IV SA/Wr 9/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku L. Z. o przyznanie odsetek ustawowych od niewypłaconego w terminie zasiłku przedemerytalnego postanawia: I. odrzucić wniosek II. oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy. Pismem z dnia 6 grudnia 2012 r., złożonym bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, L. Z., dalej skarżąca, wniosła o przyznanie odsetek ustawowych od niewypłaconego w terminie zasiłku przedemerytalnego. Powołując się na art. 77 Konstytucji RP i art. 287 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. nr 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 9 maja 2012 r. sygn. akt IV SA/Wr 14/12 i pismem z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w L., działającego z upoważnienia Starosty L. odmawiającym zapłaty odsetek ustawowych od niewypłaconego w terminie zasiłku przedemerytalnego, wniosła o: 1. przyznanie odsetek od niewypłaconego w terminie zasiłku przedemerytalnego od przyznania świadczenia do dnia zapłaty i oznaczenie od którego dnia należą się odsetki 2. zwolnienie z kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Wyjaśniła, że postępowanie administracyjne związane z przyznaniem jej prawa do zasiłku przedemerytalnego od dnia 11 lipca 2001 r. zakończyło się ostateczną decyzją Starosty L. z dnia [...] stycznia 2006 r. (w związku z wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 2005 r. i 2006 r.). Wskazała, że w dniu [...] marca 2007 r. zwróciła się do Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w L. z wnioskiem o naliczenie i wypłatę odsetek ustawowych od niewypłaconego w terminie zasiłku przedemerytalnego. Dodała, że cały czas toczy się sprawa administracyjno-sądowa o wypłatę odsetek ustawowych, ale za każdym razem organy obu instancji znajdują jakieś przeszkody. Podniosła, że nie może ponosić konsekwencji toczącego się kilka lat postępowania administracyjnego, bowiem to organy administracyjne niewłaściwie stosowały prawo. Nadmieniła, że w wyroku z dnia 9 maja 2012 r. sygn. akt IV SA/Wr 14/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wskazał jej drogę dochodzenia roszczeń odszkodowawczych w zakresie odsetek od niewypłaconego w terminie zasiłku przedemerytalnego przed sądem powszechnym, jednak wskazała, że okazało się to niemożliwe. Dodała, że sprawę kieruje do rozstrzygnięcia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, ponieważ nie wie do kogo się zwrócić, skoro organy administracji -Starosta L. i Wojewoda D. wydają decyzje o odmowie wypłaty odsetek. Dodała, że czuje się pokrzywdzona, a błędy w jej sprawie zostały zawinione przez urzędników i nie może być tak, że ich ciężar spada na obywatela. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek podlega odrzuceniu. Zakres kognicji sądów administracyjnych określa art. 3 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (§ 3 art. 3 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 63 p.p.s.a. jeżeli ustawy tak stanowią, postępowanie sądowe wszczyna się na wniosek. Stosownie do art. 64 § 3 p.p.s.a. do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. W niniejszej sprawie skarżąca opiera swoje żądanie przyznania odsetek ustawowych od niewypłaconego w terminie zasiłku przedemerytalnego m. in. na podstawie 287 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, w przypadku, gdy sąd w orzeczeniu: 1) uchyli zaskarżoną decyzję, a organ rozpatrując sprawę ponownie umorzy postępowanie, 2) stwierdzi nieważność aktu albo ustali przeszkodę prawną uniemożliwiającą stwierdzenie nieważności aktu, stronie, która poniosła szkodę, służy odszkodowanie od organu, który wydał decyzję. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że art. 287 p.p.s.a. określa sytuacje, w których strona może dochodzić odszkodowania w postępowaniu cywilnym na podstawie art. 417-417² Kodeksu cywilnego (zob. J. P. Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi" Komentarz, wyd. LexisNexis Warszawa 2012 r., str. 736). Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 18 listopada 2011 r. sygn. akt II FZ 674/11 (lex nr 1070137) wskazał, że "przepis ten reguluje tryb dochodzenia roszczeń odszkodowawczych i nie mógł być zastosowany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny (...), gdyż, pomimo, że ustawa procesowa regulująca postępowanie przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi zawiera w powołanym przepisie podstawę prawną roszczeń odszkodowawczych, to jednak nie przyznaje sądom administracyjnym kompetencji do rozpoznawania spraw cywilnych o takie roszczenia." Potwierdzeniem tego jest wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 lipca 2000 r., sygn. SK 12/99 (OTK ZU 2000 r., nr 5, poz. 143), w którym stwierdzono, że "...przepisy prawa cywilnego uzasadniają w ww. wypadku objęcie zakresem «sprawy cywilnej» roszczeń o zapłatę odsetek od świadczenia pieniężnego ustalonego decyzją administracyjną", a nadto, że "... w zakresie pojęcia «sprawa cywilna» mieszczą się także roszczenia dotyczące zobowiązań pieniężnych, których źródło stanowią akty administracyjne, w szczególności - roszczenia o odsetki od należnych, a niewypłaconych w terminie świadczeń". Przedstawiony pogląd Sąd orzekający w sprawie niniejszej w pełni podziela. Stanowisko takie zostało przedstawione w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 9 maja 2012 r. sygn. akt IV SA/Wr 14/12 zapadłym w sprawie ze skargi skarżącej, w którym Sąd wskazał, że oceny zasadności roszczenia o przyznanie odsetek ustawowych od niewypłaconego w terminie zasiłku przedemerytalnego, jako roszczenia cywilnoprawnego, może dokonać wyłącznie sąd powszechny. Powyższy pogląd został zawarty również w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 3 marca 2008 r., sygn. akt IV SA/Wr 269/08, lex nr 560174, a także w postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 21 marca 2012 r. sygn. akt III SO/Kr 7/12, lex nr 1126026. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że niniejsza sprawa nie mieści się w zakresie kognicji sądów administracyjnych, bowiem wniosek oparty na art. 287 p.p.s.a. regulującym podstawy odpowiedzialności odszkodowawczej w sytuacjach w nim określonych, został wniesiony do sądu administracyjnego w sprawie objętej właściwością sądów powszechnych. Wobec powyższego wniosek podlegał odrzuceniu. Z tych względów, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w związku z 64 § 3 p.p.s.a., orzeczono jak w punkcie I sentencji postanowienia. Jednocześnie w punkcie II postanowienia, w odpowiedzi na złożony przez skarżącą wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, Sąd orzekł o jego oddaleniu. Swoje rozstrzygnięcie oparł na art. 247 p.p.s.a., zgodnie z którym, prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności skargi (wniosku). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, że cytowany przepis znajduje zastosowanie – między innymi – gdy są podstawy do odrzucenia skargi (wniosku) na podstawie art. 58 § 1 p.p.s.a. (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia z dnia 22 lutego 2012 r., sygn. akt I OZ 1110/11, lex nr 1120723). W niniejszej sprawie zaistniały podstawy do odrzucenia wniosku, ponieważ sprawa będąca jego przedmiotem nie należy do właściwości sądu administracyjnego (art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.), zatem należało uznać, że wystąpiły również podstawy do oddalenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając w oparciu o art. 247 p.p.s.a., orzekł, jak w punkcie drugim sentencji postanowienia.