IV SA/Wr 95/15

Ewa Orłowska – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku adwokat, ustanowionej z urzędu, A. W – K. , o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi M. P. - opiekuna prawnego J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we [...] z dnia [...]., nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zasiłku celowego postanawia: przyznać od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu adwokat, ustanowionej z urzędu, wynagrodzenie za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej w wysokości 120 zł wraz ze stawką podatku VAT w kwocie 27,60 zł, czyli ogółem 147,60 zł. Postanowieniem referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu z dnia 25 lutego 2015 r. przyznano stronie skarżącej, reprezentowanej przez opiekuna prawnego, prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Dnia 2 marca 2015 r. Okręgowa Rada Adwokacka wyznaczyła pełnomocnika z urzędu adwokata A. W. – K . Na rozprawie w dniu 3 grudnia 2015 r. Sąd odroczył termin ogłoszenia orzeczenia i wyznaczył termin ogłoszenia na dzień 10 grudnia 2015 r. Natomiast na rozprawie w dniu 10 grudnia 2015 r. Sąd postanowił odroczyć publikację orzeczenia na dzień 23 grudnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 23 grudnia 2015 r. oddalił skargę w całości na wskazaną w sentencji decyzję. W wyroku tym zasądzono na rzecz adwokata z urzędu wynagrodzenie za udział w postępowaniu przed sądem I instancji w wysokości 295,20 zł (wynagrodzenie 240 zł powiększone o podatek VAT 55,20 zł). Wyrok ten wraz z uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi z urzędu w dniu 27 stycznia 2016 r. Pismem z dnia 23 lutego 2016 r. (nadanym w urzędzie pocztowym dnia 25 marca 2016 r.) adwokata z urzędu sporządziła skargę kasacyjną od wspomnianego wyroku Sądu. Skarga ta zawiera wniosek o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych, który został zakwalifikowany jako wniosek o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. W odpowiedzi na pismo referendarza sadowego z dnia 4 marca 2016 r. pełnomocnik z urzędu, pismem z dnia 15 marca 2016 r., oświadczyła, że opłaty z tytułu udzielonej z urzędu pomocy prawnej nie zostały opłacone w całości ani w części. Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad prawnych określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrot niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Stosownie do art. 258 § 2 pkt 8 powołanej ustawy do czynności referendarza sądowego w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy należy m. in. wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi lub radcy prawnemu za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz o zwrocie niezbędnych udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu reguluje w niniejszej sprawie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz. U. nr 163, poz. 1348 ze zm.), mimo, iż z dniem 1 stycznia 2016 r. weszło w życie nowe rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. poz. 1801). Powyższe wynika z treści przepisów przejściowych i przepisów końcowych tego nowego rozporządzenia, tj. przepisu § 22, zgodnie z którym do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia (1 stycznia 2016 r.) stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. W rozpoznawanej sprawie, jak już wyżej wskazano, postępowanie sądowe w I instancji zakończyło się w dniu 23 grudnia 2015 r. wyrokiem oddalającym skargę, a więc przed wejściem w życie tego nowego rozporządzenia, tym samym do wynagrodzenia adwokata w związku ze sporządzeniem i wniesieniem skargi kasacyjnej, czyli do wynagrodzenia za udział w postępowaniu w II instancji, wszczętym i niezakończonym przed dniem wejścia w życie tego nowego rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r. – zastosować należy do czasu zakończenia rozpoczętego postępowania w II instancji - przepisy dotychczasowe, zawarte w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. Przepis § 19 cytowanego wyżej dotychczasowego rozporządzenia stanowi, że koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb państwa obejmują: 1) opłatę w wysokości nie wyższej niż 150 % stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3 – 5 oraz 2) niezbędne, udokumentowane wydatki adwokata. Natomiast § 20 tego rozporządzenia stanowi, że wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. W myśl § 2 ust. 1 rozporządzenia zasądzając opłatę za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy adwokata, a także charakter sprawy i wkład pracy adwokata w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. Z treści § 18 ust. 1 pkt 2 lit " b " rozporządzenia wynika, że stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej lub za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej 50 % stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli sprawy nie prowadził ten sam adwokat w drugiej instancji – 75 % tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. Stawka minimalna określona w pkt 1, dotyczącym postępowania przed sądem administracyjnym w I instancji, do którego nawiązuje § 18 ust. 1 pkt 2 lit "b" rozporządzenia, wynosi w niniejszej sprawie 240 zł (§ 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" ), zaś 50 % tej stawki stanowi kwota 120 zł. Wynagrodzenie adwokata za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej, który prowadził sprawę w I instancji, wynosi zatem 50% stawki minimalnej, czyli 120 zł (50 % x 240 zł). Stosownie do § 2 ust. 3 rozporządzenia, w sprawach w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu, opłaty o których mowa w ust. 1, sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. Stawka podatku od towarów i usług wynosi zaś 23% (art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług; Dz. U. nr 54, poz. 535 ze zm.). Mając powyższe na uwadze, należało przyznać wynagrodzenie za udzieloną pomoc prawną obejmującą sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej - powiększone o stawkę podatku od towarów i usług- w łącznej wysokości 147,60 zł (wynagrodzenie: 120 zł + podatek VAT: 27,60 zł =147,60 zł). Z tych względów, na podstawie art. 250 i art. 258 § 2 pkt 8 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 18 ust. 1 pkt 2 lit "b" i § 18 ust. 1 pkt 1 lit "c" oraz § 2 ust. 3 rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, należało orzec jak w sentencji.