na podstawie art. 141 ustawy z dnia 12 września 1990r. o szkolnictwie wyższym (Dz.U. Nr 65, poz. 385 z późn. zm.) decyzje komisji rekrutacyjnych oraz wydane po rozpatrzeniu wniesionych od nich odwołań decyzje rektora muszą odpowiadać określonym w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego wymogom, podobnie jak procedura ich wydawania. Przepis art. 107 § 3 kpa stanowi, iż uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Obowiązkiem każdego organu administracji publicznej jest zatem jak najstaranniejsze wyjaśnienie podstawy faktycznej i prawnej decyzji, co wynika również z zasad ogólnych wyrażonych w art. 9 kpa (zasada udzielania informacji) oraz art. 11 kpa (zasada przekonywania, czyli wyjaśniania stronie zasadności przesłanek rozstrzygnięcia). Warunkiem wydania prawidłowej decyzji jest podejmowanie przez organ wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego przez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego (art. 7 i art. 77 kpa). Organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 kpa). W ocenie Sądu w niniejszej sprawie zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem powyższych zasad i przepisów procedury administracyjnej, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ odwoławczy mając na uwadze art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji przyjmując, że decyzja ta została wydana zgodnie z obowiązującym prawem. Zadaniem organu II instancji było m.in. ustosunkowanie się do zarzutów zawartych w odwołaniu, czego, wbrew obowiązkom wynikającym z powołanych wyżej przepisów procedury administracyjnej, nie uczynił. Poprzestał on na lapidarnym stwierdzeniu, iż Uczelniana Komisja Rekrutacyjna po rozpatrzeniu wszystkich zarzutów zgłoszonych w trakcie egzaminu wstępnego i po uwzględnieniu opinii recenzentów uznała za zasadne zarzuty dotyczące zadań nr [...] i [...] z chemii i nie uznała zasadności zastrzeżeń skarżącej do zadań nr [...] i [...] z biologii oraz zadań nr [...] z chemii. Mimo, iż A. D. w odwołaniu wskazała, że udzielone przez nią odpowiedzi na kwestionowane pytania znajdują odzwierciedlenie w obowiązującej do egzaminu wstępnego literaturze oraz, jak stwierdziła, tak samo uczono ją na kursie przygotowującym do egzaminu wstępnego organizowanego przez Akademię Medyczną we W. (prowadzonym przez wykładowców Akademii), organ odwoławczy w ogóle nie ustosunkował się w zaskarżonej decyzji do podniesionych przez skarżącą kwestii. W wyroku z dnia 16 marca 1998r. sygn. akt II SA 96/98 (LEX nr 41681) Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że: "Motywy decyzji powinny być tak ujęte aby strona mogła zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy wydaną decyzją. Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie oraz nieuzasadnienie decyzji w sposób właściwy narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji". Skoro więc decyzja będąca przedmiotem zaskarżenia nie spełnia wskazanych wymogów, przeprowadzenie przez Sąd prawidłowej kontroli pod względem legalności jest niemożliwe. W tym stanie rzeczy, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c , art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak na wstępie.