IV SA/Wr 9/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Julia Szczygielska po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] na decyzję D. Kuratora Oświaty z dnia [...] 2013 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień szkoły publicznej [...] postanawia: oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Decyzją z dnia [...] 2013 r., nr [...] D. Kurator Oświaty utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta L. z dnia [...] 2013 r., nr [...] w sprawie cofnięcia uprawnień szkoły publicznej [...]. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, w której to strona skarżąca równocześnie wniosła o wstrzymanie jej wykonania z tym uzasadnieniem, że fakt cofnięcia uprawnień szkoły publicznej [...] przed prawomocnym zakończeniem postępowania przed sądem I instancji spowoduje istotną czy też trwałą zmianę w zakresie organizacji i funkcjonowania procesu kształcenia realizowanego przez [...]. Zdaniem skarżącej Spółki powstanie po jej stronie szkody nie powinno budzić wątpliwości, skoro do czasu ponownego uzyskania uprawnień szkoły publicznej nie będzie możliwości wydawania świadectw i dyplomów państwowych, a istotą prowadzonej przez Spółkę działalności jest świadczenie usług edukacyjno-oświatowych, opartych na wieloletnim doświadczeniu. W sytuacji, gdy obecni słuchacze, którzy uczęszczali na zajęcia edukacyjne z perspektywą uzyskania odpowiednich dyplomów, zostaną pozbawieni tego prawa, wpłynie to w sposób bezpośredni na dalsze funkcjonowanie szkół. Nie powinno budzić wątpliwości, iż na terenie miasta L. powstanie negatywny wizerunek Szkoły, zostanie utracone zaufanie do jednostki edukacyjnej, które w konsekwencji przerodzi się w lawinowy spadek zapisów do szkoły oraz ewentualną dalszą reorganizację istniejących szkół. Jak podkreśliła skarżąca Spółka, prowadząc szkoły w L. od wielu lat wypracowała w świadomości otoczenia markę budzącą zaufanie i gwarantującą edukację na najwyższym poziomie, o czym świadczy ilość słuchaczy zapisanych w roku szkolnym 2012/2013. Zaskarżona decyzja rzutuje na sytuację prawną słuchaczy, którzy rozpoczęli i kontynuują już naukę oraz złożyli wymagane oświadczenia o przystąpieniu do egzaminów maturalnych. Zdaniem skarżącej, pozbawienie słuchaczy Szkoły możliwości ukończenia kształcenia poprzez brak możliwości uzyskania dyplomu zakończenia szkoły, a w konsekwencji przenoszenie na nich negatywnych konsekwencji zaskarżonej decyzji, uzasadnia uwzględnienie wniosku o wstrzymanie jej wykonania z uwagi na interes społeczny oraz niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Decydowanie w zakresie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji powinno być poprzedzone analizą konkretnego stanu faktycznego, a w szczególności powinno mieć na względzie również interes społeczny w ujęciu ogólnym, który w realiach sprawy jest ściśle skorelowany z interesem strony. W niniejszej sprawie, zdaniem skarżącej Spółki, Sąd powinien również kierować się interesem słuchaczy szkół, młodych osób, które chcąc pozyskać odpowiednie wykształcenie uczęszczali do szkoły, angażując w to swój czas. W chwili obecnej wszyscy mogą zostać pozbawieni prawa do otrzymania stosownych dokumentów związanych z podjętą przez nich nauką. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Natomiast po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania o czym stanowi art. 61 § 3 p.p.s.a. Przy czym rozstrzygając na podstawie cytowanego wyżej art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd administracyjny jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Powołana na wstępie ustawa procesowa regulująca postępowanie przed sądami administracyjnymi wymienia w tym przepisie wyłącznie dwie przesłanki stanowiące podstawę do wstrzymania zaskarżonego aktu administracyjnego, a mianowicie: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wskazać w tym miejscu należy, że próbę zdefiniowania przesłanki wyrządzenia znacznej szkody podjął Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 20 grudnia 2004 r. sygn. akt GZ 138/04 stwierdzając, że chodzi o taką szkodę, zarówno majątkową jak i niemajątkową, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Nadto jak wynika z ugruntowanego już orzecznictwa sądowoadministracyjnego warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005 s. 166 -168). Podkreślenia jednak wymaga, że przewidziana w art. 61 § 3 p.p.s.a. ochrona tymczasowa nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami wykonania zaskarżonej decyzji, lecz jedynie przed skutkami bezpośrednio związanymi z jej wykonaniem, których ponadto nie można byłoby naprawić w razie ewentualnego uwzględnienia skargi. Chodzi więc o sytuację, w której szkoda wyrządzona wykonaniem konkretnej decyzji, nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu rzeczy (por. postanowienie NSA z dnia 16 kwietnia 2012 r. sygn. II FZ 304/12) . Należy przy tym zaznaczyć, że na tym etapie postępowania Sąd nie dokonuje oceny zaskarżonej decyzji. Zostanie bowiem ona poddana odrębnemu badaniu pod kątem zgodności z obowiązującym porządkiem prawnym, zaś rozpoznawanie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu nie może odbywać się na gruncie przesłanek mogących zaważyć o skasowaniu stanowiącego przedmiot skargi aktu. Analizując pod takim kątem przedmiotowy wniosek Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Zaskarżoną decyzją D. Kurator Oświaty utrzymał w mocy decyzję orzekającą o cofnięciu uprawnień szkoły publicznej [...]. Będąca przedmiotem skargi decyzja, wywołująca skutek w postaci cofnięcia uprawnień szkole ponadgimnazjalnej nie skutkuje zakończeniem prowadzonej działalności, nie oznacza jej likwidacji. Może ona działać nadal, z tym że do czasu ponownego uzyskania uprawnień szkoły publicznej (co nie jest przez ustawę wykluczone) nie ma prawa wydawania świadectw i dyplomów państwowych. Sytuacja ta nie nosi cech trudnych do odwrócenia skutków. Wykonanie zaskarżonej decyzji, skutkujące zmianą uprawnień szkoły publicznej nie powoduje niebezpieczeństwa powstania znacznej szkody lub spowodowania skutków trudnych do odwrócenia dla wnoszącego skargę. Jedynym bowiem miernikiem decyzji sądu o wstrzymaniu wykonania może być niebezpieczeństwo powstania znacznej szkody lub spowodowania skutków trudnych do odwrócenia dla wnoszącego skargę (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Wykazanie prawdopodobieństwa zaistnienia tych okoliczności w całości obciąża stronę skarżącą, co wyklucza ewentualność czynienia przez sąd samodzielnych poszukiwań argumentów przekonujących za wstrzymaniem wykonania. Za tym podejściem przemawia kontradyktoryjność postępowania sądowoadministracyjnego, jak również zasada trwałości aktów organów administracji publicznej. Wskazać bowiem należy, że uprawnienie do uzyskania ochrony tymczasowej wiąże się z obowiązkiem uzasadnienia wniosku, poprzez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji (por. postanowienie NSA z dnia 1 października 2009 r., sygn. I FSK 1312/08, LexPolonica nr 2134927). Dlatego też, nie można stwierdzić, że strona wykazała konieczność przyznania jej ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania decyzji Kuratora Oświaty. Nie może również odnieść zamierzonego skutku prawnego argument odnoszący się do ewentualnej szkody, którą dotknięci będą uczniowie skarżącej szkoły, gdyż niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody powinno dotyczyć strony skarżącej, a nie kogokolwiek. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji postanowienia.